Η Τελική Κρίση

Η Τελική Κρίση, συνδεδεμένη άρρηκτα με τη Δευτέρα Παρουσία του Χριστού, αποτελεί το τέρμα της ανθρώπινης ιστορίας της φθοράς και την αφετηρία ενός ανακαινισμένου κόσμου. Στο Σύμβολο της Πίστεως ομολογείται ότι ο Χριστός «θα ξανάρθει με δόξα για να κρίνει ζώντες και νεκρούς», εγκαινιάζοντας μια Βασιλεία που δεν θα έχει τέλος.

Η Κεντρική Παραβολή της Μελλούσης Κρίσεως (Ματθ. 25, 31-46)

Στη βιβλική αυτή διήγηση, ο Χριστός περιγράφει τη στιγμή που ο Υιός του Ανθρώπου θα έρθει με όλη Του τη μεγαλοπρέπεια, συνοδευόμενος από τους αγγέλους, και θα καθίσει στον βασιλικό θρόνο Του.

 Όλα τα έθνη θα συναχθούν μπροστά Του και Εκείνος θα τους ξεχωρίσει, όπως ο βοσκός χωρίζει τα πρόβατα από τα ερίφια (κατσίκια). Τα πρόβατα θα τοποθετηθούν στα δεξιά και τα ερίφια στα αριστερά. Ο Βασιλιάς θα καλέσει τους δίκαιους να κληρονομήσουν τη Βασιλεία, λέγοντας: «Πείνασα και μου δώσατε να φάω, δίψασα και μου δώσατε να πιω, ήμουν ξένος και με περιμαζέψατε, γυμνός και με ντύσατε, άρρωστος και μ' επισκεφθήκατε, φυλακισμένος κι ήρθατε να με δείτε». Αντίθετα, θα διώξει τους αδίκους στην «αιώνια φωτιά», επειδή αρνήθηκαν να προσφέρουν την ίδια βοήθεια.

Το κριτήριο της κρίσης δεν είναι η θεωρητική πίστη, αλλά η έμπρακτη εκδήλωση αγάπης. Ο Χριστός ταυτίζεται απόλυτα με τον πάσχοντα συνάνθρωπο, τον οποίο αποκαλεί «ελάχιστο αδελφό». Κάθε πράξη φροντίδας προς τον αδύναμο λογίζεται ως πράξη προς τον ίδιο τον Θεό.

Σχετικές Παραβολές 

Πέρα από την κεντρική διήγηση, μια σειρά άλλων παραβολών συμπληρώνουν την εικόνα της κρίσης και της Βασιλείας:

Οι Δέκα Παρθένες (Ματθ. 25, 1-13): Δέκα κοπέλες περιμένουν τον γαμπρό σε έναν γάμο. Οι πέντε «φρόνιμες» έχουν λάδι στα λυχνάρια τους, ενώ οι πέντε «μωρές» ξεμένουν. Όταν ο γαμπρός έρχεται αργά τη νύχτα, οι μωρές λείπουν για να αγοράσουν λάδι, η πόρτα κλείνει και μένουν έξω από τη γιορτή.

Συμβολισμός: Το «λάδι» είναι η πίστη και τα έργα φιλανθρωπίας. Η παραβολή υπογραμμίζει την ανάγκη για συνεχή πνευματική εγρήγορση, καθώς ο Κύριος έρχεται σε άγνωστο χρόνο.

Τα Τάλαντα (Ματθ. 25, 14-30): Ένας κύριος εμπιστεύεται «τάλαντα» (νομίσματα) στους δούλους του. Οι δύο πρώτοι τα εργάζονται και τα διπλασιάζουν, ενώ ο τρίτος, από φόβο και οκνηρία, το κρύβει στη γη. Ο κύριος επιβραβεύει τους εργατικούς και τιμωρεί τον οκνηρό.

Συμβολισμός: Ο άνθρωπος είναι διαχειριστής των χαρισμάτων του Θεού και οφείλει να τα αυξάνει προσφέροντας στην κοινότητα.

Το Μεγάλο Δείπνο (Λκ. 14, 16-24): Ένας άνθρωπος καλεί πολλούς σε δείπνο, αλλά εκείνοι αρνούνται προβάλλοντας δικαιολογίες (αγορά χωραφιού, γάμος). Τότε ο οικοδεσπότης καλεί τους φτωχούς, τους ανάπηρους και τους τυφλούς.

Συμβολισμός: Η Βασιλεία του Θεού είναι μια ανοιχτή πρόσκληση. Όσοι εγκλωβίζονται στις βιοτικές μέριμνες χάνουν τη θέση τους, η οποία δίνεται στους περιθωριοποιημένους.

Ο Άφρων Πλούσιος (Λκ. 12, 16-21): Ένας πλούσιος γαιοκτήμονας αποθηκεύει τη σοδειά του για να ζήσει χρόνια με απολαύσεις, αλλά ο Θεός του λέει: «Ανόητε, αυτή τη νύχτα θα πεθάνεις. Αυτά που ετοίμασες σε ποιον θα ανήκουν;».

Συμβολισμός: Η ματαιότητα της συσσώρευσης υλικών αγαθών που αποκόπτουν τον άνθρωπο από τον Θεό και τον πλησίον.

Ο Πλούσιος και ο Λάζαρος (Λκ. 16, 19-31): Ο πλούσιος ζούσε πολυτελώς αγνοώντας τον πληγιασμένο Λάζαρο στην πόρτα του. Μετά θάνατον, ο Λάζαρος βρίσκεται στην αγκαλιά του Αβραάμ, ενώ ο πλούσιος βασανίζεται στη φωτιά, χωρίς δυνατότητα επικοινωνίας.
Συμβολισμός: Η αδιαφορία για τον πόνο του άλλου οδηγεί στην οντολογική απομόνωση.

 Διδακτικές Ιστορίες και Γνωμικά

Η εκκλησιαστική παράδοση διασώζει εμπειρίες που ερμηνεύουν τη φύση της κρίσης:

Αββάς Μακάριος και το Κρανίο: Ο άγιος ρώτησε ένα κρανίο στην έρημο για την κατάσταση στην κόλαση. Το κρανίο απάντησε ότι οι κολασμένοι είναι δεμένοι πλάτη με πλάτη και δεν μπορούν να δουν ο ένας το πρόσωπο του άλλου. Η μόνη ανακούφιση έρχεται όταν ο άγιος προσεύχεται και τους επιτρέπεται να δουν για μια στιγμή το πρόσωπο του διπλανού τους.

