Ιερό Ευχέλαιο

Το Μυστήριο του Ευχελαίου δεν είναι απλώς μια τελετή· είναι η έμπρακτη απάντηση της Εκκλησίας στον ανθρώπινο πόνο, μια ιερή πράξη που αποσκοπεί στη θεραπεία όχι μόνο του σώματος, αλλά και της ψυχής. Η ονομασία του προέρχεται από τα δύο βασικά του χαρακτηριστικά: την «ευχή» (προσευχή) και το «έλαιο» (λάδι).

Η αρχαιότερη μαρτυρία για το Ευχέλαιο καταγράφεται στην Καινή Διαθήκη, στην επιστολή του Αγίου Ιακώβου του Αδελφοθέου, όπου ορίζεται ότι ο ασθενής προσκαλεί τους πρεσβυτέρους της Εκκλησίας για να προσευχηθούν και να τον αλείψουν με λάδι «στο όνομα του Κυρίου». Η δύναμη της ίασης είχε ήδη αναγγελθεί από τον Χριστό, ο οποίος προείπε ότι οι μαθητές Του «θα θέτουν τα χέρια πάνω στους αρρώστους και θα τους θεραπεύουν».

Το λάδι, υλικό στοιχείο με αρχαίες θεραπευτικές ιδιότητες, αποκτά στο Μυστήριο βαθύ θεολογικό συμβολισμό:Ενίσχυση και Ίαση: Συμβολίζει την ενδυνάμωση του σώματος για τους πνευματικούς αγώνες και την επούλωση των σωματικών πληγών.Σύμφωνα με αρχαία χριστιανικά κείμενα, η ελιά θεωρείται δέντρο του Παραδείσου. Ο καρπός της στο Ευχέλαιο συμβολίζει τη συμφιλίωση του ανθρώπου με τον Θεό και την επάνοδό του στην προ της πτώσεως κατάσταση.Στις ευχές του Μυστηρίου, το αγιασμένο λάδι ονομάζεται «θώρακας δυνάμεως» και «αποτρεπτικό από κάθε διαβολική ενέργεια», προστατεύοντας τον πιστό από τους πειρασμούς που εκμεταλλεύονται τις αδυναμίες του.

Η Εκκλησία αντιμετωπίζει τον άνθρωπο ως ψυχοσωματική οντότητα. Το Ευχέλαιο αναδεικνύει τη στενή σχέση μεταξύ της σωματικής ασθένειας και της πνευματικής κατάστασης (αμαρτία). Όπως τονίζεται στις πηγές, «όταν ασθενεί το σώμα, ασθενεί και η ψυχή». Γι' αυτό, μαζί με το αίτημα για σωματική υγεία, το Μυστήριο περιλαμβάνει πάντα και το αίτημα για συγχώρηση των αμαρτιών.

Αν και το Ευχέλαιο μπορεί να τελεστεί οποιαδήποτε στιγμή (στο σπίτι ή στο νοσοκομείο), η τέλεσή του στους ναούς τη Μεγάλη Τετάρτη έχει ιδιαίτερη σημασία.Προσφέρει στους πιστούς τη δυνατότητα για γενικότερη κάθαρση ψυχής και σώματος. Με τη συμμετοχή τους, οι χριστιανοί προετοιμάζονται να βιώσουν τα Πάθη και την Ανάσταση του Κυρίου με καθαρή συνείδηση. Η ακολουθία είναι πλούσια και κατανυκτική, περιλαμβάνοντας επτά αποστολικά και επτά ευαγγελικά αναγνώσματα, καθώς και επτά ευχές για την άλειψη των παρισταμένων.

Το Ευχέλαιο δεν είναι μια μαγική τελετή, αλλά μια λογική λατρεία. Είναι η στιγμή που ο πιστός καταθέτει την ελπίδα του στον «ιατρό των ψυχών και των σωμάτων», ζητώντας το έλεος και τη χάρη του Θεού για να μεταμορφώσει τον πόνο του σε ευλογία και την ασθένειά του σε πηγή πνευματικής αναγέννησης

Τι γιορτάζουμε την Μεγάλη Τετάρτη;

Στο αποκορύφωμα της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, η εκκλησίας μας εισέρχεται στην Αγία και Μεγάλη Εβδομάδα, όπου ο κάθε πιστός χριστιανός καλείται να ακολουθήσει τα βήματα του Χριστού μας, από την ένδοξη είσοδο του Θεανθρώπου στην αγία Ιερουσαλήμ, μέχρι το Πάθος, την Σταύρωση και τη Ταφή Του, από όπου τελικά θα πηγάσει η λύτρωση από τον θάνατο για όλους τους ανθρώπους, με την Ανάστασή Του, η οποία χαρίζει το Φως και την Ζωή σε όλους εκείνους που πίστεψαν και θα πιστέψουν στον Αναστάντα Χριστό. Επτά κατηχητές του Γραφείου Νεότητας της Ι.Μ. Φωκίδος, μας εξηγούν, με απλά λόγια, τι θέλουν να μας υπενθυμίσουν οι σημαντικότερες ημέρες της λατρευτικής Ορθόδοξης Χριστιανικής ζωής, της Μεγάλης Εβδομάδας. Στο τρίτο επεισόδιο της σειράς, ο π. Ισαάκ, κατηχητής στις συνάξεις νέων του Γαλαξειδίου Φωκίδος, μας μιλάει για την Αγία και Μεγάλη Τετάρτη.

π.Αλέξανδρος Σμέμαν: Το Τέλος (Μ.Δευτέρα-Μ.Τρίτη-Μ.Τετάρτη)

Αυτές οι τρεις ημέρες, τις οποίες η Εκκλησία ονομάζει Μεγάλες και Άγιες, έχουν, μέσα στο λειτουργικό κύκλο της Μεγάλης Εβδομάδας, έναν καθοριστικό σκοπό. Τοποθετούν όλες τις ιερές ακολουθίες στην προοπτική του Τέλους · μας υπενθυμίζουν το εσχατολογικό νόημα τον Πάσχα.

Συχνά η Μεγάλη Εβδομάδα χαρακτηρίζεται σαν περίοδος γεμάτη με «ωραιότατες παραδόσεις» και «έθιμα», σαν ξεχωριστό τμήμα του εορτολογίου μας. Τα ζούμε όλα αυτά από την παιδική μας ηλικία σαν ένα ελπιδοφόρο γεγονός που γιορτάζουμε κάθε χρόνο, θαυμάζουμε την ομορφιά των ακολουθιών, τις επιβλητικές πομπές και προσβλέπουμε με κάποια ανυπομονησία στο Πασχαλινό τραπέζι… Και υστέρα, όταν όλα αυτά τελειώσουν, ξαναρχίζουμε την κανονική μας ζωή.

Αλλά άραγε καταλαβαίνουμε πως όταν ο κόσμος αρνήθηκε τον Σωτήρα του, όταν ο Ιησούς «ήρξατο αδημονείν» και έλεγε: «περίλυπος εστίν η ψυχή μου έως θανάτου», και όταν πέθανε στο Σταυρό, τότε η «κανονική ζωή» σταμάτησε; Δεν είναι πια δυνατόν να υπάρξει «κανονική ζωή» γιατί ακριβώς αυτοί που φώναζαν «Σταύ ρωσον Αυτόν!», αυτοί που Τον έφτυναν και Τον κάρφωναν στο Σταυρό ήταν… «κανονικοί άνθρωποι». Τον μισούσαν και Τον σκότωσαν ακριβώς γιατί τους τάραξε, τους χάλασε την «κανονική» ζωή τους. Και ήταν πραγματικά ένας τέλεια «κανονικός» κόσμος αυτός που προτίμησε το σκοτάδι και το θάνατο από το φως και τη ζωή… Με το θάνατο όμως του Χριστού ο «κανονικός» κόσμος και η «κανονική » ζωή καταδικάστηκαν αμετάκλητα. Ή μάλλον, θα λέγαμε ότι αποκαλύφθηκε η αληθινή, η ανώμαλη φύση τους, η ανικανότητα τους να δεχθούν το Φως · αποκαλύφθηκε η τρομερή δύναμη του κακού μέσα τους. «Νυν κρίσις εστίν του κόσμου τούτου · νυν ο άρχων του κόσμου τούτου εκβληθήσεται έξω» (Ιω. 12, 31).

Το Πάσχα σημαίνει το τέλος «αυτού του κόσμου». Με το Θάνατο και την Ανάσταση του Ιησού Χριστού συντελέστηκε αυτό το τέλος, που μπορεί να διαρκέσει εκατοντάδες αιώνες, χωρίς να αλλοιώνει τη φύση του χρόνου τον οποίο ζούμε σαν «έσχατο καιρό». «Και οι χρώμενοι τω κόσμω τούτω ως μη καταχρώμενοι · παράγει γαρ το σχήμα του κόσμου τούτου» (Α’ Κορ. 7, 31).

Η λέξη Πάσχα σημαίνει πέρασμα, διάβαση. Η γιορτή της Διάβασης (Πάσχα) ήταν για τους Εβραίους η ετήσια ανάμνηση όλης της ιστορίας της σωτηρίας τους · της σωτηρίας σαν πέρασμα από τη σκλαβιά των Αιγυπτίων στην ελευθερία, από την εξορία στη γη της επαγγελίας. Ήταν επίσης η προσδοκία της τελικής διάβασης στη Βασιλεία του Θεού. Και ο Ιησούς Χριστός έγινε η εκπλήρωση αυτού του Πάσχα, έγινε το Πέρασμα. Αυτός πραγματοποίησε την τελική διάβαση από το θάνατο στη ζωή από τούτο τον «παλαιό κόσμο» στον «καινό κόσμο», στον «καινό χρόνο» της Βασιλείας του Θεού. Ο Χριστός έδωσε και σε μας τη δυνατότητα για μια τέτοια διάβαση. Ζώντας «εν τω κόσμω τούτω» μπορούμε ταυτόχρονα να μην είμαστε «εκ του κόσμου τούτου», δηλαδή να ελευθερωθούμε από τη σκλαβιά στο θάνατο και την αμαρτία και να συμμετέχουμε στον «επερχόμενο αιώνα». Για να γίνει αυτό θα πρέπει και εμείς επίσης να πραγματοποιήσουμε τη δική μας, την προσωπική διάβαση · να καταδικάσουμε τον παλαιό Αδάμ μέσα μας, να «ενδυθούμε» τον Χριστό – αυτό δηλαδή που γίνεται στο βάπτισμα με την τριπλή κατάδυση και που είναι σύμβολο θανάτου – και να ζήσουμε την αληθινή ζωή εν Θεώ…

Μόνον έτσι το Πάσχα δεν γίνεται μια ετήσια ανάμνηση – ι εροπρεπής και ωραία – γεγονότων του παρελθόντος. Αλλά είναι το Γεγονός που μας προσφέρθηκε και αποτελεσματικά μας αποκαλύπτει ότι ο παρών κόσμος μας, ο χρόνος μας, η ζωή μας έφτασαν στο Τέλος τους και ταυτόχρονα μας αναγγέλλει την Αρχή της νέας ζωής…

Οι τρεις, λοιπόν, πρώτες ημέρες της Μεγάλης Εβδομάδας έχουν σαν σκοπό να μας παρουσιάσουν, σαν πρόκληση, αυτό το εσχατολογικό νόημα του Πάσχα και να μας προετοιμάσουν να το καταλάβουμε και να το αποδεχτούμε.

