Παράδεισος και Κολαση

Ο Παράδεισος και η κόλαση δεν αποτελούν κτιστούς ή περιορισμένους γεωγραφικούς χώρους, αλλά καταστάσεις και τρόπους σχέσης του ανθρώπου με τον Θεό.

Ο Παράδεισος
Ορισμός και Φύση: Ο Παράδεισος ορίζεται ως η ατελείωτη ζωή μέσα στην αγκαλιά του Θεού. Αποτελεί μια κατάσταση «ζωής χωρίς θάνατο», όπου ο άνθρωπος ζει με την ίδια τη ζωή, τη χαρά και τη δόξα του Θεού, γινόμενος «κατά χάρη θεός».

Χαρακτηριστικά: Στην παραδείσια ζωή κυριαρχούν η αλήθεια, η αγάπη και η ελευθερία. Εκεί δεν υπάρχει πια ανάγκη για πίστη ή ελπίδα, καθώς αντικαθίστανται από την άμεση όραση και την απόλαυση του Θεού.

Ο Χριστός ως Παράδεισος: Ο ίδιος ο Χριστός είναι ο Παράδεισος. Όσοι ζουν ενωμένοι μαζί Του ήδη από την επίγεια ζωή, βιώνουν τον Παράδεισο από τώρα.

Η Αποκατάσταση: Η Βηθλεέμ και η ενανθρώπηση του Χριστού άνοιξαν ξανά την Εδέμ για την ανθρωπότητα, προσφέροντας τα «δώρα του παραδείσου». Με τον ζωοποιό Του θάνατο, ο Χριστός κατήργησε τον θάνατο, ελευθέρωσε τους δέσμιους του Άδη και έκανε τον Παράδεισο προσιτό σε όλους.

Το Παράδειγμα του Ληστή: Ο ληστής πάνω στον σταυρό, χάρη στην ειλικρινή μετάνοιά του την τελευταία στιγμή, αξιώθηκε να γίνει ο πρώτος κάτοικος του Παραδείσου.

Η Κόλαση

Ορισμός: Η κόλαση περιγράφεται ως η απόλυτη άρνηση της μετοχής στη ζωή του Θεού.

Τρόπος Ακοινωνησίας: Δεν θεωρείται ένας τόπος τιμωρίας με υλικά βασανιστήρια, αλλά ένας τρόπος ακοινωνησίας, δηλαδή μια ζωή χωρίς ανθρώπινη επικοινωνία, αγάπη και ελευθερία.

Η «Αφιλία»: Στην πατερική παράδοση, η κόλαση αναφέρεται ως «αφιλία» και ως το μαρτύριο του να μην μπορείς πλέον να αγαπάς.

Η Εικόνα του Γεροντικού: Μια συγκλονιστική περιγραφή από το Γεροντικό (διήγηση αββά Μακαρίου) παρουσιάζει τους κολασμένους να είναι δεμένοι πλάτη με πλάτη, ανίκανοι να αντικρίσουν το πρόσωπο του άλλου. Η μόνη τους ανακούφιση είναι όταν η προσευχή των αγίων τούς επιτρέπει να δουν για λίγο ο ένας το πρόσωπο του άλλου.

Θεός, Ελευθερία και Τελική Κρίση

Η  Ευθύνη του Ανθρώπου: Ο Θεός δεν τιμωρεί κανέναν· ο καθένας κάνει τον εαυτό του δεκτικό ή όχι στη θεία μετοχή. Ο Θεός αγκαλιάζει εξίσου τους αγαθούς και τους πονηρούς· για τους πρώτους η παρουσία Του είναι τρυφή (απόλαυση), ενώ για τους δεύτερους, που δεν μπορούν να Τον δουν στη δόξα Του, είναι κόλαση.

Η Δευτέρα Παρουσία: Κατά τη Δευτέρα Παρουσία, ο Χριστός θα εμφανιστεί ως φως και φωτιά. Όσοι Τον αρνήθηκαν θα «κολάζονται» αυτοτιμωρούμενοι, καθώς θα τυφλώνονται απ τηλάμψη Του.

Κριτήριο της Κρίσης: Η τελική κρίση θα βασιστεί στην αγάπη και στα έργα των ανθρώπων προς τους «ελαχίστους αδελφούς», όπως αυτά καταγράφονται στο «βιβλίο της ζωής». Η αδικία και η σκληροκαρδία είναι αυτά που οδηγούν στην κόλαση.

Συναντώντας την πρώτη μεγάλη πρόκληση: το Δέντρο της Γνώσης του Καλού και του Κακού

Οι πτώσεις των πρωτοπλάστων (Γέν. 3, 1 - 4, 1 - αποσπάσματα): «Ἀδάμ, ποῦ εἶ;»

  «Είπε λοιπόν το φίδι στη γυναίκα: «Αλήθεια είπε ο Θεός να μη φάτε από κανένα δέντρο του κήπου;» Η γυναίκα τού απάντησε: «Μπορούμε να φάμε καρπούς απ’ όλα τα δέντρα, εκτός από κείνο που βρίσκεται στη μέση του κήπου. Ο Θεός είπε να μη φάμε τον καρπό του, ούτε να τον αγγίξουμε, για να μην πεθάνουμε». Τότε το φίδι είπε στη γυναίκα: «Όχι βέβαια! Δεν θα πεθάνετε· ξέρει όμως ο Θεός ότι την ημέρα που θα φάτε απ’ αυτό, θα ανοιχτούν τα μάτια σας και θα γίνεται σαν θεοί, και θα γνωρίζετε το καλό και το κακό». Η γυναίκα είδε ότι οι καρποί του δέντρου ήταν εύγεστοι, ελκυστικοί […] Πήρε, λοιπόν, από τους καρπούς κι έφαγε· έδωσε και στον άντρα της που ήταν μαζί της, και έφαγε κι αυτός. Τότε άνοιξαν τα μάτια και των δύο και κατάλαβαν ότι ήταν γυμνοί. […] Τότε άκουσαν το θόρυβο που έκανε ο Κύριος ο Θεός, καθώς περιπατούσε στον κήπο το δειλινό, και κρύφτηκαν απ’ αυτόν ο Αδάμ και η γυναίκα του ανάμεσα στα δέντρα του κήπου. Αλλά ο Κύριος ο Θεός φώναξε τον Αδάμ και του είπε: «Πού είσαι;» Εκείνος απάντησε: «Σε άκουσα στον κήπο, φοβήθηκα και κρύφτηκα, γιατί είμαι γυμνός». «Ποιος σου είπε πως είσαι γυμνός;» ρώτησε ο Θεός. «Μήπως έφαγες από το δέντρο που σου είχα απαγορεύσει να φας;» Ο Αδάμ αποκρίθηκε: «Η γυναίκα που μου έδωσες, εκείνη μου προσέφερε έναν καρπό και έφαγα». Ο Κύριος ο Θεός ρώτησε τη γυναίκα: «Γιατί το έκανες αυτό;» Εκείνη απάντησε: «Το φίδι με εξαπάτησε και έφαγα». […] Τότε είπε ο Κύριος ο Θεός στο φίδι: «Γι’ αυτό που έκανες, καταραμένο να’ σαι μόνο εσύ απ’ όλα τα ζώα της γης! […] Και στη γυναίκα είπε: «[…] με πόνους θα γεννάς τα παιδιά σου» […]. Μετά είπε στον Αδάμ: «Επειδή άκουσες τη γυναίκα σου κι έφαγες από το δέντρο, απ’ το οποίο σε είχα διατάξει να μη φας, καταραμένη θα είναι η γη εξαιτίας σου. Με μόχθο θα την καλλιεργείς σ’ όλη σου τη ζωή» […] Ο Κύριος ο Θεός έφτιαξε για τον Αδάμ και τη γυναίκα του δερμάτινους χιτώνες και τους έντυσε. […] Έτσι, ο Κύριος ο Θεός έδιωξε τον άνθρωπο από τον κήπο της Εδέμ, για να καλλιεργεί τη γη απ’ την οποίαν είχε προέλθει». 

Πόθος για τη γνώση του καλού και του κακού: 

Επιθυμία που γοητεύει τον άνθρωπο σε κάθε εποχή! Ενώ άνθρωπος απολάμβανε όλη τη χαρά του παραδείσου, το «φίδι» τον ερωτά γιατί του απαγορεύθηκε να φάει τον ένα καρπό. Βεβαίως και το συγκεκριμένο δέντρο ο Θεός το δημιούργησε για να το γευθεί ο άνθρωπος, όταν φθάσει στην κατάλληλη «ηλικία». Διερωτηθήκαμε γιατί, άραγε, στα μάτια της Εύας, ο καρπός του δέντρου της γνώσης του καλού και του κακού, φάνταξε τόσο ελκυστικός; Τι ήταν εκείνο, τελικά, το οποίο γοήτευσε και εκείνην αλλά και τον Αδάμ; Μία πολύ ισχυρή επιθυμία του ανθρώπου κάθε εποχής, είναι να αισθάνεται ότι «έχει την κατάσταση στα χέρια του», ότι είναι δυνατός, ότι είναι κάτι σπουδαίο, κάποιος που έχει ιδιαίτερη σημασία για τους άλλους γύρω τους, κάποιος που μπορεί να εξουσιάζει και να ελέγχει πράγματα και καταστάσεις. Πρόκειται για μία διαχρονική δίψα για γνώση και για δύναμη. Και τούτη η δίψα σαγηνεύει τον άνθρωπο παντού και πάντοτε ασκεί μία ακαταγώνιστη έλξη. Γιατί όμως; Αυτό είναι ένα ζήτημα που αξίζει τον κόπο να μας προβληματίσει. Και επίσης υπάρχουν δύο ακόμη ερωτήματα: 

Πρώτον, γιατί, σύμφωνα με τη βιβλική διήγηση, ο Θεός απαγορεύει τους Πρωτοπλάστους να πραγματοποιήσουν την επιθυμία τους αυτή; 

Και δεύτερον: Γιατί οι Πρωτόπλαστοι φεύγουν από τον Παράδεισο, όταν δοκιμάζουν τον καρπό από το δέντρο της γνώσης του καλού και του κακού; Τι συμβαίνει άραγε;  

Την απάντηση στα δύο αυτά ερωτήματα που θέσαμε, θα προσπαθήσουμε να αναλύσουμε στις δύο υποενότητες που ακολουθούν

 Προσεγγίζοντας την έννοια της αμαρτίας: 

Παράβαση ή αποτυχία; Το γεγονός ότι ο Αδάμ και η Εύα έφαγαν από το δέντρο της γνώσης του καλού και του κακού, αποτελεί αμαρτία και όχι  αρετή. Γιατί; Τι είναι η αμαρτία; Τι έρχεται στο νου μας καθώς ακούμε τη λέξη αυτή; Πρόκειται μήπως για ένα συνώνυμο της λέξης «παράβαση»; Ας διαβάσουμε και πάλι τη βιβλική αυτή διήγηση, και ας δούμε τι περιγράφεται εκεί: Οι Πρωτόπλαστοι μόλις δοκιμάζουν τον απαγορευμένο καρπό, τότε διαπιστώνουν ότι είναι γυμνοί. Αυτό δείχνει ότι κάτι αλλάζει στη ζωή τους, κάτι το οποίο οι ίδιοι επέλεξαν και οι ίδιοι προκάλεσαν. Τι ακριβώς; Να γίνουν σαν τον Θεό, χωρίς όμως να λάβουν υπόψη τους τις υποδείξεις και τις οδηγίες που Εκείνος τους έδωσε. Οι Πρωτόπλαστοι, λοιπόν, παραβαίνουν μία εντολή που ο ίδιος ο Θεός τους δίνει. Η εντολή αυτή, όμως, δόθηκε για κάποιον συγκεκριμένο σκοπό: Για να μπορούν οι Πρωτόπλαστοι να έχουν μία σχέση ζωής με τον Θεό, που είναι η μόνη και αληθινή πηγή της ζωής. Η εντολή αυτή που δόθηκε στους Πρωτοπλάστους, επομένως, διαφυλάσσει τη σχέση ζωής ανάμεσα στον Θεό και τον άνθρωπο. Και η παράβαση της εντολής αυτής διαταράσσει τη σχέση ζωής ανάμεσα στον Θεό και τον άνθρωπο. Συνεπώς, όταν ο Αδάμ και η Εύα δοκιμάζουν τον καρπό από το δέντρο της γνώσης του καλού και του κακού, αυτό το οποίο πράττουν δεν είναι μόνο μία παράβαση ή παρακοή απέναντι σε μία εντολή που τους έδωσε ο Θεός, αλλά κατ’ ουσίαν, επιλέγουν να διακόψουν τη σχέση ζωής που είχαν με τον Θεό. 