Ερμηνεία: Η κόλαση δεν είναι τιμωρία από τον Θεό, αλλά ακοινωνησία και απόλυτη μοναξιά.

Το Όνειρο του Ραούλ Φολλερώ: Ένας άνθρωπος στέκεται στην κρίση λέγοντας: «Κύριε, τήρησα τον νόμο σου, τα χέρια μου είναι καθαρά». Ο Θεός του απαντά: «Ασφαλώς... αλλά είναι άδεια».

Ερμηνεία: Δεν αρκεί η αποχή από το κακό· η σωτηρία απαιτεί έμπρακτες πράξεις αγάπης.

Ο Γέροντας και ο Κλέφτης: Ένας μοναχός που τον έκλεβε ο γείτονάς του, λίγο πριν πεθάνει, φίλησε τα χέρια του κλέφτη λέγοντας: «Ευχαριστώ αυτά τα χέρια, γιατί μέσω αυτών πηγαίνω στη Βασιλεία των Ουρανών».

Ερμηνεία: Η άφεση προς τον εχθρό είναι η ύψιστη προϋπόθεση για τη θεία συγχώρηση.

Αββάς Σιλουανός και η Προσευχή: Όταν ένας πιστός ήθελε να παραδώσει τον εχθρό του στη δικαιοσύνη, ο Αββάς άλλαξε τα λόγια του «Πάτερ Ημών» λέγοντας: «Και μη συγχώρεσε τα σφάλματά μας, όπως ούτε εμείς συγχωρούμε».

Ερμηνεία: Η σχέση μας με τον Θεό περνάει υποχρεωτικά μέσα από τη σχέση μας με τον αδελφό μας.

Η Διδασκαλία του Αγίου Πορφυρίου: Τονίζει ότι ο Χριστός ταυτίζεται με τον κάθε συνάνθρωπο και η βοήθεια προς τον «ξένο» είναι βοήθεια προς τον ίδιο τον Χριστό

 Σχέση με την Εκκλησία και την Καθημερινότητα

Η Τελική Κρίση δεν είναι μια μελλοντική απειλή, αλλά μια παρούσα πρόκληση για τον τρόπο ζωής:

Στη Λατρεία: Η Εκκλησία προγεύεται τη Δευτέρα Παρουσία μέσα στη Θεία Λειτουργία, η οποία θεωρείται «εικόνα της Βασιλείας του Θεού». Η φράση «Μαράν αθά» (Ο Κύριος έρχεται!) και ο διάλογος της Αποκάλυψης («Ναι, έρχομαι σύντομα» - «Αμήν, έλα Κύριε Ιησού») μαρτυρούν τον πόθο των χριστιανών για την τελική ένωση με τον Θεό. Η Εκκλησία βιώνει την παρουσία του Χριστού «εδώ και τώρα» και προσδοκά τη Δευτέρα Παρουσία όχι με φόβο, αλλά με ελπίδα.

Τελικός στόχος είναι η ανάσταση των νεκρών, όπου ο όλος άνθρωπος (ψυχή και σώμα) θα ζήσει αφθαρτοποιημένος στην αιώνια μακαριότητα. 

Στην Καθημερινότητα: Ο χριστιανός καλείται να αναγνωρίσει τον Χριστό στο πρόσωπο του πρόσφυγα, του αστέγου και του κατατρεγμένου. Η κρίση έγκειται στο γεγονός ότι, ενώ το Φως ήρθε στον κόσμο, οι άνθρωποι συχνά επιλέγουν το σκοτάδι του εγωισμού τους.

Η Δύναμη της Συγχώρεσης: Η συγχώρεση είναι η «επαναστατική πράξη» που διακόπτει την αλυσίδα του κακού και του μίσους στην καθημερινή ζωή, επιτρέποντας στον άνθρωπο να βρεθεί ξανά στην ίδια «χώρα» (συν-χώρεση) με τους αδελφούς του.

Η Σημασία και η Ερμηνεία της Κρίσης

Κρίση ως Διάκριση: Ο όρος σημαίνει τον διαχωρισμό του καλού από το κακό, του θύματος από τον θύτη και του αθώου από τον δήμιό του.

Ελευθερία και Ευθύνη: Ο Θεός δεν κρίνει τον κόσμο με εκδικητική διάθεση· η κρίση έγκειται στο ότι οι άνθρωποι συχνά επιλέγουν το σκοτάδι αντί για το Φως. Ο Θεός σέβεται την ανθρώπινη ελευθερία και ο καθένας επιλέγει αν επιθυμεί την κοινωνία μαζί Του.

Παράδεισος και Κόλαση: Δεν θεωρούνται κτιστοί χώροι ή θεϊκή αμοιβή/τιμωρία, αλλά διαφορετικές σχέσεις προς τον Θεό. Ο Θεός αγκαλιάζει όλους με την αγάπη Του (που εμφανίζεται ως φως και φωτιά)· όσοι Τον αποδέχονται βιώνουν τη δόξα Του, ενώ όσοι Τον αρνούνται αυτοτιμωρούνται, νιώθοντας την αγάπη Του ως εχθρική.

Οικουμενικότητα: Η σωτηρία αφορά όλη την κτίση και την ανθρωπότητα, υπερβαίνοντας εθνικά και κοινωνικά σύνορα.

Κρίση τελική, εδώ και τώρα

Πηγή

(Κατά Ματθαίον 25, 31-46, Α΄ Κορινθίους 8, 8-13 & 9, 1-2)

[...]

Η σημερινή παραβολή είναι απολύτως ξεκάθαρη και δεν αφήνει κανένα περιθώριο παρερμηνείας της απάντησης που δίνει. Ποιο είναι όμως το ερώτημα; Ίσως να μπορεί να διατυπωθεί κάπως έτσι:

Τι ζητάει από μας ο Θεός; Πώς θα μας κρίνει; Και μάλιστα, όχι μόνον τότε, στο μακρινό μέλλον, αλλά και στο παρόν, σε κάθε στιγμή της τωρινής ζωής μας. Ας την διαβάσουμε λοιπόν:

                                  ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗ ΠΕΡΙΚΟΠΗ

Πώς θα κριθεί ο κόσμος

³¹«Όταν θα έρθει ο Υιός του Ανθρώπου με όλη του τη μεγαλοπρέπεια και θα τον συνοδεύουν όλοι οι άγιοι άγγελοι, θα καθίσει στο βασιλικό θρόνο του. ³²Τότε θα συναχθούν μπροστά του όλα τα έθνη, και θα τους ξεχωρίσει όπως ξεχωρίζει ο βοσκός τα πρόβατα από τα κατσίκια. ³³Τα πρόβατα θα τα τοποθετήσει στα δεξιά του και τα κατσίκια στ’ αριστερά του. ³⁴Θα πει τότε ο βασιλιάς σ’ αυτούς που βρίσκονται δεξιά του: “ελάτε, οι ευλογημένοι απ’ τον Πατέρα μου, κληρονομήστε τη βασιλεία που σας έχει ετοιμαστεί απ’ την αρχή του κόσμου. ³⁵Γιατί, πείνασα και μου δώσατε να φάω, δίψασα και μου δώσατε να πιω, ήμουν ξένος και με περιμαζέψατε, ³⁶γυμνός και με ντύσατε, άρρωστος και μ’ επισκεφθήκατε, φυλακισμένος κι ήρθατε να με δείτε”. ³⁷Τότε θα του απαντήσουν οι άνθρωποι του Θεού: “Κύριε, πότε σε είδαμε να πεινάς και σε θρέψαμε ή να διψάς και σου δώσαμε να πιεις; ³⁸Πότε σε είδαμε ξένον και σε περιμαζέψαμε ή γυμνόν και σε ντύσαμε; ³⁹Πότε σε είδαμε άρρωστον ή φυλακισμένον κι ήρθαμε να σε επισκεφθούμε;” ⁴⁰Τότε θα τους απαντήσει ο βασιλιάς: “σας βεβαιώνω πως αφού τα κάνατε αυτά για έναν από τους άσημους αδερφούς μου, τα κάνατε για μένα”.

⁴¹»Ύστερα θα πει και σ’ αυτούς που βρίσκονται αριστερά του: “φύγετε από μπροστά μου, καταραμένοι· πηγαίνετε στην αιώνια φωτιά, που έχει ετοιμαστεί για το διάβολο και τους δικούς του. ⁴²Γιατί, πείνασα και δε μου δώσατε να φάω, δίψασα και δε μου δώσατε να πιω, ⁴³ήμουν ξένος και δε με περιμαζέψατε, γυμνός και δε με ντύσατε, άρρωστος και φυλακισμένος και δεν ήρθατε να με δείτε”. ⁴⁴Τότε θα του απαντήσουν κι αυτοί: “Κύριε, πότε σε είδαμε πεινασμένον ή διψασμένον ή ξένον ή γυμνόν ή άρρωστον ή φυλακισμένον και δε σε υπηρετήσαμε;” ⁴⁵Και θα τους απαντήσει: “σας βεβαιώνω πως αφού δεν τα κάνατε αυτά για έναν από αυτούς τους άσημους αδερφούς μου, δεν τα κάνατε ούτε για μένα”. ⁴⁶Αυτοί λοιπόν θα πάνε στην αιώνια τιμωρία, ενώ οι δίκαιοι στην αιώνια ζωή».

Ένα πρώτο ερώτημα είναι το γιατί να βάλουμε στη ζωή μας κριτή; Γιατί να αγωνιούμε πώς θα μας κρίνει ο Θεός; Η ζωή μας περνάει κανονικά, οι απασχολήσεις μας συνεχίζονται, ο καθένας από μας, βυθισμένος στον μικρόκοσμό του, είναι αμφίβολο αν έχει έστω και λίγα λεπτά να νοιαστεί για το αν εγκρίνει ο Θεός τις επιλογές του. Και στο κάτω κάτω , οι εποχές μας πλέον δεν ασχολούνται με την άποψη κάποιου, που βρίσκεται έξω από αυτόν τον κόσμο. Και μάλιστα δεν ασχολούνται με κάποιον που κραδαίνει μια απειλή για κόλασες και παράδεισους.

Ένα δεύτερο ερώτημα είναι το τι μπορεί να σημαίνει Κόλαση και Παράδεισος, ενώ είμαστε ακόμη ζωντανοί; Είναι άραγε καταστάσεις που μας περιμένουν μετά; Υπάρχει η πρόγευσή τους ήδη από αυτή τη ζωή; Και τελικώς, ποιος μας βεβαιώνει πως υπάρχουν στ΄ αλήθεια;

Η αλήθεια είναι πως σήμερα ο Χριστός απειλεί, σχεδόν τρομοκρατεί. «Πηγαίνετε» , λέει στους άσπλαχνους, «εσείς οι καταραμένοι στο πυρ το αιώνιο, το ετοιμασμένο για τους δαίμονες».

 Το πολύ ενδιαφέρον είναι πως αυτοί οι καταραμένοι δεν δέχονται τις κατηγορίες. Αρνούνται πως αδιαφόρησαν να περιθάλψουν τον Θεό. Αντίθετα, αντιλαμβανόμαστε πως ήταν σε επιφυλακή για να Τον αναγνωρίσουν , όταν θα εμφανιστεί.

Τα λόγια του Χριστού μας είναι σοκαριστικά. Και αυτοί που σκανδαλίστηκαν, είναι οι ίδιοι που σκανδαλίστηκαν με την παραβολή του Ασώτου, με την παραβολή του Τελώνη και του Φαρισαίου, με την παραβολή του καλού Σαμαρείτη. Είναι οι Φαρισαίοι, που ουσιαστικά εκπροσωπών εκείνους τους θρησκευόμενους ανθρώπους όλων των εποχών, που αντιλαμβάνονται  την πνευματική ζωή ως κάτι μεταφυσικό, επουράνιο, αποκομμένο από τα εγκόσμια, εκείνους που με αγωνία διαρκώς επιδιώκουν να εξευμενίσουν έναν Θεό της φαντασίας τους, που δήθεν ζητά διαρκώς την εφαρμογή εντολών, κανόνων, τύπων και απαγορεύσεων.

Ιδού λοιπόν, κατά τη γνώμη μου,  η απάντηση στο πρώτο ερώτημα: Αποδέκτες της σημερινής παραβολής είναι εκείνοι, που αληθινά αναζητούν την αλήθεια, εκείνοι, που έχουν βάλει την αναζήτηση του Θεού ως σημαντική παράμετρο της ζωής τους.

Τότε λοιπόν, θα πείτε, χίλιες φορές καλύτερα ζουν οι άπιστοι και οι αδιάφοροι. Τουλάχιστον εκείνοι δεν βρίσκονται διαρκώς υπόδικοι και απολογούμενοι!