1. Η εσχατολογική αυτή πρόκληση αποκαλύπτεται πρώτα-πρώτα
με το κοινό και για τις τρεις ημέρες, τροπάριο:

«Ιδού ο Νυμφίος έρχεται εν τω μέσω της νυκτός και μακάριος ο δούλος, ον ευρήσει γρηγορούντα ανάξιος δε πάλιν, ον ευρήσει ραθυμούντα. Βλέπε ουν ψυχή μου, μη τω ύπνω κατενεχθής, ίνα μη τω θανάτω παραδοθής, και της Βασιλείας έξω κλεισθής · αλλά ανάνηψον κράζουσα· Άγιος, Άγιος, Άγιος ει ο θεός δια της Θεοτόκου, ελέησον ημάς»

Το «μέσον της νυκτός» (μεσονύκτιο) είναι η στιγμή κατά την οποία η ημέρα φτάνει στο τέλος της και μια νέα ημέρα αρχίζει. Ακριβώς γι’ αυτό το μεσονύκτιο γίνεται το σύμβολο του χρόνου στον οποίο ζούμε σαν χριστιανοί. Γιατί η Εκκλησία από τη μια πλευρά ζει μέσα σ’ αυτό τον κόσμο συμμετέχοντας στις αδυναμίες του και σ’ όλες τις τραγωδίες. Από την άλλη πλευρά η αληθινή της ύπαρξη δεν είναι «εκ του κόσμου τούτου», γιατί είναι η Νύμφη του Χριστού και η αποστολή της είναι να αναγγείλει και να αποκαλύψει τη Βασιλεία του Θεού και την «καινή ημέρα». Η ζωή της είναι μια αιώνια αναμονή, μια συνεχής και άγρυπνη προσδοκία αυτής της νέας Ημέρας… Αλλά εμείς ξέρουμε πολύ καλά πόσο ισχυρός είναι ο δεσμός μας με την «παλαιά ημέρα», με τον κόσμο, με τα πάθη του και τις αμαρτίες. Ξέρουμε πόσο βαθιά ακόμα ανήκουμε στον «κόσμο τούτο». Είδαμε το φως, γνωρίσαμε τον Χριστό, ακούσαμε για την ειρήνη, τη χαρά, τη νέα «εν Χριστώ ζωή» και παρ’ όλα αυτά ο κόσμος μας κρατάει σκλάβους του. Αυτή η αδυναμία, αυτή η συνεχής προδοσία του Χριστού, αυτή η ανικανότητα να δώσουμε ολόκληρη την αγάπη μας στο μόνο πραγματικό αντικείμενο αγάπης, εκφράζονται τέλεια στο εξαποστειλάριο των τριών αυτών ημερών:

«Τον νυμφώνά σου βλέπω, Σωτήρ μου, κεκοσμημένον και ένδυμα ουκ έχω, ίνα εισέλθω εν αυτώ λάμπρυνόν μου την στολήν της ψυχής, Φωτοδότα και σώσόν με»

2. Το ίδιο θέμα παρουσιάζεται στα Ευαγγελικά αναγνώσματα αυτών των ημερών. Πρώτα απ’ όλα ολόκληρο το κείμενο των τεσσάρων Ευαγγελίων (ως το Ιω. 13, 31) διαβάζεται στις Ώρες (πρώτη, τρίτη, έκτη και εννάτη). Αυτή η ανακεφαλαίωση δείχνει ότι ο Σταυρός είναι η ολοκλήρωση της ζωής και της διακονίας του Ιησού Χριστού. Δίνει το κλειδί για τη βαθύτερη κατανόηση αυτής της ζωής. Καθετί στο Ευαγγέλιο οδηγεί σ’ αυτή την έσχατη ώρα του Ιησού και όλα γίνονται κατανοητά μέσα σ’ αυτό το φως. Γι’ αυτό κάθε ακολουθία αυτών των ημερών έχει ειδικό Ευαγγελικό ανάγνωσμα:

Μεγάλη Δευτέρα

Στον Όρθρο διαβάζεται από το Ευαγγέλιο του Ματθαίου (21, 18- 43) η ιστορία της «ξηρανθείσης συκής». Η συκιά εδώ είναι το σύμβολο του κόσμου που δημιουργήθηκε από τον Θεό να φέρει πνευματικούς καρπούς και απέτυχε ν’ ανταποκριθεί στο Δημιουργό του.

Στην Ακολουθία των Προηγιασμένων Δώρων διαβάζονται από το 24ο κεφάλαιο του Ματθαίου οι στίχοι 3-35 οι οποίοι αναφέρονται στα σημεία της έλευσης του Κυρίου και της συντέλειας του κόσμου. Είναι μια εσχατολογική απάντηση του Ιησού Χριστού στην ερώτηση των μαθητών Του, και προαναγγέλλει το Τέλος, τα Έσχατα. «Ο ουρανός και η γη παρελεύσονται, οι δε λόγοι μου ου μη παρέλθωσι…».

Μεγάλη Τρίτη

Στον Όρθρο διαβάζεται από το Ευαγγέλιο του Ματθαίου (22,15-23,39) η καταδίκη των Φαρισαίων. Τα πολλά «ουαί» για την τυφλή και υποκριτική θρησκεία αυτών o ι οποίοι νομίζουν ότι είναι αρχηγοί των ανθρώπων και το φως του κόσμου, αλλά στην ουσία «κλείουν την Βασιλείαν των ουρανών έμπροσθεν των ανθρώπων…».

Στην Ακολουθία των Προηγιασμένων Δώρων συνεχίζεται η ανάγνωση από το Ευαγγέλιο του Ματθαίου στα κεφάλαια 24 (36) 25 και 26 (2). Και εδώ πάλι γίνεται λόγος για τα Έσχατα, για το Τέλος. Γι’ αυτό μιλούν και οι παραβολές που χαρακτηρίζονται «παραβολές των Εσχάτων». Είναι η παραβολή των δέκα παρθένων. «Πέντε εξ αυτών ήσαν φρόνιμοι» και είχαν πάρει μαζί με τις λαμπάδες τους και αρκετό λάδι, «πέντε ήσαν μωραί», οι λαμπάδες τους έσβυσαν και δεν έγιναν δεκτές στο γαμήλιο δείπνο. Η άλλη παραβολή είναι των ταλάντων. Δεν χρησιμοποιούνται τα τάλαντα που έδωσε στον καθένα ο Κύριος. «…Γρηγορείτε ουν, ότι ουκ οίδατε την ημέραν ουδέ την ώραν εν η ο Υιός του άνθρωπου έρχεται». Και τέλος διαβάζουμε για την ημέρα της μέλλουσας κρίσης.

Μεγάλη Τετάρτη

Στον Όρθρο το Ευαγγελικό ανάγνωσμα είναι από τον Ιωάννη (12, 17-50). Αναφέρεται σ’ αυτούς που αρνήθηκαν τον Χριστό και κάνει την εσχατολογική προειδοποίηση: «Νυν κρίσις εστί του κόσμου… Ο αθετών εμέ και μη λαμβάνων τα ρήματα μου, έχει τον κρίνοντα αυτόν · ο λόγος ον ελάλησα, εκείνος κρίνει αυτόν εν τη εσχάτη ημέρα».

Στην Ακολουθία των Προηγιασμένων Δώρων διαβάζεται στο Ευαγγέλιο του Ματθαίου (26, 6-16) η ιστορία της γυναίκας που με πολύτιμα μύρα έλουσε τα πόδια του Ιησού Χριστού. Αυτή η γυναίκα με τούτη την πράξη της είναι η εικόνα της αγάπης και της μετάνοιας , μοναδικά μέσα για την ένωσή μας με τον Χριστό.

3. Τα Ευαγγελικά αναγνώσματα βρίσκουν τέλεια ερμηνεία και ανάπτυξη στην υμνολογία αυτών των ημερών. Τα στιχηρά και τα τριώδια (σύντομοι κανόνες από τρεις ωδές που ψάλλονται στον Όρθρο) αναλύουν τα Ευαγγελικά νοήματα. Μια προειδοποίηση, προτροπή διατρέχει όλους αυτούς τους ύμνους: το τέλος, η κρίση έρχεται… ας προετοιμαστούμε ανάλογα…

«Ερχόμενος ο Κύριος προς το εκούσιον Πάθος, τοις αποστόλοις έλεγεν εν τη οδώ · ιδού αναβαίνομεν εις Ιεροσόλυμα, και παραδοθήσεται ο Υιός του άνθρωπου, καθώς γέγραπται περί αυτού. Δεύτε ουν και ημείς κεκαθαρμέναις διανοίαις, συμπορευθώμεν αυτώ και συσταυρωθώμεν και νεκρωθώμεν δι’ αυτόν ταις του βίου ηδοναίς · ίνα και συζήσωμεν αυτώ και ακούσωμεν βοώντος αυτού · Ουκέτι εις την επίγειον Ιερουσαλήμ, δια το παθείν, αλλά αναβαίνω προς τον Πατέρα μου και Πατέρα υμών, και Θεόν μου, και Θεόν υμών. Και συνανυψώ υμάς εις την άνω Ιερουσαλήμ, εν τη Βασιλεία των Ουρανών.»

(Στιχηρό από τους Αίνους του Όρθρου της Μεγάλης Δευτέρας).

«Ιδού σοι το τάλαντον ο Δεσπότης εμπιστεύει, ψυχή μου · φόβω δέξαι το χάρισμα, δάνεισαι τω δεδωκότι, διάδος πτωχοίς και κτήσαι φίλον τον Κύριον, ίνα στης εκ δεξιών αυτού, όταν έλθη εν δόξη και ακούσης μακαριάς φωνής · Είσελθε δούλε, εις την χαράν του Κυρίου σου. Αυτής αξίωσόν με, Σωτήρ, τον πλανηθέντα, δια το μέγα σου έλεος»

(Δοξαστικό των Αίνων στον Όρθρο της Μεγάλης Τρίτης).

4. Στη διάρκεια της Μεγάλης Σαρακοστής τα δυο βιβλία της Παλαιάς Διαθήκης που διαβάζονται στους Εσπερινούς είναι η Γένεση και οι Παροιμίες. Με την αρχή της Μεγάλης Εβδομάδας αντί γι’ αυτά έχουμε τα βιβλία «Έξοδος» και «Ιώβ», πάλι από την Παλαιά Διαθήκη. Η Έξοδος είναι η ιστορία της σωτηρίας του Ισραήλ, της ελευθερίας του από τη σκλαβιά των Αιγυπτίων, η ιστορία δηλαδή της Διάβασης των Εβραίων. Αυτή η ιστορία προετοιμάζει και μας να κατανοήσουμε την έξοδο του Χριστού προς τον Πατέρα Του, την ολοκλήρωση δηλαδή του έργου της σωτηρίας μας. Ο Ιώβ, ο πολύπαθος, είναι η προεικόνιση του Ιησού Χριστού στην Παλαιά Διαθήκη. Αυτά τα αναγνώσματα από το βιβλίο του Ιώβ προαναγγέλλουν το μεγάλο μυστήριο των παθών του Κυρίου, της υπακοής και της θυσίας Του.

