Ο Αρχιεπίσκοπος Ντέσμοντ Τούτου και η υπεράσπιση των αδύνατων πλασμάτων των Θεού

Ένας σπουδαίος άνθρωπος, ο αγγλικανός αρχιεπίσκοπος Ντέσμοντ Τούτου, έφυγε απ’ τη ζωή πριν από λίγες μέρες. Στις αρχές τις δεκαετίας του ’90 είχα με μεγάλη χαρά αποδεχτεί μια πρόσκληση του αιδεσιμότατου καθηγητή Άντριου Λίνσεϋ για ν’ ακούσω μια ομιλία του μακαριστού αρχιεπισκόπου. Αν και μικρόσωμος ο ίδιος, η αγάπη και η συμπόνια του για την ανθρωπότητα ήταν τέτοια που έκανε όλους εμάς που βρισκόμασταν στο ακροατήριο να φαντάζουμε μικροσκοπικοί μπροστά του. Θα μπορούσα να συνοψίσω το μήνυμα της ομιλίας του ως εξής: «μας πήραν τα πάντα, αλλά δεν μπόρεσαν να μας πάρουν τη Βίβλο μας· κι αυτό ήταν το ισχυρότερο όπλο μας».

Εκείνη την εποχή δεν είχα ακόμα βαπτιστεί χριστιανή. Έχω αναλογιστεί ωστόσο πολλές φορές πως η περίσταση αυτή ήταν η κομβική στιγμή που βίωσα μια πνευματική αφύπνιση στη ζωή μου. Συμμετείχα με ενεργό τρόπο στην καταγγελία του απαρτχάιντ και προσπαθούσα να αποφεύγω όλα τα Νοτιοαφρικανικά προϊόντα ως ένα είδος προσωπικής δέσμευσης με σκοπό την παύση των πολιτικών διάκρισης. Με παρόμοιο τρόπο αντιδρώ και σήμερα απέναντι στα κινέζικα προϊόντα, λόγω της γενοκτονίας που έχει εξαπολυθεί κατά των Ουιγούρων. Είναι η ίδια μέθοδος αποχής που έχω υιοθετήσει εδώ και 15 χρόνια από τα προϊόντα της βιομηχανίας κρέατος εξαιτίας της βαναυσότητας προς τα ζώα.

Πολλοί είστε εξοικειωμένοι με τον αγώνα του αρχιεπισκόπου για τους δοκιμαζόμενους έγχρωμους Αφρικανούς αλλά λίγοι θα γνωρίζετε ότι είχε συνδέσει το κακό εκείνης της οδύνης και της δοκιμασίας με τον πόνο και την οδύνη των ζώων. Θα παραθέσω, λοιπόν, ένα μέρος της εισαγωγής που έγραψε στο βιβλίο του καθηγητή Λίνσεϋ The Global Guide to Animal Protection [Ο παγκόσμιος οδηγός για την προστασία των ζώων] για να σας καταστήσω κοινωνούς των σκέψεών του σχετικά με την οδύνη των ζώων.

Επεκτείνοντας τη δικαιοσύνη και τη συμπόνια

«Σε όλη μου τη ζωή αγωνίστηκα ενάντια στις διακρίσεις και την αδικία, είτε τα θύματα ήταν μαύροι, είτε γυναίκες ή ομοφυλόφιλοι. Κανείς άνθρωπος δεν πρέπει να γίνεται αντικείμενο διασυρμού, θύμα προκαταλήψεων ή στέρησης των βασικών του δικαιωμάτων. Δεν θα μπορούσα να έχω ήσυχη της συνείδησή μου ως χριστιανός, και μάλιστα επίσκοπος, αν είχα πράξει διαφορετικά. Το να πολεμάς όμως την αδικία μοιάζει με πάλη ενάντια σε μια Λερναία Ύδρα, ένα πολυκέφαλο τέρας. Τη στιγμή που μια μορφή αδικίας φαίνεται πως κατανικιέται και εξαλείφεται, μια άλλη έρχεται στο προσκήνιο για να την αντικαταστήσει. Ακόμα κι αν αναλογιστούμε πως ο δρόμος της προόδου φαίνεται ατελεύτητα μακρύς, θα πρέπει θα συνηθίσουμε στην ιδέα ότι η αδικία προς τους άλλους ανθρώπους βρίσκεται συχνά, αν όχι πάντα, στην ημερήσια διάταξη.