  Ακόμη, σύμφωνα με το βιβλικό κείμενο της Γένεσης, Ζωή με τον Θεό Πατέρα διαπιστώνουμε ότι η παρακοή των Πρωτοπλάστων, δηλ. ο χωρισμός και η απομάκρυνσή τους από τον Θεό, συνοδεύεται και από μία άλλη συμπεριφορά: δεν αναλαμβάνουν την ευθύνη των πράξεών τους, αλλά επιρρίπτουν την ευθύνη γι’ αυτήν στους άλλους. Έτσι, ο Αδάμ θεωρεί ότι για τη βρώση του απαγορευμένου καρπού την ευθύνη έχει η Εύα, ενώ η Εύα με τη σειρά της κατηγορεί το φίδι. Αυτή η αποποίηση της ευθύνης φαίνεται, επίσης, από το γεγονός πως οι Πρωτόπλαστοι μετά τη διάπραξη του προπατορικού αμαρτήματος προσπαθούν να κρυφτούν από τον Θεό. Ο Θεός, όμως, δεν είναι εκδικητής ούτε και καταριέται τους ανθρώπους. Ωστόσο, τούς φανερώνει τις συνέπειες που έχουν οι πράξεις τους. 

 Πώς εισέβαλε το κακό στον κόσμο; Από τη χαρά του παραδείσου στη ζωή «χωρίς» τον Θεό  

Η επιθυμία του ανθρώπου να γεμίσει τη ζωή του με ευτυχία και να γνωρίσει τον κόσμο γύρω του, δεν είναι κάτι το κακό. Ο ίδιος ο Θεός έσπειρε μέσα στην ψυχή του την επιθυμία αυτή. Αυτό φαίνεται στα κείμενα της Αγίας Γραφής. Τότε, γιατί θεωρείται ότι οι Πρωτόπλαστοι διέπραξαν αμαρτία, όταν δοκίμασαν τον απαγορευμένο καρπό; Ποιο είναι ακριβώς το πρόβλημα; Το πρόβλημα δεν είναι τίποτε άλλο παρά η απόφαση του ανθρώπου να ζήσει χωρίς τον Θεό, μακριά από τον Θεό· η απόφαση του ανθρώπου να γίνει κάτι σπουδαίο, να βρει την ευτυχία στη ζωή του, χωρίς όμως να θέλει να έχει οποιαδήποτε σχέση με την πηγή της ζωής, τον Θεό. Οι Πρωτόπλαστοι έκαναν αυτήν την επιλογή διότι κατασκευάζουν μία ψεύτικη εικόνα για τον Θεό αντί να νιώσουν πως ο Θεός είναι Πατέρας τους και πως τους συντροφεύει σε κάθε τους βήμα, και ότι ο ίδιος θέλει την πρόοδο και την ευτυχία τους, δημιουργούν τη λάθος αντίληψη, ότι ο Θεός είναι ένας τιμωρός και εκδικητής, αστυνομεύοντας τη ζωή τους και προσπαθώντας να εμποδίσει την ευτυχία τους. 

Πηγή : Σωτήριος Δεσπότης, Νικόλαος Παύλου, Αθανάσιος Στογιαννίδης, Α´ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ,Θέματα από την Αγία Γραφή, σελ 23-27

Το κρεμμυδάκι

Μια φορά κι ένα καιρό, ζούσε μια κακιά γυναίκα, σωστή μέγαιρα. Πέθανε κι ούτε ένα καλό δεν είχε κάνει στη ζωή της. Την άρπαξαν το λοιπόν οι διαβόλοι και την πετάξανε στη φλογισμένη λίμνη. Τότε ο φύλακας-άγγελός της κάθισε και σκέφτηκε: "Πρέπει να θυμηθώ καμιά καλοσύνη της για να πάω να την πω στο Θεό". Θυμήθηκε, και μια και δυο πάει και λέει στο Θεό: ''Αυτή, του λέει, έβγαλε ένα κρεμμυδάκι φρέσκο απ’ το περιβόλι και το ’δωσε σε μια ζητιάνα". Κι ο Θεός απαντάει: "Πάρε λοιπόν το ίδιο εκείνο κρεμμυδάκι, και πήγαινε πάνω απ' τη λίμνη. Βάστα το κρεμμυδάκι απ’ τη μια άκρη κι ας πιαστεί αυτή απ’ την άλλη. Τότε τράβα την. Αν τα καταφέρεις να την τραβήξεις απ’ τη λίμνη, τότε ας πάει στον Παράδεισο. Όμως αν σπάσει το κρεμμυδάκι, θα πει πως καλά είναι εκεί που είναι". Έτρεξε ο άγγελος στη γυναίκα και της λέει: "Πιάσου γερά απ’ το κρεμμυδάκι και ’γω θα σε τραβήξω". Κι άρχισε να την τραβάει προσεχτικά. Την είχε βγάλει ολάκερη σχεδόν απ’ τη λίμνη, μα μόλις είδαν οι άλλοι αμαρτωλοί πως την τραβάνε έξω, γαντζώθηκαν όλοι πάνω της για να βγουν κι αυτοί μαζί της. Μα η γυναίκα ήταν κακιά, σωστή μέγαιρα, κι άρχισε να τους κλωτσάει: "Εμένα θέλουν να βγάλουν κι όχι εσάς. Δικό μου είναι το κρεμμυδάκι κι όχι δικό σας". Μόλις το ’πε αυτό, το κρεμμυδάκι έσπασε. Κι αυτή ξανάπεσε στη λίμνη και καίγεται εκεί πέρα ως τα σήμερα. Ο άγγελος έβαλε τα κλάματα κι έφυγε». 

Ντοστογιέβσκι, Φ. (1990). Αδελφοί Καραμάζωφ. Αθήνα: Γκοβόστη, τ. Β΄, σ. 301-302.

Τα Έσχατα

Για τον χριστιανό δεν υπάρχουν παρά δύο έσχατες επιλογές: ο ουρανός και η κόλαση. Η Εκκλη-
σία προσδοκά την τελική ολοκλήρωση [...], όταν ο Χριστός θα επιστρέψει «εν δόξη» για να κρίνει
«ζώντας και νεκρούς». Η τελική αποκατάσταση περιλαμβάνει [...] τη λύτρωση και τον δοξασμό της
ύλης: κατά την Έσχατη Ημέρα οι δίκαιοι θα εγερθούν εκ των νεκρών και θα ξαναβρούν τα σώματά
τους, όχι όπως αυτά είναι τώρα, αλλά μεταμορφωμένα και «πνευματικά», στα οποία η εσωτερική
αγιότητα θα εκχέεται προς τα έξω. Δεν θα μεταμορφωθούν δε μόνο τα σώματά μας, αλλ’ ολόκλη-
ρη η υλική τάξη της κτίσης: ο Θεός θα δημιουργήσει «καινούς ουρανούς και καινήν γην».

Ware, Κ. (2001). Η Ορθόδοξη Εκκλησία. Αθήνα: Ακρίτας, σ. 413-415.

Παράδεισος - κόλαση

Η πατερική θεολογία [...] κάνει λόγο για τον παράδεισο ως τον τόπο της βασιλείας του Θεού.
[...] Δεν υπάρχουν κτιστοί και περιορισμένοι χώροι ως παράδεισος και κόλαση.
Παράδεισος και κόλαση είναι καταστάσεις και σχέσεις προς τον ζωοδότη Θεό.
Ματσούκας, Ν. (1997). Δογματική και Συμβολική Θεολογία Γ.
Θεσσαλονίκη: Πουρναράς, σ. 308-309.

[...] Η κολασμένη ζωή δεν είναι μια ιδιαίτερη κατάσταση που την επιβάλλει βάσει ενός νό-
μου ο Θεός, και μάλιστα σε μια φυλακή κτιστών βασάνων. Ο Θεός, κατά τον Μάξιμο Ομολογητή,
λόγου χάρη, αγκαλιάζει αγαθούς και πονηρούς. Οι δεύτεροι δεν μπορούν να τον δουν στη δόξα
του, και τον αισθάνονται ως τιμωρό και εχθρικό. [...]
Είναι φιλία η παραδείσια ζωή, ενώ η κόλαση είναι «αφιλία» και ακοινωνησία, τόσο σε σχέση
με τον Θεό όσο και σε σχέση με τους άλλους. Συγκλονιστική είναι μια διήγηση στα Αποφθέγματα
του αββά Μακαρίου, την οποία θα ζήλευαν σύγχρονοι υπαρξιστές φιλόσοφοι και διανοούμενοι.
Ο αββάς Μακάριος χτυπάει με το μπαστούνι του, καθώς βαδίζει στην έρημο, το πεταμένο κρανίο
ενός αιρεσιάρχη. Και αμέσως η ψυχή του στην κόλαση αναγαλλιάζει, και αισθανόμενη την επαφή
του αγίου τον παρακαλεί για ανακούφιση. Στην ερώτηση του αββά ποια είναι η κατάστασή τους
εκεί στην κόλαση, ο κολασμένος τού λέει πως το πρόσωπο του καθενός είναι κολλημένο στη ράχη
του άλλου, και δεν μπορεί κανένας να αντικρίσει τα πρόσωπα των άλλων. Τον παρακαλεί τελικά να
προσευχηθεί, για να μπορέσουν να δουν λιγάκι το πρόσωπο του διπλανού τους. [...]
Ματσούκας, Ν. (1988). Δογματική και Συμβολική Θεολογία Β.
Θεσσαλονίκη: Πουρναράς, σ. 544-546.

Προσδοκίες ανταμοιβής στον Χριστιανισμό. Άλλες θρησκευτικές αντιλήψεις για τις προσδοκίες ανταμοιβής.

Ο Χριστός είναι φίλος μας
«Τον Χριστό να Τον αισθανόμαστε σαν φίλο μας. Πέφτομε; Αμαρτάνομε; Με οικειότητα, αγάπη
κι εμπιστοσύνη να τρέχομε κοντά Του. όχι με φόβο ότι θα μας τιμωρήσει αλλά με θάρρος, που
θα μας το δίδει η αίσθηση του φίλου… Η έννοια του φόβου είναι καλή για τα πρώτα στάδια. Ο
άνθρωπος ο αρχάριος συγκρατείται από το κακό με τον φόβο. Και ο φόβος είναι απαραίτητος, εφόσον είμαστε υλικοί άνθρωποι και χαμερπείς. Αλλ’αυτό είναι ένα στάδιο, ένας χαμηλός βαθμός σχέσεως
με το θείον. Το πάμε στη συναλλαγή, προκειμένου να κερδίσομε τον Παράδεισο ή να γλιτώσουμε την κόλαση. Αυτό, αν το καλοεξετάσουμε, δείχνει κάποια ιδιοτέλεια, κάποιο συμφέρον. Εμένα δεν μου αρέσει αυτός ο τρόπος. Όταν ο άνθρωπος προχωρήσει και μπει στην αγάπη του Θεού, τι του χρειάζεται ο φόβος; Ό,τικάνει, το κάνει από αγάπη κι έχει πολύ μεγαλύτερη αξία αυτό. Το να γίνει καλός κάποιος από φόβο στονΘεό κι όχι από αγάπη δεν έχει τόση αξία. Προσπαθώντας διά του φόβου μπαίνομε σιγά σιγά στην αγάπη του Θεού. Πάει τότε η κόλαση, πάει ο φόβοςκαι ο θάνατος. Ενδιαφερόμαστε μόνο για την αγάπη του Θεού. Κάνομε το παν γι’ αυτή την αγάπη.Όταν αυτό πετύχεις, τι άλλο θέλεις; Κέρδισες το παν. Ζεις τον Χριστό και ο Χριστός ζει μέσα σου».
Πορφύριος Καυσοκαλυβίτης, Βίος και Λόγοι, εκδ. Ι.Μ. Χρυσοπηγής, Χανιά, 2003, σελ. 232-235.