Πολύ σωστά! Αν όντως ο Θεός βάλθηκε να καταδυναστεύει τις ζωές μας, καλύτερα μακριά Του!

Βλέπετε λοιπόν, γιατί με τόση οξύτητα μιλά σήμερα ο Θεός σε εκείνους που έχουν τόσο εσφαλμένη εντύπωση για τον Θεό; Βλέπετε, πως, εάν δεν τους ταρακουνήσει και τους αφήσει να πορεύονται με τόσο λάθος εικόνα για Εκείνον, οι επιλογές του είναι δύο:

 Ή θα περάσουν μια ζωή διαρκούς αγωνίας για το εάν έχουν ικανοποιήσει τον Θεό μέσα από την εφαρμογή ατελείωτων «πρέπει», ή, αργά ή γρήγορα, θα εγκαταλείψουν τον Θεό, εξαντλημένοι από μια ατέλειωτη προσπάθεια, που ποτέ δεν είναι αρκετή.

Σήμερα ο Χριστός αποφασίζει να μιλήσει στους Φαρισαίους και στους τυπολάτρες θρησκευόμενους με τη δική τους γλώσσα:

«Ώστε φοβάστε την Κόλαση! Ώστε νομίζετε πως το μοναδικό ενδιαφέρον μου είναι το εάν θα εφαρμόσετε ένα ατέλειωτο κατεβατό εντολών για να με έχετε δικό σας! Έ, λοιπόν, αυτό που φοβάστε το έχετε πάθει ήδη. Είστε στην Κόλαση του χωρισμού σας από Μένα. Δεν είμαι Αυτός που νομίζετε, δεν είμαι εκεί που νομίζετε. Ήδη βιώνετε την οδύνη της στέρησής μου και δυστυχείτε, διότι δεν σας έφτιαξα δούλους μου προσκυνημένους, φοβισμένους και αγχωμένους για το τι μ΄  αρέσει και τι όχι. Κι εσείς σέρνεστε σαν τα φοβισμένα ζωντανά. Σας έφτιαξα εικόνες μου, όντα χαράς από το κέρασμα αγάπης προς όλους, όντα σχέσης με τον άλλον και Εμένα. Κι εσείς νοιάζεστε μόνο να περισώσετε μια ψεύτικη εικόνα σας, ανύπαρκτη και ουτοπική, μεταβάλλοντας την εγωιστική τελειομανία σας σε δήθεν θέλημα μου. Δικός μου είναι ο Παράδεισος της ανοιχτής αγκαλιάς, της αποδοχής  και της  αγάπης. Η Κόλαση είναι δικό σας κατασκεύασμα, συνέπεια της  απομάκρυνσής σας από μένα. Κόλαση υπάρχει και παραϋπάρχει. Μόνο που είναι η αυτοκαταδίκη σας. Κόλαση είναι εκεί που εσείς αποφασίσατε να μην είμαι».

Ιδού λοιπόν και απάντηση στο δεύτερο ερώτημα: Από τη ζωή αυτή ξεκινά ο δρόμος προς τη ζωή και ο δρόμος προς το πυρ της θεϊκής στέρησης.

Αν θέλετε, ρίξτε μια ματιά και στην αποστολική περικοπή. Κοιτάξτε με πόσο υπέροχο τρόπο ο υπέροχος Άγιος Παύλος μας αποενοχοποιεί από τα «πρέπει» και θέτει ως κριτήριο του σωστού και του λάθους, τον σκανδαλισμό του αδελφού μας. (Α΄ Κορ. 8, 9-13)

Όλοι διψάμε Θεό. Κάποιο το ξέρουν και κάποιοι όχι. Εκείνοι που το ξέρουν, ψάχνουν. Και σήμερα ο Χριστός λυτρώνει από τη δίψα της αναζήτησης και δείχνει δρόμο ασφαλή. Οι άνθρωποι γύρω μας δεν είναι όντα λάσπης και καταδίκης στην ανυπαρξία. Δεν αποτελούν απειλή για την ελευθερία και την αξία μας. Δεν θέλουν και δεν μπορούν να μας βλάψουν αληθινά. Μπορούν ίσως από άγνοια και πόνο, να μας πληγώσουν. Αν όμως πιστέψουμε τα λόγια του αγαπημένου μας Χριστού –και πρέπει να τα πιστέψουμε- η θεϊκή εικόνα σε κάθε άνθρωπο δεν εξαφανίζεται. Στιγματίζεται, μα δεν καταστρέφεται. Σ΄ αυτήν την κρυμμένη, αλλά ολοζώντανη θεϊκή εικόνα, πρέπει να έχουμε την ματιά προσηλωμένη. Και μάλιστα σε μια εικόνα, όχι αναπαράσταση ή αντίγραφο Θεού, αλλά εικόνα-δρόμο προς συνάντηση με τον Θεό που λαχταράμε και θα κάναμε τα πάντα για ένα – δυο δευτερόλεπτα να βρεθούμε στη σκιά Του. Κι έρχεται σήμερα και μας λέει:

«Δυο δευτερόλεπτα μόνο; Διατίθεμαι για όλη τη ζωή σου, φτάνει να μένεις κοντά στους ανθρώπους. Φέρσου τους σα να  ΄μουν εγώ, αγκάλιασέ τους σα να ΄μουν εγώ, μίλα τους σα να ΄μουν εγώ, ταπεινώσου απέναντί τους σα να  ΄μουν εγώ. Μέσα  απ’  αυτούς  θα δεις το έλεος και την αγάπη μου να σε πλημμυρίζουν, μέσα  από τη δική τους ματιά, τη γεμάτη ευγνωμοσύνη για την αγάπη που τους έδειξες, θα γευτείς  τη δική μου αποδοχή».

Ύπαρξε άνθρωπος που ρώτησε φίλο του για κάποιον κοινό γνωστό  τους:

«Πώς τον ανέχεσαι; Αν είχα δεχτεί εγώ αυτή την συμπεριφορά, θα τον είχα διαγράψει».

Κι ό άλλος του απάντησε:

«Το σκέφτηκα κι εγώ. Μετά όμως σκέφτηκα: Ζήτησα από τον Θεό να ελκύσει κοντά Του με κάθε τρόπο. Ήξερα πως κοντά Του πάνε οι ταπεινοί και πως, για να σπάσει ο εγωισμός μου, θα είχα ζόρι. Λες λοιπόν, ο άνθρωπος αυτός, ο προσβλητικός και απαράδεκτος για τα μέτρα του κόσμου, να είναι άγγελος Κυρίου που με λειαίνει να χωρέσω από εκείνο το στενό πορτάκι που οδηγεί στο έλεός Του; Και δεν θα το πιστέψεις: Όχι μόνον δεν τον διαγράφω, άρχισα και να του είμαι υποχρεωμένος. Ίσως  και να ‘ναι ο Χριστός που με προπονεί και περιμένει με αγωνία να τα καταφέρω».

