Τα δύο φύλα - Ισοτιμία και Κοινωνία Προσώπων

 Η Δημιουργία: «Άρσεν και θήλυ εποίησεν αυτούς»

Η βιβλική διήγηση φανερώνει ότι ο άνθρωπος δεν πλάστηκε για να είναι μόνος, αλλά για να βρίσκεται σε κοινωνία.

 Ο Θεός δημιούργησε τη γυναίκα ως «βοηθό» του άνδρα (Γεν. 2:18), όχι με την έννοια της υλικής υπηρεσίας, αλλά ως συμπορευτή προς τον ουσιαστικότερο στόχο: τη θέωση και την ένωση με τον Θεό.
 Η γυναίκα πλάστηκε από την πλευρά του Αδάμ, γεγονός που υπογραμμίζει ότι είναι από το ίδιο «φύραμα» και υλικό με τον άνδρα, άρα απολύτως ισότιμη με αυτόν.
 Στα εβραϊκά, το όνομα Αδάμ σημαίνει «χοϊκός» (γήινος), ενώ το όνομα Εύα σημαίνει «ζωή», καθώς έγινε η μητέρα όλης της ανθρωπότητας.
 Από μόνοι τους, ο άνδρας και η γυναίκα θεωρούνται «μισά» όντα που αναζητούν την ολοκλήρωση μέσα από το άνοιγμα στο αντίθετο φύλο. Πλήρης άνθρωπος δεν είναι το άτομο μόνο του, αλλά το ζευγάρι.

Το Επαναστατικό Μήνυμα της Καινής Διαθήκης

Ο Χριστιανισμός έθεσε τις σχέσεις των δύο φύλων σε εντελώς νέα βάση, καταργώντας τις διακρίσεις της αρχαιότητας.

 Ο Απόστολος Παύλος διακηρύσσει: «Δεν υπάρχει πια άντρας και γυναίκα· όλοι σας είστε ένας, χάρη στον Ιησού Χριστό» (Γαλ. 3:28).
 Ο Χριστός συνομιλούσε χωρίς διακρίσεις με γυναίκες (π.χ. η Σαμαρείτισσα), τις αποδέχτηκε ως μαθήτριες και τις προστάτευσε από την αυστηρότητα των τότε κοινωνικών κανόνων (π.χ. η μοιχαλίδα).
 Οι σχέσεις στην Εκκλησία δεν βασίζονται πλέον στο αίμα ή την καταγωγή, αλλά στην ελεύθερη επιλογή και την πίστη.

Οι Πατέρες της Εκκλησίας αντιτάχθηκαν σθεναρά στις κοινωνικές προκαταλήψεις που υποβάθμιζαν τη γυναίκα.

Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος: Άσκησε δριμεία κριτική στους νόμους της εποχής του που ήταν ευνοϊκοί για τους άνδρες και άδικοι για τις γυναίκες (π.χ. στο ζήτημα της μοιχείας), τονίζοντας: «Άνδρες έφτιαξαν τους νόμους, γι' αυτό στρέφονται κατά των γυναικών». Υποστήριξε ότι και τα δύο φύλα έχουν τον ίδιο Δημιουργό, τον ίδιο νόμο και την ίδια προοπτική ανάστασης.
Μέγας Βασίλειος: Δίδαξε ότι η γυναίκα είναι ίση με τον άνδρα ως προς την απόκτηση της αρετής και την πνευματική αξία.
Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: Εξήρε τον έρωτα μεταξύ άνδρα και γυναίκας ως το στοιχείο που συγκροτεί αρμονικά τη ζωή και τόνισε ότι μέσα στον γάμο δεν είναι δύο άνθρωποι, αλλά ένας.

Ο Γάμος: Το Μυστήριο της Αγάπης

Ο γάμος στην Ορθόδοξη Εκκλησία δεν είναι μια απλή τυπική συμφωνία, αλλά μια ιερή πράξη («μυστήριο μέγα»).

Η ένωση του ζευγαριού έχει ως πρότυπο την ένωση του Χριστού με την Εκκλησία.
 Ο άνδρας θεωρείται «κεφαλή» της γυναίκας όχι ως εξουσιαστής, αλλά με την έννοια της θυσίας, όπως ο Χριστός θυσιάστηκε για την Εκκλησία.
 Στόχος είναι η τελείωση των προσώπων και η σωτηρία. Η απόκτηση παιδιών θεωρείται καρπός της αγάπης και όχι ο μοναδικός σκοπός του γάμου.
 Η βιβλική φράση «ο Αδάμ έγνω την Εύαν» δηλώνει ότι η ψυχοσωματική ένωση οδηγεί σε μια βαθιά γνώση του άλλου που ξεπερνά την ατομικότητα.

 Γυναίκες στην Εκκλησιαστική Ιστορία και Λατρεία

Η ιστορία της Εκκλησίας αναδεικνύει πλήθος γυναικείων μορφών που πρωταγωνίστησαν στην πίστη και την κοινωνική προσφορά.

 Η Αγία Λυδία (η πρώτη Ευρωπαία χριστιανή), η Αγία Αικατερίνη (πρότυπο μόρφωσης και θάρρους) και οι αδελφές Αγάπη, Ειρήνη και Χιονία.
Η Αγία Φιλοθέη η Αθηναία ίδρυσε σχολεία, νοσοκομεία και ορφανοτροφεία στην τουρκοκρατούμενη Αθήνα, προστατεύοντας γυναίκες από τον εξισλαμισμό.
 Η Μοναχή Κασσιανή, η κορυφαία ποιήτρια του Βυζαντίου, η οποία με την απάντησή της στον αυτοκράτορα Θεόφιλο («δια γυναικός πηγάζει τα κρείττω») αποκατέστησε την τιμή του γυναικείου φύλου μέσω της Θεοτόκου.
Στην αρχαία Εκκλησία υπήρχε η τάξη των χειροτονημένων διακονισσών (π.χ. η διακόνισσα Ολυμπιάδα), ένας θεσμός που σήμερα συζητείται η επανασύστασή του για την ενίσχυση του ρόλου της γυναίκας.

 Σύγχρονες Προκλήσεις και Στερεότυπα

Η Εκκλησία σήμερα καλείται να αντιμετωπίσει τις ανισότητες και τα στερεότυπα που επιβιώνουν.

 Τα στερεότυπα (π.χ. διαχωρισμός παιχνιδιών ή ρόλων αποκλειστικά βάσει φύλου) περιορίζουν την ανθρώπινη προσωπικότητα.
Παρόλο που ορισμένες παλιές αντιλήψεις (π.χ. στις ευχές της λεχώνας) δίνουν την εντύπωση υποτίμησης, η σύγχρονη θεολογία τις σχετικοποιεί, τονίζοντας την πλήρη ισοτιμία των δύο φύλων ενώπιον του Θεού.
 Στην Ορθοδοξία, ο άνθρωπος λογίζεται ως «πρόσωπο», δηλαδή μια μοναδική ύπαρξη σε σχέση αγάπης, που υπερβαίνει τους βιολογικούς περιορισμούς