Η προσδοκία της μελλοντικής ζωής
«”Προσδοκῶ ἀνάστασιν νεκρῶν καί ζωήν τοῦ Μέλλοντος Αἰῶνος”. Στραμμένο προς το μέλλον, το
“Πιστεύω” τελειώνει με μια νότα προσδοκίας. Μέσα από την πίστη μας στον Χριστό, αποκτάμε
πότε πότε μια ζωντανή, προσωπική σχέση με τον Θεό. και ξέρουμε, όχι σαν υπόθεση, αλλά σαν
πραγματικό γεγονός εμπειρίας, ότι αυτή η σχέση ήδη έχει μέσα της τα σπέρματα της αιωνιότητας.
Η Τελική Κρίση, όπως τονίζει με έμφαση το Ευαγγέλιο του Αγ. Ιωάννη, συνεχίζεται όλο τον καιρό σ’
όλη τη διάρκεια της επίγειας ζωής μας. Όποτε, συνειδητά ή ασυνείδητα διαλέγουμε το καλό, ήδη
εισερχόμαστε προκαταβολικά στην αιώνια ζωή. όποτε διαλέγουμε το κακό παίρνουμε μια πρό-
γευση από την κόλαση. Ο Χριστός είναι ο κριτής. κι όμως, από μιαν άλλη άποψη, εμείς εκφέρουμε
την κρίση για τους εαυτούς μας. Αν κάποιος είναι στην κόλαση, δεν είναι γιατί ο Θεός τον φυλάκι-
σε εκεί, αλλά γιατί εκεί είναι ο τόπος που ο ίδιος διάλεξε να βρίσκεται. Η θεϊκή αγάπη βρίσκεται
παντού και δεν αποδιώχνει κανένα. Εμείς, όμως, από τη δική μας πλευρά, είμαστε ελεύθεροι ν’
απωθήσουμε τη θεϊκή αγάπη: δεν μπορούμε ωστόσο να το κάνουμε δίχως να προξενήσουμε πόνο
στους εαυτούς μας, και όσο πιο τελική είναι η απώθησή μας, τόσο πιο πικρή είναι η οδύνη μας».
Γουέαρ, Κ., Επίσκοπος Διοκλείας, Ο Ορθόδοξος Δρόμος, Μτφρ. Μ. Πάσχος, Επτάλοφος, Αθήνα, 1984, σελ.
152-155 (επιλογή).

Ισλάμ και ανταμοιβή
«Εκ των βασικότερων μηνυμάτων του Κορανίου και γενικότερα του Ισλάμ είναι η πεποίθηση για την τιμωρία των αμαρτωλών, την ανταμοιβή των δικαίων, τον παράδεισο και την κόλαση. Πυρήνας του κηρύγματος του Μωάμεθ κατά την πρώτη περίοδο υπήρξε ο τονισμός της ημέρας της κρίσεως. Το παν θα εξαφανιστεί, για να αποκατασταθεί και να κριθεί. Θα ανοιχτεί κατόπιν το βιβλίο,θα γίνουν γνωστά τα έργα των ανθρώπων και, από το ζυγοστάθμισμα των καλών και των κακών έργων, θα κριθεί η θέση του καθενός. Όσοι καταδικαστούν -άδικοι, άπιστοι, πονηροί- θα οδηγηθούν στο χώρο των αιώνιων βασάνων, τον Άδη. οι δίκαιοι θα εισέλθουν στον ευλογημένο τόπο του Παραδείσου… Το ζήτημα της ισλαμικής απόψεως περί του προορισμού του ανθρώπου (κισμέτ) είναι περίπλοκο, διότι στο Κοράνιο απαντούν αφενός μεν εδάφια αρνούμενα οποιαδήποτε δυνατότητα ελευθερίας, αφετέρου δε άλλα που αποδέχονται την ελευθερία, επί της οποίας στηρίζεται και η ανθρώπινη ευθύνη… Στον ισλαμικό μυστικισμό (σουφισμός) κύριοι στόχοι της πνευματικής ασκήσεως υπήρξαν η προσπάθεια υπέρβασης της ατομικότητας και εκμηδενισμού του “εγώ”, η πλήρης παράδοση στον “Αλλάχ”, η άγρυπνη αίσθηση της παρουσίας του Ηγαπημένου, το συνεχές είναι εν τω Θεώ. Κεντρικό αίσθημα είναι η ολοκληρωτική, πέρα από κάθε συμβατικότητα, αγάπη του Θεού, που κατακαίει οποιοδήποτε άλλο κίνητρο, όπως φόβο ή προσδοκία ανταμοιβών».
Αναστάσιος (Γιαννουλάτος), Αρχιεπίσκοπος Τιράνων, Ισλάμ. Θρησκειολογική επισκόπησις, Πορευθέντες,
Αθήνα, 1975, σελ. 142, 144, 257-259 (επιλογή).

Ιουδαϊσμός και σωτηρία του κόσμου
«Ο Θεός σώζει. Μετά τη δημιουργία του κόσμου το κύριο έργο του Θεού συνίσταται στη σωτηρία του. Το έργο αυτό πραγματοποιείται με εκλογή ενός τμήματος της ανθρωπότητας, που θα ζει μια ζωή τέτοια, που θα το διατηρεί σε κοινωνία με τον Θεό. Κύρια αρχή αυτής της ζωής είναι να έχει Θεό του μόνο τον ίδιο και να τηρεί τις εντολές Του. Το τμήμα αυτό της ανθρωπότητας που είναι ο Ισραήλ ονομάζεται γι' αυτόν τον λόγο «λαός του Θεού». Η σωτηρία συμβαίνει στο τέλος της ιστορίας. Ήδη από την Έξοδο άρχισε να υπάρχει μεταξύ των Ιουδαίων η προσδοκία μιας μελλοντικής ανάδειξης του έθνους τους σε πρότυπο και ηγήτορα της ανθρωπότητας. Αυτό θα συνέβαινε στην τελική φάση της ιστορίας σε μια πορεία που κινείται από το παρελθόν προς το μέλλον. Η ιδέα αυτή στους προφήτες πήρε τη μορφή της “Μέρας του Γιαχβέ”, δηλαδή της εποχής που οι εχθροί του Ισραήλ θα κατατροπώνονταν και ένας βασιλιάς προερχόμενος από τον οίκο του Δαβίδ θα ίδρυε μια καινούργια βασιλεία. Αργότερα όμως, η ιδέα της εθνικής αποκατάστασης αντικαθίσταται από εκείνη της παγκόσμιας σωτηρίας των δικαίων, που θα προέλθει από κάποιον ορισμένο (χρισμένο = Μεσσία) από τον Θεό γι' αυτόν τον σκοπό. Στη σωτηρία αυτήσυμπεριλαμβάνεται η προσδοκία της ανάστασης των νεκρών».
Δρίτσας, Δ., Μόσχος, Δ., Παπαλεξανδρόπουλος, Στ., Χριστιανισμός και Θρησκεύματα Β΄ Γενικού Λυκείου,
Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής - ΙΤΥΕ «Διόφαντος», Αθήνα, 2011, σελ. 234-235.

Ινδουισμός: ντάρμα και κάρμα
«Τα έμβια όντα δε ζουν μόνο μια φορά, αλλά αφού μια μορφή ύπαρξης διαλυθεί, κάτι από αυτήν
επιβιώνει και μεταβαίνει σε άλλη μορφή ύπαρξης. Δημιουργείται έτσι ένας ατέρμων κύκλος μετενσαρκώσεων (“Σαμσάρα”), που διατηρεί συνεχώς τα όντα σε κάποια μορφή ύπαρξης. “Κάρμα”
σημαίνει πράξη. Οι πράξεις που το ον διέπραξε στην προηγούμενη μορφή ύπαρξης, είναι εκείνες που προσδιορίζουν τη μορφή στην οποία θα μεταβεί. Τέτοιες μορφές εκτός από την ανθρώπινη
μπορούν να είναι μια ζωική, μια δαιμονική σε κάποια κόλαση ή μια θεϊκή σε κάποιο ουρανό. Η
ατέρμονη παραμονή σε κάποια μορφή ύπαρξης, δηλαδή σε μια κατάσταση που ταυτίζεται με την
οδύνη, προκάλεσε το αίτημα της απελευθέρωσης από αυτή.
Στον Ινδουισμό η ύπαρξη είναι οδυνηρή. Ως τέτοια θέτει το αίτημα της απελευθέρωσης από αυτή. Η απελευθέρωση επιδιώκεται με δύο τρόπους, τον άμεσο και το σταδιακό. Ο άμεσος τρόπος επιτυγχάνεται κυρίως μέσα από την αγαπητική αφοσίωση προς μια θεότητα, που επιλέγεται προσωπικά από τον Ινδουιστή. Η θεότητα αυτή είναι συνήθως κάποια που περιέχεται σε μια από τις
τρεις παραδόσεις, δηλαδή τον Σιβαϊσμό, τον Βισνουϊσμό και τον Σακτισμό. Το γεγονός αυτό κάνει τις τρεις αυτές παραδόσεις να είναι οι τρεις δημοφιλέστερες λύσεις στο αίτημα της απελευθέρωσης. Ο σταδιακός τρόπος, ο οποίος συγκεντρώνει την προτίμηση της μεγάλης πλειονότητας των πιστών, επιτυγχάνεται με την προσήλωση στο ντάρμα. Σ' αυτό συμπεριλαμβάνεται η λατρεία των διαφόρων θεοτήτων που υπάρχουν στο Ινδουιστικό πάνθεο. Θεότητες που θεωρείται ότι συμβάλλουν στην απόσβεση του κακού κάρμα και συνεπώς σε μια καλή μετενσάρκωση, όπως η θεότητα του ποταμού Γάγγη με την πλύση στα νερά του, είναι δημοφιλείς. Αλλά και στο σταδιακό τρόπο η ένωση με τη θεότητα της προσωπικής επιλογής παραμένει πάντα ο απώτερος, τελικός στόχος».

Δρίτσας, Δ., Μόσχος, Δ., Παπαλεξανδρόπουλος, Στ., Χριστιανισμός και Θρησκεύματα Β΄ Γενικού Λυκείου,
Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής - ΙΤΥΕ «Διόφαντος», Αθήνα, 2011, σελ. 259-260, 268-269 (επιλογή).

