Ο άγιος Τριαντάφυλλος, ο νεομάρτυς (+ 8 Αυγούστου 1680).

Πηγή

Κείμενο: Σοφία Γουριώτη
Εικονίσεις: Ευγενία Γουριώτη

Στίχοι.

Τριαντάφυλλος ωράθη ρόδον νέον,

Ερυθροβαφέν τη ροή των αιμάτων.

Α) Ο μαρτυρικός βίος του αγίου Τριαντάφυλλου.

Ο άγιος Τριαντάφυλλος γεννήθηκε το 1662 (1663) στο χωριό Ζαγορά του Πηλίου. Οι γονείς του ήταν θεοσεβείς και από νωρίς έμαθαν στο γιο τους να πιστεύει στον Θεό και να ζει σύμφωνα με το θέλημά Του.



Από μικρός, ο Τριαντάφυλλος πήγαινε στην εκκλησία με χαρά και συνήθιζε να βοηθάει τον ιερέα ή τον ψάλτη του χωριού, με μεγάλη επιμέλεια.

Είχε ιδιαίτερη αγάπη στην Παναγία μας και στον άγιο Γεώργιο και πολλές φορές προσευχόταν σ’ αυτούς, για να του απαλύνουν τον πόνο, στις δύσκολες στιγμές της ζωής του. Σύντομα, οι γονείς του πέθαναν και ο νεαρός Τριαντάφυλλος έμεινε μόνος κι ορφανός.



Ο άγιος Τριαντάφυλλος ως παιδί, ανάμεσα στους ευσεβείς γονείς του.

Τότε, για να μπορέσει να επιβιώσει, έψαξε να βρει μία δουλειά κι ένας καπετάνιος τον πήρε για ναύτη στο πλοίο του. Αυτό το πλοίο έκανε ταξίδια σε όλο το βόρειο Αιγαίο, μεταφέροντας εμπορεύματα από τον ένα τόπο στον άλλον.

Αρκετές φορές, οι ναύτες, πολλοί από αυτούς και Τούρκοι, συμπεριφέρονταν καλά στον Άγιο, άλλοτε όμως του μιλούσαν σκληρά και τον κορόιδευαν, επειδή ήταν θεοσεβής. Όμως ο Τριαντάφυλλος δεν έχανε το θάρρος του, μα συνέχιζε να προσεύχεται με περισσότερη θέρμη και να ελπίζει μόνο στον Θεό.

Κάποτε, το εμπορικό πλοίο ταξίδεψε ως το λιμάνι της Κωνσταντινούπολης κι εκεί αγκυροβόλησε. Τότε, κάποιοι Τούρκοι από την παρέα του Αγίου, βρήκαν διάφορες αφορμές και μάλωσαν μαζί του.



Οι Τούρκοι συλλαμβάνουν τον άγιο Τριαντάφυλλο.

Για να τον εκδικηθούν λοιπόν, πήγαν αμέσως στον επίτροπο του Σουλτάνου, τον Μουσταφά πασά και τον συκοφάντησαν πως τάχα, ενώ αποφάσισε να γίνει μουσουλμάνος, κατόπιν άλλαξε γνώμη και δεν παραδεχόταν την υπόσχεση που έδωσε, προσβάλλοντας, έτσι, την πίστη του Μωάμεθ.

Εκείνον τον καιρό, όποιος επιθυμούσε να γίνει μουσουλμάνος και μετά άλλαζε απόφαση, θεωρούνταν προδότης και οι Αγαρηνοί τον φυλάκιζαν και τον βασάνιζαν, μέχρι να τον θανατώσουν ή να τον κάνουν μωαμεθανό.

Με αυτήν την ψεύτικη κατηγορία ο νεομάρτυς Τριαντάφυλλος, συνελήφθη και οδηγήθηκε στον πασά. Εκείνος τον πρόσταξε ν’ αρνηθεί τη χριστιανική πίστη, για να γλυτώσει τις τιμωρίες που έμελλε να πάθει.

Αλλά ο Άγιος ομολόγησε γενναία: Τον αληθινό Θεό και Σωτήρα μου Ιησού Χριστό, ποτέ δε θα δεχτώ να τον απαρνηθώ!

Τότε οι Αγαρηνοί έδειραν τον μάρτυρα και του έκαναν διάφορα άλλα βασανιστήρια, προκειμένου να τον τουρκέψουν. Βλέποντας, όμως, το θάρρος και τη σταθερή πίστη που είχε, κατάλαβαν πως δεν θα τον έπειθαν να γίνει μουσουλμάνος.



Ο Τούρκος δήμιος αποκεφαλίζει τον άγιο Τριαντάφυλλο.

Γι’ αυτό, τον οδήγησαν στον ιππόδρομο της Κωνσταντινούπολης, εκεί όπου χιλιάδες Χριστιανοί μαρτύρησαν κι έχυσαν το αίμα τους για τη δόξα του Θεού, και τον αποκεφάλισαν, σε ηλικία 18 ετών.

Ήταν τότε Αύγουστος του 1680. Τρεις αιώνες αργότερα, στη Ζαγορά, χτίστηκε ιερός ναός προς τιμήν του Αγίου νεομάρτυρα Τριαντάφυλλου και η μνήμη του εορτάζεται από την Εκκλησία μας, κάθε χρόνο στις 8 Αυγούστου.



Ο λαμπρός ναός του Αγίου Τριαντάφυλλου στο Λόφο του Γολγοθά, Δρυόβουνου.

Β) Ο ιερός ναός του αγίου Τριαντάφυλλου στο Δρυόβουνο Κοζάνης.

Στο μικρό χωριό Δρυόβουνο, που βρίσκεται στην επαρχία Βοΐου του νομού Κοζάνης, υπάρχουν και λειτουργούν δύο φημισμένες ιερές μονές. Η αρχαιότερη απ’ αυτές τις μονές είναι αφιερωμένη στη Μεταμόρφωση του Σωτήρος (εκτίσθη το έτος 1592) και η άλλη στο Γενέσιον της Θεοτόκου (χρονολογείται στον 19ο αιώνα).



Η ιερά μονή μεταμόρφωσης του Σωτήρος στο Δρυόβουνο Κοζάνης.

Στο ίδιο χωριό υπάρχει επίσης και ο λεγόμενος Λόφος του Γολγοθά, που έχει στην κορυφή του το ομώνυμο Προσκύνημα.

Το εν λόγω Προσκύνημα απαρτίζεται από έναν τρισυπόστατο ναό, που είναι αφιερωμένος:

α) στον άγιο Λογγίνο τον εκατόνταρχο,

β) στον νεομάρτυρα Τριαντάφυλλο και

γ) στην αγία Ελισάβετ τη Θαυματουργό,

και (απαρτίζεται) από ένα υπαίθριο πλάτωμα, όπου είναι κατασκευασμένοι τρεις μεγάλοι Σταυροί και όπου γίνεται κάθε χρόνο τη Μεγάλη Παρασκευή η τελετή της Αποκαθήλωσης του Κυρίου.

Αγία Ειρήνη Χρυσοβαλάντου

Η Οσία Ειρήνη η Χρυσοβαλάντου γεννήθηκε στην Καππαδοκία από πλούσια και ευγενή οικογένεια και έζησε κατά το δεύτερο μισό του 9ου και τις αρχές του 10ου αιώνα. Αν και προοριζόταν για νύφη του αυτοκράτορα Μιχαήλ Γ΄, κατά τη διάρκεια του ταξιδιού της προς την Κωνσταντινούπολη επισκέφθηκε τη Μονή Χρυσοβαλάντου και γοητεύτηκε τόσο πολύ από τη μοναχική ζωή που αποφάσισε να απαρνηθεί τα εγκόσμια. Μοίρασε όλη την περιουσία της στους φτωχούς, έγινε μοναχή και λόγω των μεγάλων αρετών και της αυστηρής ασκητικότητάς της ανακηρύχθηκε σύντομα Ηγουμένη της μονής. 

Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, ένας ναυτικός από την Πάτμο της μετέφερε τρία μήλα που του είχε παραδώσει ο Άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος, τα οποία θεωρήθηκαν ευλογία από τον Παράδεισο. Σε ανάμνηση αυτού του θαυμαστού γεγονότος, την ημέρα της εορτής της στις 28 Ιουλίου, αναβιώνει στα μοναστήρια και στους ναούς που φέρουν το όνομά της το έθιμο της ευλόγησης των μήλων. Κατά τη διάρκεια της πανηγυρικής Θείας Λειτουργίας, οι πιστοί φέρνουν καλάθια με μήλα, τα οποία λιτανεύονται, τοποθετούνται μπροστά στη θαυματουργή εικόνα της Αγίας και ευλογούνται με ειδική ευχή. Τα ευλογημένα αυτά μήλα, ή μικρά κομμάτια τους, μοιράζονται στη συνέχεια από τους μοναχούς και τους ιερείς ως φυλακτό και πηγή ίασης, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις οι μοναχές προσφέρουν μαζί και μια μικρή υφασμάτινη ζώνη.

 Στη λαϊκή και εκκλησιαστική συνείδηση η Αγία θεωρείται η προστάτιδα των άτεκνων ζευγαριών και χιλιάδες γυναίκες που αντιμετωπίζουν προβλήματα γονιμότητας στρέφονται σε εκείνη για βοήθεια. Σύμφωνα με το τυπικό, οι πιστοί που επιζητούν το θαύμα της τεκνοποίησης ή την αποκατάσταση της υγείας τους, καταναλώνουν το ευλογημένο μήλο με βαθιά πίστη, αφού πρώτα τηρήσουν αυστηρή τριήμερη νηστεία ακόμη και από λάδι. Είναι μάλιστα πολύ συνηθισμένο τα παιδιά που γεννιούνται μετά από αυτό το τάμα να παίρνουν το όνομα Χρυσοβαλάντης ή Χρυσοβαλάντω. 

Στην Ελλάδα υπάρχουν γνωστά μοναστήρια αφιερωμένα στη χάρη της, όπως η Ιερά Κοινοβιακή Μονή στη Λυκόβρυση Αττικής που αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα προσκυνήματα παγκοσμίως, η Ιερά Μονή στον Καρελλά Κορωπίου, η Μονή Οσίας Ειρήνης στις Ροβιές Ευβοίας , καθώς και η Μονή Αγίας Ειρήνης Χρυσοβαλάντου στο Ηράκλειο Κρήτης

Το Μοναστήρι του Αγίου Λωτ

Το Μοναστήρι του Αγίου Λωτ βρίσκεται στη νοτιοδυτική ακτή της Νεκράς Θάλασσας πάνω από τη σημερινή πόλη Σάφι (βιβλική Ζοάρα) στην Ιορδανία ήδη από τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες, καθώς αποτυπώνεται στον παλαιοχριστιανικό ψηφιδωτό χάρτη Μαδηβά της Ιορδανίας.