Από πολλές απόψεις είναι αξιοπερίεργο πως οι αδελφοί μου χριστιανοί δεν κατάφεραν να αντιμετωπίσουν το ζήτημα της συμπεριφοράς απέναντι στα ζώα ως ένα θέμα σύμφυτο με την ευαγγελική ηθική. Σε τελική ανάλυση, τα ζώα αποτελούν κι αυτά δημιουργήματα του Θεού. Οι χριστιανοί πιστεύουν ότι ο κόσμος είναι πλασμένος από τον Θεό. Πρόκειται για ένα είδος θεολογικής τρέλας να υποθέτει κανείς ότι ο Θεός δημιούργησε ολόκληρο τον κόσμο μόνον για τους ανθρώπους ή ακόμα χειρότερα να υποθέτει ότι ο Θεός ενδιαφέρεται μόνον για ένα από τα εκατομμύρια έμβια είδη που κατοικούν τον πλανήτη. Η βιβλική έννοια της κυριαρχίας των ανθρώπων πάνω στα ζώα δεν πρέπει να ερμηνεύεται ως κάποιο είδος δεσποτισμού. Έχουμε πράγματι, πλαστεί κατ’ εικόνα Θεού, αλλά ο Θεός, του οποίου εικόνα αποτελούμε, είναι Θεός της αγάπης και της δικαιοσύνης. Επομένως, δεν τιμούμε τον Θεό όταν κακοποιούμε άλλες μορφές ζωής.

Αν είναι αλήθεια ότι οι άνθρωποι είμαστε το τελειότερο από τα δημιουργήματα του Θεού, είναι εξίσου αλήθεια ότι μπορούμε επίσης να γίνουμε το πιο διεφθαρμένο και αμαρτωλό. Αυτή η διαπίστωση θα πρέπει κανονικά να μας βάζει ένα φρένο. Ένα σημαντικό μέρος της κακοποιητικής συμπεριφοράς μας προς τα ζώα πηγάζει από μια μορφή πνευματικής τύφλωσης, ένα είδος ύβρεως, σύμφωνα με την οποία θεωρούμε, κατά έναν ανόητο τρόπο, πως η δική μας ευημερία αποτελεί την αποκλειστική μέριμνα του Θεού. Στην πραγματικότητα, το σύνολο της δημιουργίας του Θεού έχει τεθεί κάτω από τη φροντίδα και την προστασία μας. Υπάρχει ένα είδος μίμησης του Χριστού όταν νοιαζόμαστε και φροντίζουμε για τα πάσχοντα πλάσματα, είτε πρόκειται για ανθρώπους είτε για ζώα.

Ακόμα κι όταν βρισκόμαστε αντιμέτωποι με καταστάσεις έντονης ανισότητας ανάμεσα σε ανθρώπους δεν θα πρέπει να παραβλέπουμε και το ζήτημα της αδικίας απέναντι στα ζώα. Είναι γεγονός, ότι ένας διαρκώς αυξανόμενος αριθμός μελετών αποδεικνύει ότι υπάρχει σύνδεση μεταξύ της βαναυσότητας απέναντι στα ζώα και της ανάλγητης σκληρότητας προς τους ασθενέστερους ανθρώπους. Η δημιουργία ενός κόσμου ελεύθερου από τη βαναυσότητα είναι προς το συμφέρον όλων μας. Στο σημείο αυτό, οι Εκκλησίες οφείλουν να δείξουν τον δρόμο, καθιστώντας σαφές ότι κάθε μορφή βαναυσότητας, είτε προς τα ζώα είτε προς τους ανθρώπους, αποτελεί προσβολή προς την πολιτισμένη κοινωνία και αμαρτία ενώπιον του Θεού […]»