 Βουδισμός
«Εκτός από το φωτισμό, για να σωθεί κάποιος πρέπει να κατέχεται από συμπόνια προς όλα τα όντα και να θέλει να τα βοηθήσει να σωθούν. Εκείνος που το κάνει αυτό ονομάζεται μποντισάτβα (μπόντι=φωτισμός, σάτβα=ον σε πορεία προς τον φωτισμό). Ο μποντισάτβα μετά από άπειρες ζωές φτάνει κάποτε στο σημείο να μπει στη Νιρβάνα, που στο Μαχαγυάνα Βουδισμό σημαίνει να ενωθεί με το απόλυτο. Το μεγάλο πλήθος των πιστών του Βουδισμού επιδιώκει να αναγεννηθεί
στον κόσμο κάποιου από τους παραπάνω Βούδες. Αυτός είναι ο λόγος που σε χώρες όπως η Κίνα,
η Κορέα, η Ιαπωνία κ.α., ο Βουδισμός της πλειονότητας είναι θρησκεία που υπηρετεί κυρίως τη
μεταθανάτια ζωή».
Δρίτσας, Δ., Μόσχος, Δ., Παπαλεξανδρόπουλος, Στ., Χριστιανισμός και Θρησκεύματα Β΄ Γενικού Λυκείου,
Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής - ΙΤΥΕ «Διόφαντος», Αθήνα, 2011, σελ. 285.

Κινεζικά θρησκεύματα
«Στην Κίνα υπάρχουν από παλιά πολλές θρησκείες. Λίγοι είναι εκείνοι που έχουν τη μία μόνο από αυτές ως αποκλειστική ή κύρια θρησκεία τους. Αυτό συμβαίνει, διότι η θρησκεία που ασκεί η πλει-
ονότητα του κινεζικού λαού, και που γι' αυτό μπορεί να ονομαστεί κινέζικη θρησκεία, αποτελείται από τις τρεις παραπάνω θρησκείες σε συνδυασμό. Ο συνδυασμός τους συνίσταται στη χρήση από τους ίδιους ανθρώπους πότε της μιας και πότε της άλλης, ανάλογα με τον επιδιωκόμενο σκοπό.
Έτσι, για την επίτευξη σκοπών που μπορούν να πραγματοποιηθούν μέσα από την εναρμόνιση του
ανθρώπου με το γενικό τρόπο λειτουργίας της φύσης ή για την επίτευξη υγείας και μακροβιότητας
οι Κινέζοι προστρέχουν στην ταοϊστική παράδοση. Για την επίτευξη μιας αρμονικής κατάστασης στην περιοχή των διανθρώπινων σχέσεων, από εκείνες που αφορούν στα μέλη μιας οικογένειας ως εκείνες που αφορούν στις κοινωνικές και δημόσιες υποχρεώσεις, οι ίδιοι συμπεριφέρονται σύμφωνα με τους κανόνες του Κομφουκιανισμού, οι οποίοι διέπουν ακριβώς αυτές τις σχέσεις.
Για την επίτευξη μιας καλής μεταθανάτιας ζωής, οι Κινέζοι στρέφονται σ' εκείνους τους Βούδες και Μποντισάτβες που βοηθούν σ' αυτό τον τομέα. Επιπροσθέτως, για την επίτευξη σκοπών όπως η καλή υγεία, π.χ. η επαγγελματική προκοπή, η απόκτηση παιδιών, η προστασία από συμφορές κτλ. οι Κινέζοι στρέφονται σ' ένα πλούσιο πάνθεο, που αποτελείται από τα θεία όντα όλων των παραπάνω θρησκειών. Από τα μέλη της οικογένειας αυτής γίνονται προσφορές, απευθύνονται αιτήματα κτλ. Σημαντική κατηγορία είναι επίσης τα κακά πνεύματα, για προστασία από τα οποία χρησιμοποιούνται διάφορα μέσα».
Δρίτσας, Δ., Μόσχος, Δ., Παπαλεξανδρόπουλος, Στ., Χριστιανισμός και Θρησκεύματα Β΄ Γενικού Λυκείου,
Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής - ΙΤΥΕ «Διόφαντος», Αθήνα, 2011, σελ. 290-291.

«Σήμερον μετ’ ἐμοῦ ἔσῃ ἐν τῷ Παραδείσῳ». Ο σταυρός του Χριστού και ο ληστής

Ο Χριστός πάνω στον σταυρό, γυμνός: στο κεφάλι ένα ακάνθινο στεφάνι, καρφιά διαπερνούν τους αστραγάλους και τις αρθρώσεις των χεριών Του, κρατώντας Τον καρφωμένο επάνω στο ξύλο. Το σώμα γεμάτο αίμα και μώλωπες, εκκρίνει ιδρώτα και βουβά βογγητά βασανισμένης σάρκας. Τον είχαν χαστουκίσει, φτύσει, σπρώξει, χτυπήσει, χλευάσει, και καθώς ανέβαινε τον Γολγοθά, παραπάνω από μία φορά είχε πέσει κάτω από το φορτίο του οργάνου του βασανισμού Του. Τώρα περιμένει την αγωνία και τον ντροπιαστικό, αργό, αποτρόπαιο θάνατο, υπό το διπλό σημείο της χλεύης και της κατάρας, περιτριγυρισμένος, σε έναν σκουπιδότοπο στην περιφέρεια της πόλης, μονάχα από ανθρώπους εχθρικούς και έναν κάποιον αριθμό περίεργων αδιάφορων, οι οποίοι αρέσκονταν στην παρακολούθηση εκτελέσεων και όλων των ειδών των δημοσίων βαναυσοτήτων. Δεξιά και αριστερά Του, άλλοι δύο σταυροί, καθένας με το θήραμά του, δύο ληστές, δύο δολοφόνοι – δύο κοινοί εγκληματίες, ώστε η περιφρόνηση να είναι ακόμα χειρότερη. Είναι η ώρα του μεσημεριού, ο ήλιος καίει ανελέητα, η δίψα – η ίδια η ουσία αυτού του τρόπου εκμηδενισμού- έχει ήδη αρχίσει να Τον κατακλύζει, και όλα αυτά δεν είναι τίποτα παρά αναλήθεια, ήττα, απελπισία, πόνος, εξάντληση.

Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, να που έρχονται και οι γραμματείς, οι γραμματιζούμενοι, οι Φαρισαίοι, οι Σαδουκκαίοι, οι οπαδοί του Ηρώδη, οι γέροντες, όλο το συνάφι των νικητών. Και όλοι κουνάνε με φρονιμάδα τα λευκά τους κεφάλια. Συμπονετικά και ειρωνικά Τον προκαλούν, Τον περιγελούν, Του λένε να κατέβει από τον σταυρό για να τους πείσει. Εκείνοι, άλλωστε, αυτό μονάχα περιμένουν: να δουν για να πιστέψουν.

Ο απόλυτα εκπληκτικός χαρακτήρας της ανταμοιβής πώς εξηγείται; Από πού προέρχεται; Σήμερα, Μαζί μου, στον Παράδεισο! Υπάρχει μια βιασύνη σε αυτές τις κουβέντες, μια αίσθηση έκτακτου, μια κινητήριος δύναμη, μια πληρότητα αλλά και ένας αναβρασμός, που δεν γίνεται παρά να προκαλέσει έκπληξη.

Ακόμα και ο ληστής στα αριστερά Του, Τον αποπαίρνει, Τον προκαλεί, Τον κοροϊδεύει, Τον προσβάλλει. Όχι όμως και εκείνος στα δεξιά Του. Εκείνος αν και σταυρωμένος και σε αγωνία, σε φρικτή αναμονή κι ο ίδιος, βρίσκει την ανάσα και τη δύναμη, να μαλώσει τον άλλον, μα βρίσκει και τον αλτρουισμό, τη μεγαλοκαρδία και την ευγένεια να πει λόγο γλυκό και παρήγορο στον γείτονα του. Με τίποτα δεν μπορεί να τον βοηθήσει, να τον ξεκαρφώσει και να τον κατεβάσει από τον σταυρό, τίποτα δεν μπορεί να κάνει για να αλλάξει την τρομακτική του κατάσταση ή να ελαφρύνει την τιμωρία Του, δεν μπορεί να συντομεύσει την αγωνία Του, δεν μπορεί να παρέμβει στον οδυνηρό τρόπο που εκτυλίσσεται το σενάριο της σταύρωσης. Τίποτα δεν μπορεί να κάνει, τίποτα, εκτός από το να αντέξει έως την άκρη του θανάτου.

Κι όμως, έτσι όπως είναι, ανήμπορος και αδύναμος, ακόμα όμως ανασαίνει, τι του έμελλε να ακούσει; «Σήμερον μετ’ ἐμοῦ ἔσῃ ἐν τῷ Παραδείσῳ». Γιατί αυτή η υπέροχη, καθόλα θαυμάσια, υπόσχεση; Γιατί άραγε να είναι εκείνος, – ο ένοχος, ο ορθώς πάσχων, ο τόσο αδύναμος, χωρίς καμία δύναμη θεραπευτική ή άλλη- γιατί να ορίσει να μπει εκείνος στον Παράδεισο, μαζί με τον Κύριο, ενώ ο δίκαιος Νώε, ο πατριάρχης Αβραάμ (ο παραλήπτης της Επαγγελίας), ο Μωυσής (εκείνος που μετέφερε τον Νόμο), ο προφήτης Ησαϊας (εκείνος που προφήτευσε την ένσαρκη έλευση του Λυτρωτή), ο βασιλιάς Δαυιδ, όλοι οι προφήτες και όλοι οι δίκαιοι των αιώνων και όλοι οι φιλόσοφοι εντός των οποίων, είχε ενοικήσει έστω και μερικώς το Άγιο Πνεύμα, και ο Πρόδρομος και Βαπτιστής Ιωάννης, βρίσκονται ακόμα στον Άδη; Γιατί αυτή η πρωτοφανής τιμή, γιατί αυτή η χάρις επί χάριτος, γιατί αυτή η αμεσότητα; Σήμερα!

Ο απόλυτα εκπληκτικός χαρακτήρας της ανταμοιβής πώς εξηγείται; Από πού προέρχεται; Σήμερα, Μαζί μου, στον Παράδεισο! Υπάρχει μια βιασύνη σε αυτές τις κουβέντες, μια αίσθηση έκτακτου, μια κινητήριος δύναμη, μια πληρότητα αλλά και ένας αναβρασμός, που δεν γίνεται παρά να προκαλέσει έκπληξη.

Κάποιοι προσπάθησαν να το κατανοήσουν υπό το πρίσμα ότι ο ληστής ήταν ένας σύντροφος στον πόνο με τον Κύριο. Ναι, όντως, αξιώθηκε της ασύγκριτης τιμής να δεχτεί την ίδια τιμωρία με τον Χριστό και να βρίσκεται μερικά βήματα από τον Τίμιο Σταυρό τις τελευταίες στιγμές της ζωής του. Ναι, είναι φυσικό ο Κύριος να νιώθει οίκτο, συμπάθεια και καλή προαίρεση απέναντι σε έναν σύντροφο του πόνου.

Άλλοι αναφέρονται στην αξιοπρέπεια του ανθρώπου, τη στωική του στάση και την ευσέβεια που είχε απέναντι στον Χριστό, σε αντίθεση με την ειρωνεία και τους χλευασμούς του άλλου ληστή. Ναι, υπάρχει κι εδώ κάποια δόση αλήθειας και λογική.

Επειδή πηγαίνοντας πέρα από την προσωπική σου δυστυχία, Με είδες, Με διαισθάνθηκες, Με αναγνώρισες και δεν δίστασες να Με υπερασπιστείς, να Με προσκυνήσεις, να Μου πεις λόγια που ανακούφισαν την ψυχή Μου και έσταξαν μέλι στην καρδιά Μου, κάνοντας σε πραγματικό συμμέτοχο στα πάθη Μου. Δεν έμεινες κλεισμένος μέσα στον εαυτό σου, εγκλωβισμένος στον πόνο σου, απομονωμένος στον φυσικό εγωκεντρισμό του ανθρώπου δίχως ελπίδα. Δεν έκλαψες τον εαυτό σου, έκλαψες Εμένα. Βρήκες και τον χρόνο, και τη καλοσύνη και την ψυχική ευαισθησία να παρηγορήσεις να απαλύνεις τον πόνο κάποιου άλλου. Απλώς με έναν καλό λόγο εσύ μετέβαλες αυτόν τον Γολγοθά και όλα αυτά τα κουνήματα των κεφαλιών και τα γιουχαρίσματά τους, τούτες εδώ τις ειδεχθείς συνθήκες και αυτό τον μιασμένο τόπο, σε κήπο. Όπως η αμαρτωλή γυναίκα, Με άλειψες με το ακριβό μύρο της ευσπλαχνίας και της ανάμνησης του πόνου του πλησίον σου. Μου έδωσες να πιώ – έστω μεταφορικά αλλά όχι με λιγότερη ουσία- εκείνο το ποτήρι κρύου νερού για το οποίο είπα ότι δεν θα μείνει δίχως ανταμοιβή.