Το Μοναστήρι ανασκάφηκε την περίοδο 1988-2003 από τον δρα Κωνσταντίνο Δ. Πολίτη σε συνεργασία με το Βρετανικό Μουσείο του Λονδίνου και με την υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού της Ελλάδας και άλλων φορέων και ιδρυμάτων. Κέντρο του Μοναστηριού ήταν ο ναός (Βασιλική), χτισμένος πλάι σε φυσικό σπήλαιο στο οποίο οι πρώτοι Χριστιανοί πίστευαν ότι ο Λωτ και οι κόρες του βρήκαν καταφύγιο μετά την καταστροφή των Σοδόμων (Γένεσις 19). Ο ναός κοσμείται από πέντε ψηφιδωτά δάπεδα που χρονολογούνται στα 572/3, 605/7 και 691 με παλαιοχριστιανικές επιγραφές στα ελληνικά. Ο χώρος ταυτίστηκε με το Μοναστήρι του Αγίου Λωτ από τρεις λίθινες επιγραφές που επικαλούνται τον Άγιο. Η θέση κατοικήθηκε έως τον 8ο και τον 9ο αιώνα υποδηλώνοντας τη συνεχή λατρεία του Λωτ από Χριστιανούς και Μουσουλμάνους.

Το 1995 η περιοχή ανακηρύχθηκε Άγιος Τόπος του Ισλάμ (μακάμ) από την Α.Μ. αείμνηστο βασιλιά Χουσεΐν της Ιορδανίας ενώ η θέση είναι υποψήφια για ένταξη στον Κατάλογο Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Η ιορδανική κυβέρνηση στηρίζει τη διατήρηση και την ανάπτυξη του τουρισμού της περιοχής με αποκορύφωμα την κατασκευή μουσείου το 2006. Το Υπουργείο Πολιτισμού της Ελλάδας έχει χρηματοδοτήσει μέχρι και φέτος τη συντήρηση των ψηφιδωτών δαπέδων τόσο κατά χώραν (in situ) όσο και στο εργαστήριο συντήρησης και στους εκθεσιακούς χώρους του νέου μουσείου.

Πηγή

Αγία Γλυκερία

Η Αγία Γλυκερία έζησε τον 2ο αιώνα μ.Χ. και καταγόταν από την Τραϊανούπολη της Θράκης. Ήταν θυγατέρα του Μακαρίου, ενός επιφανούς Ρωμαίου που είχε διατελέσει ύπατος.

Κατά την περίοδο των διωγμών επί αυτοκράτορα Αντωνίνου του Ευσεβούς και του ηγεμόνα Σαβίνου, η Γλυκερία ομολόγησε με παρρησία τη χριστιανική της πίστη. Όταν οδηγήθηκε στον ναό του Διός για να θυσιάσει στα είδωλα, η προσευχή της προκάλεσε την πτώση και τον θρυμματισμό του αγάλματος.

Εξαιτίας αυτού του γεγονότος, υποβλήθηκε σε σκληρά βασανιστήρια. Την κρέμασαν από τα μαλλιά, την έγδαραν και τη φυλάκισαν χωρίς τροφή και νερό. Στη φυλακή, σύμφωνα με την παράδοση, άγγελος Κυρίου την έτρεφε και θεράπευε τις πληγές της.

Τελικά, μεταφέρθηκε στην Ηράκλεια της Θράκης, όπου την έριξαν στο στάδιο για να την κατασπαράξουν άγρια θηρία. Μια αρκούδα την πλησίασε και την τραυμάτισε, αλλά η Αγία παρέδωσε το πνεύμα της στον Θεό πριν το θηρίο προλάβει να την κατασπαράξει, αφήνοντας το σώμα της ανέπαφο. Η μνήμη της τιμάται στις 13 Μαΐου.

Συναξάρι Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου και Αγίου Αρσενίου του Μεγάλου

Πηγή

Η 8η Μαΐου φωτίζεται από τις μορφές δύο Αγίων:

Ο Άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος, ο μαθητής της αγάπης, αναπαύεται με ειρήνη, ενώ από τον τάφο του αναβλύζει μέχρι σήμερα η θεραπευτική χάρη του Θεού. Η σκόνη του τάφου του, το λεγόμενο «μάννα», θεράπευε ψυχές και σώματα, ως σημάδι της ζωντανής αγιότητας.

Ο Όσιος Αρσένιος ο Μέγας, πρώην αυλικός της βασιλεύουσας, αποσύρθηκε στην έρημο για να ζήσει με σιωπή, εγκράτεια και αδιάλειπτη προσευχή. Υπήρξε υπόδειγμα μοναχικής ζωής, και η σοφία του διασώζεται στα λόγια του:
«Πολλές φορές μετάνιωσα που μίλησα, ποτέ που σιώπησα».

 Ακούστε την αφήγηση στη Νεοελληνική γλώσσα από τον π. Σταμάτη Σταματόπουλο.

 

 

Η αγιότητα στην Ορθόδοξη Χριστιανική Παράδοση

Στην Ορθόδοξη Χριστιανική Παράδοση, η αγιότητα δεν αποτελεί μια στατική κατάσταση ή ένα ατομικό ηθικό επίτευγμα, αλλά μια ζωντανή και δυναμική σχέση του ανθρώπου με τον Θεό, την πηγή κάθε αγιασμού. Ο άγιος δεν είναι ένας «υπεράνθρωπος» ή ένα αψεγάδιαστο ον, αλλά ένας κοινός άνθρωπος της καθημερινότητας που αγωνίζεται με ηρωισμό ενάντια στον εγωισμό του για να ταυτίσει τη θέλησή του με το θέλημα του Θεού.

Η αγιότητα συνδέεται άρρηκτα με τη δημιουργία του ανθρώπου «κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωσιν». Ενώ η «εικόνα» (λογικό, ελευθερία, δημιουργικότητα) δίνεται από την κτίση, η «ομοίωση» ή θέωση αποτελεί τον τελικό προορισμό: την ένωση του ανθρώπου με τον Θεό μέσω της Χάριτος.

• Η σωτηρία και ο αγιασμός είναι καρπός της συνεργασίας (συνέργειας) μεταξύ της θείας Χάριτος και της ελεύθερης ανθρώπινης βούλησης.
•  Ο άνθρωπος αγιάζεται όχι μετέχοντας στην απρόσιτη ουσία του Θεού, αλλά στις άκτιστες θείες ενέργειές Του, όπως το Άκτιστο Φως της Μεταμορφώσεως.

Η πορεία προς την αγιότητα περιγράφεται ως ένας «αόρατος πόλεμος» και μια πνευματική άθληση.

• Πνευματικός Αγώνας: Περιλαμβάνει τη μετάνοια, την προσευχή (ιδιαίτερα τη νοερά προσευχή), τη νηστεία και την καταπολέμηση των παθών. Στόχος είναι η καθαρότητα της καρδιάς, ώστε να γίνει ο άνθρωπος κατοικητήριο του Αγίου Πνεύματος.
• Μυστηριακή Ζωή: Το Βάπτισμα και το Χρίσμα είναι η αφετηρία της αγιότητας, παρέχοντας τις δωρεές του Πνεύματος. Η κορύφωση όμως βρίσκεται στη Θεία Ευχαριστία. Η εκφώνηση «Τὰ ἅγια τοῖς ἁγίοις» υπενθυμίζει ότι οι πιστοί καλούνται «άγιοι» όχι λόγω ηθικής τελειότητας, αλλά λόγω της συμμετοχής τους στο Σώμα και το Αίμα του Χριστού, του μόνου αναμάρτητου.

Η Εκκλησία τιμά τους αγίους (μάρτυρες, οσίους, αποστόλους κ.ά.) όχι ως είδωλα, αλλά ως πρότυπα ζωής.

• «Τιμή Αγίου, μίμησις Αγίου»: Η ουσιαστικότερη τιμή προς έναν άγιο είναι η προσπάθεια του πιστού να μιμηθεί το αγωνιστικό του ήθος και την αγάπη του για τον Χριστό.
• Πρεσβεία: Οι άγιοι θεωρούνται φίλοι του Θεού που μεσιτεύουν και πρεσβεύουν αδιάλειπτα για τη σωτηρία ολόκληρου του κόσμου.
• Εικόνες και Λείψανα: Η τιμή προς τις εικόνες «επί το πρωτότυπον διαβαίνει». Τα άφθαρτα λείψανα αποτελούν απόδειξη της νίκης του Χριστού επί της φθοράς και κατοικητήρια της θείας χάρης.

Η αγιότητα δεν ανήκει στο παρελθόν· η Εκκλησία αναδεικνύει διαρκώς νεοφανείς αγίους (όπως ο Άγιος Πορφύριος, ο Άγιος Παΐσιος κ.ά.), αποδεικνύοντας ότι ο αγιασμός είναι εφικτός σε κάθε εποχή. Το απόλυτο πρότυπο αγιότητας παραμένει η Παναγία, η οποία με την ελεύθερη υπακοή της στο θείο θέλημα έγινε η «γέφυρα» για την ενανθρώπηση του Θεού και η Μητέρα όλης της ανθρωπότητας.

Συνολικά, ο άγιος στην Ορθοδοξία είναι ο αληθινός άνθρωπος, αυτός που υπερβαίνει την ατομικότητά του για να γίνει «πρόσωπο» σε κοινωνία αγάπης με τον Θεό και τον πλησίον.

Οσία Μαρία η Αιγυπτία

Γιορτάζουμε σήμερα 1 Απριλίου, ημέρα μνήμης της Οσίας Μαρίας της Αιγυπτίας, ας πούμε λίγα λόγια:

Τον βίο της Οσίας Μαρίας της Αιγυπτίας συνέγραψε ο Άγιος Σωφρόνιος Πατριάρχης Ιεροσολύμων, ο οποίος συνέγραψε διάφορα ασκητικά και υμνογραφικά κείμενα που διαποτίζονται από το πνεύμα της Ορθοδόξου θεολογίας και της ασκητικής παραδόσεως.

Η Οσία Μαρία γεννήθηκε στην Αίγυπτο και έζησε κατά τους χρόνους του αυτοκράτορα Ιουστινιανού (527 - 565 μ.Χ.). Από τα δώδεκα χρόνια της πέρασε στην Αίγυπτο μια ζωή ασωτίας, αφού από την μικρή αυτή ηλικία διέφθειρε την παρθενία της και είχε ασυγκράτητο και αχόρταγο το πάθος της σαρκικής μείξεως. Ζώντας αυτήν την ζωή δεν εισέπραττε χρήματα, αλλά απλώς ικανοποιούσε το πάθος της. Η ίδια ξαγορεύθηκε στον Αββά Ζωσιμά ότι διετέλεσε: «δημόσιον προκείμενη τῆς ἀσωτίας ὑπέκκαυμα, οὐ δόσεως τινός... μὰ τὴν ἀλήθειαν, ἕνεκεν», κάνοντας δηλαδή το έργο της δωρεάν, «ἐκτελοῦσα τὸ ἐν ἐμοὶ καταθύμιον». Και όπως του απεκάλυψε, είχε ακόρεστη επιθυμία και ακατάσχετο έρωτα να κυλιέται στο βόρβορο που ήταν η ζωή της και σκεπτόταν έτσι ντροπιάζοντας την ανθρώπινη φύση.

