Παράδεισος και Κολαση

Ο Παράδεισος και η κόλαση δεν αποτελούν κτιστούς ή περιορισμένους γεωγραφικούς χώρους, αλλά καταστάσεις και τρόπους σχέσης του ανθρώπου με τον Θεό.

Ο Παράδεισος
Ορισμός και Φύση: Ο Παράδεισος ορίζεται ως η ατελείωτη ζωή μέσα στην αγκαλιά του Θεού. Αποτελεί μια κατάσταση «ζωής χωρίς θάνατο», όπου ο άνθρωπος ζει με την ίδια τη ζωή, τη χαρά και τη δόξα του Θεού, γινόμενος «κατά χάρη θεός».

Χαρακτηριστικά: Στην παραδείσια ζωή κυριαρχούν η αλήθεια, η αγάπη και η ελευθερία. Εκεί δεν υπάρχει πια ανάγκη για πίστη ή ελπίδα, καθώς αντικαθίστανται από την άμεση όραση και την απόλαυση του Θεού.

Ο Χριστός ως Παράδεισος: Ο ίδιος ο Χριστός είναι ο Παράδεισος. Όσοι ζουν ενωμένοι μαζί Του ήδη από την επίγεια ζωή, βιώνουν τον Παράδεισο από τώρα.

Η Αποκατάσταση: Η Βηθλεέμ και η ενανθρώπηση του Χριστού άνοιξαν ξανά την Εδέμ για την ανθρωπότητα, προσφέροντας τα «δώρα του παραδείσου». Με τον ζωοποιό Του θάνατο, ο Χριστός κατήργησε τον θάνατο, ελευθέρωσε τους δέσμιους του Άδη και έκανε τον Παράδεισο προσιτό σε όλους.

Το Παράδειγμα του Ληστή: Ο ληστής πάνω στον σταυρό, χάρη στην ειλικρινή μετάνοιά του την τελευταία στιγμή, αξιώθηκε να γίνει ο πρώτος κάτοικος του Παραδείσου.

Η Κόλαση

Ορισμός: Η κόλαση περιγράφεται ως η απόλυτη άρνηση της μετοχής στη ζωή του Θεού.

Τρόπος Ακοινωνησίας: Δεν θεωρείται ένας τόπος τιμωρίας με υλικά βασανιστήρια, αλλά ένας τρόπος ακοινωνησίας, δηλαδή μια ζωή χωρίς ανθρώπινη επικοινωνία, αγάπη και ελευθερία.

Η «Αφιλία»: Στην πατερική παράδοση, η κόλαση αναφέρεται ως «αφιλία» και ως το μαρτύριο του να μην μπορείς πλέον να αγαπάς.

Η Εικόνα του Γεροντικού: Μια συγκλονιστική περιγραφή από το Γεροντικό (διήγηση αββά Μακαρίου) παρουσιάζει τους κολασμένους να είναι δεμένοι πλάτη με πλάτη, ανίκανοι να αντικρίσουν το πρόσωπο του άλλου. Η μόνη τους ανακούφιση είναι όταν η προσευχή των αγίων τούς επιτρέπει να δουν για λίγο ο ένας το πρόσωπο του άλλου.

Θεός, Ελευθερία και Τελική Κρίση

Η  Ευθύνη του Ανθρώπου: Ο Θεός δεν τιμωρεί κανέναν· ο καθένας κάνει τον εαυτό του δεκτικό ή όχι στη θεία μετοχή. Ο Θεός αγκαλιάζει εξίσου τους αγαθούς και τους πονηρούς· για τους πρώτους η παρουσία Του είναι τρυφή (απόλαυση), ενώ για τους δεύτερους, που δεν μπορούν να Τον δουν στη δόξα Του, είναι κόλαση.

Η Δευτέρα Παρουσία: Κατά τη Δευτέρα Παρουσία, ο Χριστός θα εμφανιστεί ως φως και φωτιά. Όσοι Τον αρνήθηκαν θα «κολάζονται» αυτοτιμωρούμενοι, καθώς θα τυφλώνονται απ τηλάμψη Του.

Κριτήριο της Κρίσης: Η τελική κρίση θα βασιστεί στην αγάπη και στα έργα των ανθρώπων προς τους «ελαχίστους αδελφούς», όπως αυτά καταγράφονται στο «βιβλίο της ζωής». Η αδικία και η σκληροκαρδία είναι αυτά που οδηγούν στην κόλαση.