Αλλά δεν μου φαίνονται αυτές, να είναι οι αληθινές εξηγήσεις. Κάτι άλλο μου φαίνεται ουσιαστικό, μια πράξη (ή μάλλον μια στάση καλύτερα) η οποία σαν να της ήταν γραπτό να αγνοηθεί  ενώ ήταν τόσο αποφασιστική: ο ληστής δεν μπορούσε να κάνει τίποτα, αλλά μπορούσε να ηρεμήσει και γλυκάνει εκείνη την αποπνικτική ατμόσφαιρα, εκείνη την οσμή της αμμωνίας, της κακίας, της υποκρισίας και του δηλητηρίου. Παρηγόρησε κατά κάποιο τρόπο τον αθώο Εσταυρωμένο, με έναν καλό λόγο!

Ναι, αυτό το γεροντικό αξίωμα, το τόσο απλό, το τόσο μικρό και χαρακτηριστικό του χωριάτικου, προγονικού μας λόγου, αποτελεί την πλέον εύλογη εξήγηση για την υπόσχεση που έκανε ο Κύριος, για την πληρότητα, την αμεσότητα και τον επείγοντα χαρακτήρα της. Ένας καλός λόγος- και ήταν αρκετό! Σαν ένα θεραπευτικό βάλσαμο, σαν το απόλυτο φάρμακο, ένα αντίδοτο, ένα θαύμα.

Εκείνα τα λίγα λόγια σεβασμού, στοργής, υπεράσπισης, εμπιστοσύνης, συμπόνοιας, άλλαξαν μονομιάς τα πάντα και μετέβαλλαν το κακόβουλο εκείνο μέρος, τον φρικτό Γολγοθά, το δηλητηριασμένο εκείνο τόπο της αδικίας, της σκληρότητας και της εκδικητικότητας, σε μια γωνιά ανθρωπιάς, σε αίθουσα αναμονής του παραδείσου.

Σήμερα μαζί Μου, στον Παράδεισο: επειδή κι εσύ τώρα, σε αυτή την ερημιά (αυτό το waste land όπως θα το ονομάσει κάποτε και ο δούλος Μου, T.S. Eliott) της οργής και της πονηριάς έσταξες μια σταγόνα πάχνης. Επειδή πηγαίνοντας πέρα από την προσωπική σου δυστυχία, Με είδες, Με διαισθάνθηκες, Με αναγνώρισες και δεν δίστασες να Με υπερασπιστείς, να Με προσκυνήσεις, να Μου πεις λόγια που ανακούφισαν την ψυχή Μου και έσταξαν μέλι στην καρδιά Μου, κάνοντας σε πραγματικό συμμέτοχο στα πάθη Μου. Δεν έμεινες κλεισμένος μέσα στον εαυτό σου, εγκλωβισμένος στον πόνο σου, απομονωμένος στον φυσικό εγωκεντρισμό του ανθρώπου δίχως ελπίδα. Δεν έκλαψες τον εαυτό σου, έκλαψες Εμένα. Βρήκες και τον χρόνο, και τη καλοσύνη και την ψυχική ευαισθησία να παρηγορήσεις να απαλύνεις τον πόνο κάποιου άλλου. Απλώς με έναν καλό λόγο εσύ μετέβαλες αυτόν τον Γολγοθά και όλα αυτά τα κουνήματα των κεφαλιών και τα γιουχαρίσματά τους, τούτες εδώ τις ειδεχθείς συνθήκες και αυτό τον μιασμένο τόπο, σε κήπο. Όπως η αμαρτωλή γυναίκα, Με άλειψες με το ακριβό μύρο της ευσπλαχνίας και της ανάμνησης του πόνου του πλησίον σου. Μου έδωσες να πιώ – έστω μεταφορικά αλλά όχι με λιγότερη ουσία- εκείνο το ποτήρι κρύου νερού για το οποίο είπα ότι δεν θα μείνει δίχως ανταμοιβή.

---

Ο Nicolae Steinhardt (1912-1989), εβραϊκής καταγωγής, γεννημένος Nicu – Aurelian Steinhardt, στη Ρουμανία, ήταν συγγραφέας, δημοσιογράφος και κριτικός λογοτεχνίας, διδάκτωρ συνταγματικού δικαίου. Μεταστράφηκε στον ορθόδοξο  χριστιανισμό στην κομμουνιστική φυλακή Jilava λαμβάνοντας το όνομα Νικόλαος. Εκάρη μοναχός στις 16 Αυγούστου 1980 στο  μοναστήρι της Rohia. Το έργο του «Το Ημερολόγιο της Ευτυχίας» θεωρείται μοναδικό στην ρουμανική λογοτεχνία.

Το κείμενο αποτελεί απόσπασμα από την ομιλία του Nicolae Steinhardt με τίτλο O vorbă bună [Ένας καλός λόγος], μετάφραση από το βιβλίο Dăruind vei dobândi. Cuvinte de credință [Δίνοντας θα λάβεις. Λόγοι πίστης], editura Mănăstirii Rohia, 2006, σελ.  201-204. Το βιβλίο αποτελεί συλλογή ομιλιών του π. Nicolae Steinhardt στο μοναστήρι «Αγία Άννα -Rohia» κατά τα έτη 1980-1989.

Μετάφραση από τα ρουμανικά Θεοδώρα Βαλσάμου.

Το εικαστικό θέμα είναι έργο του Γάλλου καλλιτέχνη James J. Tissot (1836-1902) με τίτλο “The Raising of the Cross”.

Πηγή 

Ο άγγελος και το κρεμμύδι

Στους Αδελφούς Καραμάζωφ περιλαμβάνεται μια λαϊκή ιστορία, σχετικά με μια ηλικιωμένη γυναίκα που δεν έζησε σωστά και μετά θάνατο βρέθηκε σε μια λίμνη από φωτιά. Ο φύλακας Άγγελός της προσπαθούσε να κάνει ό,τι μπορούσε για να την βοηθήσει. Η μόνη καλή πράξη όμως που θυμόταν ότι έκανε αυτή η γυναίκα όταν ζούσε, ήταν που είχε δώσει κάποτε από τον κήπο της ένα κρεμμύδι, σε μια ζητιάνα. Πήρε λοιπόν ο άγγελος το κρεμμύδι, είπε στη γυναίκα να πιαστεί απ' αυτό κι άρχισε να την τραβά έξω από τη λίμνη.

Μέσα στη λίμνη όμως δεν ήταν μόνη της. Όταν οι άλλοι είδαν τι συνέβαινε, μαζεύτηκαν τριγύρω και κρεμάστηκαν πάνω της με την ελπίδα να συρθούν κι αυτοί έξω μαζί της. Τότε όμως η γυναίκα, με τρόμο και αγανάκτηση, άρχισε να τους κλωτσά. «Αφήστε με», φώναξε. «Έμένα τραβά έξω, όχι εσάς. Δικό μου είναι το κρεμμύδι, όχι δικό σας». Τη στιγμή που το είπε αυτό, το κρεμμύδι έσπασε στα δύο και η γυναίκα έπεσε πίσω, μέσα στη λίμνη. Και εκεί μέσα καίγεται μέχρι σήμερα.

Εάν η ηλικιωμένη γυναίκα έλεγε μόνο, «αυτό είναι το κρεμμύδι μας», δεν θα αποδεικνυόταν άραγε αρκετά δυνατό για να τους τραβήξει όλους έξω από τη φωτιά; Μόλις όμως είπε «είναι δικό μου, όχι δικό σας», έγινε κάτι λιγότερο από άνθρωπος. Με το να αρνηθεί το μοίρασμα, αρνήθηκε την προσωπικότητα της. Ο γνήσιος άνθρωπος, πιστός στην εικόνα της τρισυπόστατης Θεότητας, είναι αυτός που πάντοτε λέει όχι «εγώ», αλλά «εμείς», όχι «δικό μου» αλλά «δικό μας».

Επίσκοπος Διοκλείας Kάλλιστος WARE, Το μυστήριο του ανθρωπίνου προσώπου.

Αναδημοσίευση:http://trelogiannis.blogspot.gr/2012/09/blog-post_8929.html

Η Ορθόδοξη Ερμηνεία για την Κόλαση και τον παράδεισο

Ο Παράδεισος ... μπορεί να περιμένει...!!!!

Δύο άνθρωποι είχαν χαθεί μέσα στην έρημο.Προχωρούσαν μέρες χωρίς νερό και χωρίς φαγητό....κινδύνευαν να πεθάνουν από δίψα και ασιτία....
 Μια μέρα αντίκρυσαν έναν ψηλό τοίχο.. Πίσω από τον τοίχο άκουγαν νερά να κυλούν και πουλιά να τραγουδούν. Και ακριβώς πάνω από τον τοίχο ξεπρόβαλαν πολλά κλωνάρια δέντρων γεμάτα καρπούς και φρούτα....
Ο ένας πάλεψε να σκαρφαλώσει και τελικά κατάφερε να περάσει πάνω από τον τοίχο και να βρεθεί μέσα στον παραδεισένιο κήπο ....
Ο άλλος... έκανε μεταβολή.... και ξαναγύρισε  στην έρημο, ψάχνοντας γι άλλους χαμένους ταξιδιώτες, για να τους δείξει τον δρόμο για τον κήπο πίσω από τον τοίχο!!!!

Η παραβολή της Τελικής Κρίσης

Πατήστε πάνω στην εικόνα να ακούσετε την παραβολή
(Στο παράθυρο που ανοίγει πατήστε την εικόνα της τηλεόρασης)
______________________________________________________

Τι είναι λοιπόν αυτό που δίνει αξία στην ανθρώπινη ύπαρξη τώρα και για πάντα;

Είναι άραγε η ακρίβεια της πίστης;

Η ευσέβεια;

Η τήρηση των θείων εντολών;

Σίγουρα είναι και αυτά, αλλά πρωτίστως είναι κάτι άλλο, που είναι μέτρο, κριτήριο και ακριβό μυστικό: η προσφορά συγκεκριμένης και έμπρακτης αγάπης προς κάθε άνθρωπο που δυστυχεί, οποιοσδήποτε κι αν είναι αυτός.

Θυμόσαστε την παραβολή του σπλαχνικού Σαμαρείτη;Προφανώς υποδείγματα ευσέβειας ο ιερέας και ο λευϊτης.Άνθρωποι του Θεού και του Ναού. Μάλλον στον Ναό βιαζοταν να πάνε και δεν έδωσαν καμία σημασία στον χτυπημένο συνάνθρωπό τους.

Ποιός φαντάζεστε οτι θα βρισκόταν στα δεξιά του Θεού; Αυτοί ή ο Σαμαρείτης,  ο ακάθαρτος γι΄αυτούς ....;

Ξέρετε πως οι περισσότεροι Ισραηλίτες τότε δέχονταν ότι τους περίμενε σπλαχνική κρίση στο τέλος του κόσμου ενώ τους ειδωλολάτρες τιμωρία; Η παραβολή όμως είναι σαφέστατη: Όλοι οι άνθρωποι ανεξαρτήτως θα κριθούν σύμφωνα με τα έργα τους.