Λόγω της άσωτης ζωής και της σαρκικής επιθυμίας που είχε, κάποια φορά ακολούθησε τους προσκυνητές που πήγαιναν στα Ιεροσόλυμα για να προσκυνήσουν τον Τίμιο Σταυρό. Και αυτό το έκανε, όχι για να προσκυνήσει τον Τίμιο Σταυρό, αλλά για να έχει πολλούς εραστές που θα ήταν έτοιμοι να ικανοποιήσουν το πάθος της. Περιγράφει δε και η ίδια ρεαλιστικά και τον τρόπο που επιβιβάστηκε στο πλοιάριο. Και, όπως η ίδια αποκάλυψε, κατά την διάρκεια του ταξιδιού της δεν υπήρχε είδος ασέλγειας από όσα λέγονται και δεν λέγονται, του οποίου δεν έγινε διδάσκαλος σε εκείνους τους ταλαίπωρους ταξιδιώτες. Και η ίδια εξέφρασε την απορία της για το πώς η θάλασσα υπέφερε τις ασωτίες της και γιατί η γη δεν άνοιξε το στόμα της και δεν την κατέβασε στον άδη, επειδή είχε παγιδεύσει τόσες ψυχές. Κατά την διάρκεια του ταξιδιού αυτού δεν αρκέστηκε στο ότι διέφθειρε τους νέους, αλλά διέφθειρε και πολλούς άλλους από τους κατοίκους της πόλεως και τους ξένους επισκέπτες. Και στα Ιεροσόλυμα που πήγε κατά την εορτή του Τιμίου Σταυρού, περιφερόταν στους δρόμους «ψυχᾶς νέων ἀγρεύουσα».

Αισθάνθηκε όμως, βαθιά μετάνοια από ένα θαυματουργικό γεγονός. Ενώ εισερχόταν στο ναό για να προσκυνήσει το Ξύλο του Τιμίου Σταυρού, κάποια δύναμη την εμπόδισε να προχωρήσει. Στην συνέχεια στάθηκε μπροστά σε μία εικόνα της Παναγίας, έδειξε μεγάλη μετάνοια και ζήτησε την καθοδήγηση και βοήθεια της Παναγίας. Με την βοήθεια της Θεοτόκου εισήλθε ανεμπόδιστα αυτή την φορά στον ιερό ναό και προσκύνησε τον Τίμιο Σταυρό. Στην συνέχεια, αφού ευχαρίστησε την Παναγία, άκουσε φωνή που την προέτρεπε να πορευθεί στην έρημο, πέραν του Ιορδάνου. Αμέσως ζήτησε την συνδρομή και την προστασία της Θεοτόκου και ήρε τον δρόμο της προς την έρημο, αφού προηγουμένως πέρασε από την ιερά μονή του Βαπτιστού στον Ιορδάνη ποταμό και κοινώνησε των Αχράντων Μυστηρίων. Στην έρημο έζησε σαράντα επτά χρόνια, χωρίς ποτέ να συναντήσει άνθρωπο.

Κατά τα πρώτα δεκαεπτά χρόνια στην έρημο, πάλεψε πολύ σκληρά για να νικήσει τους λογισμούς και τις επιθυμίες της, ουσιαστικά για να νικήσει τον διάβολο που την πολεμούσε με τις αναμνήσεις της προηγούμενης ζωής.

Η Οσία ζούσε δεκαεπτά χρόνια στην έρημο «θηρσὶν ἀνημέροις ταὶς ἀλόγοις ἐπιθυμίαις πυκτεύουσα». Είχε πολλές επιθυμίες φαγητών, ποτών και «πορνικῶν ᾀσμάτων» και πολλούς λογισμούς που την ωθούσαν προς την πορνεία. Όμως, όταν ερχόταν κάποιος λογισμός μέσα της, έπεφτε στην γη, την έβρεχε με δάκρυα και δεν σηκωνόταν από τη γη «ἕως ὅτου τὸ φῶς ἐκεῖνο τὸ γλυκὺ περιέλαμψεν καὶ τοὺς λογισμοὺς τοὺς ἐνοχλοῦντας μοὶ ἐδίωξεν». Συνεχώς προσευχόταν στην Παναγία, την οποία είχε εγγυήτρια της ζωής της μετανοίας που έκανε. Το ιμάτιό της σχίσθηκε και καταστράφηκε και έκτοτε παρέμεινε γυμνή. Καιγόταν από τον καύσωνα και έτρεμε από τον παγετό και «ὡς πολλάκις μὲ χαμαὶ πεσοῦσαν ἄπνουν μείναι σχεδὸν καὶ ἀκίνητον».

Ύστερα από σκληρό αγώνα, με τη Χάρη του Θεού και την συνεχή προστασία της Παναγίας, ελευθερώθηκε από τους λογισμούς και τις επιθυμίες, οπότε μεταμορφώθηκε το λογιστικό και παθητικό μέρος της ψυχής της, καθώς επίσης εθεώθηκε και το σώμα της.

Λόγω της μεγάλης πνευματικής της καταστάσεως στην οποία έφθασε η Οσία Μαρία, έλαβε από τον Θεό το διορατικό χάρισμα.

Ήταν γυμνή αλλά το σώμα της υπερέβη τις ανάγκες της φύσεως. Λέγει η ίδια: «Γυνὴ γὰρ εἰμί, καὶ γυμνή, καθάπερ ὁρᾷς, καὶ τὴν αἰσχύνην τοῦ σώματός μου ἀπερικάλυπτον ἔχουσα». Το σώμα τρεφόταν με τη Χάρη του Θεού: «Τρέφομαι γὰρ καὶ σκέπτομαι τῷ ρήματι τοῦ Θεοῦ διακρατοῦντος τὰ σύμπαντα». Στη περίπτωσή της, όπως και σε άλλες περιπτώσεις Αγίων, παρατηρούμε ότι αναστέλλονται οι ενέργειες του σώματος. Αυτή η αναστολή των σωματικών ενεργειών οφειλόταν στο ότι η ψυχή της δεχόταν την ενέργεια του Τριαδικού Θεού και αυτή η θεία ενέργεια διαπορθμευόταν και στο σώμα της: «Ἀρκεὶν εἰποῦσα τὴν χάριν τοῦ Πνεύματος, ὥστε συντηρεὶν τὴν οὐσίαν τῆς ψυχῆς ἀμίαντον».

Εκείνη την περίοδο ασκήτευε σε ένα μοναστήρι ο Ιερομόναχος Αββάς Ζωσιμάς, που ήταν κεκοσμημένος με αγιότητα βίου. Έβλεπε θεία οράματα, καθώς του είχε δοθεί το χάρισμα των θείων ελλάμψεων, λόγω του ότι ζούσε μέχρι τα πενήντα τρία του χρόνια με μεγάλη άσκηση και ήταν φημισμένος στην περιοχή του. Τότε, όμως, εισήλθε μέσα του ένας λογισμός κάποιας πνευματικής υπεροψίας, για το αν δηλαδή υπήρχε άλλος μοναχός που θα μπορούσε να τον ωφελήσει ή να του διδάξει κάποιο καινούργιο είδος ασκήσεως. Ο Θεός, για να τον διδάξει και να τον διορθώσει, του αποκάλυψε ότι κανένας άνθρωπος δεν μπορεί να φθάσει στην τελειότητα. Και στην συνέχεια του υπέδειξε να πορευθεί σε ένα μοναστήρι που βρισκόταν κοντά στον Ιορδάνη ποταμό.

Ο Αββάς Ζωσιμάς υπάκουσε στην φωνή του Θεού και πήγε στο μοναστήρι του Αγίου Ιωάννου του Βαπτιστού, που του υποδείχθηκε. Εκεί συνάντησε τον ηγούμενο και τους μοναχούς, και διέκρινε ότι ακτινοβολούσαν τη Χάρη και την αγάπη του Θεού, ζώντας έντονη μοναχική ζωή με ακτημοσύνη, με μεγάλη άσκηση και αδιάλειπτη προσευχή.

Στο μοναστήρι αυτό υπήρχε ένας κανόνας. Σύμφωνα με αυτόν, την Κυριακή της Τυρινής προ της ενάρξεως της Μεγάλης Σαρακοστής, αφού οι μοναχοί κοινωνούσαν των Αχράντων Μυστηρίων, προσεύχονταν και ασπάζονταν μεταξύ τους, και έπειτα ελάμβαναν ο καθένας τους μερικές τροφές και έφευγαν στην έρημο πέραν του Ιορδάνου, για να αγωνισθούν κατά την περίοδο της Τεσσαρακοστής τον αγώνα της ασκήσεως. Επέστρεφαν δε στο μοναστήρι την Κυριακή των Βαΐων, για να εορτάσουν τα Πάθη, τον Σταυρό και την Ανάσταση του Χριστού. Είχαν ως κανόνα να μην συναντά κανείς τον άλλο αδελφό στην έρημο και να μην τον ερωτά, όταν επέστρεφαν, για το είδος της ασκήσεως που έκανε την περίοδο αυτή.

Αυτόν τον κανόνα εφάρμοσε και ο Αββάς Ζωσιμάς. Αφού έλαβε ελάχιστες τροφές, βγήκε από το μοναστήρι και πορεύθηκε στην έρημο, έχοντας την επιθυμία να εισέλθει όσο μπορούσε πιο βαθειά σε αυτή, με την ελπίδα μήπως συναντήσει κάποιον ασκητή που θα τον βοηθούσε να φθάσει σε αυτό που ποθούσε. Πορευόταν προσευχόμενος και τρώγοντας ελάχιστα. Κοιμόταν δε όπου ευρισκόταν.

Είχε περπατήσει μία πορεία είκοσι ημερών όταν, κάποια στιγμή που κάθισε να ξεκουραστεί και έψελνε, είδε στο βάθος μια σκιά που έμοιαζε με ανθρώπινο σώμα. Στην αρχή θεώρησε ότι ήταν δαιμονικό φάντασμα, αλλά έπειτα διαπίστωσε ότι ήταν άνθρωπος. Αυτό το ον που έβλεπε ήταν γυμνό, είχε μαύρο σώμα - το σώμα αυτό προερχόταν από τις ηλιακές ακτίνες - και είχε στο κεφάλι του λίγες άσπρες τρίχες, που δεν έφθαναν πιο κάτω από τον λαιμό. Ο Αββάς Ζωσιμάς έβλεπε την Οσία Μαρία, την ώρα που προσευχόταν. Η Οσία Μαρία η Αιγυπτία ασκούσε την αδιάλειπτη προσευχή και μάλιστα ο Αββάς Ζωσιμάς την είδε όταν εκείνη ύψωσε τα μάτια της στον ουρανό και άπλωσε τα χέρια της και «ἤρξατο εὔχεσθαι ὑποψιθυρίσουσα, φωνὴ δὲ αὐτῆς οὐκ ἠκούετο ἔναρθρος». Και σε κάποια στιγμή, ενώ εκείνος καθόταν σύντρομος, «ὁρᾷ αὐτὴν ὑψωθείσαν ὡς ἕνα πῆχυν ἀπὸ τῆς γῆς καὶ τῷ ἀέρι κρεμαμένην καὶ οὕτω προσεύχεσθαι».

