Το Ανθρώπινο Σώμα – Ναός του Θεού και Δώρο Ζωής

Η Χριστιανική Θεώρηση έναντι του Αρχαίου Κόσμου

Στον αρχαίο κόσμο κυριαρχούσαν συχνά αρνητικές απόψεις για το σώμα.

Πλωτίνος: Αισθανόταν ντροπή που είχε σώμα και αρνούνταν να ποζάρει σε καλλιτέχνες, θεωρώντας το μια «εφήμερη μορφή» που δεν αξίζει.

Μάρκος Αυρήλιος: Περιέγραφε τον άνθρωπο ως μια «φτωχή ψυχή που κουβαλάει ένα πτώμα».

Πλατωνισμός: Η ψυχή θεωρούνταν φυλακισμένη στην ύλη και το σώμα ως «τάφος» της ψυχής.

Η Ανατροπή: Ο Χριστιανισμός προκάλεσε επανάσταση με τη θετική του στάση, σε σημείο που ο φιλόσοφος Κέλσος κατηγορούσε τους χριστιανούς ως «γένος φιλοσώματον».

Η Δημιουργία και η Ψυχοσωματική Ενότητα

Ο άνθρωπος δεν είναι μόνο ψυχή ούτε μόνο σώμα, αλλά μια αρμονική σύνθεση και των δύο.

Προέλευση: Πλάστηκε από το «χώμα της γης» (υλική υπόσταση) και δέχτηκε την «πνοή ζωής» από τον Θεό (πνευματική συγγένεια).

Κατ' εικόνα: Η εικόνα του Θεού αγκαλιάζει ολόκληρο το πρόσωπο, το σώμα και την ψυχή.

Πνευματικός Άνθρωπος: Στην Εκκλησία, «πνευματικός» δεν είναι αυτός που ζει σαν να μην έχει σώμα, αλλά εκείνος του οποίου ολόκληρη η ύπαρξη (ψυχή και σώμα) διαποτίζεται από το Άγιο Πνεύμα.

 Ο Χριστός και το Σώμα

Το Χριστολογικό δόγμα υπογραμμίζει την αξία της ύλης και του σώματος.

Ενανθρώπηση: Ο Χριστός προσέλαβε πλήρη ανθρώπινη φύση (ψυχή και σώμα), δείχνοντας τη σπουδαιότητα του ανθρώπινου οργανισμού.

Ανάσταση: Ο Χριστός δεν εγκατέλειψε το σώμα Του μετά την Ανάσταση. Εμφανίστηκε στους μαθητές Του με σώμα υλικό (που ψηλάφησαν), αλλά πλέον άφθαρτο και ελεύθερο από περιορισμούς χώρου και χρόνου.

Προσδοκία: Οι χριστιανοί δεν περιμένουν τη σωτηρία μόνο της ψυχής, αλλά την ανάσταση των νεκρών, δηλαδή την αφθαρτοποίηση ολόκληρου του ανθρώπου.

 Σεβασμός και Βιολογικές Λειτουργίες

Το σώμα αξίζει σεβασμό και δεν πρέπει να περιφρονείται, αλλά ούτε και να ειδωλοποιείται.

Βιολογικές Λειτουργίες: Αποτελούν δώρο της θείας σοφίας και δεν είναι κάτι εφάμαρτο.

Έμμηνος Ρύση & Σεξουαλικότητα: Υπογραμμίζεται ρητά ότι ούτε ο ιδρώτας, ούτε η σεξουαλικότητα, ούτε η έμμηνος ρύση μολύνουν πνευματικά τον άνθρωπο. Θέμα αμαρτίας προκύπτει μόνο στον τρόπο χειρισμού αυτών των λειτουργιών και όχι στις ίδιες τις λειτουργίες.

Ναός του Αγίου Πνεύματος: Ο Απόστολος Παύλος διδάσκει ότι το σώμα μας είναι ναός του Θεού και πρέπει να το δοξάζουμε, αποφεύγοντας την κατάχρησή του.

 Η Άσκηση: «Παθοκτόνοι, όχι Σωματοκτόνοι»

Η ορθόδοξη άσκηση (π.χ. νηστεία) δεν στρέφεται κατά του σώματος.

Σκοπός: Η άσκηση «προπονεί» τον άνθρωπο να χαλιναγωγεί τον εγωισμό του και να μην υποτάσσει τα πάντα στις ορέξεις του, ώστε να μάθει να αγαπά. 
Όπως έλεγε ο αββάς Ποιμήν, οι χριστιανοί δεν διδάχθηκαν να είναι «σωματοκτόνοι» (να εξοντώνουν το σώμα), αλλά «παθοκτόνοι» (να νικούν τα πάθη που φθείρουν την ύπαρξη).

Ευθύνη, Υγεία και Βιοηθική

Ο άνθρωπος έχει την ευθύνη της φροντίδας του σώματός του ως «καλός οικονόμος».

Η Έννοια της Υγείας: Αν και η υγεία είναι σπουδαία, δεν είναι το απόλυτο αγαθό. Ένας άνθρωπος με βιολογική υγεία αλλά χωρίς αγάπη δεν θεωρείται πραγματικά υγιής.

Μεταμοσχεύσεις: Η δωρεά οργάνων δεν θεωρείται ευθανασία ή αυτοκτονία, αλλά εκφράζει τη «μείζονα αγάπη» και την αυτοπροσφορά προς τον συνάνθρωπο.

Γενετική: Η Εκκλησία τονίζει ότι ο άνθρωπος δεν είναι απλώς ένα «άθροισμα γονιδίων», αλλά μια εικόνα του Θεού που δεν πρέπει να μετατρέπεται σε βιολογικό πειραματιστήριο.

 Το Σώμα ως Προέκταση του Περιβάλλοντος

Η φροντίδα του σώματος συνδέεται με τη φροντίδα όλου του υλικού κόσμου.

Σχέση: Το φυσικό περιβάλλον αποτελεί προέκταση του ανθρώπινου σώματος μέσω της τροφής.

Οικολογικό Ήθος: Η αληθινή νηστεία περιλαμβάνει την ασκητική χρήση του κόσμου (όχι πλεονεκτική ή αχόρταγη), αναγνωρίζοντας την ευθύνη του ανθρώπου ως φύλακα της κτίσης