5. Η λειτουργική πορεία αυτών των ήμερων έχει ακόμα το ρυθμό της Μεγάλης Σαρακοστής. Λέγεται ακόμα η προσευχή του Εφραίμ του Σύρου, («Κύριε και Δέσποτα της ζωής μου, πνεύμα αργίας, περιέργειας, φιλαρχίας και αργολογίας, μη μοι δως. Πνεύμα δε σωφροσύνης, ταπεινοφροσύνης, υπομονής και αγάπης χάρισαί μοι τω σω δούλω. Ναι Κύριε Βασιλεύ, δώρησαί μοι του οράν τα εμά πταίσματα, και μη κατακρίνειν τον αδελφόν μου · ότι ευλογητός ει εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν») και γίνονται οι ανάλογες μετάνοιες. Επίσης έχουμε εκτεταμένα αναγνώσματα από το Ψαλτήρι και βέβαια κάθε πρωί την Ακολουθία των Προηγιασμέ νων Δώρων, με τους ύμνους της Μεγάλης Σαρακοστής. Βρισκόμαστε ακόμα στην περίοδο της μετανοίας, γιατί μόνο η μετάνοια μας εξασφαλίζει τη συμμετοχή μας στο Πάσχα του Κυρίου μας και μας ανοίγει τις θύρες στο Πασχάλιο δείπνο.

Τελικά την Αγία και Μεγάλη Τετάρτη όταν η τελευταία πια Ακολουθία των Προηγιασμένων Δώρων φτάνει στο τέλος, αφού τα Τίμια Δώρα έχουν μεταφερθεί από την Αγία Τράπεζα, ο ιερέας λέει, για τελευταία φορά, την προσευχή του Αγίου Εφραίμ. Σ’ αυτό ακριβώς το σημείο η προετοιμασία φτάνει στο τέλος. Ο Κύριος μας καλεί τώρα στο τελευταίο Του δείπνο.

Πρωτοπρεσβυτέρου Αλεξάνδρου Σμέμαν, 

Η ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ, 

Εκδ. Ακρίτας 1990

πηγή:εδώ 

Αναδημοσίευση:http://imverias.blogspot.gr/2014/04/blog-post_6837.html

Μεγάλη Τετάρτη: π. Βαρνάβας Γιάγκου

Αφιέρωμα του Αντιφώνου στην Μεγάλη Εβδομάδα. Μεγάλη Τετάρτη: π. Βαρνάβας Γιάγκου

Πώς συνδέεται ο Καλός Σαμαρείτης με το μυστήριο του Ευχελαίου;

Ο Καλός Σαμαρείτης συνδέεται άρρηκτα με το μυστήριο του Ευχελαίου μέσα από τον συμβολισμό του λαδιού και τον ρόλο του Χριστού ως ιατρού, όπως προκύπτει από τις πηγές:

Ο Χριστός ως Καλός Σαμαρείτης: Στην παράδοση της Εκκλησίας, ο ίδιος ο Χριστός ταυτίζεται με το πρόσωπο του Καλού Σαμαρείτη, ο οποίος περιποιείται με ευσπλαχνία τον πληγωμένο άνθρωπο. Όπως ο Σαμαρείτης έσκυψε πάνω από τον τραυματισμένο οδοιπόρο, έτσι και η Εκκλησία, μέσω του μυστηρίου, συμπαραστέκεται στον πονεμένο άνθρωπο.

Το λάδι ως θεραπευτικό μέσο: Στην παραβολή, ο Σαμαρείτης περιποιείται τις πληγές του τραυματία χρησιμοποιώντας λάδι και κρασί. Αυτή η βιβλική αναφορά αποτελεί τη βάση για τη χρήση του ελαίου στο Μυστήριο του Ευχελαίου, το οποίο θεωρείται το βασικό υλικό στοιχείο για τη θεραπεία. Το λάδι υπήρξε ανέκαθεν βασικό θεραπευτικό μέσο και στο μυστήριο χρησιμοποιείται συμβολικά για την ενίσχυση του σώματος και την επούλωση των πληγών.

Θεραπεία ψυχής και σώματος: Ο Καλός Σαμαρείτης προσφέρει άμεση ανακούφιση στον πληγωμένο, μεταφέροντάς τον στο πανδοχείο για φροντίδα. Αντίστοιχα, το Ευχέλαιο στοχεύει στη διπλή θεραπεία του πιστού: τη σωματική ίαση από την αρρώστια και την πνευματική θεραπεία της ψυχής από την αμαρτία.

Ο Χριστός ως Ιατρός: Μέσα από τις ευχές του μυστηρίου, ο Χριστός αποκαλείται «ιατρός των ψυχών και των σωμάτων». Αυτός ο χαρακτηρισμός πηγάζει από τη στάση Του απέναντι στην ασθένεια και την ευαισθησία που έδειξε (όπως στην παραβολή), προσφέροντας όχι μόνο σωματική γιατρειά αλλά και συγχώρηση αμαρτιών.
Συμπερασματικά, η πράξη του Καλού Σαμαρείτη να αλείψει με λάδι τις πληγές του συνανθρώπου του αποτελεί το βιβλικό πρότυπο της θεραπευτικής δράσης της Εκκλησίας στο Ευχέλαιο.

Η μεταμόρφωση του πόνου (το Μυστήριο του Ευχελαίου)

Σύσταση και εξέλιξη του Μυστηρίου

 
i. Εισαγωγικά
Η Εκκλησία δείχνει μεγάλο ενδιαφέρον για τον ανθρώπινο πόνο και συμπαραστέκεται στον
άρρωστο και πονεμένο άνθρωπο με το Μυστήριο του Ευχελαίου, αποσκοπώντας στη θεραπεία όχι μόνο του σώματος, αλλά και της ψυχής του. Η ακολουθία του Μυστηρίου του Ευχελαίου ξεκίνησε από μία απλή μορφή και εξελίχθηκε στη μορφή με την οποία τελείται σήμερα.

ii. Το Ευχέλαιο στην αποστολική εποχή
Η αρχαιότερη μαρτυρία για την τέλεση του Ευχελαίου κατά την αποστολική εποχή καταγράφεται στην Καινή Διαθήκη, και συγκεκριμένα στην Καθολική επιστολή του αγίου Ιακώβου του αδελφοθέου (5, 14-15). Εκεί αναφέρεται ότι, «όταν κάποιος Χριστιανός είναι άρρωστος, προσκαλεί στο σπίτι του τους ιερείς και αυτοί, αφού πρώτα προσευχηθούν για τη θεραπεία του (θέτοντας το χέρι τους στο κεφάλι του), τον αλείφουν με λάδι στο όνομα του Κυρίου». Ο αδελφόθεος Ιάκωβος προσθέτει ότι, μέσα από αυτή τη διαδικασία «η ευχή των ιερέων θα προσφέρει τόσο την πνευματική, όσο και τη σωματική θεραπεία» του αρρώστου και ότι θα συγχωρεθούν οι αμαρτίες του.
Από την παραπάνω μαρτυρία φαίνεται ότι η Εκκλησία συνέδεε την ασθένεια του σώματος με την ασθένεια της ψυχής (την αμαρτία), με αποτέλεσμα να υπάρχει σύνδεσμος των Μυστηρίων της Μετανοίας και του Ευχελαίου. Η χειροθεσία του αρρώστου από τους ιερείς είχε αναγγελθεί από τον ίδιο τον Χριστό, όταν είπε ότι οι μελλοντικοί μαθητές του «θα θέτουν το χέρι πάνω στους αρρώστους και θα τους θεραπεύουν» (Μκ. 16, 18).
Βασικό στοιχείο της θεραπευτικής αυτής πράξης της Εκκλησίας αποτελεί το λάδι, που υπήρξε ανέκαθεν και σε όλους τους λαούς βασικό θεραπευτικό μέσο. Όπως αναφέρεται σχετικά με τους Μαθητές του Χριστού, όταν ο Κύριος τους έστειλε να κηρύξουν, αυτοί διενεργούσαν θεραπείες των αρρώστων «αλείφοντάς τους με λάδι» (Μκ. 6, 13), ενώ και ο Χριστός αναφέρεται (στην παραβολή του Καλού Σαμαρείτη), στην περιποίηση των τραυμάτων του πληγωμένου με λάδι (Λκ. 10, 34). Η δε μαρτυρία της Καθολικής επιστολής του Ιακώβου ότι, η άλειψη των ασθενών με έλαιο γινόταν «στο όνομα του Κυρίου», αποκλείει από τη συγκεκριμένη πράξη, κάθε περίπτωση μαγικής ιατρικής δραστηριότητας.

iii. Η εξέλιξη του Μυστηρίου του Ευχελαίου μέχρι τον 8ο αιώνα
Κατά τους δύο πρώτους αιώνες ζωής της Εκκλησίας, οι πληροφορίες για την άλειψη των ασθενών με έλαιο και για την προσευχή υπέρ της θεραπείας τους είναι ελάχιστες, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι το Ευχέλαιο ήταν άγνωστο ή ανύπαρκτο. Διάφορες ιστορικές μαρτυρίες μας επιτρέπουν να υποθέσουμε ότι το Ευχέλαιο τελούνταν με τον απλό τρόπο που μαρτυρείται στην Καθολική Επιστολή του Ιακώβου. Στις αρχές του 3ου μ.Χ. αιώνα δε, μαρτυρείται για πρώτη φορά μία ευχή, με την οποία αγιάζεται το λάδι πριν από την άλειψη του αρρώστου (στην «Αποστολική Παράδοση» του Ιππολύτου Ρώμης). Παρόμοιες ευχές μαρτυρούνται αργότερα, τον 4ο αιώνα, στο «Ευχολόγιο του Σεραπίωνα» και στις «Αποστολικές Διαταγές».
Εκτός από τις παραπάνω πηγές της Λατρείας, υπάρχουν πολλές άλλες μαρτυρίες για την άλειψη των αρρώστων με λάδι και για προσευχή υπέρ της θεραπείας τους, που προέρχονται από πολλούς εκκλησιαστικούς συγγραφείς και κείμενα σχετικά με τους Αγίους. Όλα αυτά οδήγησαν στην εμφάνιση μικρών ευχών ευλογίας του ελαίου και ευχών για την άλειψη των αρρώστων, οι οποίες, εν τέλει, διαμόρφωσαν και την Ακολουθία του Μυστηρίου, όπως αυτή έφτασε μέχρι την εποχή μας.