Ο Αββάς Ζωσιμάς προσπάθησε να πλησιάσει, για να διαπιστώσει τι ήταν αυτό που έβλεπε, αλλά το ανθρώπινο εκείνο ον απομακρυνόταν. Έτρεχε ο Αββάς Ζωσιμάς, έτρεχε και εκείνο. Και ο Αββάς κραύγαζε με δάκρυα προς αυτό ώστε να σταματήσει, για να λάβει την ευλογία του. Εκείνο όμως δεν ανταποκρινόταν. Μόλις έφθασε ο Αββάς σε κάποιο χείμαρρο και απόκαμε, εκείνο το ανθρώπινο ον αφού τον αποκάλεσε με το μικρό του όνομα, πράγμα που προκάλεσε μεγάλη εντύπωση στον Αββά, του είπε ότι δεν μπορεί να γυρίσει και να τον δει κατά πρόσωπο, γιατί είναι γυναίκα γυμνή και έχει ακάλυπτα τα μέλη του σώματός της. Τον παρακάλεσε, αν θέλει, να της δώσει την ευχή του και να της ρίξει ένα κουρέλι από τα ρούχα του, για να καλύψει το γυμνό σώμα της. Ο Αββάς έκανε ότι του είπε και τότε εκείνη στράφηκε προς αυτόν. Ο Αββάς αμέσως γονάτισε για να λάβει την ευχή της, ενώ το ίδιο έκανε και εκείνη. Και παρέμειναν και οι δύο γονατιστοί «ἕκαστος ἐξαιτῶν εὐλογῆσαι τὸν ἕτερον».

Επειδή ο Αββάς αναρωτιόταν μήπως έβλεπε μπροστά του κάποιο άυλο πνεύμα, εκείνη διακρίνοντας τους λογισμούς του, του είπε ότι είναι αμαρτωλή, που έχει περιτειχισθεί από το άγιο Βάπτισμα και είναι χώμα και στάχτη και όχι άυλο πνεύμα.

Η Οσία Μαρία κατά την συνάντηση αυτή, αφού αποκάλυψε όλη την ζωή της, ζήτησε από τον Αββά Ζωσιμά να έλθει κατά την Μεγάλη Πέμπτη της επόμενης χρονιάς, σε έναν ορισμένο τόπο στην όχθη του Ιορδάνη ποταμού, κοντά σε μια κατοικημένη περιοχή, για να την κοινωνήσει, ύστερα από πολλά χρόνια μεγάλης μετάνοιας που μεταμόρφωσε την ύπαρξή της. «Καὶ νῦν ἐκείνου ἐφίεμαι ἀκατασχέτω τῷ ἔρωτι», του είπε, δηλαδή είχε ακατάσχετο έρωτα να κοινωνήσει του Σώματος και του Αίματος του Χριστού.

Ο Αββάς Ζωσιμάς επέστρεψε στο μοναστήρι χωρίς να πει σε κανένα τι ακριβώς συνάντησε, σύμφωνα άλλωστε και με τον κανόνα που υπήρχε σε εκείνη την ιερά μονή. Όμως, συνεχώς παρακαλούσε τον Θεό να τον αξιώσει να δει και πάλι «τὸ ποθούμενον πρόσωπον» την επόμενη χρονιά και μάλιστα ήταν στεναχωρημένος γιατί δεν περνούσε ο χρόνος, καθώς ήθελε όλος αυτός ο χρόνος να ήταν μία ημέρα.

Το επόμενο έτος ο Αββάς Ζωσιμάς από κάποια αρρώστια δεν μπόρεσε να βγει από το μοναστήρι στην έρημο, όπως έκαναν οι άλλοι πατέρες στην αρχή της Σαρακοστής και έτσι παρέμεινε στο μοναστήρι. Και την Κυριακή των Βαΐων, όταν είχαν επιστρέψει οι άλλοι πατέρες της Μονής, εκείνος ετοιμάσθηκε να πορευθεί στον τόπο που του είχε υποδείξει η Οσία, για να την κοινωνήσει.

Την Μεγάλη Πέμπτη πήρε μαζί του σε ένα μικρό ποτήρι το Σώμα και το Αίμα του Χριστού, πήρε μερικά σύκα και χουρμάδες και λίγη βρεγμένη φακή και βγήκε από το μοναστήρι για να συναντήσει την Οσία Μαρία. Επειδή όμως εκείνη αργοπορούσε να έλθει στον καθορισμένο τόπο, ο Αββάς προσευχόταν στον Θεό με δάκρυα να μην του στερήσει λόγω των αμαρτιών του την ευκαιρία να τη δει εκ νέου.

Μετά την θερμή προσευχή την είδε από την άλλη πλευρά του Ιορδάνη ποταμού, να κάνει το σημείο του Σταυρού, να πατά πάνω στο νερό του ποταμού «περιπατοῦσαν ἐπὶ τῶν ὑδάτων ἐπάνω καὶ πρὸς ἐκεῖνον βαδίζουσαν». Στην συνέχεια η Οσία τον παρακάλεσε να πει το Σύμβολο της Πίστεως και το «Πάτερ ἠμῶν». Ακολούθως ασπάσθηκε τον Αββά Ζωσιμά και κοινώνησε των ζωοποιών Μυστηρίων. Έπειτα ύψωσε τα χέρια της στον ουρανό, αναστέναξε με δάκρυα και είπε: «Νῦν ἀπολύεις τὴν δούλη σου, ὢ Δέσποτα, κατὰ τὸ ρῆμά σου ἐν εἰρήνῃ, ὅτι εἶδον οἱ ὀφθαλμοί μου τὸ σωτήριόν σου».

Στην συνέχεια, αφού τον παρακάλεσε να έλθει και το επόμενο έτος στο χείμαρρο που την είχε συναντήσει την πρώτη φορά, ζήτησε την προσευχή του. Ο Αββάς άγγιξε τα πόδια της Οσίας, ζήτησε και αυτός την προσευχή της και την άφησε να φύγει «στένων καὶ ὀδυρόμενος», διότι τολμούσε «κρατῆσαι τὴν ἀκράτητον». Εκείνη έφυγε κατά τον ίδιο τρόπο με τον οποίο ήλθε, πατώντας δηλαδή πάνω στα νερά του Ιορδάνη ποταμού.

Το επόμενο έτος, σύμφωνα και με την παράκληση της Οσίας, ο Αββάς βιαζόταν να φθάσει «πρὸς ἐκεῖνο τὸ παράδοξο θέαμα». Αφού βάδισε πολλές ημέρες και έφθασε στον τόπο εκείνο, έψαχνε «ὡς θηρευτὴς ἐμπειρότατος» να δει «τὸ γλυκύτατο θήραμα», την Οσία του Θεού. Όμως δεν την έβλεπε πουθενά. Τότε άρχισε να προσεύχεται στον Θεό κατανυκτικά: «Δεῖξον μοί, Δέσποτα, τὸν θησαυρόν σου τὸν ἄσυλον, ὃν ἐν τῆδε τὴ ἐρήμω κατέκρυψας, δεῖξον μοί, δέομαι, τὸν ἐν σώματι ἄγγελον, οὐ οὐκ ἔστιν ὁ κόσμος ἀπάξιος». Για τον Αββά Ζωσιμά η Οσία Μαρία ήταν άθικτος θησαυρός, άγγελος μέσα σε σώμα, που ο κόσμος δεν ήταν άξιος να τον έχει. Και προσευχόμενος με τα λόγια αυτά είδε «κεκειμένην τὴν Ὁσίαν νεκράν, καὶ τᾶς χεῖρας οὕτως ὥσπερ ἔδει τυπώσασαν καὶ πρὸς ἀνατολᾶς ὄρασαν κειμένην τὸ σχήματι». Βρήκε δε και δική της γραφή που έλεγε: «Θάψον, ἀββᾶ Ζωσιμᾶ, ἐν τούτῳ τὸ τόπω τῆς ταπεινῆς Μαρίας τὸ λείψανον, ἀποδὸς τὸν χοῦν τῷ χοΐ, ὑπὲρ ἐμοῦ διὰ παντὸς πρὸς τὸν Κύριον προσευχόμενος, τελειωθείσης, μηνὶ Φαρμουθὶ (κατ’ Αἰγυπτίους, ὅπως ἐστὶ κατὰ Ρωμαίους Ἀπρίλιος), ἐν αὐτῇ δὲ τὴ νυκτὶ τοῦ πάθους τοῦ σωτηρίου, μετὰ τὴν τοῦ θείου καὶ μυστικοῦ δείπνου μετάληψιν». Την βρήκε δηλαδή νεκρή, κείμενη στην γη, με τα χέρια σταυρωμένα και βλέποντας προς την ανατολή. Συγχρόνως βρήκε και γραφή που τον παρακαλούσε να την ενταφιάσει.

Η Οσία κοιμήθηκε την ίδια ημέρα που κοινώνησε, αφού είχε διασχίσει σε μία ώρα απόσταση την οποία διήνυσε το επόμενο έτος ο Αββάς Ζωσιμάς σε είκοσι ημέρες. Γράφει ο Άγιος Σωφρόνιος: «καὶ ἥνπερ ὤδευσεν ὁδὸν Ζωσιμᾶς διὰ εἴκοσι ἡμερῶν κοπιῶν, εἰς μίαν ὥραν Μαρίαν διέδραμεν καὶ εὐθὺς πρὸς τὸν Θεὸν ἐξεδήμησεν». Το σώμα της είχε αποκτήσει άλλες ιδιότητες, είχε μεταμορφωθεί.

Στην συνέχεια ο Αββάς Ζωσιμάς, αφού έκλαψε πολύ και είπε ψαλμούς κατάλληλους για την περίσταση, «ἐποίησεν εὐχὴν ἐπιτάφιον». Και μετά με μεγάλη κατάνυξη, «βρέχων τὸ σῶμα τοὶς δακρύσι» επιμελήθηκε τα της ταφής. Επειδή, όμως, η γη ήταν σκληρή και ο ίδιος ήταν προχωρημένης ηλικίας, γι' αυτό δεν μπορούσε να την σκάψει και βρισκόταν σε απορία. Τότε «ὁρᾷ λέοντα μέγαν τῷ λειψάνῳ τῆς Ὁσίας παρεστώτα καὶ τὰ ἴχνη αὐτῆς ἀναλείχοντα», δηλαδή είδε ένα λιοντάρι να στέκεται δίπλα στο λείψανο της Οσίας και να γλείφει τα ίχνη της. Ο Αββάς τρόμαξε, αλλά το ίδιο το λιοντάρι «οὐχὶ τοῦτον τοὶς κινήμασι μόνον ἀσπαζόμενον, ἀλλὰ καὶ προθέσει», δηλαδή το ίδιο το λιοντάρι καλόπιανε τον Αββά και τον παρακινούσε και με τις κινήσεις του και με τις προθέσεις του, να προχωρήσει στον ενταφιασμό της. Λαμβάνοντας ο Αββάς θάρρος από το ήμερο του λιονταριού, το παρακάλεσε να σκάψει αυτό το ίδιο τον λάκκο, για να ενταφιασθεί το ιερό λείψανο της Οσίας Μαρίας, επειδή εκείνος αδυνατούσε. Το λιοντάρι υπάκουσε. «Εὐθὺς δὲ ἅμα τῷ σώματι θαπτόμενο», δηλαδή με τα μπροστινά του πόδια άσκαψε το λάκκο, όσο έπρεπε, για να ενταφιασθεί το σκήνωμα της Οσίας Μαρίας.