Ζητάμε όλοι τον Θεό. Καιρός να αφουγκραστούμε λίγο και τις οδηγίες που μας δίνει για να βρεθούμε στην αγκαλιά Του!

Υποθετικές συζητήσεις

Αφού τελειώσει η εξιστόρηση, δύο πράγματα ίσως να ήταν χρήσιμο να λεχθούν,:

Το πρώτο έχει να κάνει περισσότερο με το ιστορικό πλαίσιο της περικοπής, αλλά και γενικότερα με τις βασικές κατευθύνεις του ευαγγελίου του Ματθαίου.

Σε ποιους νομίζετε παιδιά πως απευθύνεται κυρίως ο Χριστός;

Ο ευαγγελιστής, μέσα από τα λόγια του Ιησού, στηλιτεύει την τυπολατρία των Φαρισαίων και διαχρονικά, όλων εκείνων που εξαντλούν την θρησκευτικότητά τους σε μια ατομική πορεία σχολαστικής τήρησης κανόνων. (Σάββα Αγουρίδου, Εισαγωγή εις την Καινήν Διαθήκην, εκδ. ΓΡΗΓΟΡΗ, 126-133) Άλλωστε ο Ματθαίος είναι που επισημαίνει στο κεφ. 9,13 «έλεος θέλω και ου θυσίαν». Ας θυμίσουμε ακόμη το αγωνιώδες ερώτημα για το πού κατοικεί ο Θεός, όπως ρωτάει η Σαμαρείτιδα τον Κύριο (Ιω. 4,20). Και εάν εκεί ο Χριστός αρνείται να εγκλωβίσει τον Θεό σε πέτρινους ναούς, εδώ τον ταυτίζει με τους θνητούς ανθρώπους, έμψυχους όμως ναούς.

Το δεύτερο αφορά τα έσχατα.

Στον νέο κόσμο του Θεού, ποιο βασικό στοιχείο φαίνεται να κυριαρχεί;

Στον νέο κόσμο του Θεού, η βασική και μεγαλύτερη δύναμη που ενώνει τους ανθρώπους είναι η αγάπη. Και εδώ μπορείτε να κάνετε μια πρώτη αναφορά στο «σήμερα». Τι κρατάει σήμερα του ανθρώπους ενωμένους;…… . ο φόβος….το κοινό συμφέρον…… Και πόσο εύκολα οι δεσμοί των ανθρώπων σπάνε για αφορμές ασήμαντες. Μήπως τελικά η αγάπη είναι δώρο του Θεού προς εκείνους που διψούν να συναντήσουν Αυτόν και την αγάπη Του για τους ανθρώπους; Μια πιο θεολογική διατύπωση είναι η έννοια της «μετοχής» του ανθρώπου στην αγάπη του Θεού, μέσω της πίστης και της συμμετοχής του στη ζωή της Εκκλησίας.

Ας θυμίσουμε τέλος, ρωτώντας τα παιδιά, ποιο είναι το γενικότερο μήνυμα και ο σκοπός των ημερών που διανύουμε.

Το γενικότερο πλαίσιο των ημερών είναι το Τριώδιο, η περίοδος αυτή της προετοιμασίας, η οποία τελικό της στόχο έχει να βρούμε το θάρρος να μετρήσουμε τον εαυτό μας με τα κριτήρια του Θεού και όχι τα δικά μας ή του κόσμου. Και την Κυριακή αυτή ένα νέο κριτήριο μάς μετράει: Η έμπρακτη αγάπη, που στην τέλεια μορφή της δεν ξεχωρίζει ως αποδέκτη τον Θεό από τον άνθρωπο.

Άλλες φορές, κατά την παρουσίαση της περικοπής, έχω αντιμετωπίσει πολύ ενδιαφέροντα και ολίγον προκλητικά ερωτήματα, όπως:

«Εδώ καλά- καλά δεν έχω εγώ, τι να δώσω;»(Και πολύ φοβούμαι πως οι συνθήκες των ημερών, το ερώτημα αυτό θα το κάνουν όλο και συχνότερο). Συνήθως εδώ βρίσκω την ευκαιρία να αναφερθώ, όχι μόνο στην υλική προσφορά, αλλά σε κάτι ευρύτερο και πιο ουσιαστικό: Στην αγαπητικό διάθεση που πάντα βρίσκει τρόπο να προσφέρει. Ρωτάω μάλιστα κάποιες φορές: «Έχεις γνωρίσει ανθρώπους που τους αισθάνεσαι πάντα έτοιμους να προσφέρουν, έστω και αν έχουν ελάχιστα;» Πάντα παίρνω θετική απάντηση. Επιπλέον έχω πάντα έτοιμο το χωρίο από του τρεις πειρασμούς του Χριστού : ουκ έπ΄ άρτω μόνω ζήσεται ο άνθρωπος (Ματθ. 4,4) Πολλές οι ανάγκες του ανθρώπου, πολλών λογιών οι φτώχιες, πολλοί και οι δρόμοι της αγάπης.

Ξαναρωτάω: «Γνωρίζετε ανθρώπους που τα έχουν όλα και δεν είναι ευτυχείς;»

Και δώ, θετική απάντηση παίρνω. Και για να επανέλθω στο φρόνημα,  η ιστορία με το κρεμμύδι, όπως την εξιστορεί ο Ντοστογιέφσκι, δίνει πολλά ερεθίσματα. Ας τη θυμηθούμε:

Στους Αδελφούς Καραμάζωφ περιλαμβάνεται, μια λαϊκή ιστορία που άκουσε κάποτε, σχετικά με μια ηλικιωμένη γυναίκα που δεν έζησε σωστά και μετά θάνατο βρέθηκε σε μια λίμνη από φωτιά. Ο φύλακας Άγγελος της προσπαθούσε να κάνει ό,τι μπορούσε για να βοηθήσει. Η μόνη καλή πράξη όμως που θυμόταν ότι έκανε αυτή η γυναίκα όταν ζούσε, ήταν που είχε δώσει κάποτε από τον κήπο της ένα κρεμμύδι, σε μια ζητιάνα. Πήρε λοιπόν ο άγγελος το κρεμμύδι, είπε στη γυναίκα να πιαστεί απ’ αυτό κι άρχισε να την τραβά έξω από τη λίμνη. Μέσα στη λίμνη όμως δεν ήταν μόνη της. Όταν οι άλλοι είδαν τι συνέβαινε, μαζεύτηκαν τριγύρω και κρεμάστηκαν πάνω της με την ελπίδα να συρθούν κι αυτοί έξω μαζί της. Τότε όμως η γυναίκα, με τρόμο και αγανάκτηση, άρχισε να τους κλωτσά. «Αφήστε με», φώναξε. «Εμένα τραβά έξω, όχι εσάς. Δικό μου είναι το κρεμμύδι, όχι δικό σας». Τη στιγμή που το είπε αυτό, το κρεμμύδι έσπασε στα δύο και η γυναίκα έπεσε πίσω, μέσα στη λίμνη. Και εκεί μέσα καίγεται μέχρι σήμερα.