Τέλεση του Μυστηρίου

 
i. Τα μέρη του Μυστηρίου
Η Ακολουθία του Μυστηρίου του Ευχελαίου ξεκινά με ένα εισαγωγικό τμήμα, στο οποίο
διαβάζονται οι Ψαλμοί 142 και 50. Ακολουθεί ο Κανόνας (σε εννέα ωδές), το Εξαποστειλάριο
και τα Τροπάρια των Αίνων· όλα αυτά μαρτυρούν ότι η Ακολουθία μοιάζει με την Ακολουθία του Όρθρου. Μετά την εκφώνηση «Ευλογημένη η βασιλεία του Πατρός...» (όπως στη Θεία Λειτουργία) και μετά τα ειρηνικά, διαβάζεται από τον ιερέα μία ευχή αγιασμού του ελαίου, ψάλλονται ορισμένα τροπάρια και ακολουθούν επτά αποστολικά και ευαγγελικά αναγνώσματα, μεταξύ των οποίων παρεμβάλλονται ευχές για την άλειψη των παρισταμένων με το αγιασμένο έλαιο. Η Ακολουθία του Μυστηρίου του Ευχελαίου ολοκληρώνεται με μία ευχή που έχει συγχωρητικό χαρακτήρα, εφόσον η άλειψη με αγιασμένο έλαιο αφορά στη θεραπεία όχι μόνο του σώματος, αλλά και της ψυχής.

ii. Τα υλικά στοιχεία του Μυστηρίου
Το βασικό υλικό στοιχείο του Μυστηρίου του Ευχελαίου είναι το έλαιο. Όπως αναφέρθηκε και στη διδακτική Ενότητα του Βαπτίσματος, το έλαιο έχει συμβολικό χαρακτήρα και σημαίνει την ενίσχυση του σώματος κατά τη διάρκεια των διαφόρων πνευματικών αγώνων.
Στο Μυστήριο του Ευχελαίου, το έλαιο χρησιμοποιείται και με την έννοια του θεραπευτικού μέσου. Θεωρείται ως επουλωτικό των πληγών του σώματος και, κατ᾽ επέκταση, ως θεραπευτικό όλων των ασθενειών. Επομένως, η άλειψη των ανθρώπων με έλαιο, κατά την τέλεση του Μυστηρίου παραπέμπει στη σωματική θεραπεία. Όμως, ο άνθρωπος δεν έχει μόνο σώμα, αλλά έχει και ψυχή. Ο βαθύτερος συμβολισμός του ελαίου ως θεραπεία της ψυχής, βασίζεται σε διάφορα κείμενα των πρώτων χριστιανικών αιώνων, όπως το απόκρυφο κείμενο με τίτλο «Βίος Αδάμ και Εύας», στα οποία τονίζεται ότι η ελιά ήταν ένα από τα «δένδρα του Παραδείσου» και ότι ο καρπός της συμβόλιζε την πνευματική θεραπεία του ανθρώπου, δηλαδή την επάνοδό του στον Παράδεισο και την αποκατάσταση της σχέσης του με τον Θεό. Υπό την έννοια αυτή, το υλικό στοιχείο του Μυστηρίου του Ευχελαίου αποκτά σημαντική διάσταση, αφού συμβολίζει την επάνοδο του ανθρώπου στην κατάσταση πριν την πτώση, μέσα από τη συγχώρηση των αμαρτιών του και, επόμενως, μέσα από την συμφιλίωσή του με τον Θεό.

iii. Σκοπός και τόπος τέλεσης του Μυστηρίου
Το Μυστήριο στοχεύει στη θεραπεία των πιστών από μία σωματική αρρώστια. Όμως, επειδή το σώμα είναι συνδεδεμένο με την ψυχή, το Μυστήριο του Ευχελαίου στοχεύει και στη θεραπεία της ψυχής από την αμαρτία και στην αποκατάσταση της σχέσης του ανθρώπου με τον Θεό (μιας σχέσης που υπόκειται στην «ασθένεια» της αμαρτίας). 

Το Μυστήριο μπορεί να τελεστεί τόσο στον Ναό, όσο και εκτός του Ναού (στο σπίτι του αρρώστου ή εκείνου που έχει ανάγκη συμμετοχής στο Μυστήριο, αλλά και σε οποιονδήποτε άλλο τόπο). Εάν, όμως, τελεστεί η πλήρης Ακολουθία του Μυστηρίου του Ευχελαίου (Όρθρος και Θεία Λειτουργία), τότε θα πρέπει να τελεστεί στον Ναό.

Αμαρτία και ασθένεια
Σε πολλά σημεία από τα παραπάνω, τονίστηκε ο βαθύτερος σύνδεσμος του σώματος με την ψυχή του ανθρώπου. Το Μυστήριο του Ευχελαίου, ήδη από τις πρώτες μαρτυρίες του (Καθολική επιστολή Ιακώβου), αναγνωρίζει αυτόν τον σύνδεσμο και, γι᾽αυτό, θεωρεί ότι μαζί με τη σωματική θεραπεία επιτελείται και η θεραπεία της ψυχής. Είναι πολύ ευαίσθητο το θέμα της ευθύνης που έχει η ψυχή στη δημιουργία της ασθένειας του σώματος. Στον Παρακλητικό Κανόνα προς τη Θεοτόκο αναφέρεται με σαφήνεια ότι «όταν ασθενεί το σώμα, ασθενεί και η ψυχή». Αλλά και ο Απόστολος Παύλος τονίζει ότι η «φθορά της ανθρώπινης ψυχής» από την
αμαρτία συνεπάγεται και «τη σωματική φθορά» του ανθρώπου. Ακόμα και η σύγχρονη ιατρική
επιστήμη παραδέχεται ότι υπάρχουν ψυχικές διαταραχές (που προκαλούνται από διάφορες πράξεις του ανθρώπου), οι οποίες αποτελούν αιτίες δημιουργίας ασθενειών

Γι’ αυτό κατά την τέλεση του Μυστηρίου του Ευχελαίου, μαζί με το αίτημα για τη θεραπεία από τη σωματική ασθένεια, διατυπώνεται και το αίτημα για συγχώρηση των αμαρτιών, δηλαδή για τη θεραπεία της ψυχής. Εφόσον ο άνθρωπος είναι διφυής (σώμα και ψυχή), είναι φυσικό επακόλουθο τα δύο αυτά μεγέθη να βρίσκονται σε αλληλεπίδραση και να απαιτούν συνολική θεώρηση.

Ενδεικτικές Δραστηριότητες

 
1η Δραστηριότητα
Διαβάζουμε το κείμενο που ακολουθεί. Καταθέτουμε τις σκέψεις μας για τη λέξη «Ευχέλαιο» συλλογιζόμενοι και τα εξής: Τι εννούμε με τη λέξη Ευχέλαιο; Ποιους αφορά; Σε τι ωφελει; Συνδέεται με τη Μετάνοια και την προσευχή και με ποιον τρόπο;
«Η Εκκλησία από την πρώτη στιγμή της ζωής και παρουσίας της στον κόσμο είδε τον άνθρωπο ως ψυχοσωματική οντότητα και την ασθένεια του σώματος ως έχουσα άμεση σχέση με την ασθένεια της ψυχής, που είναι η αμαρτία, και άρα ως αντικείμενο του απολυτρωτικού έργου του Χριστού που δρά ακριβώς μέσα στην Εκκλησία. Έτσι, λοιπόν, η ασθένεια γίνεται υπόθεση όλης της Εκκλησίας και η θεραπεία τόσο της ψυχής όσο και του σώματος γίνεται στα πλαίσια της ζωντανής σχέσης και της
πλήρους ενότητας που πρέπει να έχουν οι πιστοί με την Εκκλησία. Στην εκκλησιολογική αυτή βάση κατανοείται και η σύσταση του αποστόλου Ιακώβου να αξιοποιηθεί η θεραπευτική ιδιότητα του ελαίου, γνωστή και από άλλα σχετικά γεγονότα στην Καινή Διαθήκη, και να προσκαλούνται οι πρεσβύτεροι της Εκκλησίας στο σπίτι του ασθενούς προκειμένου με την προσευχή και την άλειψη με έλαιο στο όνομα του Κυρίου να επιτευχθεί η θεραπεία της αρρώστιας του σώματος, αλλά και της ψυχής του πάσχοντος».
Π. Σκαλτσή, «Ιστορική εξέλιξη της ακολουθίας του Ευχελαίου»,στο βιβλίο του ιδίου «Λειτουργικές μελέτες ΙΙ, Θεσσαλονίκη,Πουρναράς, 2006, σ. 506.

2η Δραστηριότητα
Διαβάζουμε το κείμενο που ακολουθεί και αναπαριστούμε το στιγμιότυπο από το Μυστήριο
του Ευχελαίου.

«Κύριε, εσύ που με το έλεος και την αγάπη σου για τον άνθρωπο θεραπεύεις τα συντρίμμια των ψυχών και των σωμάτων μας· εσύ, Δέσποτα, αγίασε και αυτό το λάδι, ώστε να γίνει θεραπευτικό γι᾽ αυτούς που αλείφονται με αυτό, για να απαλλαγούν από κάθε αμαρτία, από κάθε σωματική ασθένεια, από κάθε μολυσμό της σάρκας και του πνεύματος και από κάθε κακό. Έτσι, μέσα από αυτή την άλειψη θα δοξαστεί το πανάγιο όνομά Σου».                                                                                                           Μυστήριο του Ευχελαίου, ευχή αγιασμού του ελαίου (Ι. Φουντούλης, «Ακολουθία του Ευχελαίου», Θεσσαλονίκη 1978, σσ. 41-41).

3η Δραστηριότητα
Συλλογικός ρόλος: «Προετοιμάζοντας την τέλεση του Μυστηρίου του Ευχελαίου».

4η Δραστηριότητα
Παγωμένη εικόνα με θέμα: «Μέρη του Μυστηρίου του Ευχελαίου». Επιλέγουμε μια σκηνή που
μας ενδιαφέρει και την παρουσιάζουμε στην τάξη.

5η Δραστηριότητα
TPS με θέμα: «Γιατί είναι σημαντικό το Μυστήριο του Ευχέλαιου». Σκεφτόμαστε όσα συζητήσαμε για το Μυστήριο του Ευχελαίου, επιλέγουμε μια σημαντική πτυχή του, που θέλουμε να θυμόμαστε και τη σημειώνουμε. Συζητούμε με τον διπλανό μας για αυτήν, καταγράφουμε τις απόψεις μας και προτείνουμε έναν νέο τίτλο της Ενότητας, ως ομάδα. Ο Καθηγητής μας τους γράφει στον πίνακα. Συζητούμε στην τάξη και επιλέγουμε τον πιο αντιπροσωπευτικό.

6η Δραστηριότητα
Σχεδιάζουμε έναν εννοιολογικό χάρτη με τα μέρη του Μυστηρίου του Ευχελαίου.

7η Δραστηριότητα
Κατασκευάζουμε ένα πόστερ με θέμα τα απαραίτητα υλικά του Μυστηρίου του Ευχελαίου.

8η Δραστηριότητα
Χωριζόμαστε σε ομάδες και σχεδιάζουμε έγχρωμα ή ασπρόμαυρα σκίτσα με περιεχόμενο την
παραβολή του καλού Σαμαρείτη. Τα συγκεντρώνουμε και τα βάζουμε σε σειρά, δημιουργώντας
ένα κόμικ, με ή χωρίς λόγια.

9η Δραστηριότητα
Έρευνα: Το λάδι ως μέσο θεραπείας από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα.