Ο ενταφιασμός της Οσίας έγινε προσευχομένου του Αββά Ζωσιμά και του λιονταριού «παρεστῶτος». Μετά τον ενταφιασμό έφυγαν και οι δύο, «ὁ μὲν λέων ἐπὶ τὰ ἔνδον τῆς ἐρήμου ὡς πρόβατον ὑπεχώρησε. Ζωσιμᾶς δὲ ὑπέστρεψεν, εὐλογῶν καὶ αἰνῶν τὸν Θεὸν ἠμῶν».

Και ο Άγιος Σωφρόνιος, Πατριάρχης Ιεροσολύμων, καταλήγει ότι έγραψε αυτό το βίο «κατὰ δύναμιν» και «τῆς ἀληθείας μηδὲν προτιμῆσαι θέλων».

Ο βίος της Οσίας Μαρίας της Αιγυπτίας, δείχνει πως μία πόρνη μπορεί να γίνει κατά Χάριν θεός, πως ο άνθρωπος μπορεί να γίνει άγγελος εν σώματι και πως η κατά Χριστόν ελπίδα μπορεί να αντικαταστήσει την υπό του διαβόλου προερχόμενη απόγνωση. Στο πρόσωπο της Οσίας Μαρίας της Αιγυπτίας βλέπουμε τον άνθρωπο που αναζητά την ηδονή και κυνηγά τους ανθρώπους για την ικανοποίησή τους, αλλά όμως με τη Χάρη του Θεού μπορεί να εξαγιασθεί τόσο πολύ, ώστε να φθάσει στο σημείο να την κυνηγούν οι Άγιοι για να λάβουν την ευλογία της και να ασπασθούν το τετιμημένο της σώμα, καθώς επίσης να τη σέβονται και τα άγρια ζώα.

Η Οσία Μαρία η Αιγυπτία με την μετάνοιά της, την βαθιά της ταπείνωση, την υπέρβαση εν Χάριτι του θνητού και παθητού σώματός της, αφ' ενός μεν προσφέρει μια παρηγοριά σε όλους τους ανθρώπους, αφ' ετέρου δε ταπεινώνει εκείνους που υπερηφανεύονται για τα ασκητικά τους κατορθώματα. Δεν ημέρωσε μόνο τα άγρια θηρία που υπήρχαν μέσα της, δηλαδή τα άλογα πάθη, αλλά υπερέβη όλα τα όρια της ανθρώπινη φύσεως και ημέρωσε ακόμη και τα άγρια θηρία της κτίσεως.

Αυτός είναι ο σκοπός και ο πλούτος της ενανθρωπίσεως του Χριστού, που φυλάσσεται μέσα στην Εκκλησία. Με την αποκαλυπτική θεολογία και την εν Χριστώ ζωή ο άνθρωπος μπορεί να μεταμορφωθεί ολοκληρωτικά.

Η Εκκλησία τιμά την μνήμη της Οσίας Μαρίας της Αιγυπτίας και την Ε' Κυριακή των Νηστειών.

Πηγή - αναδημοσίευση:  http://www.agioritikovima.gr

Η Αγία Υπομονή

Η Αγία Υπομονή, κατά κόσμον Ελένη Δραγάση, και αργότερα, ως σύζυγος του Μανουήλ Β' Παλαιολόγου, «Ελένη η εν Χριστώ τω Θεώ αυγούστα και αυτοκρατόρισσα των Ρωμαίων η Παλαιολογίνα», ήταν θυγατέρα του Κωνσταντίνου Δραγάση, ενός από τους πολλούς ηγεμόνες - κληρονόμους του μεγάλου Σέρβου κράλη (βασιλιά) Στεφάνου Δουσάν. Καταγόταν από βασιλική και ευλογημένη γενιά. Στους προγόνους της συγκαταλέγονται άνθρωποι που αγίασαν όπως ο Στέφανος Νεμάνια, σέρβος βασιλέας που μόνασε με το όνομα Συμεών και ήταν κτίτορας της Ιεράς Μονής Χιλανδαρίου του Αγίου Όρους (βλέπε 13 Φεβρουαρίου). Ο Κωνσταντίνος Δραγάσης ανέλαβε την ηγεμονία του σημερινού βουλγαρικού τμήματος της βόρειο - ανατολικής Μακεδονίας, στην περιοχή μεταξύ των ποταμών Αξιού και Στρυμώνος.

Η γέννησή της τοποθετείται στα αμέσως μετά τον θάνατο το Δουσάν χρόνια. Η ανατροφή, η μόρφωση, η αγωγή της, ήταν διαποτισμένα με ό,τι ανώτερο υπαγόρευε το βυζαντινό ιδεώδες, διότι οι Σέρβοι είχαν επηρεαστεί πολύ από τον βυζαντινό πολιτισμό. Ένοιωθε τον εαυτό της περισσότερο ταυτισμένο με τον πολιτισμό και κυρίως με την εθνική συνείδηση της Βυζαντινής αυτοκρατορίας. Συναισθηματικά και ουσιαστικά έρεπε μάλλον προς το Βυζάντιο, του οποίου επέπρωτο να γίνει Αυγούστα και Αυτοκρατόρισσα, περά προς την γενέθλιο σερβική πατρίδα.

Κοντά σ' αυτά και πάνω απ' αυτά, γαλουχήθηκε με την πατροπαράδοτη στην οικογένειά της, ακράδαντη ορθόδοξη πίστη στο Θεό. Αυτή η πίστη είναι που θα την οδηγεί, θα την φωτίζει, και θα την εμπνέει στην πολυτάραχη γεμάτη θλίψεις και δοκιμασίες ζωή της.

Υπολογίζεται να ήταν 19 περίπου χρονών όταν παντρεύτηκε τον Μανουήλ Β' Παλαιολόγο (τέλη του 1390 μ.Χ.), λίγους μήνες πριν γίνει Αυτοκράτορας.

Η καινούργια ζωή της Ελένης - αγίας Υπομονής, από την αρχή της έδειξε ότι θα ήταν Γολγοθάς. Πολλές ήταν οι φορές που χρειάστηκε να πιει το ποτήρι της προσβολής και του εξευτελισμού στο πλευρό του συζύγου της όχι μόνο από τους αλλόθρησκους, αλλά και από τα κατ' όνομα χριστιανικά κράτη της Δύσεως, στην απεγνωσμένη προσπάθειά του να βρει τρόπους σωτηρίας της ετοιμοθάνατης Αυτοκρατορίας.

Η Ελένη - αγία Υπομονή απεδείχθη εξαιρετικός άνθρωπος που συγκέντρωνε πολλές και μεγάλες αρετές, και ψυχική δύναμη. Έδειξε ότι είχε απόλυτη συναίσθηση τόσο της θέσης της και των περιστάσεων, όσο και του ρόλου που αυτές της υπαγόρευαν, σε όλα τα επίπεδα.

Αγαπούσε το λαό. Ήταν η μεγάλη μάνα που ο καθένας μπορούσε να προστρέξει. Συμμεριζόταν τις αγωνίες του και ανησυχίες του ενώπιον των φοβερών εθνικών κινδύνων και προσπαθούσε πάντοτε με την προσευχή, με την πραότητά της και με γλυκά και παρηγορητικά της λόγια να τον ενισχύσει. Είναι πολύ χαρακτηριστικά και εύγλωττα μέσα στην λακωνικότητά της τα όσα γράφει για την Αυτοκρατόρισσα, ο σύγχρονός της φημισμένος φιλόσοφος Γεώργιος Γεμιστός - Πλήθων: «Η Βασιλίς αύτη με πολλήν ταπείνωσιν και καρτερικότητα εφαίνετο να αντιμετωπίζει και τας δύο μορφάς της ζωής. Ούτε κατά τους καιρούς των δοκιμασιών απεγοητεύετο, ούτε όταν ευτυχούσε επανεπαύετο, αλλά εις κάθε περίπτωσιν έκανε το πρέπον. Συνεδύαζε την σύνεσιν με την γενναιότητα, περισσότερον από κάθε άλλην γυναίκα. Διεκρίνετο δια την σωφροσύνην της. Την δε δικαιοσύνην την είχε εις τελειότατον βαθμόν. Δεν εμάθαμε να κάμνει κακόν εις ουδένα, ούτε μεταξύ των ανδρών, ούτε μεταξύ των γυναικών. Αντιθέτως εγνωρίσαμε να κάμνει πολλά καλά και εις πολλούς. Με ποίον άλλον τρόπον δύναται να φανεί εμπράκτως η δικαιοσύνη, εκτός από το γεγονός του να μη κάμνει κανείς ποτέ θεληματικά και σε κανέναν κακό, αλλά μόνον το αγαθόν σε πολλούς;»

Στάθηκε αντάξια του φιλόσοφου και φιλόχριστου συζύγου της Μανουήλ. Στάθηκε άξια δίπλα του για 35 χρόνια, «συνευδοκόντας», σύμφωνα με σύγχρονή τους μαρτυρία, δηλ. όλα γινόντουσαν με συμφωνία, ομόνοια, συναπόφαση, εν πνεύματι Χριστού και αγωνιστική αγιότητα. Κατόρθωναν να τιμούν την αρετή με λόγια και έργα. «Λόγω μεν διδάσκοντας το πρακτέον, έργω δε γενόμενοι πρότυπα και εικόνες εφηρμοσμένης αγάπης».

Στο ευλογημένο ζευγάρι ο Θεός χάρισε οκτώ παιδιά. Έξι αγόρια από τα οποία τα δύο ανέβηκαν στον αυτοκρατορικό θρόνο, ο Ιωάννης Η' (1425 - 1448 μ.Χ.) και ο Κωνσταντίνος ΙΑ', ο τελευταίος θρυλικός αυτοκράτορας (1448 - 29 Μαΐου 1453 μ.Χ.- μαύρη ήμερα αλώσεως της Βασιλεύουσας). Ο Θεόδωρος, ο Δημήτριος και ο Θωμάς διετέλεσαν δεσπότες του Μυστρά, και ο Ανδρόνικος της Θεσσαλονίκης. Και δύο κορίτσια, τα οποία όμως πέθαναν σε μικρή ηλικία. Η πολύτεκνη και φιλότεκνη μητέρα γαλούχησε τα παιδιά της με τα νάματα της πίστεως και τη γλυκύτατη διδασκαλία της Ορθόδοξης Εκκλησίας μας, τα οδηγούσε σε ιερά προσκυνήματα και σεβάσμια Μοναστήρια της Βασιλεύουσας, και επιζητούσε υπέρ αυτών τις ευχές των αγίων ασκητών και Γερόντων. Τα ανέθρεψε «εν παιδεία και νουθεσία Κυρίου», και ποτέ δεν «έπαυσε μετά δακρύων προσευχής και αγάπης να νουθετή ένα έκαστον».Με υπομονή και επιμονή, με προσοχή και προσευχή σμίλεψε τους χαρακτήρες τους, τους έδωσε μαζί με το «ζην»και το «εύ ζην». Έτσι, κατάφερε, μεταξύ άλλων, να θέσει τέρμα στις επί 90 περίπου χρόνια συγκρούσεις μεταξύ των μελών της αυτοκρατορικής οικογένειας για την εξουσία που είχαν εξαντλήσει την αυτοκρατορία. Οι όποιες διαφορές απόψεων η διενέξεις παρουσιάζονταν (μετά το θάνατο του Μανουήλ), ξεπερνιόνταν ήσυχα με το κύρος της μητρικής της παρέμβασης και της προσευχής της.