Ποια είναι η λέξη που την καταδίκασε;…….. Σωστά… «δικό μου είναι το κρεμμύδι». Το ατομικό φρόνημα σε αντιδιαστολή με το αγαπητικό-δοτικό φρόνημα.

Και πολλά ακόμη να συζητήσει κανείς.

Άλλο ερώτημα:

Και που ξέρω εγώ Κύριε, τι θα τα κάνει τα λεφτά;

Είναι φορές που έχω κι εγώ αναφέρει προσωπική μου εμπειρία: Στο αυτοκίνητο, συγγενής μου με επέπληξε έντονα, γιατί έδωσα σε αλλοδαπό μία μικρή βοήθεια. «Δίνοντάς του», μου είπε, τον κρατάς εδώ. Να γυρίσει στη χώρα του, γιατί αλλιώς θα φέρει και τους δικούς του εδώ πέρα».

Μια απάντηση κρύβεται σε κάτι που μου διηγιόταν αγαπημένη μοναχή, η αδελφή Στυλιανή Γουσοπούλου, παλιά ηγουμένη στο μοναστήρι της Νταού Πεντέλης. Ένας άγιος της εκκλησίας μας, ο άγιος Ιωάννης ο Ελεήμονας, όντας επίσκοπος, έβγαινε το βράδυ μαζί με ένα διάκο του και μοίραζε αδιακρίτως. Κάποια στιγμή, ο διάκος του λέει: Γέροντα, αυτός παίρνει, κάνει το γύρο γρήγορα και ξαναβρίσκεται μπροστά μας. Τι να κάνω; “Δίνε, δίνε”, απαντούσε εκείνος. Πού ξέρω εγώ αν δεν είναι ο Χρίστος και μας δοκιμάζει.

Και συμπλήρωνε: Στον Παράδεισο θα μπουν μόνον άνθρωποι με τρύπια χέρια.

Και μια τελευταία ερώτηση, αρκετά συχνή: Πώς, κύριε, ένας Θεός αγάπης απορρίπτει με τέτοιο τρόπο τους άσπλαχνούς; Αλλά και αλλού, πως μιλάει με τόση σκληρότητα για κόλαση και για κλαυθμούς και βρυγμούς οδόντων

Συνήθως απαντώ πως οι άνθρωποι στους οποίους τότε απευθυνόταν, δεν είχαν γνωρίσει ακόμη την απέραντη φιλανθρωπία του Θεού. Περισσότερο τον έχουν γνωρίσει στην Π. Διαθήκη ως Θεό δίκαιων ποινών. Υπενθυμίζω μάλιστα την παραβολή του Ασώτου:

«Για θυμηθείτε το μαρτύριο του μεγάλου γιου. Μέσα να χαίρονται και αυτός να μην μπορεί να νιώσει χαρά. Τον έδιωξε κανείς; …….όχι……… τότε; Μόνος του αποσύρεται. Η ίδια αγάπη του Θεού, για όποιον δεν μέτρησε τον εαυτό του και τον κόσμο , όπως είπαμε, με Εκείνου τα μέτρα, γίνεται μαρτύριο, κόλαση, διότι δεν μπορεί, ούτε να την αναγνωρίσει, ούτε να την γευτεί. . Έτσι έγινε με τους πρωτοπλάστους, έτσι γίνεται και με όσους διαρκώς παραπονούνται για τη μοναξιά τους. Γιατί τελικά κόλαση είναι η εκούσια μοναξιά μας η άρνησή μας ν΄ αγαπήσουμε. Και με την έννοια αυτή, η κόλαση είναι απολύτως υπαρκτή και μάλιστα από αυτή τη ζωή, όπως άλλωστε και η βασιλεία των ουρανών.

Τέλος, νομίζω πως, πριν από οποιαδήποτε ανάλυση και συμπέρασμα, είναι βασικό τα παιδιά από μικρά να μαθαίνουν στην προσφορά. Όπως λένε και οι νηπτικοί Πατέρες, δεν είναι μόνο η γεμάτη θείο φωτισμό καρδία, που ωθεί σε έργα αγάπης. Και η πρακτική (οι αγαθές πράξεις), ακόμη και απομονωμένη, μπορεί να μαλακώσει την ψυχή του ανθρώπου. Σε κάθε έργο διδασκαλίας, είτε μέσα στο ναό, είτε μέσα στην σχολική τάξη, είτε μέσα στο ίδιο μας το σπιτικό, πάντα πρέπει να βρίσκει χώρο η άσκηση της έμπρακτης προσφοράς. Όχι μόνο χρημάτων, αλλά ακόμη κι ενός καλού λόγου, ακόμη και μιας πρόθυμης συγνώμης.

Όσο για τα μεγαλύτερα παιδιά, έχω μια έντονη επιθυμία να συνδυάσω την παραβολή της  τελικής κτίση με την περιβόητη κρίση των ημερών. Στο Ευαγγέλιο, η κρίση έχει να κάνει με ένα είδος δικαστηρίου, όπου αποδίδεται δικαιοσύνη. Ευκαιρία να ενεργοποιήσουμε αυτή την διάσταση και στις σημερινές συνθήκες. Οι δυσκολίες δεν είναι ατυχίες αλλά συνέπειες. Από κει και πέρα, είμαι βέβαιος πως ο καθένας έχει άφθονη προσωπική εμπειρία για να αποδείξει του λόγου το αληθές.

