Παρασκευή 27 Μαρτίου 2026

Τι ρόλο παίζει η ελευθερία στην επίτευξη του «καθ' ομοίωσιν»;

Η ελευθερία, και συγκεκριμένα η ελεύθερη βούληση (το αυτεξούσιο), αποτελεί τον καθοριστικό παράγοντα και την απαραίτητη προϋπόθεση για την επίτευξη του «καθ' ομοίωσιν», δηλαδή του τελικού προορισμού του ανθρώπου που είναι η θέωση.
Ενώ το «κατ' εικόνα» (το λογικό και το αυτεξούσιο) είναι ένα δώρο που δόθηκε στον άνθρωπο από την κτίση του, το «καθ' ομοίωσιν» δεν είναι δεδομένο αλλά κατορθώνεται.
 Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο άγιος Γρηγόριος Νύσσης, το «καθ' ομοίωσιν» το επιτυγχάνει ο άνθρωπος με την προσωπική του προαίρεση. Η ομοίωση με τον Θεό επιτυγχάνεται μέσω της αρετής και της αγάπης. Ο άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός τονίζει ότι η αρετή απαιτεί ελεύθερη επιλογή, διότι «αυτό που γίνεται με τη βία δεν είναι αρετή». 
Συνεπώς, η πνευματική πρόοδος έχει αξία μόνο όταν είναι καρπός συνειδητής και ελεύθερης απόφασης.Η σωτηρία και η θέωση δεν επιβάλλονται από τον Θεό, αλλά είναι αποτέλεσμα συνεργασίας της θείας χάριτος και της ανθρώπινης θέλησης. Ο Θεός σέβεται απόλυτα την ελευθερία του ανθρώπου και «περιμένει» την εθελοντική του ανταπόκριση, όπως συνέβη στην περίπτωση της Παναγίας κατά τον Ευαγγελισμό.Η ελευθερία δεν ταυτίζεται με την ασυδοσία, αλλά με τη δυνατότητα του ανθρώπου να υπερβεί τον εγωιστικό του εαυτό και τα πάθη του. 
Μέσα από την άσκηση και την αγάπη, ο άνθρωπος ελευθερώνεται από τη δουλεία της φθοράς και του θανάτου, προχωρώντας προς την αυθεντική ύπαρξη και την ομοίωση με τον Δημιουργό του. Η κατοχή του αυτεξουσίου ενέχει και το ρίσκο της αποτυχίας. Ο άνθρωπος μπορεί να χρησιμοποιήσει την ελευθερία του για να επιδιώξει μια εγωιστική αυτοθέωση (όπως συνέβη στην Πτώση), διακόπτοντας τη σχέση του με την πηγή της ζωής.
Συμπερασματικά, η ελευθερία είναι το «εργαλείο» με το οποίο ο άνθρωπος μεταμορφώνει τη στατική «εικόνα» που του δωρήθηκε σε δυναμική «ομοίωση», καθιστώντας τον συνδημιουργό της δικής του σωτηρίας

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Αφήστε το σχόλιό σας

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...