Ιδιαίτερη ήταν η αγάπη της για τα Μοναστήρια. Εκεί αναπαυόταν, ξεκουραζόταν η ψυχή της, αντλούσε δύναμη και κουράγιο για τη συνέχεια. Αυτό, το ενέπνευσε σε όλη την οικογένειά της. Ο σύζυγός της αφού παρέδωσε τον θρόνο στον πρωτότοκο Ιωάννη, δύο μήνες πριν τον θάνατό του (29 Μαρτίου 1425 μ.Χ.), απεσύρθη στη Μονή του Παντοκράτορος στην Κωνσταντινούπολη, όπου εκάρη μοναχός με το όνομα Ματθαίος. Η ίδια, μετά το θάνατο του συζύγου της έγινε μοναχή (1425 μ.Χ.) στη Μονή της κυράς Μάρθας, με το όνομα Υπομονή. Και τρία από τα παιδιά τους επίσης έγιναν μοναχοί, ο Θεόδωρος και ο Ανδρόνικος (μ. Ακάκιος) στη Μονή του Παντοκράτορος, και ο Δημήτριος (μ. Δαυίδ) στο Διδυμότειχο. Επίσης, η πενθερά της και η κουνιάδα της ετελείωσαν την ζωή τους ως Μοναχές. Το ίδιο και η εγγονή της, κόρη του γιου της Θωμά, Ελένη, που έγινε Μοναχή με το όνομα Υπομονή στη Λευκάδα.

Ακόμα, εν όσω βρισκόταν στην πατρίδα της, μαζί με τον πατέρα της έκτισαν την Ι.Μ. Παναγίας Παμμακαρίστου στο Πογάνοβο της πόλης Δημήτροβγκραντ της Ν.Α. Σερβίας. Στην Κωνσταντινούπολη είχε συνδεθεί με την Ι. Μ. του Τιμίου Προδρόμου της Πέτρας, όπου φυλαγόταν το ιερό λείψανο του οσίου Παταπίου του θαυματουργού (βλέπε 8 Δεκεμβρίου), στον οποίο η αγία Υπομονή έτρεφε ιδιαίτερη ευλάβεια. Η Μονή είχε ιδρυθεί από τον συνασκητή του οσίου Παταπίου στην Αίγυπτο, όσιο Βάρα, έξω από την πύλη του Ρωμανού πριν από το 450 μ.Χ. Με την συμβολή της αγίας ιδρύθηκε στη Μονή γυναικείο γηροκομείο με την επωνυμία «Η ελπίς των απηλπισμένων». Η ευλάβειά της προς τον όσιο Πατάπιο φαίνεται από το γεγονός ότι ο αγιογράφος του σπηλαίου του οσίου Παταπίου στα Γεράνεια όρη της Κορινθίας θεώρησε απαραίτητο να ιστορήσει την αγία Υπομονή δίπλα από το σκήνωμα του οσίου.

Άνθρωπος φωτεινός και φωτισμένος η αγία Υπομονή, προικισμένη με πολλά τάλαντα, που τα «εμπορεύθηκε» με σύνεση και σωφροσύνη και τα πολλαπλασίασε, κατάφερε με την αρετή, την άσκηση και την καρτερία της να φθάσει σε δυσανάβατα μέτρα αρετής. Μια σημαντική φυσιογνωμία εκείνης της εποχής ο Γεννάδιος Σχολάριος, ο πρώτος Οικουμενικός Πατριάρχης μετά την άλωση, στον Παραμυθητικό του Λόγο προς τον Βασιλέα Κωνσταντίνο ΙΑ', «Επί τη κοιμήσει της μητρός Αυτού αγίας Υπομονής», αναφέρει χαρακτηριστικά τα εξής:

«Την μακαρίαν εκείνην Βασίλισσαν όταν την επεσκέπτετο κάποιος σοφός, έφευγεν κατάπληκτος από την ιδικήν της σοφίαν. Όταν την συναντούσε κάποιος ασκητής, αποχωρούσε, μετά την συνάντηση, ντροπιασμένος δια την πτωχείαν της ιδικής του αρετής, συγκρινομένης προς την αρετήν εκείνης. Όταν την συναντούσε κάποιος συνετός, προσέθετεν εις την ιδικήν του περισσοτέραν σύνεσιν. Όταν την συναντούσε κάποιος νομοθέτης, εγινόταν προσεκτικώτερος. Όταν συνομιλούσε μαζί της κάποιος δικαστής, διεπίστωνε ότι έχει ενώπιόν του έμπρακτον Κανόνα Δικαίου. Όταν κάποιος θαρραλέος (τη συναντούσε), ένοιωθε νικημένος, αισθανόμενος έκπληξιν από την υπομονήν, την σύνεσιν και την ισχυρότητα του χαρακτήρος της. Όταν την επλησίαζε κάποιος φιλάνθρωπος, αποκτούσε εντονώτερο το αίσθημα της φιλανθρωπίας. Όταν την συναντούσε κάποιος φίλος των διασκεδάσεων, αποκτούσε σύνεσιν, και, γνωρίζοντας την ταπείνωσιν εις το πρόσωπόν της, μετανοούσε. Όταν την εγνώριζε κάποιος ζηλωτής της ευσεβείας, αποκτούσε μεγαλύτερον ζήλον. Κάθε πονεμένος με τη συνάντηση μαζί της, καταλάγιαζε τον πόνο του. Κάθε αλαζόνας αυτοτιμωρούσε την υπερβολικήν του φιλαυτίαν. Και γενικά κανένας δεν υπήρξε, που να ήλθεν εις επικοινωνίαν μαζί της και να μην έγινε καλύτερος».

Ο Θεός ευδόκησε να μην ζήσει τις τελευταίες τραγικές στιγμές της Αυτοκρατορίας. Την κάλεσε κοντά Του στις 13 Μαρτίου 1450 μ.Χ., έχοντας διανύσει 35 χρόνια ως Αυτοκρατόρισσα και 25 ως ταπεινή μοναχή. Ο σύγχρονός της διάκονος Ιωάννης Ευγενικός, αδελφός του Μάρκου του Ευγενικού Αρχιεπισκόπου Εφέσου, στον Παραμυθητικό του Λόγο προς τον Κωνσταντίνον Παλαιολόγον επί τη κοιμήσει της Μητρός του αγίας Υπομονής συνοψίζει:

«Ως προς δε την αοίδιμον, εκείνην Δέσποινα Μητέρα σου, τα πάντα εν όσω ζούσε, ήσαν εξαίρετα, η πίστις, τα έργα, το γένος, ο τρόπος, ο βίος, ο λόγος και όλα μαζί ήσαν σεμνά και επάξια της θείας τιμής και, όπως έζησε μέτοχος της θείας Προνοίας, έτσι και ετελεύτησεν».

Η «Αγία Δέσποινα»,όπως την ονομάζει ο Γεώργιος Φραντζής, συνέδεσε την έννοια του μοναχικού της ονόματος (Υπομονή) με τον τρόπον αντιμετωπίσεως και των ευτυχών στιγμών και των απείρων δυσκολιών της όλης ζωής της. Υπομονή κατά βίον, πράξιν και μοναχικό όνομα. «Τη υπομονή αυτής εκτήσατο την ψυχήν αυτής».

Σύγχρονο θαύμα της Αγίας

Είναι αρκετές οι εμφανίσεις της αγίας Υπομονής τα τελευταία χρόνια σε ευσεβείς και μη χριστιανούς. Επιλεκτικά καταχωρούμε ένα συμβάν που περιγράφει την θαυμαστή εμφάνισί της και θεραπεία κάποιου ασθενή.

«Η αγία Υπομονή εμφανίσθηκε ως μοναχή σε κάτοικο των Αθηνών που εργαζόταν σε ταξί. Το σταμάτησε και ζήτησε να κατευθυνθεί προς το Λουτράκι. Ο ταξιτζής είχε καρκίνο του δέρματος στα χέρια του και βρισκόταν σε μεγάλη απελπισία.

Καθ' οδόν η μοναχή που φορούσε ένα κουκούλι με κόκκινο σταυρό τον ρώτησε: «Γιατί είσαι μελαγχολικός;» και εκείνος δεν δίστασε να ομολογήσει όλη την αλήθεια. Μετά τον ρώτησε αν θέλει να τον σταυρώσει για να γίνει καλά και εκείνος δέχθηκε. Σε λίγο όμως τον έπιασε υπνηλία και παρεκάλεσε την μοναχή να σταθούνε λίγο για να μην σκοτωθούνε. Είχαν φθάσει κοντά στα διόδια και εύκολα θα έβρισκαν άλλο ταξί αν εκείνη βιαζόταν. Κάθισε στην άκρη του δρόμου και τον πήρε ο ύπνος. Όταν ξύπνησε διαπίστωσε ότι τα χέρια του είχαν γίνει καλά, αλλά η μοναχή είχε εξαφανιστεί. Ρώτησε τους ανθρώπους των διοδίων μήπως είδανε καμιά μοναχή εκεί κοντά, αλλά κανείς δεν την είχε δει. Τότε συγκλονισμένος γύρισε στο ταξί του και κατάλαβε ότι κάποια αγία ήταν κι' έγινε άφαντη. Κατευθύνθηκε μετά στον γιατρό του και του διηγήθηκε το περιστατικό. Την στιγμή εκείνη έπεσε το μάτι του σε μια εικόνα που ήταν κρεμασμένη στον τοίχο του ιατρείου. Πετάχτηκε απ' το κάθισμά του και φώναξε: «Αυτή ήταν».

Σημειωτέον ότι η εικόνα ήταν της αγίας Υπομονής. Έτσι έμαθε ποια ήταν εκείνη που τον θεράπευσε και τον γλύτωσε και απ' την απελπισία. Το κουκούλι με τον κόκκινο σταυρό έδειχνε την καταγωγή πριν γίνει αυτοκρατόρισσα του Βυζαντίου και με αυτό το μοναχικό σχήμα τελείωσε και την επίγεια ζωή της. Εκ των υστέρων γίνηκε γνωστό ότι η ημέρα που γίνηκε το θαύμα ήταν 13 Μαρτίου, ημέρα που η αγία γιορτάζει».

Εικόνα της ευρίσκεται στην Ιερά Μονή οσίου Παταπίου στο Λουτράκι Κορινθίας και η Εκκλησία τιμά την μνήμη της Οσίας Υπομονής, επίσης, στις 13 Μαρτίου.
Λιγότερα (-)


Λειτουργικά κείμενα


Ἀπολυτίκιον
Ήχος πλ. α'. Τον συνάναρχον Λόγον.
Την κλεινήν βασιλίδα έγκωμιάοωμεν, Υπομονήν την οσίαν, περιστεράν ευλαβή εκ του κόσμου πετασθείσαν της συγχύσεως προς τας σκηνάς του ουρανού εν αγάπη ακλινεί, ασκήσει και ταπεινώσει βοώντες' Μήτερ, λιταίς σου θραϋσον ημών της αμαρτίας δεσμούς.