10η Δραστηριότητα
Προγραμματίζουμε τη συμμετοχή μας στην τέλεση του ιερού Ευχελαίου. Βοηθούμε τον ιερέα,
συμμετέχοντας ενεργά στο Μυστήριο.

11η Δραστηριότητα
Artful Thinking («αντιλαμβάνομαι, γνωρίζω, φροντίζω»). Παρατηρούμε τον πίνακα του Βαν
Γκογκ «Ο καλός Σαμαρείτης».

• Τι μπορεί να σκέφτεται ο Σαμαρείτης;
• Τι θα μπορούσε να γνωρίζει ή να πιστεύει για όσα συνέβησαν στον Ιουδαίο;
• Τι είναι αυτό για το οποίο νοιάζεται και φροντίζει περισσότερο εκείνη τη στιγμή, αλλά και
μετέπειτα;
• Φανταζόμαστε τον εαυτό μας ως τον Ιουδαίο. Πώς αισθανόμαστε και γιατί; 

 

Πηγή: Γεώργιος Φίλιας, Δημήτριος Χοϊλούς, Κωνσταντίνος Πρέντος,Λειτουργική Ζωή της Εκκλησίας Β´ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, σελ: 63-70

 

 

 

 

 

 

Ύμνοι από το μυστήριο του ευχελαίου

Αρχείο ήχου και συνοδευτικό κείμενο, με θέμα τους ύμνους που ψάλλονται κατά το μυστήριο του ευχελαίου. Στόχοι του μαθησιακού αντικειμένου είναι να γνωρίσουν οι μαθητές τους ύμνους του ευχελαίου και να εξοικειωθούν με τη βυζαντινή εκκλησιαστική μουσική και υμνογραφία. Κατά τη διάρκεια αναπαραγωγής του αρχείου ήχου, προβάλλεται μια φωτογραφία από την τέλεση ευχελαίου, δίνονται σύντομες πληροφορίες για το συγκεκριμένο μυστήριο, ενώ παράλληλα καταγράφονται τα λόγια των ύμνων.

Η αγιότητα της πόρνης και η δική μας πορνεία

«Τη αγία και Μεγάλη Τετάρτη, της αλειψάσης τον Κύριον μύρω πόρνης γυναικός μνείαν ποιείσθαι οι θειότατοι Πατέρες εθέσπισαν,  ότι προ του σωτηρίου Πάθους μικρόν τούτο γέγονε».
Απλά και κατατοπιστικά το Συναξάρι της ημέρας μας παρουσιάζει την αγιότητα μιας πόρνης και την προφητική της πράξη. Ως πόρνη  απέτυχε, αφού τώρα, μπροστά στο Χριστό, δεν πουλά το σώμα της αλλά προσφέρει τα λεφτά της για ν’ αγοράσει, όχι για τον εαυτό της, το πολύτιμο μύρο. Η κίνηση αυτή τη φέρνει κοντά στον Άγιο των αγίων, Τον αγγίζει και παίρνει από την αγιότητά Του. Και ακόμα, μ’ αυτή την κίνηση προαναγγέλλει το Πάθος και την Ταφή του Σωτήρα – αφού ο Χριστός κηδεύεται ως Ιουδαίος με μύρα. Γίνεται έτσι το σημείο που θα δείχνει τη δυναμική τής μετάνοιας και τη δύναμη του Χριστού, ώστε να μεταποιεί τις πόρνες σε αγίες με μεγάλα χαρίσματα.
Η περίπτωση «της αλειψάσης τον Κύριον μύρω πόρνης γυναικός», όπως περιγράφεται στο Ευαγγέλιο, κρίνει συγχρόνως και όλους  εμάς που αυτοαπατόμαστε ότι η πορνεία δεν μας αγγίζει κι ότι πλησιάζουμε το Χριστό, κυρίως στη Θεία Κοινωνία, με καθαρότητα και αγνότητα.
Το Κοντάκιο της ημέρας, με ειλικρίνεια και εξομολογητικά, λέει στο Χριστό πως «ανομήσας υπέρ την πόρνην, δακρύων όμβρους ουδαμώς σοι  προσήξα». Δηλαδή «ενώ αμάρτησα παραπάνω από την πόρνη, ποταμούς δακρύων καθόλου δεν σου πρόσφερα». Γιατί ο ψαλμωδός ξέρει ότι υπάρχει σωματική, ψυχική και πνευματική πορνεία.
Η σωματική πορνεία είναι η ένωση των σωμάτων χωρίς τη ψυχή, όπου ο άλλος γίνεται αντικείμενο, χρησιμοποιείται εγωκεντρικά χωρίς αγάπη και άρα χωρίς σχέση και πληρότητα. Σε τέτοια ένωση, ασφαλώς, ο Θεός είναι απών.
Η ψυχική πορνεία διενεργείται στο βάθος της καρδιάς κι ας μην ενεργοποιείται το σώμα. Ο λόγος του Χριστού «πας  ο βλέπων γυναίκα προς το επιθυμείσαι αυτήν ήδη εμοίχευσεν αυτήν εν τη καρδία αυτού», αποκαλύπτει την πραγματικότητα  της εσωτερικής αμαρτίας, που φυγαδεύει την ειρήνη και μολύνει το νου και την καρδία.
Η πνευματική πορνεία κατανοείται στο σημείο που βιώνουμε την ύπαρξή μας σε σχέση με το Χριστό ως νυμφίο και εραστή της ψυχής μας. Άρα, «κάθε παρέκκλιση του νου  και της καρδίας  από την  αγάπη Του εκλαμβάνεται ως πορνεία», κατά τον όσιο Γέροντα Σωφρόνιο του Essex. Αυτή την «εκλεπτυσμένη πορνεία» κατανοούν οι άγιοι ως εραστές του Χριστού, γι’ αυτό και οδύρονται μετά δακρύων και πόνων όταν, ακόμα και με τον λογισμό, παρεκκλίνουν ενσυνείδητα.
Η Μεγάλη Τετάρτη, με τα μηνύματα που εκπέμπει, γίνεται, μαζί με τις άλλες μέρες της Μεγάλης Εβδομάδας ένα δυνατό σπρώξιμο για να αποφασίσουμε, ό,τι και να ’χουμε κάμει στη ζωή μας, όπως και να έχουμε ζήσει, όποια μορφή πορνείας και να έχουμε διαπράξει, να αρπάξουμε το χέρι του Αναστημένου Χριστού και να γευτούμε, με την ειλικρινή μετάνοια ως αλλαγή ζωής, την ανεκλάλητη χαρά της ανάστασής μας.

π. Ανδρέα Αγαθοκλέους

Πηγή: http://www.diakonima.gr

Αναδημοσίευση: http://lllazaros.blogspot.gr/2015/04/blog-post_8.html

Πάνω σ' έναν ξένο στίχο: Ταξιδεύοντας στην Μεγάλη Τετάρτη με την ποίηση του Γ. Σεφέρη

 

Τη φλόγα τη γιατρεύει η φλόγα όχι με των στιγμών το στάλαγμα αλλά μια λάμψη, μονομιάς . όπως ο πόθος που έσμιξε τον άλλο πόθο κι απόμειναν καθηλωμένοι ή όπως ρυθμός της μουσικής που μένει εκεί στο κέντρο σαν άγαλμα αμετάθετος («Πάνω σε μια χειμωνιάτικη αχτίνα»)

Η ζωή είναι έρωτας. Οι πολλοί ξέρουμε τον έρωτα για το πρόσωπο. Για το σώμα. Για την ευχαρίστηση που δίνουμε και παίρνουμε. Ο άνθρωπος όμως πλάστηκε για τον έρωτα του ανέφικτου. Του απόλυτου. Αυτού που υπερβαίνει την δύναμή του. Και στον ανθρώπινο έρωτα υπάρχει η υπόσχεση του ανέφικτου. Της υπέρβασης της μοναξιάς και της πληρωτικής κοινωνίας. Της δημιουργίας που βγαίνει από τη συγχώρεση. Της ανοχής και του φορτώματος του σταυρού που είναι ο Άλλος. Όμως, όσο κι αν το ανέφικτο μοιάζει να το συλλαμβάνουμε με τη χούφτα μας, τόσο ο χρόνος μας δείχνει ότι λαθεύουμε. Υπάρχει η αγάπη στη συνήθεια. Δεν υπάρχει όμως το απόλυτο Ένα.
Κι ύστερα έρχεται η λύπη. Και η εκζήτηση και πάλι του ανέφικτου. Όμως την φλόγα τη γιατρεύει μόνο η φλόγα. Αυτή της συνάντησης. Της στιγμής που αλλάζει τα πάντα. Της συναίσθησης του όντως προσώπου μας. Και των δακρύων. Του μοιράσματος της καρδιάς και της ζωής. Ακόμη και των αμαρτιών. Στη διάρκεια μιας λάμψης γίνεται πράξη το ανέφικτο. Και κρατά όσο μια λάμψη. Γιατί το ανέφικτο σε συναρπάζει, αλλά δεν μπορεί να σε κρατήσει καθηλωμένο πάνω από μία στιγμή. Είναι η μοίρα του να κινείται. Μόνο στην κοινωνία μαζί Του όμως το ανέφικτο αποκτά διάρκεια. Γιατί η Αγάπη Του δεν σταματά. Ξεκίνησε προ καταβολής κόσμου. Και ουδέποτε θα τελειώσει. Γιατί πηγάζει από τον Ένα, Εκείνον που αγαπά τον καθέναν μας. Πιστό κι άπιστο, μορφωμένο και απλό, πρώτο και έσχατο. Αρκεί η αγάπη μας να έχει ένα ίχνος από την δική Του. Μεγαλόπρεπη, γενναιόδωρη, συγχωρητική. Και πάνω απ’ όλα, ταπεινή. Πηγή/Αναδημοσίευση: Πηγή

Μεγάλη Τετάρτη ο Χριστός επικράνθη...

 Μεγάλη Τετάρτη ο Χριστός επικράνθη... !!!