Ο θάνατος του αρχιεπισκόπου Ντέσμοντ Τούτου αποτελεί απώλεια. Απώλεια ενός σπουδαίου ανθρώπου. Ενός ανθρώπου ολοκληρωτικά αφιερωμένου με παρρησία και θάρρος στον έλεγχο κάθε είδους εξουσίας, ασχέτως του τρόπου που αυτή παρουσιάζεται. Η απώλεια τέτοιων ανθρώπων είναι δυσβάσταχτη για όλους μας. Προσωπικά εργάζομαι και αγωνίζομαι για παρόμοιες αξίες και ιδανικά, όπως αυτά που περιγράφηκαν στο παραπάνω κείμενο, και η απώλεια του αρχιεπισκόπου Ντέσμοντ Τούτου μου προξενεί τεράστια θλίψη.

H Δρ. Christina Nellist είναι ορθόδοξη θεολόγος και ιδρυτικό μέλος του οργανισμού Pan-Orthodox Concern for Animals.

H μετάφραση του κειμένου πραγματοποιήθηκε από το διαχειριστή του ιστολογίου.

Πηγή

Ντέσμοντ Τούτου : Ο νέγρος καθηγητής που παραιτήθηκε σε ένδειξη διαμαρτυρίας για το απαρτχάιντ. Έγινε ιερέας, πήρε το νόμπελ ειρήνης και ζήτησε να συγχωρεθούν βασανιστές και εκτελεστές

Στις 11 Φεβρουαρίου του 1990, ο Νέλσον Μαντέλα αφέθηκε ελεύθερος ύστερα από 27 χρόνια φυλάκισης. Εκείνη την ημέρα ανέβηκε σε ένα μπαλκόνι, απ’ όπου απευθύνθηκε σε χιλιάδες ανθρώπους κατοίκους της Νότιας Αφρικής, υποσχόμενος ελευθερία για όλους