Κοντάκιον
Ήχος πλ. δ'. Τη Υπερμάχω.
Υπομονής θεοστηρίκτου την ομώνυμον και βασιλίδων θεοσόφων την υπέρτιμον, την εκλάμψασαν ως άστρον εν Βυζαντίω και χορούς μοναζουσών καταπυρσεύσασαν, ταπεινώσεως βολαίς ανευφημήσωμεν, πόθω κράζοντες. Χαίροις, Μήτερ πανεύφημε.
Μεγαλυνάριον
Χαίροις εκμαγείον υπομονής, στήλη σωφροσύνης, αδιάσειστον αρετών, τείχος και ταμείον, Υπομονή, αγάπης, ενθέων βασιλίδων κέρας περίδοξον.

Πηγή

17 Φεβρουαρίου: Συναξάρι Αγίου Θεοδώρου Τύρωνος

 Πηγή

Στις 17 Φεβρουαρίου, η Εκκλησία μας τιμά τη μνήμη του Αγίου Θεοδώρου του Τήρωνος, ενός γενναίου μεγαλομάρτυρα της πίστης. Γεννήθηκε στην Αμάσεια του Πόντου και υπηρέτησε στον ρωμαϊκό στρατό την εποχή των διωγμών του Διοκλητιανού. Αν και χριστιανός από παιδί, έκρυβε την πίστη του όχι από φόβο, αλλά περιμένοντας την κατάλληλη στιγμή.

Όταν αποκαλύφθηκε, βασανίστηκε σκληρά, αλλά έμεινε αμετακίνητος στην πίστη του. Τελικά, παρέδωσε το πνεύμα του, μαρτυρώντας για τον Χριστό. Η Εκκλησία τιμά τη μνήμη του ως παράδειγμα θάρρους και αφοσίωσης, και ο Άγιος Θεόδωρος συνεχίζει να εμπνέει τους πιστούς μέσα στους αιώνες.

Αφήγηση: Σταύρος Γιαγκάζογλου

Όσιος Παΐσιος: Τι είναι η θεία παρηγοριά και πώς έρχεται

(Επιμέλεια Στέλιος Κούκος)

Γέροντα, τι είναι η θεία παρηγοριά;
– Η θεία παρηγοριά τι είναι; Θα σας πω ένα παράδειγμα, για να καταλάβετε καλύτερα. Ένα παιδάκι κάνει μια μικρή ζημιά, σπάζει λ.χ. ένα εργαλείο του πατέρα του, και ύστερα στενοχωριέται και κλαίει, γιατί την θεωρεί πολύ μεγάλη. Όσο περισσότερο κλαίει και αναγνωρίζει την ζημιά που έκανε και υποφέρει, τόσο περισσότερο ο πατέρας του το χαϊδεύει και το παρηγορεί: «Καλά, παιδάκι μου, μη στενοχωριέσαι, δεν πειράζει, θα αγοράσουμε άλλο». Εκείνο όμως, βλέποντας την στοργή του πατέρα του, κλαίει από φιλότιμο περισσότερο. «Δεν μπορώ, λέει, να μη στενοχωριέμαι. Να, τώρα χρειάζεται το εργαλείο και εγώ το έσπασα». «Παιδάκι μου, δεν είναι τίποτε, παλιό ήταν», του λέει.

Αλλά εκείνο πάλι στενοχωριέται. Και όσο αυτό στενοχωριέται, άλλο τόσο ο πατέρας του το σφίγγει στην αγκαλιά του, το φιλάει και το χαϊδεύει. Έτσι, και όσο περισσότερο υποφέρει ο άνθρωπος και λυπάται για την αμαρτωλότητά του ή για την αχαριστία του προς τον Θεό και κλαίει φιλότιμα που λύπησε με τις αμαρτίες του τον Θεό Πατέρα του, τόσο περισσότερο και ο Θεός τον ανταμείβει με θεία αγαλλίαση και τον γλυκαίνει εσωτερικά.

Αυτή η λύπη έχει μεν πόνο, αλλά έχει και ελπίδα και παρηγοριά. Όποιος όμως θέλει την θεία παρηγοριά, δεν πρέπει να ζητάη παρηγοριά. Πρέπει να νιώση το σφάλμα του, να μετανοιώση, και τότε θα έρθη από μόνη της η θεία παρηγοριά.

Κάποτε είχε δημιουργηθή στο Άγιον Όρος ένα θέμα και είχαν εκτεθή μερικοί. Τυχαία με
συνάντησε ένας από αυτούς που είχαν εκτεθή και μου είπε: «Αχ, και σε ήθελα, για να με
παρηγόρησης». Και αυτό, γιατί τον είχε ξεσκονίσει κάποιος. Και είχε δίκιο ο άλλος που τον ξεσκόνισε. Όταν το άκουσα, απόρησα! Να ζητάη παρηγοριά, ενώ είχε σφάλει! Αν δεν ζητούσε παρηγοριά, αλλά ταπεινωνόταν και έλεγε: «έσφαλα, Θεέ μου», θα ερχόταν η θεϊκή παρηγοριά μέσα του.

Τώρα αυτός, ενώ είχε σφάλει, ήθελε να του πω: «Δεν πειράζει, μη στενοχωριέσαι, δεν ήταν και τόσο μεγάλο το φταίξιμο σου, δεν φταις μόνον εσύ, φταίει και ο άλλος». Ε, τι παρηγοριά είναι αυτή; Αυτό είναι κοροϊδία. Η θεία παρηγοριά έρχεται από την μετάνοια.

Όταν, Γέροντα, μετά από μια πτώση ακόλουθη μια κατάσταση μετανοίας, αλλά αισθάνεσαι ένα ψυχικό και σωματικό τσάκισμα, σημαίνει ότι η μετάνοια δεν είναι σωστή;
– Την πρώτη μέρα δικαιολογείται ένα ψυχικό και σωματικό τσάκισμα. Έπειτα όμως, όταν
υπάρχη πραγματική μετάνοια, αν και λυπάται και πονάη εσωτερικά ο άνθρωπος, νιώθει την θεία παρηγοριά.

Ναι, αλλά δεν ξεχνάει και το σφάλμα του.
– Ναι, δεν το ξεχνάει. Θλίβεται-παρηγοριέται, θλίβεται-παρηγοριέται. Ένα σκαμπίλι δίνει
στον εαυτό του για το σφάλμα που έκανε, ένα χάδι δέχεται από τον Θεό, ένα σκαμπίλι- ένα χάδι… Αυτή είναι η μετάνοια που φέρνει την θεία παρηγοριά.


Από το βιβλίο του Γέροντος Παϊσίου Αγιορείτου (νυν οσίου Παϊσίου), «Λόγοι γ’, Πνευματικός αγώνας», έκδοση Ιερού Ησυχαστηρίου «Ευαγγελιστής Ιωάννης ο Θεολόγος», Σουρωτή Θεσσαλονίκης.

Πηγή

Σύγχρονες προκλήσεις της Εκκλησίας

Πηγή

 Στην σημερινή πολύπλοκη πραγματικότητα η Εκκλησία καλείται να αντιμετωπίσει μια σειρά από προκλήσεις που “ταλανίζουν” την κοινωνία και τον κάθε πολίτη της σε κάθε πτυχή της ζωής του, από την σχολική του ζωή μέχρι και την ενηλικίωση. Σωτήριος σταθμός για τον άνθρωπο αυτής της κοινωνίας είναι η Εκκλησία, η οποία σε κάθε περίπτωση αποτελεί ένα κέντρο πραγματικής γαλήνης

Αυτή η Εκκλησία καλείται πολλές φορές καλείται να αντιμετωπίσει προκλήσεις της νεωτερικής και μετανεωτερικής κοινωνίας, που ποτέ προηγουμένως να μην είχε κληθεί να αντιμετωπίσει. Υπό αυτό το πρίσμα η Εκκλησία οφείλει να θέσει καινούργιες βάσεις διαλόγου με αυτή την κοινωνία για να συνεχιστεί χωρίς κάποιο εμπόδιο το έργο της, διάδοσης του μηνύματος του Ευαγγελίου

Σύγχρονες προκλήσεις της Εκκλησίας – π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός, θεολόγο-εκπαιδευτικό και Γενικό Αρχιερατικό Επίτροπο της Ιεράς Μητροπόλεως Κέρκυρας.

Αγία Φιλοθέη, η Αθηναία

Η Αγία Φιλοθέη η Αθηναία χρησιμοποίησε όλη την πατρική και συζυγική της περιουσία για να ανακουφίσει τους υπόδουλους Έλληνες τον καιρό που «όλα τά ’σκιαζε η φοβέρα και τα πλάκωνε η σκλαβιά». Σύντομα, το μοναστήρι της έγινε μια μικρή «Βασιλειάδα» που έβρισκαν καταφύγιο όσοι είχαν ανάγκη από τα γηρατειά, την ασθένεια και την οικονομική βοήθεια. Σε αυτό το βιβλίο τα παιδιά μαθαίνουν μέσα από ένα διήγημα, για τη ζωή, τη δράση και το μαρτύριο της Φιλοθέης, ώστε δικαίως να ονομαστεί «Κυρά των Αθηνών» και φυσικά Αγία. Οι αναγνώστες παίρνουν ένα ζωντανό παράδειγμα χριστιανικής πίστης, θάρρους και υπομονής για να αντιμετωπίσουν τη ζωή. Τη ζωή που μπορεί να μην είναι πάντα εύκολη ή δίκαιη. Είναι, όμως, πάντα ένα ωραίο στάδιο αγωνίσματος του «καλού αγώνα» που στεφανώνεται συνεχώς από το Θεό.

Αγία Λυδία: Η Πρώτη Χριστιανή της Ευρώπης

Πηγή

 

Η Αγία Λυδία και η απαρχή της Εκκλησίας στην Ευρώπη με τον Θεοφ. επίσκοπος Θεσπιών κ. Παύλος

Η Αγία Λυδία των Φιλίππων, μια γυναίκα πορφυροπώλις από τη Μικρά Ασία, ήταν η πρώτη που πίστεψε στον Χριστό επί ευρωπαϊκού εδάφους. Η συνάντησή της με τον Απόστολο Παύλο στον Ζυγάκτη ποταμό δεν ήταν μόνο η απαρχή της χριστιανικής πίστης στην Ελλάδα, αλλά και η απαλή ρήξη ενός κόσμου που αναζητούσε το φως.
Στο βίντεο που ακολουθεί, ξεδιπλώνεται αυτή η πνευματική τομή με ιστορικά, θεολογικά και πολιτισμικά στοιχεία, από τον τόπο όπου το Ευαγγέλιο ακούστηκε για πρώτη φορά σε ελληνικά χώματα.

Άγιος Δημήτριος: ο Βίος και το Μαρτύριο του Αγίου

Πότε έζησε ο Άγιος Δημήτριος και πού γεννήθηκε

 Ο Άγιος Δημήτριος γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη μεταξύ του 280 - 284 μ.Χ. και έζησε την περίοδο των αυτοκρατόρων Διοκλητιανού και Μαξιμιανού.

 Καταγόταν από αριστοκρατική οικογένεια και σε σύντομο χρονικό διάστημα κατέκτησε ανώτερες βαθμίδες στο Ρωμαϊκό στρατό. Μάλιστα, σε ηλικία 22 ετών έλαβε τον βαθμό του Χιλίαρχου.

 Η μεταστροφή του Αγίου Δημητρίου στο Χριστιανισμό

 Το 303 μ.Χ. ο Άγιος Δημήτριος έγινε Χριστιανός, όταν υπηρετούσε ως αξιωματικός του ρωμαϊκού στρατού, κάτω από τη διοίκηση του Τετράρχη Γαλερίου Μαξιμιανού.