Ο Νυμφίος έχει εισοδεύσει ήδη στις ζωές μας και αλλού βρήκε αμπάρες, αλλού αγκαλιά ανοικτή( ο Έρως!). Έπειτα απομακρύνεται σε ένα σκοτάδι μυστηρίου . Τα βάγια πλέον μαράθηκαν , οι εχθροί αποστομώθηκαν, οι φίλοι ζυγίζουν την προδοσία και την άρνηση,τα καρφιά ετοιμάζονται, ο σταυρός σχηματίζεται, ένας άνθρωπος "κεράμιον ύδατος βαστάζων" τραβάει προς την πηγή με εσωτερική πληροφορία άνωθεν, ο Ιούδας ωχριά και τρέμει, ο Καϊάφας "άκων προφητεύει" πώς "συμφέρει έναν υπέρ του λαού απολέσαι". Και το μεγάλο Θύμα, ο Κύριος πρωταγωνιστής του δράματος,αυτός που κινεί την ιστορία; Ακόμα με το μύρο της αμαρτωλού(δέξαι μου τας πηγάς των δακρύων!) να στάζει από τα ρούχα του, απομακρύνεται για λίγο από το σκηνικό. Προσεύχεται στην ερημία; Αφήνει στους μαθητές μυστικές παρακαταθήκες; Απομονώνεται στη Βηθανία κρυμμένος από τα μάτια και τις διαθέσεις εχθρών και φίλων; Σκοτάδι μυστηρίου η Μεγάλη Τετάρτη. Μα μήπως και ολόκληρη η επι γης πορεία του Θεού που έγινε άνθρωπος δεν καλύπτεται από ένα πέπλο μυστηρίου μέχρι την αποκάλυψη και την δόξα του Σταυρού;

Η ημέρα αυτή λες και είναι ετοιμόγεννη σε ένα μυστικό τοκετό. Γιατί η  Μεγάλη Πέμπτη και Μεγάλη Παρασκευή θα μπουν σε λίγο δυναμικά στο προσκήνιο με τα ιστορικά και ευαγγελικά γεγονότα, με το πλήθος των προσκυνητών που θα παραμένει πλήθος αλλά το τί ήθος θα επιδείξει είναι ακόμα άγνωστο. 
Σκοτάδι και πίκρα όμως η Μεγάλη Τετάρτη. Πίκρα τόσο μεγάλη και βαθιά όσο μεγάλη και αληθινή είναι η ύπαρξη ενός Θεανθρώπου που θυσιάζεται και βλασφημείται εκούσια. Ο Μεγάλος επισκέπτης έρχεται για να κτυπήσει την πόρτα. Τώρα είναι η ώρα η μεγάλη του Νυμφίου : ο Σταυρός! Όλα τ'άλλα που πρoηγήθηκαν μια πρόγευση .

Ιδού ο Νυμφίος έρχεται αναρτηθήναι εν ξύλω του σώσαι τον άνθρωπον. 

 Πόσοι το πληροφορούνται και το κατανοούν αυτό; Πώς αντανακλά αυτό το Δράμα , αυτός ο Ερχομός στη ζωή μας , στην καθημερινότητα μας, στον περιβόητο πολιτισμό μας, στη γη της κατάθλιψης,του κορεσμού και του θανάτου, της θρησκειακής ή μηδενιστικής αυτοτέλειας και αυτάρκειας; Άλλος θα τον προσεγγίσει με την "θρησκεία" του, άλλος με διάθεση νοσταλγίας, άλλος με οργή και άλλος απλά θα αδιαφορήσει. Και η Χάρη θα περάσει, θα προσπεράσει, θα φύγει.

Ας μείνουμε ξύπνιοι(γρηγορείτε) να την κρατήσουμε σαν αυτούς τους "βιαστές" του ευαγγελίου μέσα μας...

Γιατί άλλωστε ο κόσμος δεν δέχτηκε το Φως και εμείς οφείλουμε να μην είμαστε εκ του κόσμου τούτου...

Read more: http://iereasanatolikisekklisias.blogspot.com/2012/04/blog-post_5691.html#ixzz2xXUah5t4

Read more: http://iereasanatolikisekklisias.blogspot.com/2014/04/blog-post_16.html#ixzz2z46CGJAO

Τροπάριο της Κασσιανής σε μετάφραση Φ.Κόντογλου

Το περίφημο δοξαστικό των αποστίχων του όρθρου της Μεγάλης Τετάρτης, Κύριε η εν πολλαίς αμαρτίαις περιπεσούσα γυνή. Ένα γνωστότατο πλέον μέλος του Πέτρου Πελοποννησίου, λαμπαδαρίου της μεγάλης του Χριστού εκκλησίας. 

Το ποίημα είναι της γνωστής υμνογράφου του ενάτου αιώνα Κασσίας. Το μέλος του Πέτρου Λαμπαδαρίου συνυφασμένο με το ποίημα είναι από τις αριστουργηματικότερες σελίδες της βυζαντινής μουσικής, αντάξιο της ποιητικής έμπνευσης της Κασσίας και της μουσικής δεινότητας του Πέτρου Λαμπαδαρίου.

Το τροπάριο αυτό είναι τονισμένο στο δρόμο του αργού στιχηραρίου, και παρουσιάζει μια θαυμάσια ισορροπία δομής και μια ευρηματική σύζευξη μέλους και κειμένου. 

Από τα απόστιχα ιδιόμελα του όρθρου της Μ. Τετάρτης:

Κύριε, ἡ ἐν πολλαῖς ἁμαρτίαις περιπεσοῦσα γυνή, 

τὴν σὴν αἰσθομένη θεότητα, μυροφόρου ἀναλαβοῦσα τάξιν, 

ὀδυρομένη, μύρα σοι, πρὸ τοῦ ἐνταφιασμοῦ κομίζει. 

Οἴμοι! λέγουσα, ὅτι νύξ μοι ὑπάρχει, οἶστρος ἀκολασίας, 

ζοφώδης τε καὶ ἀσέληνος ἔρως τῆς ἁμαρτίας. 

Δέξαι μου τὰς πηγὰς τῶν δακρύων, 

ὁ νεφέλαις διεξάγων τῆς θαλάσσης τὸ ὕδωρ· 

κάμφθητί μοι πρὸς τοὺς στεναγμοὺς τῆς καρδίας, 

ὁ κλίνας τοὺς οὐρανοὺς τῇ ἀφάτῳ σου κενώσει. 

Καταφιλήσω τοὺς ἀχράντους σου πόδας, 

ἀποσμήξω τούτους δὲ πάλιν τοῖς τῆς κεφαλῆς μου βοστρύχοις· 

ὧν ἐν τῷ παραδείσῳ Εὔα τὸ δειλινόν, 

κρότον τοῖς ὠσὶν ἠχηθεῖσα, τῷ φόβῳ ἐκρύβη. 

Ἁμαρτιῶν μου τὰ πλήθη καὶ κριμάτων σου ἀβύσσους 

τίς ἐξιχνιάσει, ψυχοσῶστα Σωτήρ μου; 

Μή με τὴν σὴν δούλην παρίδῃς, ὁ ἀμέτρητον ἔχων τὸ ἔλεος.

Μετάφραση από τον Φώτη Κόντογλου:

Κύριε, η γυναίκα που έπεσε σε πολλές αμαρτίες, 

σαν ένοιωσε τη θεότητά σου, γίνηκε μυροφόρα 

και σε άλειψε με μυρουδικά πριν από τον ενταφιασμό σου 

κι έλεγε οδυρόμενη: Αλλοίμονο σε μένα, γιατί μέσα μου είναι νύχτα κατασκότεινη 

και δίχως φεγγάρι, η μανία της ασωτείας κι ο έρωτας της αμαρτίας. 

Δέξου από μένα τις πηγές των δακρύων, 

εσύ που μεταλλάζεις με τα σύννεφα το νερό της θάλασσας. 

Λύγισε στ' αναστενάγματα της καρδιάς μου, 

εσύ που έγειρες τον ουρανό και κατέβηκες στη γης. 

Θα καταφιλήσω τα άχραντα ποδάρια σου, 

και θα τα σφουγγίσω πάλι με τα πλοκάμια της κεφαλής μου· 

αυτά τα ποδάρια, που σαν η Εύα κατά το δειλινό, 

τ' άκουσε να περπατάνε, από το φόβο της κρύφτηκε. 

Των αμαρτιών μου τα πλήθη και των κριμάτων σου την άβυσσο, 

ποιος μπορεί να τα εξιχνιάση, ψυχοσώστη Σωτήρα μου; 

Μην καταφρονέσης τη δούλη σου, εσύ που έχεις τ' αμέτρητο έλεος

Πηγή:http://sophia-siglitiki.blogspot.gr/2013/04/blog-post_6343.html

Μεγάλη Τετάρτη: Η πρώην πόρνη

Αναδημοσίευση από:http://www.toportal.gr 
του Αλέξανδρου Καριώτογλου
 
Η πρώην πόρνη
"Εκ του βορβόρου των έργων μου ρύσαι με".

Σου φαίνεται παράξενο; Είναι όμως αλήθεια. Στη μέση της Μ. Εβδομάδας το πρόσωπο που με δύναμη προβάλλεται είναι μια πόρνη. Δεν είναι ευσεβείς φιλόσοφοι και θεολόγοι, άγιοι, δυνατά μυαλά κι επαναστάτες. Η θλιβερή φιγούρα μιας πόρνης που σ' όλη της τη ζωή είχε μάθει να "παίρνει" μια ψεύτικη αγάπη απ' την πλευρά των ανδρών, βυθισμένη στη λάσπη της εκμετάλλευσης, στη βρωμιά της πονηριάς, της υποκρισίας και της ψευτιάς. Πλησιάζει τον Νυμφίο-Χριστό, χύνει στα πόδια Του ένα πάρα πολύ ακριβό μύρο που διέθετε μέσα σε ένα αλαβάστρινο δοχείο και τα σκουπίζει με τα πλούσια μαλλιά της. Αυτή τη φορά δίνει και μόνο τη γνήσια αγάπη της στο πρόσωπο του Σωτήρα της. Δεν "παίρνει" πουλώντας αγάπη. Δίνει με δάκρυα όλη της την αγάπη, αυτή που πραγματικά διέθετε. Δείχνει την αλλαγή στη ζωή της.

Μ. Τετάρτη: μια πόρνη μου δείχνει το δρόμο της Αλήθειας, αυτόν που δεν μούδειξαν οι φιλόσοφοι, οι θεολόγοι, οι επιστήμονες, οι επαναστάτες, οι πάσης φύσεως στοχαστές. Είναι ένας δρόμος απλός, αλλά και δύσκολος να τον διαβείς. Θέλει "δακρύων όμβρους" για να ξεφύγεις απ' την "φαύλη συνήθεια" που έχεις να μην αγαπάς, να αυτοπροβάλλεσαι, να μη σε ενδιαφέρει ο άλλος, να θεωρείς πιο σημαντικό το ποιος και με ποιο σύστημα σε εξουσιάζουν κι όχι πώς εσύ εξουσιάζεις τον εαυτό σου και επιβάλεις τη δική σου θέληση στο σύντροφό σου, στα παιδιά σου, στους φίλους σου και σε κάθε άλλον άγνωστο.

Είναι μια τρέλα; Ίσως. Από κάποιους ήταν τρέλα που μια πόρνη άλλαξε ζωή γνωρίζοντας το πρόσωπο του Ιησού. Γιατί ο κόσμος πορεύεται με "τη φιλοσοφία της ταμπέλας". Είσαι πόρνη, θα είσαι για πάντα. Είσαι ευσεβής, θα είσαι για πάντα, είσαι μετανάστης, θα είσαι μόνιμα. Είσαι επαναστάτης, θα είσαι αιώνια. Ποιος σου έμαθε αυτή τη φιλοσοφία; Ο κόσμος; Το σύστημα; Μήπως είναι καιρός να το ξανασκεφτείς και να την αλλάξεις; Να την αλλάξω;

"Η πρώην άσωτος γυνή, εξαίφνης σώφρων ώφθη". Αυτό το "εξαίφνης" έχει τη σημασία του, είναι βόμβα βραδυφλεγής στη "φιλοσοφία της ταμπέλας". Καταργεί τη συμβατική λογική.