Και να μην ξεχνάμε ότι πρόκειται για παραβολή.Επομένως για πλαστή, φανταστική διήγηση που σκοπό έχει να εκφράσει κάποια σπουδαία αλήθεια για τη Βασιλεία του Θεού. Δεν πρόκειται για περιγραφή πραγματικών γεγονότων . Σκοπός είναι να φανερώσει ποιό είναι το κριτήριο και το μέτρο εκτίμησης

της αξίας ή απαξίας των πράξεων και της ζωής των ανθρώπων. Η λαθεμένη αντίληψη οφείλεται στο ότι κάποιοι ερμηνεύουν την παραβολή κατά γράμμα ως ιστορικό γεγονός , με συνέπεια να παρασύρονται και να παρασύρουν και άλλους . Σε αυτό βέβαια συντελούν και κάποιες φοβερές εικονογραφικές και ζωγραφικές παραστάσεις για τη Β Παρουσία.

Ποιός όμως είναι ο Θεός το μάθαμε στην παραβολή του Σπλαχνικού Πατέρα και ο Θεός αυτός 

Δεν είναι τιμωρός

"Και τούτο οφείλουμε να ξέρουμε·
ότι ο Θεός δεν θα τιμωρήσει κανέναν στο μέλλον,
αλλά ο καθένας κάνει τον εαυτό του ικανό
να συμμετέχει στη ζωή του Θεού).
Όμως η συμμετοχή στη ζωή του Θεού είναι απόλαυση,
ενώ η απόσταση απ' Αυτόν κόλαση".

Ιωάννης Δαμασκηνός  (675-749).

Και ο καθηγητής Ν. Ματσούκας θα προσθέσει:

"Η αντίληψη για τον Θεό ως εκδικητή και τιμωρό είναι η πιο φρικτή απ΄όλες ... Ο Θεός δεν εκδικείται και δεν τιμωρεί ποτέ και κανέναν. Αυτά που χαρακτηρίζονται ως "τιμωρίες" δεν είναι παρά αναπόφευκτες συνέπειες κακών επιλογών μας.Ο Θεός μόνο αγαπά, θεραπεύει και δίνει ζωή"

Επομένως η καλή ή δυσάρεστη κατάληξη του καθενός είναι καρπός και εξαρτάται από το αν είναι ή δεν είναι άνθρωπος αγάπης προς τους πάσχοντες συνανθρώπους.

Τα χέρια τ' αδειανά

Είδα αυτό το όνειρο:
Ένας άνθρωπος παρουσιαζόταν στο κριτήριο του Κυρίου:
"Κοίταξε, Θεέ μου ", του έλεγε· "τήρησα τον νόμο σου ",
δεν έκανα τίποτε το αισχρό, κακό ή αντίθρησκο.
Κύριε, τα χέρια μου είναι καθαρά ".
- "Ασφαλώς, ασφαλώς", του απαντούσε ο καλός Θεός...
"αλλά είναι άδεια ".

Ραούλ Φολλερώ Γάλλος ανθρωπιστής και ιεραπόστολος του 20ού αι.

Μετά από όλα αυτά αναρωτιέμαι: για ποιόν λόγο κάποιοι παρουσιάζουν τον Θεό κακό, εκδικητικό, τιμωρό; Τι κερδίζει κάποιος να πιστεύει σε έναν Θεό που περιμένει να κάνεις μια λάθος κίνηση για να σε τιμωρήσει, να σε απαρνηθεί; Πως μπορείς να προσεύχεσαι στον Θεό της αγάπης και να του ζητάς να τιμωρήσει τον διπλανό σου επειδή σε έβλαψε;

Πώς μπορεί να τιμωρήσει τον άνθρωπο ο Θεός που έγινε άνθρωπος για να σώσει τον άνθρωπο;

Πώς μπορεί να τιμωρήσει τον άνθρωπο ο Θεός που σταυρώθηκε για τον άνθρωπο;

Δεν μπορεί!!!Γιατί; Γιατί ο ΘΕΟΣ είναι ΑΓΑΠΗ!!!

Επιμέλεια: Αθανασίου Ελένη

Ένα εκπληκτικό βίντεο του συναδέλφου Παναγιώτη Ασημακόπουλου

 

Κράτα το νου σου στον άδη και μην απελπίζεσαι

Σιλουανός
Ένας φίλος μου είχε ένα όνειρο. Ήταν ενα όνειρο στις μαργαριταρένιες πύλες, με την αναπόφευκτη συνέντευξη στον άγιο Πέτρο. Ο άγιος Πέτρος είπε πως θα έκανε ένα γύρο με το φίλο μου: ένα είδος εισαγωγικής περιήγησης. Όταν όμως έφθασαν στον ουρανό και κοίταξαν πάνω από τον τοίχο , μπόρεσαν να βρούνε όλους κι όλους δύο αγγέλους που σεργιάνιζαν τριγύρω με τρόπα ακατάστατο, ενώ ολόκληρος ο χώρος ήταν άδειος. "Που είναι όλοι τους;" , ρώτησε ο φίλος μου. "Α!", είπε ο άγιος Πέτρος.''Κάθε ένας που έπρεπε να είναι εδώ, είναι από εκείνους που βοηθούν τον κόσμο που βρίσκεται στο άλλο μέρος.''
Αυτό θυμίζει μια ιστορία που είπε ο στάρετς Σιλουανός, ο Ρώσος άγιος άνθρωπος που πέθανε το 1938 στο μοναστήρι του Αγίου Παντελεήμονα στο Όρος Άθως. Ο Σιλουανός είχε μια συζήτηση με έναν αυστηρό ερημίτη. Ο ερημίτης δήλωνε με προφανή ικανοποίηση : ''Ο Θεός θα τιμωρήσει όλους του άθεους.Θα καίγονται στο αιώνιο πυρ.'' Εμφανώς αναστατωμένος ο Σιλουανός είπε: "Πες μου, αν υποτεθεί ότι πήγαινες στον παράδεισο, και απο κει κοιτούσες κάτω και έβλεπες κάποιον να καίγεται στη φωτιά της κόλασης - θα αισθανόσουν ευτυχής;". "Είναι αναπόφευκτο. Το φταίξιμο θα είναι δικό τους." είπε ο ερημίτης. Ο στάρετς απάντησε " Η αγάπη δεν μπορεί να το αντέξει. Πρέπει να προσευχόμαστε για όλους". Για τον Σιλουανό, το προσευχόμενο πρόσωπο μπορεί να ενσωματώσει κάθε πρόσωπο και κάθε πράγμα. Τίποτε δεν του είναι αλλότριο. Πίστευε ότι ο Θεός αγαπάει το κάθε τι. Πρόκειται για ένα όραμα της κοσμικής ενότητας. Υπάρχει ένας αριθμός ανθρώπων που έχουν οράματα κοσμικής ενότητας και αυτά είναι συχνά κοινότοπα, όμως εκείνο του Σιλουανού ήταν διαφορετικό. Γιατί η δική  κοσμική ενότητα ήταν ριζωμένη στην προσευχή και στη γνώση ότι δεν υπάρχουν όρια στην αγάπη του Θεού, επειδή αυτή αγκαλιάζει τον καθένα, συμπεριλαμβάνοντας και εκείνους που έχουν απορρίψει το Θεό. "(ο Θεός) πάντας ανθρώπους θέλει σωθήναι και εις επίγνωσιν αληθείας ελθειν".( Α Τιμ. β΄4)
Για τον Σιλουανό "να προσεύχεται κανείς για όλους" σημαίνει να κλαίει για τον κόσμο, γνωρίζοντας πόσο πολύ αγαπάει ο Θεός τη δημιουργία Του, γνωρίζοντας μια αγάπη χωρίς όρια. Έμαθε να υποφέρει μαζί με τον κόσμο και παρ΄όλα αυτά να μην απελπίζεται. Για τον Σιλουανό η προσευχή του ήταν μέρος του κανόνα ενός ασκητού που ζει μέσα στην Ορθόδοξη ρωσική παράδοση, όμως η προσευχή αυτή έχει σημασία για όλους τους χριστιανούς. Αντελήθφη ότι ο Θεός του έλεγε:"Κράτα το νού σου στον Άδη και μην απελπίζεσαι" : Να βρίσκεσαι στον τόπο της απελπισίας και όμως να μην απελπίζεσαι. Σταύρωση - Ανάσταση. Το Πάθος συνδεδεμένο με την Ανάσταση και αντίστροφα: Κράτα το νού σου στον άδη και μην απελπίζεσαι.
Σύναξη, τεύχος 112, ( Μονοθεΐα και Πολυθεΐα - Η αναμέτρησή τους σήμερα) σελίδες 42,43. Κρίστοφερ Λιούις, "Κράτα το νού σου στον άδη και μην απελπίζεσαι"

Στον πάτο της κόλασης!

ΞΑΝΑΒΡΗΚΑ, λακωνικά καταγραμμένη από τον Ζήσιμο Λορεντζάτο, μια σπαραχτική ιστορία με άκρως παραμυθητικό τέλος, γνωστή σε αρκετούς εδώ και πολλά χρόνια. Κρίνω αναγκαίο να την καταγράψω, προτού αφηγηθώ μιαν άλλη, εξίσου σπαρακτική:
Τα παπαδιαμαντικά σύνορα "μεταξύ της θείας και ανθρώπινης δικαιοσύνης" τα προσδιόρισε, μια για πάντα, με την πνευματική φρονιμάδα του, ο Αγιορείτης ασκητής Παΐσιος, όταν του ζητήθηκε, από τους ενδιαφερόμενους, η γνώμη για την απόφαση ενός παπά, σε κάποιο χωριό της Μακεδονίας, να μη διαβάσει τη νεκρώσιμη ακολουθία σε ένα κοριτσάκι που κρεμάστηκε από ένα δέντρο, επειδή σκοινιάστηκε η γίδα τους-εκεί που βόσκαγε την βρήκε πνιγμένη- και την είχε φοβερίσει από το πρωί ο πατέρας της πως, αν δεν πρόσεχε και πάθαινε τίποτα το ζωντανό, θα την κρεμούσε: -"Καλά έκανε ο παπάς" είπε ο πάτερ Παΐσιος, "που δεν το διάβασε (το κοριτσάκι) και καλά έκανε και ο Θεός που το πήρε στον Παράδεισο!"
Η βεβαιότητα του Γέροντα για το πού βρίσκεται το αυτοκτόνο κοριτσάκι εδράζεται στο ανείκαστο έλεος του Πλάστη για τα ταλαίπωρα πλάσματά Του. Στην άλλη όμως ιστορία την απερίγραπτη αγάπη του Θεού τολμά να την μηδενίσει η δικανική θρασύτητα. Λοιπόν:

Σε κάποια ραδιοφωνική ή τηλεοπτική εκπομπή ο λόγος ήταν για τον Παράδεισο και την Κόλαση (Χριστέ μου! πώς γίνεται να φλυαρούμε  για τα έ σ χ α τ α από τους ερτζιανούς ή γυάλινους σκουπιδοντενεκέδες;).
 Εξήρχε του εσχατολογούντος χορού Μητροπολίτης αγοραφοβικός και ουσιαστικά τιτουλάριος, που σημαίνει έξω από τους καημούς και τα βάσανα του ποιμνίου. Μια μάνα που ο γιος της- μπορεί και μονογενής, όπως εκείνος της Ναίν-, έκδοτος στα ναρκωτικά, είχε δώσει τέλος στη ζωή του, συντετριμμένη τηλεφώνησε ρωτώντας αν μπορεί να ελπίζει ότι το σπλάχνο της δεν χάθηκε.