Ο Ντέσμοντ Τούτου ήταν πάντα δίπλα του. Ήταν αυτός που ανέβηκε μαζί του τις σκάλες και σήκωσε το χέρι του Μαντέλα, ενώ το πλήθος ζητωκραύγαζε. Την 11η Φεβρουαρίου του 1990, ο Ντέσμοντ Τούτου έβλεπε τους αγώνες δεκαετιών να γίνονται πραγματικότητα. Ο Μαντέλα ήταν ελεύθερος, το απαρτχάιντ τελείωνε και η Νότια Αφρική έκανε μία καινούρια αρχή. “Ο ουρανός ήταν γαλανός! Και την προηγούμενη μέρα ήταν γαλανός, αλλά τώρα είχε αποκτήσει μία καινούρια, πιο λαμπερή απόχρωση. Κοιτούσαμε τους ανθρώπους τριγύρω μας και έλαμπαν. Βλέπαμε την αστυνομία, που ήταν πάντα ο εχθρός μας και σκεφτόμασταν ότι πλέον είναι δικοί μας, είναι με το μέρος μας”, θυμάται ο Τούτου. Ντέσμοντ Τούτου Ντέσμοντ Τούτου Ο πατέρας του Ντέσμοντ Τούτου ήταν διευθυντής δημοτικού σχολείου και ήταν μία από τις πιο σεβαστές φιγούρες στην πόλη Klerksdorp, όπου γεννήθηκε το 1931. Ακόμα θυμάται μία από τις πρώτες φορές που βίωσε τον ρατσισμό. Ήταν μόλις 7 ετών και μπήκαν με τον πατέρα του σε ένα μαγαζί. Τους υποδέχτηκε μία έφηβη λευκή κοπέλα, που κοίταξε υποτιμητικά τον πατέρα του Τούτου και του είπε: “Εσύ, αγόρι, τι θες εδώ;” Στα 12 του, η οικογένεια μετακόμισε στο Γιοχάνεσμπουργκ, όπου ο Τούτου, όπως και ο Μαντέλα, σοκαρίστηκε από τη φτώχεια που αντίκρισε. Η ζωή των μαύρων στις μεγαλουπόλεις της Νότιας Αφρικής ήταν χειρότερο απ’ ότι στην επαρχία. Παρά τις δυσκολίες, ο Τούτου κατάφερε να σπουδάσει. Δεν έγινε γιατρός, όπως ονειρευόταν, αλλά καθηγητής. Την ίδια περίοδο, το 1953, ψηφίστηκε η εκπαιδευτική μεταρρύθμιση, που έχει μείνει γνωστή ως “Buntu Education Act”. Η μεταρρύθμιση όριζε την εκπαίδευση που έπρεπε να λάβουν οι λευκοί και την εκπαίδευση που θα λάμβαναν οι μαύροι. Οι “ιθαγενείς”, όπως αποκαλούσαν τους μαύρους, απαγορευόταν να μάθουν φυσική και μαθηματικά για να μην καταφέρουν ποτέ να πάρουν τις δουλειές των λευκών. Ο Τούτου, εξοργισμένος με τη μεταρρύθμιση, παραιτήθηκε από τη δουλειά του ως ένδειξη διαμαρτυρίας. Τα επόμενα χρόνια στράφηκε προς τη θεολογία. Σπούδασε στη Μεγάλη Βρετανία, απ’ όπου επέστρεψε το 1967 και μέχρι το 1972 έδινε ομιλίες στο πανεπιστήμιο του Λεσότο. Έλειψε για άλλα τρία στην Αγγλία και το 1975, έγινε ο πρώτος μαύρος Κοσμήτορας του καθεδρικού St. Mary’s στο Γιοχάνεσμπουργκ. Το 1976, όταν η κυβέρνηση επέβαλε τη γλώσσα Αφρικάανς ως την επίσημη γλώσσα στα σχολεία των μαύρων, ξέσπασαν ταραχές με δεκάδες θύματα. Ο Τούτου συμμετείχε απ’ την πρώτη στιγμή, αποκαλώντας την Αφρικάανς “τη γλώσσα των τυράννων”. 
Περιοχή για λευκούς κατά το απαρτχάιντ Περιοχή για λευκούς κατά το απαρτχάιντ Το Νόμπελ Ειρήνης Από το 1978 έως και το 1985 ανέλαβε τη θέση του Γενικού Γραμματέα στο Συμβούλιο Εκκλησιών της Νότιας Αφρικής. Από αυτή την υψηλόβαθμη σχέση έκανε ό,τι μπορούσε για να οδηγήσει το απαρτχάιντ σε ένα ειρηνικό, αναίμακτο τέλος. Για τη δράση του βραβεύτηκε με το Νόμπελ Ειρήνης το 1984. Όταν σε συνέντευξή του, ρωτήθηκε αν η θέση του Γενικού Γραμματέα τον έκανε περισσότερο πολιτικό απ’ ότι ιερέα, ο Τούτου απάντησε: “Κηρύσσω