Η παραβολή της Κρίσεως

 Πηγή

Την τρίτη Κυριακή του Τριωδίου, την Κυριακή της Απόκρεω, η Εκκλησίας μας θυμάται την παραβολή της μελλούσης Κρίσεως, μια από την πιο γνωστές και κρίσιμες παραβολές που μας εξιστόρησε ο Κύριος μας. Κατά αυτή, στην Κρίση, την “Δευτέρα Παρουσία” όπως την ονομάζουμε σήμερα, ο Κύριος θα χωρίσει τους ανθρώπους σε ερίφια και σε πρόβατα, σε αδίκους και δικαίους αντίστοιχα. Και θα στείλει τους αδίκους “εἰς τὸ πῦρ τὸ αἰώνιον…”, μακριά από την αιώνιο ζωή την οποία θα απολαύσουν οι δίκαιοι κοντά στον Κύριο.

Η διαφορά των εριφίων από τα πρόβατα, των αδίκων από τους δικαίους, δεν είναι βιολογική. Όλοι οι άνθρωποι χωρίς καμία εξαίρεση μπορούν να βιώσουν την ζωή κοντά στον Κύριο, όπως τα πρόβατα της παραβολής. Αυτό το οποίο διαχωρίζει τα πρόβατα από τα ερίφια είναι η αγάπη που προσφέρουν στον συνάνθρωπο και κατ’ επέκταση στον Κύριο. Η αγάπη είναι αυτό το οποίο διαχωρίζει την λύτρωση από την πτώση, την αιώνια ζωή από τον πνευματικό θάνατο.

Με τον π. Συμεών Βενετσιάνο, διευθυντή του Ιδρύματος Νεότητος της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών

Η παραβολή της Τελικής Κρίσης

Πατήστε πάνω στην εικόνα να ακούσετε την παραβολή
(Στο παράθυρο που ανοίγει πατήστε την εικόνα της τηλεόρασης)
______________________________________________________

Τι είναι λοιπόν αυτό που δίνει αξία στην ανθρώπινη ύπαρξη τώρα και για πάντα;

Είναι άραγε η ακρίβεια της πίστης;

Η ευσέβεια;

Η τήρηση των θείων εντολών;

Σίγουρα είναι και αυτά, αλλά πρωτίστως είναι κάτι άλλο, που είναι μέτρο, κριτήριο και ακριβό μυστικό: η προσφορά συγκεκριμένης και έμπρακτης αγάπης προς κάθε άνθρωπο που δυστυχεί, οποιοσδήποτε κι αν είναι αυτός.

Θυμόσαστε την παραβολή του σπλαχνικού Σαμαρείτη;Προφανώς υποδείγματα ευσέβειας ο ιερέας και ο λευϊτης.Άνθρωποι του Θεού και του Ναού. Μάλλον στον Ναό βιαζοταν να πάνε και δεν έδωσαν καμία σημασία στον χτυπημένο συνάνθρωπό τους.

Ποιός φαντάζεστε οτι θα βρισκόταν στα δεξιά του Θεού; Αυτοί ή ο Σαμαρείτης,  ο ακάθαρτος γι΄αυτούς ....;

Ξέρετε πως οι περισσότεροι Ισραηλίτες τότε δέχονταν ότι τους περίμενε σπλαχνική κρίση στο τέλος του κόσμου ενώ τους ειδωλολάτρες τιμωρία; Η παραβολή όμως είναι σαφέστατη: Όλοι οι άνθρωποι ανεξαρτήτως θα κριθούν σύμφωνα με τα έργα τους.

Και να μην ξεχνάμε ότι πρόκειται για παραβολή.Επομένως για πλαστή, φανταστική διήγηση που σκοπό έχει να εκφράσει κάποια σπουδαία αλήθεια για τη Βασιλεία του Θεού. Δεν πρόκειται για περιγραφή πραγματικών γεγονότων . Σκοπός είναι να φανερώσει ποιό είναι το κριτήριο και το μέτρο εκτίμησης

της αξίας ή απαξίας των πράξεων και της ζωής των ανθρώπων. Η λαθεμένη αντίληψη οφείλεται στο ότι κάποιοι ερμηνεύουν την παραβολή κατά γράμμα ως ιστορικό γεγονός , με συνέπεια να παρασύρονται και να παρασύρουν και άλλους . Σε αυτό βέβαια συντελούν και κάποιες φοβερές εικονογραφικές και ζωγραφικές παραστάσεις για τη Β Παρουσία.

Ποιός όμως είναι ο Θεός το μάθαμε στην παραβολή του Σπλαχνικού Πατέρα και ο Θεός αυτός 

Δεν είναι τιμωρός

"Και τούτο οφείλουμε να ξέρουμε·
ότι ο Θεός δεν θα τιμωρήσει κανέναν στο μέλλον,
αλλά ο καθένας κάνει τον εαυτό του ικανό
να συμμετέχει στη ζωή του Θεού).
Όμως η συμμετοχή στη ζωή του Θεού είναι απόλαυση,
ενώ η απόσταση απ' Αυτόν κόλαση".

Ιωάννης Δαμασκηνός  (675-749).

Και ο καθηγητής Ν. Ματσούκας θα προσθέσει:

"Η αντίληψη για τον Θεό ως εκδικητή και τιμωρό είναι η πιο φρικτή απ΄όλες ... Ο Θεός δεν εκδικείται και δεν τιμωρεί ποτέ και κανέναν. Αυτά που χαρακτηρίζονται ως "τιμωρίες" δεν είναι παρά αναπόφευκτες συνέπειες κακών επιλογών μας.Ο Θεός μόνο αγαπά, θεραπεύει και δίνει ζωή"

Επομένως η καλή ή δυσάρεστη κατάληξη του καθενός είναι καρπός και εξαρτάται από το αν είναι ή δεν είναι άνθρωπος αγάπης προς τους πάσχοντες συνανθρώπους.

Τα χέρια τ' αδειανά

Είδα αυτό το όνειρο:
Ένας άνθρωπος παρουσιαζόταν στο κριτήριο του Κυρίου:
"Κοίταξε, Θεέ μου ", του έλεγε· "τήρησα τον νόμο σου ",
δεν έκανα τίποτε το αισχρό, κακό ή αντίθρησκο.
Κύριε, τα χέρια μου είναι καθαρά ".
- "Ασφαλώς, ασφαλώς", του απαντούσε ο καλός Θεός...
"αλλά είναι άδεια ".

Ραούλ Φολλερώ Γάλλος ανθρωπιστής και ιεραπόστολος του 20ού αι.