"Το μόνο βέβαιο είναι", αποφάνθηκε ο αδέκαστος μητροπολίτης υπερακοντίζοντας τον Δάντη, "ότι βρίσκεται στον πάτο της Κόλασης"!
Λέω: Δόξα σοι ο Θεός, που δεν έτυχε ν' ακούσει ο γιος μου την αποκρουστική απόκριση - δεν πάνε πολλές μέρες που βεβαίωνε την μητέρα του ότι θα ένιωθε πολύ άβολα στους κόλπους του Αβραάμ, αν έβλεπε τα βάσανα των κολασμένων".
Ξαναλέω :Δόξα σοι Χριστέ μου, που η μητέρα του παιδιού πρόλαβε να βεβαιώσει: "Εγώ όμως πιστεύω ότι ο Θεός είναι πιο σπλαχνικός από σας!"
                                                                                                          Ν. Μ. ΜΑΡΓΑΡΙΤΗΣ 
Σύναξη, τεύχος 112 ( Μονοθεΐα και Πολυθεΐα - Η αναμέτρησή τους σήμερα), σελ.96

«Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στον Παράδεισο και στην Κόλαση;»

Κάποτε ένας μαθητής ρώτησε τον δάσκαλο του:

«Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στον Παράδεισο και στην Κόλαση;»

Ο δάσκαλος του απάντησε: «Πολύ μικρή, ωστόσο έχει μεγάλες

συνέπειες. Έλα θα σου δείξω την Κόλαση»... Μπήκαν σε ένα

δωμάτιο, όπου μια ομάδα ανθρώπων κάθοταν γύρω από

μια τεράστια χύτρα γεμάτη ρύζι. Όλοι όμως έμοιαζαν

απελπιστικά πεινασμένοι.Ο καθένας είχε από ένα παράξενο

κουτάλι που το κρατούσε από την άκρη με προσοχή κι έφτανε ως

τη χύτρα, κάθε κουτάλι, όμως, είχε τόσο μακρύ χερούλι που

δεν μπορούσαν να το φέρουν στο στόμα του. Η πείνα και η

ταλαιπωρία ήταν φοβερή.

-«Έλα» είπε μετά ο δάσκαλος. «Τώρα θα σε πάω στον

Παράδεισο». Μπήκαν σε ένα άλλο δωμάτιο, πανομοιότυπο με το

πρώτο, υπήρχε η ίδια χύτρα ρυζιού, οι ίδιοι ανθρώπων και τα

ίδια περίεργα κουτάλια. Εκεί όμως όλοι έμοιαζαν πραγματικά

ευτυχισμένοι.

-«Δεν καταλαβαίνω» είπε ο μαθητής. «Γιατί εδώ είναι όλοι

ευτυχισμένοι, ενώ στο άλλο δωμάτιο είναι τόσο δυστυχισμένοι,

τη στιγμή που όλα είναι ίδια και πανομοιότυπα;»

Ο δάσκαλος χαμογέλασε και απάντησε: «Εδώ έμαθαν να ταΐζουν ο

ένας τον άλλον».

Αρχαίος Κινέζικος μύθος

Πηγή/Αναδημοσίευση: http://livadeia-potpourri.blogspot.com/2012/04/blog-post_9207.html#ixzz1stTSDafV

 

 

Οι φίλοι κι ο Παράδεισος

Κάποτε ένας άνδρας, το άλογο και ο σκύλος του περπατούσαν σε ένα δάσος.
Καθώς περνούσαν κάτω από ένα δένδρο έπεσε ένας κεραυνός και τους έκανε στάχτη!
Ομως ο άνδρας δεν κατάλαβε ότι είχε εγκαταλείψει αυτόν τον κόσμο και συνέχισε την πορεία του μαζί με τα δύο του ζώα. (Κάποιες φορές περνάει κάποιος χρόνος μέχρι να συνειδητοποιήσουν οι νεκροί την καινούργια κατάσταση)
. Ο δρόμος ήταν πολύ μακρύς και ανέβαιναν σε ένα λόφο.
Ο ήλιος ήταν πολύ δυνατός και αυτοί ίδρωναν και διψούσαν.
Σε μια στροφή του δρόμου είδαν μια πανέμορφη μαρμάρινη πύλη, που οδηγούσε σε μια πλατεία στρωμένη με πλάκες από χρυσάφι.
Ο διαβάτης κατευθύνθηκε προς τον άνθρωπο που φύλαγε την είσοδο.
- «Καλημέρα», είπε.
- «Καλημέρα», απάντησε ο φύλακας.
- «Πώς λέγεται αυτό το τόσο όμορφο μέρος;».
- «Εδω που ήρθες είναι ο Παράδεισος».
- «Τι καλά που φτάσαμε στον παράδεισο, γιατί διψάμε».Είπε ο άνδρας.
- «Μπορείτε, κύριε, να μπείτε και να πιείτε όσο νερό θέλετε», είπε ο φύλακας και του έδειξε την πηγή.
- «Το άλογο και ο σκύλος μου διψούν επίσης».
- «Λυπάμαι πολύ», είπε ο φύλακας, «αλλά εδώ απαγορεύεται η είσοδος στα ζώα».
Ο άνδρας αρνήθηκε με μεγάλη δυσκολία, μια και διψούσε πολύ, αλλά δεν ήθελε να πιει μόνο αυτός.Ο σκύλος και το άλογό του ήταν στην ίδια κατάσταση με αυτόν.
Έτσι.... ευχαρίστησε τον φύλακα και συνέχισε την πορεία του.
Αφού περπάτούσαν αρκετή ώρα στον ανηφορικό δρόμο, εξαντλημένοι πλέον και οι τρεις έφτασαν σε ένα άλλο μέρος. Η  είσοδός του  ξεχώριζε από μια παλιά πόρτα περικυκλωμένη από δέντρα. Στη σκιά ενός δέντρου καθόταν ένας άνδρας και είχε το κεφάλι του καλυμμένο με ένα καπέλο.
- «Καλημέρα», είπε ο διαβάτης. 
Ο άνδρας έγνεψε ως απάντηση με το κεφάλι του.
- «Διψάμε πολύ το άλογό μου, ο σκύλος μου κι εγώ».
- «Υπάρχει πηγή ανάμεσα σε εκείνα τα βράχια», είπε ο άνδρας δείχνοντας το μέρος. Μπορείτε να πιείτε όσο νερό θέλετε.
Ο άνδρας, το άλογο και ο σκύλος του πήγαν στην πηγή και έσβησαν τη δίψα τους. Ο διαβάτης γύρισε πίσω να ευχαριστήσει τον άνδρα.
- «Μπορείτε να ξανάρθετε όποτε θέλετε», του απάντησε εκείνος.
- «Επί τη ευκαιρία, πώς ονομάζεται αυτό το μέρος;», ρώτησε ο άνδρας.
- «Παράδεισος».
- «Παράδεισος; Μα ο φύλακας της μαρμάρινης εισόδου μού είπε ότι εκείνο το μέρος ήταν ο παράδεισος».
- «Εκείνο δεν ήταν ο παράδεισος, αλλά η κόλαση», απάντησε ο φύλακας. Ο διαβάτης έμεινε σαστισμένος.
- «Θα έπρεπε να τους απαγορεύσετε να χρησιμοποιούν το όνομά σας. Αυτή η λάθος πληροφορία μπορεί να προξενήσει μεγάλο μπέρδεμα», είπε ο διαβάτης.
- «Σε καμία περίπτωση», αντέτεινε ο άνδρας, «στην πραγματικότητα μας κάνουν μεγάλη χάρη, διότι εκεί παραμένουν όλοι όσοι είναι ικανοί να εγκαταλείψουν τους καλύτερους φίλους τους..

Τελικά, παράδεισος και κόλαση είναι η στάση μας απέναντι στην αγάπη.

.
Ο Θεός ως πατέρας όλων των ανθρώπων δέχεται κάθε αμαρτωλό πίσω στην αγκαλιά Του. Δεν υπάρχει ανθρώπινη αμαρτία που ο Θεός να μην τη συγχωρεί όταν ο άνθρωπος το θελήσει και το ζητήσει. Για την Εκκλησία μεγαλύτερη αμαρτία είναι η απελπισία, η αντίληψη ότι ο άνθρωπος μπορεί να κάνει κάτι που ο Θεός δεν μπορεί να συγχωρήσει. Όμοια με τον Θεό, που ποτέ δεν παύει να αγαπά και να συγχωρεί τον αμαρτωλό, πρέπει και οι άνθρωποι να συμπεριφέρονται με ανάλογο τρόπο.
Η ανταπόκριση ή όχι του ανθρώπου στην αγάπη του Θεού δημιουργεί την κόλαση ή τον παράδεισο. Κόλαση είναι η ανικανότητά μου να αγαπήσω τον συνάνθρωπο, η αδυναμία μου να τον θεωρήσω ως αδελφό και φίλο.
Η αυτοκαταδίκη μου στην απομόνωση και τον ατομικισμό εισάγει την εμπειρία της κόλασης. Ο Θεός δεν είναι τιμωρός. Τιμωρός γίνεται ο εγωκεντρισμός μου, που μου στερεί την αίσθηση της οικειότητας με τον Θεό και τον συνάνθρωπο. Μήπως ο πατέρας δεν κάλεσε και τον μεγάλο γιο για να εισέλθει στη γιορτή και να ευφρανθεί; Ο ίδιος ο μεγαλύτερος γιος δεν ήθελε και γι' αυτό προγεύεται το μαρτύριο της κόλασης: να μην μπορεί να συμμετάσχει στη χαρά, να ζει στον τόπο της αγάπης και να αρνείται να αγαπήσει.
Κόλαση είναι ο αυτοακρωτηριασμός των υπαρκτικών μου δυνατοτήτων. Ενώ είμαι δημιουργημένος για να αγαπώ και να αγαπιέμαι, αρνιέμαι την αγάπη ως γνώμονα ζωής και έτσι η ζωή μου ολόκληρη μετατρέπεται σε βάσανο και ταλαιπωρία. Όπως αριστοτεχνικά το συνόψισε ο Θεόδωρος Ντοστογιέφσκι στο αριστούργημά του «Αδελφοί Καραμάζοφ», «κόλαση είναι το μαρτύριο του να μην αγαπάς».
Την κόλαση αυτή γεύεται καθημερινά ο έγκλειστος στη φιλαυτία πεπτωκώς άνθρωπος. Εθελούσια αποκομμένος από κάθε βαθύ υπαρξιακό δεσμό, βιώνει συνεχώς τη μοναξιά, την αποξένωση, την ανωνυμία. Κόλαση είναι η ελεύθερη εκλογή του ανθρώπου να απομακρύνεται από τον Θεό, την πηγή και το πλήρωμα της αγάπης.
Αντίθετα, παράδεισος είναι η ανταπόκριση στην αγάπη του Θεού, η εμπειρία της ένωσης μαζί Του. Τελικά, παράδεισος και κόλαση είναι η στάση μας απέναντι στην αγάπη. Η αποδοχή της είναι παράδεισος και ζωή. Η άρνησή της είναι κόλαση και θάνατος. Η εκλογή επαφίεται στον άνθρωπο.
Πηγή: Σταύρος Σ. Φωτίου (2002), Ορθόδοξα μηνύματα: Ερμηνεία ευαγγελικών περικοπών, εκδ. Εργαστηρίου Χριστιανικής Αγωγής, Λάρνακα, σ. 108-109

Αναδημοσίευση: http://nzals.blogspot.gr/2011/10/blog-post_12.html?spref=bl

Δεν υπάρχει καμία Κόλαση....

"Κάποτε σ' ένα χωριό ζούσαν δυο χωριανοι, που ήταν και πολύ φίλοι. Πάνω στην κουβέντα μια φορά, είπαν και συμφώνησαν, όταν πεθάνουν, να προσπαθήσουν, απ' όπου κι αν βρίσκονταν, να ανταμώσουν.