Ναι είναι Τρέλα να βρεθείς απ' το βόρβορο των έργων στην ομορφιά της Χάρης και της Αγάπης.

 - See more at: http://www.toportal.gr/?i=toportal.el.koinwnia&id=3300#sthash.Tj5IzmCz.jc9hqpvY.dpuf

Μεγάλη Τετάρτη

Ἱερὸ Εὐχέλαιο

τὸ στόμα αὐτῶν τῆς Σῆς αἰνέσεως πλήρωσον...

Ναί, Δέσποτα Κύριε, ἐπάκουσόν μου τοῦ ἁμαρτωλοῦ ἐν τῇ ὥρᾳ ταύτῃ ὑπέρ τῶν δούλων Σου τούτων· πάριδε, ὡς ἀμνησίκακος Θεός, τὰ παραπτώματα αὐτῶν ἅπαντα· ἀπάλλαξον αὐτούς τῆς αἰωνίου κολάσεως· τὸ στόμα αὐτῶν τῆς Σῆς αἰνέσεως πλήρωσον· τὰ χείλη αὐτῶν ἄνοιξον πρὸς δοξολογίαν τοῦ ὀνόματός Σου· τὰς χεῖρας αὐτῶν ἔκτεινον πρὸς ἐργασίαν τῶν ἐντολῶν Σου· τοὺς πόδας αὐτῶν πρὸς τὸν δρόμον τοῦ Εὐαγγελίου Σου κατεύθυνον, πάντα αὐτῶν τὰ μέλη καὶ τὴν διάνοιαν τῇ Σῇ κατασφαλιζόμενος χάριτι. (στ´ εὐχή τοῦ Εὐχελαίου).

Αναδημοσίευση

27. Η ενότητα σώματος και ψυχής: το μυστήριο του Ευχελαίου

Σύσταση του μυστηρίου

•  Η φροντίδα του Ιησού για τους αρρώστους μαρτυρείται συνεχώς στα Ευαγγέλια. 

•  «Τυφλοί ξαναβλέπουν και κουτσοί περπατούν, λεπροί καθαρίζονται και κουφοί ακούν» (Ματθ. 11, 5). Αλλά και στους μαθητές του ο Κύριος «έδωσε εξουσία πάνω σ' όλα τα δαιμόνια και δύναμη να θεραπεύουν αρρώστιες. Τους έστειλε να κηρύττουν τη Βασιλεία του Θεού και να γιατρεύουν τους αρρώστους» (Λουκ. 9, 1-2).

• Αυτή η εξουσία και η δύναμη ήταν για τους πρώτους χριστιανούς κάτι πολύ σημαντικό. Γι' αυτό σε περίπτωση ασθένειας κάποιου πιστού, καλούσαν τους ιερείς, οι οποίοι έρχονταν κοντά στον άρρωστο και προσεύχονταν,αλείφοντας τον με λάδι (Ιακ. 5, 14). Το αποτέλεσμα ήταν όχι μόνο η θεραπεία τον, αλλά και η συγχώρηση των αμαρτιών του (Ιακ. 5, 15).
• Αρχικά , λοιπόν,  υπήρχε μια ιδιαίτερη ακολουθία, η οποία ονομάστηκε αργότερα «Ευχέλαιο», από τα δυο χαρακτηριστικά της γνωρίσματα: την «ευχή» (προσευχή) και το «έλαιο» (λάδι)
• .Το μυστήριο του Ευχελαίου τελείται για τους ασθενείς και συντελεί στη θεραπεία τους, εφόσον εκείνοι δεχτούν με πίστη την ευλογία του Θεού. Οι χριστιανοί, όμως, ζητούν την τέλεση του Ευχελαίου ανεξάρτητα από την περίπτωση της ασθένειας.
•  Με το μυστήριο του Ευχελαίου προσφέρεται η δυνατότητα κάθαρσης της ψυχής και του σώματος.
•  Έτσι εξηγείται η συχνή τέλεση του μυστηρίου κατά την περίοδο της Μεγάλης Σαρακοστής, που είναι κατεξοχήν πνευματική περίοδος. Τη Μ. Τετάρτη, το μυστήριο τελείται στους ναούς. Οι πιστοί με τη συμμετοχή τους στο μυστήριο του Ευχελαίου ετοιμάζονται για τα Πάθη και την Ανάσταση του Κυρίου

 Η ενότητα της ψυχής και του σώματος

• Στις ευχές και στους ύμνους του μυστηρίου του Ευχελαίου, τονίζεται η βαθιά ενότητα του σώματος και της ψυχής. Ο Κύριος αποκαλείται  γιατί δεν αρνήθηκε σε κανέναν άρρρωστο που έτρεξε κοντά του τη θεραπεία, ενώ συγχρόνως του έδινε και άφεση αμαρτιών, δείχνοντας έτσι ότι η ρίζα της ασθένειας δεν βρίσκεται αποκλειστικά στο σώμα.

•   Κατά το μυστήριο του Ευχελαίου, το αγιασμένο λάδι ονομάζεται «αποτρεπτικό από κάθε διαβολική ενέργεια»
• Το αγιασμένο λάδι ονομάζεται στις ευχές «θώρακας δυνάμεως», υπενθυμίζοντας την ανάγκη άμυνας απέναντι στη διαβολική προσβολή

 Αμαρτία και ασθένεια: μια σύγχρονη προβληματική

• Η υγεία ή η ασθένεια της ψυχής συνεπάγεται τις αντίστοιχες καταστάσεις στο σώμα. Η αμαρτία (διχασμός της ψυχής) είναι η έμμεση αιτία της αρρώστιας
• Σήμερα που η ίδια η επιστήμη επισημαίνει τη σημασία της ψυχικής διάθεσης στη σωστή σωματική κατάσταση, αλλά και την αξία της πνευματικής άσκησης, η προσφορά του μυστηρίου του Ευχελαίου είναι πολύ σημαντική. 

Με υλικό από το ψηφιακό σχολείο 

Μεγάλη Τετάρτη - Ο Χριστός επιάστη

Η Μ. Τετάρτη είναι αφιερωμένη στην αμαρτωλή γυναίκα, που κατάλαβε ότι ο Ιησούς ήταν ο Θεός και μετανιωμένη για τα λάθη της άλειψε τα πόδια του με πολύτιμο μύρο, ενώ τα έβρεχε με τα δάκρυά της

Και κάπου εδώ αρχίζει η παρανόηση για το ποια είναι αυτή η αμαρτωλή  γυναίκα. Και με ποια την ταυτίζουν κάποιοι;Με την Μαρία την Μαγδαληνή!!!Την Αγία Μαρία Μαγδαληνή!!!Γιατί;

Και στα τέσσερα Ευαγγέλια περιγράφεται ένα γεγονός το οποίο παρουσιάζει ομοιότητες αλλά δεν είναι το ίδιο.Είναι δυο διαφορετικά περιστατικά, με δυο διαφορετικές "πρωταγωνίστριες"

 Μάρκος, Ματθαίος,  και Ιωάννης περιγράφουν το γεγονός κατά το οποίο μια γυναίκα (μάλλον η Μαρία η αδερφή του Λαζάρου) άλειψε με μύρο τα πόδια του Ιησού.

Όμως ο  Λουκάς αναφέρει τον όρο "αμαρτωλή". Γιατί; Γιατί απλά περιγράφει ενα εντελώς διαφορετικό περιστατικό από αυτό που περιγράφουν οι υπόλοιποι τρεις Ευαγγελιστές.

Ας δούμε και τις τέσσερις διηγήσεις

α) Ευαγγέλιο του Μάρκου:

 Στο μεταξύ, ενώ ο Iησούς βρισκόταν στη Bηθανία, στο σπίτι του Σίμωνα του λεπρού, την ώρα που έτρωγε ήρθε μια γυναίκα κρατώντας ένα δοχείο από αλάβαστρο με γνήσιο, πολύτιμο μύρο από ναρδόσταγμα, και σπάζοντας το αλάβαστρο έχυσε το μύρο στο κεφάλι του. Eκεί, όμως, υπήρχαν και μερικοί που με αγανάκτηση έλεγαν μεταξύ τους: Για ποιο λόγο έγινε η σπατάλη αυτή του μύρου; Γιατί μπορούσε το μύρο αυτό να πουληθεί πάνω από τριακόσια δηνάρια και να δοθούν στους φτωχούς. Kαι της εκδήλωναν έντονα την αγανάκτησή τους. Aλλα ο Iησούς είπε: Aφήστε την. Γιατί τη στενοχωρείτε; Mια καλή πράξη έκανε για μένα. Άλλωστε τους φτωχούς τους έχετε πάντοτε μαζί σας κι όποτε θέλετε μπορείτε να τους κάνετε το καλό. Eμένα όμως δε με έχετε πάντοτε. Aυτή έκανε εκείνο που της υπαγόρευσε η καρδιά της. Mύρωσε προκαταβολικά το σώμα μου για τον ενταφιασμό μου. Σας βεβαιώνω πως όπου κι αν κηρυχτεί το Eυαγγέλιο αυτό, σε όλον τον κόσμο, θα διαλαληθεί κι αυτό που έκανε αυτή για να τη θυμούνται.

β)  Ευαγγέλιο του Ματθαίου:

 " Στο μεταξύ, ενώ ο Iησούς βρισκόταν στη Bηθανία, στο σπίτι του Σίμωνα του λεπρού, τον πλησίασε μια γυναίκα κρατώντας ένα αλαβάστρινο δοχείο με πανάκριβο μύρο και το έχυσε στο κεφάλι του την ώρα που αυτός καθόταν στο τραπέζι. Kι όταν το είδαν αυτό οι μαθητές του, έλεγαν αγανακτισμένοι: Γιατί τάχα αυτή η σπατάλη; Kαθότι μπορούσε το μύρο αυτό να πουληθεί έναντι ενός μεγάλου ποσού και να δοθεί στους φτωχούς. Tο κατάλαβε όμως ο Iησούς και τους είπε: Tι στενοχωρείτε τη γυναίκα; Mια καλή πράξη έκανε σ' εμένα. Άλλωστε, τους φτωχούς τους έχετε πάντοτε μαζί σας, εμένα όμως δε με έχετε πάντοτε. Γιατί, βάζοντας αυτή το μύρο τούτο πάνω στο σώμα μου, το έκανε για τον ενταφιασμό μου. Σας βεβαιώνω πως όπου κι αν κηρυχτεί το ευαγγέλιο τούτο, σε όλον τον κόσμο, θα γίνει λόγος και γι αυτό που έκανε αυτή, σε ανάμνησή της."