Μετά από όλα αυτά αναρωτιέμαι: για ποιόν λόγο κάποιοι παρουσιάζουν τον Θεό κακό, εκδικητικό, τιμωρό; Τι κερδίζει κάποιος να πιστεύει σε έναν Θεό που περιμένει να κάνεις μια λάθος κίνηση για να σε τιμωρήσει, να σε απαρνηθεί; Πως μπορείς να προσεύχεσαι στον Θεό της αγάπης και να του ζητάς να τιμωρήσει τον διπλανό σου επειδή σε έβλαψε;

Πώς μπορεί να τιμωρήσει τον άνθρωπο ο Θεός που έγινε άνθρωπος για να σώσει τον άνθρωπο;

Πώς μπορεί να τιμωρήσει τον άνθρωπο ο Θεός που σταυρώθηκε για τον άνθρωπο;

Δεν μπορεί!!!Γιατί; Γιατί ο ΘΕΟΣ είναι ΑΓΑΠΗ!!!

Επιμέλεια: Αθανασίου Ελένη

Ένα εκπληκτικό βίντεο του συναδέλφου Παναγιώτη Ασημακόπουλου

 

Ο Χριστός και ο γάμος των αρκόντων - Μία παραλλαγή της παραβολής της Τελικής Κρίσης

Κυπριακό Παραμύθι: 

Μια φορά κ’ έναν καιρόν ο αρκοντότερος του χωρκού επάντρευκεν την κόρην του με τον γυιόν ενός μεγάλου πραματευτή. Εκαλέσαν εις τον γάμον ούλον το χωρκόν κι ούλον το αρκοντολόϊν. Άμα κ΄ήρατσιν ΄που την εκκλησιάν που εστεφανώσαν τ΄αντρόϋνον εκάτσασιν ούλοι στα τραπέζια κ΄εκουβαλούσαν οι μαείροι κ΄οι σεττοκόποι* τα φαγιά και τα κρασιά, κ΄οι ξιφάντωσες* και τα τραούδκια εβκαίναν μεσούρανα. Μεσ΄κείνην την ανακατωσιάν, μέσ΄κειν΄τα τραούδκια ήρτεν κ΄εστάθηκεν εις την πόρταν ένας ασπρομάλλης με κάτι ρούχα παστρικά χιόνι αμμά πολλά φτωχικά και κομματιασμένα. Εστάθην έτσι περίλυπος κ’ εθώρεν, ζαβαλί μου,* που τρώαν κ΄επίναν. Ένας μισταρκός* είδεν τον: «Είντα θέλεις, γέρο; άτε τράβα στην δουλειάν σου, μεν μας εμποδίζεις· στέκεις μέσ’ την πόρταν», κ΄εδκιωξέν τον κ’ επήεν κείθε μέρου κ΄εστάθην μέσ’ τον ηλιακόν.* Είδαν τον οι μαείροι κ’ οι σεττοκόποι και επήαν κατά πισόν του: «Είντα, γέρο, είντα που θέλεις δαχαμαί;»* «Ήρτα, γυιέ μου, να δω κ΄εώ ο κακορίζικος τον γάμον και να κάτσω και εώ να φάω νακκουρίν.»* «Λάμνε,* γέρο, στην δουλείαν σου· εν αντρέπεσαι την μουτσούνα σου κ΄εν πάεις· με τουν τα παληόρουχα εννά κάτσης εις το τραπέζιν του γάμου;

Μη χειρότερα! Χάτε,* χάτε, λάμνε στην δουλειά σου», κ΄εκουντήσαν τον όξω. Ο γέρος έφυεν κ΄ύστερα ΄που λίην ώραν ήρτεν ένας άρκοντας με κάτι ρούχα ούλα τσοχάδες, με τα πλουμιά τα ολόχρυσα, με κάτι γούννες βισιλικές, κ΄επήεν εις τον γάμον. Άμα τον είδασιν οι δούλοι εβουρήσαν κατά πάνω του: «Κόπιασε, κόπιασε, αφέντη μου πολυχρονημένε μου, κόπιασε στο τραπέζι.» Επροσηκωθήκαν του ούλοι, ως κ΄η νύφη επροσηκώθην του κ΄έκατσεν τον προ κεφαλής των πραπεζιών. Ετρέξασιν οι σεττοκόποι με τα φαγιά, με τους καλύττερους μεζέδες, με τα κρασιά. Έκατσεν ο άθθρωπος κ΄έππιανεν τα φαγιά με το κουτάλιν κ΄εχένωνέν τα πα στα ρούχα του και πα στες γούννες του κ΄ελάλενεν: «Φάτε, ρούχα, και τα ρούχα έχουν τιμήν·» Τότε οι καλεσμένοι κ΄ούλος ο κόσμος έμεινε ξηστικός κ΄εθωρούσαν τον έσσω κ΄έσσω. Άλλος ελάλεν: «άτζιαπις* περιπαίζει μας;» και άλλος: «άτζιαπις εν πελλός;», άλλος: «είντα εν τούτα, αφέντη μου, που κάμνεις;» Ευτύς ο άθθρωπος εσηκώθη πάνω κ΄είπεν τους: «Εγώ είμαι ο Ιησούς Χριστός κ΄ήρτα να σας δοκιμάσω. Ήρτα φτωχός κακορίζικος, νηστικός πεινασμένος, κ΄εδκιώξετέ με. Τώρα που ήρτα με τες γούννες και με τα χρυσά, εκάτσετέ με ΄που πάνω ΄που την κεφαλήν σας. Έτσι κ’ εώ ετάϊζα τα ρούχα μου, γιατί τα ρούχα μου είχαν την τιμήν και την υπόληψίν· εν την είχα εώ.» Άμαν τα είπεν τουν τα λόγια εχάθηκεν ΄που την μέσην τους κι αντροπιαστήκαν ούλοι κ΄εγινήκαν ρεζίλι.

Κι άφηκα κείνους καλά κ΄ηύρα σας εσάς καλύττερα.

Γλωσσάρι

σεττοκόποι = σερβιτόροι,

ξιφάντωσες = ξεφαντώματα, 

ζαβαλλί μου = ο καημένος, 

μισταρκός = υπηρέτης, ηλιακός = υπόστεγη αυλή, 

δαχαμαί = εδώ χάμω, 

νακκουρίν = λίγο, 

λάμνε = πήγαινε, χάτε = άντε,

άτζιαπις = άραγε (λ. τουρκ.).

Πηγή: noctoc-noctoc.blogspot.gr

Αναδημοσίευση από:  http://vatopaidi.wordpress.com/