τα Ευαγγέλια. Και τι λένε τα Ευαγγέλια; Θέλουν να μας μάθουν ότι θα φάμε την πίτα μας στον ουρανό, όταν πεθάνουμε. Αλλά ποιος θέλει πίτα μετά θάνατον; Θέλουμε την πίτα εδώ και η πίστη μας λέει ναι, θα πάρετε τουλάχιστον μερικά κομμάτια απ’ την πίτα σας. Δεν θέλω την πίτα μου στον ουρανό. Δεν θα τη χρειάζομαι τότε”. Αντιμέτωπος με τους βασανιστές Το 1990 ο Νέλσον Μαντέλα αποφυλακίστηκε και το 1994, στις πρώτες εκλογές που συμμετείχαν και οι μαύροι της Νότιας Αφρικής, εκλέχτηκε Πρόεδρος. Το απαρτχάιντ είχε τελειώσει και οι αγώνες τόσων χρόνων είχαν φέρει αποτέλεσμα. Ο Τούτου ανέλαβε την Προεδρία της Επιτροπής Αλήθειας και Συμφιλίωσης, που απέβλεπε στην ειρηνική μετάβαση από το απαρτχάιντ στην ισότιμη δημοκρατία. Η Επιτροπή εξέταζε της περιπτώσεις καταπάτησης των ανθρώπινων δικαιωμάτων, από βασανισμούς μέχρι και εν ψυχρώ δολοφονίες και για πρώτη φορά, τα θύματα μπορούσαν έρθουν πρόσωπο με πρόσωπο με τους θύτες. Ο Τούτου έγινε πρόεδρος της Επιτροπής Αλήθειας και Συμφιλίωσης Ο Τούτου έγινε πρόεδρος της Επιτροπής Αλήθειας και Συμφιλίωσης Η Επιτροπή όμως, δεν είχε ως στόχο την τιμωρία, αλλά τη συγχώρεση. Αν αποδεικνυόταν ότι ο θύτης είχε δράσει σύμφωνα με πολιτικά φρονήματα, συγχωρούνταν. Ο Τούτου είπε χαρακτηριστικά για τον ρόλο της Επιτροπής: “Δεν μπορούσαμε να συνεχίσουμε έτσι απλά, γιατί είχαμε ένα φρικτό παρελθόν. Ανθρώπινα δικαιώματα είχαν καταπατηθεί και απ’ τις δύο πλευρές. Δεν μπορούσαμε να προσποιηθούμε ότι δεν είχε συμβεί τίποτα. Η Επιτροπή ήταν ένας τρόπος να αντιμετωπίσει η χώρα το παρελθόν της και να συμφιλιωθεί με αυτό”. Ο Τούτου συγκλονίστηκε από τη μαρτυρία εκτελεστών που περιέγραφαν ότι αφού σκότωναν έναν άντρα, τον έκαιγαν και παράλληλα έκαναν μπάρμπεκιου και έπιναν μπύρες. Ντέσμοντ Τούτου Ντέσμοντ Τούτου Ένας βασανιστής κατέθεσε ότι μία απ’ τις πιο συνηθισμένες μεθόδους βασανιστηρίων ήταν το ηλεκτροσόκ. “Τοποθετούσα τα καλώδια είτε στη μύτη, είτε στα γεννητικά όργανα, ακόμα και στον πρωκτό των θυμάτων”, δήλωσε. Η Επιτροπή δεν επέβαλε σε κανέναν να ζητήσει συγγνώμη για τις πράξεις του, αλλά οι περισσότεροι από όσους κατέθεσαν, από μόνοι τους ζήτησαν από τους συγγενείς των θυμάτων τους να τους συγχωρέσουν. Ο Τούτου δεν σταμάτησε να αγωνίζεται για την ειρήνη και τα ανθρώπινα δικαιώματα, ακόμα και μετά το τέλος του απαρτχάιντ. Έχει τοποθετηθεί σε δεκάδες ζητήματα που απασχολούν την παγκόσμια κοινότητα, από την Παλαιστίνη μέχρι και το AIDS. Τον Οκτώβριο του 2010 ανακοίνωσε ότι θα αποσυρόταν από τη δημοσιότητα για να περάσει τα τελευταία χρόνια της ζωής του με την οικογένειά του. Όταν τον ρώτησαν πώς θέλει να τον θυμάται ο κόσμος μετά τον θάνατό του, απάντησε: “Θέλω να με θυμούνται ως έναν άνθρωπο που γελούσε, που έκλαιγε και που αγαπούσε”....




Διαβάστε όλο το άρθρο: http://www.mixanitouxronou.gr/ntesmont-toutou-o-negros-kathigitis-pou-paretithike-se-endixi-diamartirias-gia-to-apartchaint-egine-iereas-pire-to-nompel-irinis-ke-zitise-na-sigchorethoun-vasanistes-ke-ektelestes/