Πέθαναν κάποτε ο ένας μετά τον άλλον, κι ό ένας βρέθηκε στην Κόλαση, κ ό άλλος στον Παράδεισο. Και σ' ένα Ψυχοσάββατο, έτυχε να τους κάνουν και τους δύο μνημόσυνο την ίδια μέρα. Έχουν να πουν πως, όταν γίνονται μνημόσυνα, οι ψυχές αλαφρώνουν τόσο πολύ, που βγαίνουν απ' όπου κι αν βρίσκονται, κι ανταμώνουν με όποιους φίλους είχαν στη ζωή. Έτσι αντάμωσαν και οι δυό φίλοι καθώς βγήκαν ό ένας απ' τον Παράδεισο, κι ο άλλος απ' την Κόλαση.

- Πώς περνάτε εκεί στην Κόλαση; ρωτάει τον φίλο του αυτός, που ήταν στον παράδεισο.

- Πολύ άσχημα.. Ολημερίς κι ολονυχτίς τρωγόμαστε και βριζόμαστε.

- Και τί διαφορές έχετε τώρα;

- Να, ο καθένας μας πιστεύει ότι είναι καλός, και ότι όλοι οι άλλοι είναι κακοί.

- Και ο Θεός ποιά θέση παίρνει; ξαναρωτάει ο πρώτος.

- Ο Θεός μας συγχωρεί όλους, και λέει πως είμαστε καλοί, ανοίγει μάλιστα και την πόρτα της Κόλασης, για να βγούμε έξω...

- Κι εσείς τί κάνετε; ρωτάει με πολλή απορία ο πρώτος.

- Εμείς βαστάμε την πόρτα, να μη βγει κανένας έξω, γιατί δεν αντέχουμε την κοροϊδία να γλιτώνουν οι κακοί την Κόλαση..

- Κοίταξε φίλε μου πόσο μοιάζουμε με σας ... λέει τότε ο πρώτος. Μόνο που εμείς πιστεύουμε ο καθένας μας ότι ο ίδιος είναι κακός και ότι όλοι οι άλλοι είναι καλοί.. Κι ο Θεός μας λέει το ίδιο, όπως και σε σας: πως όλοι είμαστε καλοί! και χαιρόμαστε όλοι...

- Και με την πόρτα τί κάνετε; ξαναρωτάει ο δέυτερος.

- Εμείς βαστάμε την πόρτα ανοιχτή, για να μπαίνουν οι φουκαράδες, που βασανίστηκαν στον απάνω κόσμο.

- Κι άν μπει και κανένας κακός;... ρωτάει ο δεύτερος.

- Έ, και τί μας νοιάζει;! Μήπως κι εμείς δεν είμαστε κακοί; απαντάει ο πρώτος.

- Κοίταξε φίλε μου, λέει τότε αναστενάζοντας ο δεύτερος, πόσο χαζός ήμουνα. Δεν μου κοψε καθόλου να έρθω κι εγώ στον παράδεισο!... Και πώς βρέθηκα στην Κόλαση δεν το κατάλαβα..

- Δεν το κατάλαβες, του λέει τότε ο πρώτος, γιατί δεν υπάρχει καμία Κόλαση.. Έτσι λένε τον τόπο σας, για να του δώσουν ένα όνομα..

- Και τότε τί είναι;;!

- Είναι ο μαζωμός αυτών, που δεν πιστέυουν στο Θεό. Κι επειδή έχετε κακία ο ένας στον άλλον, γι' αυτό κάνετε τον τόπο σας Κόλαση...

Και μ' αυτά, τελείωσε το Ψυχοσάββατο, και γύρισαν οι δυο φίλοι ο καθένας στον τόπο του..."

(απ' το βιβλίο του Κωσταντίνου Γανωτή: "Αποκλειστικά για Γονείς", Εκδ. Αρχορνταρίκι)
Αναδημοσίευση από: http://synodoiporia.blogspot.com/2012/04/blog-post_6807.html

Κόλαση είναι το μαρτύριο του να μην αγαπάς

Ο Θεός ως πατέρας όλων των ανθρώπων
Δέχεται κάθε αμαρτωλό πίσω στην αγκαλιά Του.
Δεν υπάρχει ανθρώπινη αμαρτία
Που ο Θεός να μην τη συγχωρεί
Όταν ο άνθρωπος το θελήσει και το ζητήσει.
Για την Εκκλησία μεγαλύτερη αμαρτία είναι η απελπισία
Η αντίληψη ότι ο άνθρωπος μπορεί να κάνει κάτι
Που ο Θεός δεν μπορεί να συγχωρήσει.
Όμοια με τον Θεό, που ποτέ δεν παύει να αγαπά και να συγχωρεί τον αμαρτωλό
Πρέπει και οι άνθρωποι να συμπεριφέρονται με ανάλογο τρόπο.
Η ανταπόκριση ή όχι του ανθρώπου στην αγάπη του Θεού δημιουργεί την κόλαση ή τον παράδεισο. Κόλαση είναι η ανικανότητά μου να αγαπήσω τον συνάνθρωπο
Η αδυναμία μου να τον θεωρήσω ως αδελφό και φίλο.
Η αυτοκαταδίκη μου στην απομόνωση και τον ατομικισμό εισάγει την εμπειρία της κόλασης.
Ο Θεός δεν είναι τιμωρός.
Τιμωρός γίνεται ο εγωκεντρισμός μου
Που μου στερεί την αίσθηση της οικειότητας με τον Θεό και τον συνάνθρωπο.
Μήπως ο πατέρας δεν κάλεσε και τον μεγάλο γιο για να εισέλθει στη γιορτή και να ευφρανθεί;
Ο ίδιος ο μεγαλύτερος γιος δεν ήθελε και γι΄ αυτό προγεύεται το μαρτύριο της κόλασης:
Να μην μπορεί να συμμετάσχει στη χαρά, να ζει στον τόπο της αγάπης και να αρνείται να αγαπήσει.
Κόλαση είναι ο αυτοακρωτηριασμός των υπαρκτικών μου δυνατοτήτων.
Ενώ είμαι δημιουργημένος για να αγαπώ και να αγαπιέμαι, αρνιέμαι την αγάπη ως γνώμονα ζωής
Και έτσι η ζωή μου ολόκληρη μετατρέπεται σε βάσανο και ταλαιπωρία.
Όπως αριστοτεχνικά το συνόψισε ο Θεόδωρος Ντοστογιέφσκι
Στο αριτούργημά του "Αδελφοί Καραμάζοφ", ''κόλαση είναι το μαρτύριο του να μην αγαπάς".
Την κόλαση αυτή γεύεται καθημερινά ο έγκλειστος στη φιλαυτία πεπτωκώς άνθρωπος.
Εθελούσια αποκομμένος από κάθε βαθύ υπαρξιακό δεσμό
Βιώνει συνεχώς τη μοναξιά, την αποξένωση, την ανωνυμία.
Κόλαση είναι η ελεύθερη εκλογή του ανθρώπου να απομακρύνεται από τον Θεό
Την πηγή και το πλήρωμα της αγάπης.
Αντίθετα, παράδεισος είναι η ανταπόκριση στην αγάπη του Θεού, η εμπειρία της ένωσης μαζί Του.
Τελικά, παράδεισος και κόλαση είναι η στάση μας απέναντι στην αγάπη.
Η αποδοχή της είναι παράδεισος και ζωή.
Η άρνησή της είναι κόλαση και θάνατος.
Η εκλογή επαφίεται στον άνθρωπο.

Πηγή: http://proskynitis.blogspot.gr/ 

Αναδημοσίευση:http://lllazaros.blogspot.gr/2013/06/blog-post_10.html

Την κόλαση και τον παράδεισό μας .... τα ετοιμάζουμε εδώ!

Του π. Πετρώνιου,πρώην δικαίου της Σκήτης Τιμ. Προδρόμου Αγιου Ορους

 

 Όχι ο Θεός δεν καταδικάζει, ο άνθρωπος διαλέγει. Ο άνθρωπος πάει στην αιωνιότητα με τις αμαρτίες του. Αν ήσουν πόρνος ή μέθυσος ή δεν είχες αγάπη έτσι θα πας πέρα. Εδώ στη γη μπορείς να ικανοποιήσεις τα πάθη  σου, και φόνο μπορείς να κάνεις για να ικανοποιηθείς. Ο άνθρωπος παραμένει με οποιαδήποτε αμαρτωλή ροπή και στον άλλο κόσμο. Μόνο που δεν μπορεί πια να την ικανοποιήσει.
Για τον αμαρτωλό αυτά είναι τα βάσανα της κόλασης. Δεν είναι τιμωρία. Ο άνθρωπος βασανίζεται από την ίδια την επιλογή του. Ο Θεός δεν μας προσφέρει την κόλαση. Ο Θεός μας λέγει “ Δεύτε κληρονομήσατε τη Βασιλεία των Ουρανών ”. Ο άνθρωπος φέρει την ίδια την κόλαση. Αυτό σημαίνει ότι την κόλαση και τον Παράδεισο μας τα ετοιμάζουμε εδώ.



Από το περιοδικό « LUMEA MONAHILOR »/proskynitis.
Αναδημοσίευση: http://www.proskynitis.blogspot.gr

Ένας Άγιος σε λάθος μέρος

«Πως μπορούν κάποιοι να βρίσκουν λύση πολύ εύκολα στα πιο περίπλοκα προβλήματα, ενώ άλλοι πανικοβάλλονται όταν έχουν να αντιμετωπίσουν ένα μικρό πρόβλημα και πνίγονται σε μία κουταλιά νερό;» ρώτησα.

Ο Ramesh απάντησε με τη διήγηση της ακόλουθης ιστορίας:

«Μια φορά κι έναν καιρό, ήταν ένας άνθρωπος που η ψυχή ήταν γεμάτη καλοσύνη. Όταν πέθανε, όλοι υπέθεσαν ότι θα πήγαινε κατ “ευθείαν στον Παράδεισο, αφού θεώρησαν ότι ήταν η μόνη επιλογή για έναν καλό άνθρωπο σαν κι αυτόν. Και πράγματι εκεί πήγε.

Εκείνο τον καιρό, ο Παράδεισος δεν ήταν καθόλου οργανωμένος και δεν λειτουργούσε στη εντέλεια. Η γραμματεία ήταν ανεπαρκής, και η κοπέλα που τον υποδέχτηκε έριξε μια βιαστική ματιά στην λίστα με τα ονόματα που είχε μπροστά της. Δεν βρήκε το όνομα αυτού του ανθρώπου, οπότε τον έστειλε κατευθείαν στην Κόλαση.

Στην κόλαση κανείς δεν ελέγχει ποιος εισέρχεται. Ο άνδρας εισήλθε και παρέμεινε στην Κόλαση …

Μερικές μέρες αργότερα, ο Εωσφόρος εισέβαλε από τις πύλες του Παραδείσου, για να ζητήσει εξηγήσεις από τον Άγιο Πέτρο.

«Αυτό που κάνατε ήταν απαράδεκτο!» είπε.

Ο Άγιος Πέτρος ρώτησε τον Εωσφόρο γιατί ήταν τόσο θυμωμένος, και ο οργισμένος Εωσφόρος του απάντησε:

«Στείλατε αυτόν τον άνθρωπο κάτω στην Κόλαση, και αυτός με υπονομεύει διαρκώς! Από την αρχή που ήρθε, ενδιαφερόταν για τους άλλους ανθρώπους, τους άκουγε και τους μιλούσε με αγάπη. Η κατάσταση άλλαξε στην Κόλαση. Τώρα όλοι μοιράζονται μεταξύ τους τα συναισθήματά τους, αγκαλιάζονται και ενδιαφέρονται για τον άλλον. Όμως στην Κόλαση δεν πρέπει να είναι έτσι ! Πάρτε τον πίσω στον παράδεισο! »

Όταν τελείωσε ο Ramesh την ιστορία, με κοίταξε και μου είπε:

«Ζήσε τη ζωή σου με τόση αγάπη στην καρδιά σου, ώστε ακόμα και αν σε στείλουν κατά λάθος στην κόλαση, ο ίδιος ο διάβολος να σε επιστρέψει στον Παράδεισο».

Πηγή