 γ)  Ευαγγέλιο του Ιωάννη:

Ο Iησούς, λοιπόν, έξι μέρες πριν από το Πάσχα ήρθε στη Bηθανία, όπου βρισκόταν ο Λάζαρος που είχε πεθάνει και τον είχε αναστήσει από τους νεκρούς. Tου παρέθεσαν, λοιπόν, δείπνο εκεί και η Mάρθα υπηρετούσε, ενώ ο Λάζαρος ήταν ένας απ αυτούς που παρακάθονταν στο τραπέζι μαζί με τον Iησού. Tότε η Mαρία πήρε ένα δοχείο που περιείχε τριακόσια είκοσι εφτά γραμμάρια πολύτιμο μύρο από γνήσιο ναρδόσταγμα και άλειψε τα πόδια του Iησού. Kατόπιν σκούπισε με τα μαλλιά της τα πόδια του και όλο το σπίτι γέμισε από την ευωδιά του μύρου. Λέει τότε ένας από τους μαθητές, ο Iούδας ο Iσκαριώτης, ο γιος του Σίμωνα, αυτός που επρόκειτο να τον προδώσει. Γιατί τάχα να μην πουληθεί το μύρο αυτό για τριακόσια δηνάρια και να μη δοθεί στους φτωχούς; Aυτό όμως το είπε, όχι γιατί τον ένοιαζε για τους φτωχούς, μα γιατί ήταν κλέφτης και γιατί κρατούσε το ταμείο κι έκλεβε τα χρήματα που έβαζαν σε αυτό. Tου είπε τότε ο Iησούς: Άφησέ την. Tο έχει φυλάξει αυτό για την ημέρα του ενταφιασμού μου. Kι όσο για τους φτωχούς, αυτούς θα τους έχετε πάντοτε μαζί σας, ενώ εμένα δε θα με έχετε πάντοτε.

Και οι τρείς τους αναφέρονται σε ένα γεγονός που έλαβε χώρα στη Βηθανία, όπου μια γυναίκα, μάλλον η Μαρία η αδερφή του Λαζάρου άλειψε τα πόδια του Ιησού με πολύτιμο μύρο. Και μάλιστα το γεγονός αυτό προκάλεσε την οργή των μαθητών (του Ιούδα (!)συγκεριμένα κατά τον Ιωάννη). Γιατί; Γιατι το μύρο αυτό , επειδή ήταν πανάκριβο, θα μπορούσαν  να το  πουλήσουν και τα χρήματα που θα συγκεντρώνονταν να τα μοίραζαν στους φτωχούς!!!Είδατε όμως με ποιόν τρόπο τους απάντησε ο Ιησούς.Προσέξατε πως πουθενά ΔΕΝ αναφέρεται η λέξη "αμαρτωλή" ή κάποια άλλη σχετική;Ούτε αναφέρεται κάτι για "άφεση αμαρτιών"...

Ας δούμε τώρα και το γεγονός το οποίο θυμόμαστε το βράδυ της Μεγάλης Τρίτης (Από την Κυριακή των Βαΐων και κάθε βράδυ ψάλλεται στις εκκλησίες ο Όρθρος της επόμενης ημέρας)

δ) Ευαγγέλιο του Λουκά:

  Τον παρακαλούσε τότε κάποιος από τους Φαρισαίους να φάει μαζί του. Και αφού εισήλθε στον οίκο του Φαρισαίου, κάθισε, για να φάει.  Και ιδού μια γυναίκα που ήταν αμαρτωλή μέσα στην πόλη, και που έμαθε ότι γευματίζει στην οικία του Φαρισαίου, αφού έφερε αλαβάστρινο δοχείο με μύρο  και στάθηκε πίσω, κλαίγοντας κοντά στα πόδια του, με τα δάκρυά της άρχισε να βρέχει τα πόδια του και με τις τρίχες της κεφαλής της τα σκούπιζε, και καταφιλούσε τα πόδια του και τα άλειφε με το μύρο.  Όταν είδε τότε αυτά ο Φαρισαίος που τον κάλεσε, είπε μέσα του: “Αυτός, αν ήταν προφήτης, θα γνώριζε ποια και τι είδους είναι η γυναίκα που τον αγγίζει, γιατί είναι αμαρτωλή”. Και αποκρίθηκε ο Ιησούς και είπε προς αυτόν: “Σίμωνα, έχω κάτι να σου πω”. Εκείνος του λέει: “Δάσκαλε, πες το”.  “Κάποιος δανειστής είχε δύο χρεοφειλέτες: ο ένας όφειλε πεντακόσια δηνάρια, και ο άλλος πενήντα.  Επειδή δεν είχαν να αποδώσουν το χρέος, το χάρισε και στους δύο. Ποιος λοιπόν από αυτούς θα τον αγαπήσει περισσότερο;”  Αποκρίθηκε ο Σίμωνας και είπε: “Υποθέτω, αυτός στον οποίο χάρισε τα περισσότερα”. Εκείνος είπε σ’ αυτόν: “Ορθά έκρινες”.  Και αφού στράφηκε προς τη γυναίκα, είπε στο Σίμωνα: “Βλέπεις αυτήν τη γυναίκα; Εισήλθα στην οικία σου, νερό δε μου έδωσες για τα πόδια. Αυτή, όμως, με τα δάκρυά της μου έβρεξε τα πόδια και με τα μαλλιά της τα σκούπισε. Φίλημα δε μου έδωσες. Αυτή, όμως, από τη στιγμή που εισήλθα δε σταμάτησε να μου καταφιλά τα πόδια.  Με λάδι το κεφάλι μου δεν το άλειψες. Αυτή, όμως, με μύρο άλειψε τα πόδια μου.  Γι’ αυτό, σου λέω, έχουν αφεθεί οι αμαρτίες της οι πολλές, γιατί αγάπησε πολύ. σ’ όποιον όμως λίγο αφήνεται, λίγο αγαπά”.  Είπε τότε σ’ αυτήν: “Σου έχουν αφεθεί οι αμαρτίες”.  Και εκείνοι που κάθονταν μαζί του για να φάνε άρχισαν να λένε μεταξύ τους: “Ποιος είναι αυτός που αφήνει και αμαρτίες;” Είπε τότε προς τη γυναίκα: “Η πίστη σου σε έχει σώσει. πήγαινε με ειρήνη”.

Ο Λουκάς αναφέρεται σε άλλο γεγονός!!!Σε μια αμαρτωλή γυναίκα , η οποία μετανιωμένη για τις αμαρτίες της αλείφει με άγιο μύρο τα πόδια του Χριστού ως ένδειξη μετάνοιας.Την πράξη αυτής της γυναίκας θυμόμαστε την Μεγάλη Τετάρτη και γι΄αυτό ακούμε στις Εκκλησίες (το βράδυ της Μεγάλης Τρίτης) το τροπάριο της Κασσιανής. 
Βέβαια δεν θέλει και πολύ να δημιουργηθεί η παρεξήγηση (;). Με μια γρήγορη ανάγνωση και των τεσσάρων Ευαγγελίων τι έχουμε; Γυναίκα, μύρο, Μαρία, αμαρτωλή.Έτοιμη η ετυμηγορία!!!Κι αν προσθέσουμε σε αυτό και την τάση κάποιων  δυτικών ζωγράφων να παρουσιάζουν την Μαρία τη Μαγδαληνή ως πόρνη με μακρια μαλλιά....ήρθε και έδεσε η υπόθεση.

 

Και ποιά είναι η Κασσιανή , της οποίας το τροπάριο ακούμε τη Μεγάλη Τρίτη;Η Κασσιανή ή Κασσία,ήταν ηγουμένη στη βυζαντινή εποχή, συνθέτρια, υμνωδός αλλά και ποιήτρια. Το Τροπάριο της Κασσιανής, το οποίο ψάλλεται στον όρθρο της Μεγάλης Τετάρτης (που παραδοσιακά γίνεται το απόγευμα της Μεγάλης Τρίτης) το έχει γράψει η ίδια και είναι το παρακάτω:
"Κύριε, η εν πολλαίς αμαρτίαις περιπεσούσα γυνή, την σήν αισθομένη Θεότητα μυροφόρου αναλαβούσα τάξιν, οδυρομένη μύρα σοι προ του ενταφιασμού κομίζει.
Οίμοι! λέγουσα, οτι νύξ μοι υπάρχει, οίστρος ακολασίας, ζοφώδης τε και ασέληνος ερως της αμαρτίας.
Δέξαι μου τας πηγάς των δακρύων, ο νεφέλαις διεξάγων της θαλάσσης το ύδωρ κάμφθητί μοι προς τους στεναγμούς της καρδίας, ο κλίνας τους ουρανούς τη αφάτω σου κενώσει.
Καταφιλήσω τους αχράντους σου πόδας, αποσμήξω τούτους δε πάλιν τοις της κεφαλής μου βοστρύχοις ων εν τω Παραδείσω Εύα το δειλινόν κρότον τοις ώσιν ηχηθείσα, τω φόβω εκρύβη.
Αμαρτιών μου τα πλήθη και κριμάτων σου αβύσσους τις εξιχνιάσει, ψυχοσώστα Σωτήρ μου; Μη με την σήν δούλην παρίδης, Ο αμέτρητον έχων το έλεος."

Η απόδοση του "Τροπαρίου της Κασσιανής" από τον Φώτη Κόντογλου

" Κύριε, η γυναίκα που έπεσε σε πολλές αμαρτίες,
σαν ένοιωσε τη θεότητά σου, γίνηκε μυροφόρα
και σε άλειψε με μυρουδικά πριν από τον ενταφιασμό σου
κι έλεγε οδυρόμενη.
Αλλοίμονο σε μένα, γιατί μέσα μου είναι νύχτα κατασκότεινη
και δίχως φεγγάρι, η μανία της ασωτείας κι ο έρωτας της αμαρτίας.
Δέξου από μένα τις πηγές των δακρύων,
εσύ που μεταλλάζεις με τα σύννεφα το νερό της θάλασσας.
Λύγισε στ' αναστενάγματα της καρδιάς μου,
εσύ που έγειρες τον ουρανό και κατέβηκες στη γης
.Θα καταφιλήσω τα άχραντα ποδάρια σου,
και θα τα σφουγγίσω πάλι με τα πλοκάμια της κεφαλής μου·
αυτά τα ποδάρια, που σαν η Εύα κατά το δειλινό,
τ' άκουσε να περπατάνε, από το φόβο της κρύφτηκε.
Των αμαρτιών μου τα πλήθη και των κριμάτων σου την άβυσσο,
ποιος μπορεί να τα εξιχνιάση, ψυχοσώστη Σωτήρα μου;
Μην καταφρονέσης τη δούλη σου, εσύ που έχεις τ' αμέτρητο έλεος."

Και κάπου εδώ υπάρχει κι άλλη παρανόηση.Πολλοί υποστηρίζουν πως η "εν πολλαίς αμαρτίαις" περιπεσούσα γυνή είναι η ίδια η Κασσιανή!!!
Όμως το τροπάριο αυτό δεν αποτελεί αυτοβιογραφία της Κασσιανής αλλά αναφέρεται στο γεγονός κατά το οποίο η αμαρτωλή γυναίκα άλειψε με μύρο τα πόδια του Ιησού και του ζήτησε να συγχωρέσει τις αμαρτίες της. Η Κασσιανή λοιπόν, εμπνευσμένη από το γεγονός αυτό , συνέθεσε τον παραπάνω ύμνο θέλοντας μάλλον να αποτυπώσει τα συναισθήματα της γυναίκας αυτής που τόλμησε να σταθεί μπροστά στον Ιησού, να παραδεχτεί τα λάθη της και να ζητήσει με όλη της την καρδιά άφεση αμαρτιών.

Επιμέλεια: Αθανασίου Ελένη