Μόλις έγινε γνωστή η πίστη του Αγίου, ο αυτοκράτορας Διοκλητιανός διέταξε τη φυλάκισή του, με την κατηγορία ότι αγνόησε το αυτοκρατορικό διάταγμα «περί αρνήσεως του χριστιανισμού».

Η συνάντηση του Αγίου Δημητρίου με τον Νέστορα

 

Μέσα στη φυλακή ο Άγιος Δημήτριος συνάντησε έναν άλλον νέο και Χριστιανό, τον Νέστορα, ο οποίος επρόκειτο να μονομαχήσει με τον φοβερό μονομάχο της εποχής Λυαίο.

 Ο Νέστορας, λίγο πριν την μονομαχία του, συναντήθηκε με τον Άγιο Δημήτριο και ζήτησε να τον βοηθήσει.

 Ο Άγιος Δημήτριος έδωσε την ευχή του και ο Νέστορας νίκησε τον Λυαίο!

 Το γεγονός αυτό προκάλεσε την οργή του αυτοκράτορα και αμέσως διέταξε να θανατωθούν και οι δύο.

Πώς απεικονίζεται ο Άγιος Δημήτριος στις βυζαντινές εικόνες

 Στις βυζαντινές εικόνες και στη σύγχρονη Αγιογραφία, ο Άγιος Δημήτριος παρουσιάζεται αρκετές φορές ως καβαλάρης με κόκκινο άλογο να πατά τον άπιστο Λυαίο.

 Το μέρος που μαρτύρησε ο Άγιος και ο τάφος του

 Το σώμα του Αγίου Δημητρίου ετάφη στον τόπο του μαρτυρίου του, στην Κρύπτη που βρίσκεται στον Ιερό Ναό του Αγίου Δημητρίου στη Θεσσαλονίκη.

 Από τον τάφο του Αγίου δημιουργήθηκε φρέαρ που ανέβλυζε μύρο, γεγονός που έδωσε στον Άγιο το προσωνύμιο του Μυροβλήτου.

 Ἀπολυτίκιον

Μέγαν εὕρατο ἐv τοῖς κιvδύvοις, σὲ ὑπέρμαχοv, ἡ οἰκουμένη, Ἀθλοφόρε τὰ ἔθνη τροπούμενον. Ὡς οὖν Λυαίου καθεῖλες τὴν ἔπαρσιν, ἐν τῷ σταδίῳ θαῤῥύvας τὸν Νέστορα, οὕτως Ἅγιε, Μεγαλομάρτυς Δημήτριε, Χριστὸν τὸν Θεὸν ἱκέτευε, δωρήσασθαι ἡμῖν τὸ μέγα ἔλεος.

Πηγή

 

 

 

Ο άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός (συλλογή εικόνων)

Συλλογή είκοσι εικόνων με θέμα τον άγιο Κοσμά τον Αιτωλό και την απόδοσή του στη νεότερη και σύγχρονη ελληνική εκκλησιαστική τέχνη. Στόχοι του μαθησιακού αντικειμένου είναι να εξασκηθούν οι μαθητές στην παρατήρηση εποπτικού υλικού, να εξοικειωθούν με την εικονογραφία του Αγίου και να προβούν σε δημιουργικές συγκρίσεις μεταξύ των εικόνων. Πιο συγκεκριμένα, η συλλογή περιλαμβάνει γλυπτά, φορητές εικόνες, τοιχογραφίες και μεταγενέστερες αγιογραφίες με τη μορφή του Αγίου. Ακόμη, στη συλλογή περιλαμβάνονται φωτογραφίες από το μνήμα και τη λειψανοθήκη του Κοσμά του Αιτωλού, καθώς και από θέσεις στις οποίες δίδαξε. Να σημειωθεί, επίσης, ότι για κάθε εικόνα δίνονται σύντομες πληροφορίες με μορφή επεξήγησης, καθώς και σχετικός υπερσύνδεσμος.

Άγιοι της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας (συλλογή εικόνων)

Συλλογή δεκαεννέα εικόνων με θέμα τους Αγίους της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας. Στόχοι του μαθησιακού αντικειμένου είναι η εξάσκηση των μαθητών στην παρατήρηση εποπτικού υλικού και κυρίως η εξοικείωσή τους με τα πρόσωπα που διέδωσαν τη χριστιανική πίστη στη Δύση. Απώτεροι στόχοι είναι να γνωρίσουν οι μαθητές τον τρόπο απόδοσης των συγκεκριμένων Αγίων και μοναχών στην τέχνη και να προβούν σε δημιουργικές συγκρίσεις μεταξύ των εικόνων. Πιο συγκεκριμένα, οι εικόνες της συλλογής παρουσιάζουν τους αγίους Πατρίκιο, Αυγουστίνο, Βενέδικτο, Κολούμπα, Αϊντάν, Βιλιμπρόρντ και Φραγκίσκο, καθώς και τον Ιγνάτιο Λογιόλα, μέσα από έργα τέχνης. Για κάθε εικόνα, μάλιστα, δίνονται σύντομες πληροφορίες με μορφή επεξήγησης, καθώς και σχετικός υπερσύνδεσμος.

Ο Μέγας Κωνσταντίνος και η αγία Ελένη στη δυτική τέχνη (συλλογή εικόνων)

Συλλογή δεκαοκτώ εικόνων με θέμα τον Μέγα Κωνσταντίνο και την αγία Ελένη και την απόδοσή τους στη δυτική τέχνη. Στόχοι του μαθησιακού αντικειμένου είναι η εξάσκηση των μαθητών στην παρατήρηση εποπτικού υλικού και η εξοικείωσή τους με τη ζωή και τη δράση των δύο ανθρώπων που εδραίωσαν τον Χριστιανισμό στη Ρωμαϊκή αυτοκρατορία. Απώτεροι στόχοι είναι να γνωρίσουν οι μαθητές τον τρόπο απόδοσης των Ισαποστόλων Ελένης και Κωνσταντίνου στην τέχνη της Δύσης και να προβούν σε δημιουργικές συγκρίσεις μεταξύ των εικόνων. Πιο συγκεκριμένα, στη συλλογή περιλαμβάνονται νομίσματα, γλυπτά, τοιχογραφίες, πίνακες ζωγραφικής και μικρογραφίες χειρογράφων, που χρονολογούνται από τον 4ο μ.Χ. αιώνα έως και τον 20ό. Να σημειωθεί, επίσης, ότι για κάθε εικόνα δίνονται σύντομες πληροφορίες με μορφή επεξήγησης, καθώς και σχετικός υπερσύνδεσμος.

Απολυτίκια Αγίων: Ιωάννη του Προδρόμου, Ταρσιζίου, Βαρθολομαίου ή Ναθαναήλ. Κυρίλλου και Μεθοδίου ,Αμβροσίου Μεδιολάνων, Αικατερίνης, Αγγελή, Δημητρίου, Βασιλείου,Μακρίνας,Φιλοθέης,Διονυσίου του Αρεοπαγίτη, Θεοδώρου του Στουδίτη, Ιακώβου του Αδελφόθεου, Αθανασίου, Φιλίππου του διακόνου, Ιγνατίου, Μάρκου του Ευγενικού, Κωνσταντίνου και Ελένης, Αναργύρων,Μάξιμου του Ομολογητή, Κλήμη Ρώμης, Κοσμά του Αιτωλού, Γρηγορίου του Θεολόγου, Αντωνίου, Πέτρου και Παύλου, Ιωάννη του Ελεήμονα, Ακύλα και Πρίσκιλας,

Απολυτίκιο του αγίου Ιωάννη του Προδρόμου

Απολυτίκιο του αγίου Ταρσιζίου

Απολυτίκιο του αγίου Βαρθολομαίου ή Ναθαναήλ

 Απολυτίκιο των αγίων Κυρίλλου και Μεθοδίου

 Απολυτίκιο του αγίου Αμβροσίου Μεδιολάνων  

 Απολυτίκιο της αγίας Αικατερίνης

Απολυτίκιο του αγίου Αγγελή

Απολυτίκιο του αγίου Δημητρίου

 Απολυτίκιο του αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου

Απολυτίκιο του αγίου Αντωνίου   

 Απολυτίκιο των αγίων Πέτρου και Παύλου

 Απολυτίκιο του αγίου Ιωάννη του Ελεήμονα

Απολυτίκιο των αγίων Ακύλα και Πρίσκιλλας 

 Απολυτίκιο του αγίου Βασιλείου

Απολυτίκιο της αγίας Μακρίνας 

Απολυτίκιο της αγίας Φιλοθέης 

Απολυτίκιο του αγίου Κοσμά του Αιτωλού 

 Απολυτίκιο του αγίου Κλήμη Ρώμης

Απολυτίκιο του αγίου Διονυσίου του Αρεοπαγίτη 

 Απολυτίκιο του αγίου Μάξιμου του Ομολογητή

Απολυτίκιο του αγίου Ιγνατίου 

 Απολυτίκιο των αγίων Αναργύρων

Απολυτίκιο των αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης 

 Απολυτίκιο του αγίου Μάρκου του Ευγενικού

 Απολυτίκιο του αγίου Φιλίππου του διακόνου

Απολυτίκιο του αγίου Ιακώβου του Αδελφόθεου 

Απολυτίκιο του αγίου Αθανασίου 

 Απολυτίκιο του αγίου Θεοδώρου του Στουδίτη

 

 

 

Ο Άγιος Σιλουανός και οι σύγχρονοι Άγιοι

Πηγή

 

Με τον π. Ιωάννη Σαββάκη, πρωτοπρεσβύτερο οικουμενικού θρόνου

Η Εκκλησία δεν έπαψε ποτέ να είναι ζωντανή· ακόμη και σε εποχές που θεωρήθηκαν σκοτεινές ή παρακμιακές, ο Θεός ανέδειξε Αγίους, όπως τον Άγιο Πορφύριο, τον Άγιο Παΐσιο και τόσους άλλους που γνωρίσαμε. Το Άγιον Όρος, που κάποιοι νόμιζαν πως έσβηνε, συνέχισε να γίνεται εργαστήρι αγιότητας, με μορφές όπως ο Άγιος Ιωσήφ ο Ησυχαστής και τα πνευματικά του τέκνα.

Η ζωή της Εκκλησίας ξεκινά από το Άγιο Θυσιαστήριο· η Θεία Ευχαριστία είναι η «λάβα της αγάπης του Θεού» που δεν καταστρέφει, αλλά ποτίζει, δροσίζει και καρπίζει τις καρδιές των ανθρώπων, όπως η γη γίνεται πιο εύφορη μετά από την έκρηξη ενός ηφαιστείου.

Από εκεί γεννιούνται Άγιοι σε κάθε εποχή, γιατί χωρίς τη Θεία Λειτουργία ο κόσμος δεν μπορεί να ζήσει. Ακόμη κι αν το ποίμνιο φαίνεται μικρό, είναι αρκετό για να ζυμώσει ολόκληρη την κοινωνία με το Ευαγγέλιο και την παρουσία του Χριστού.

Οι άγιοι Ανάργυροι, Κοσμάς και Δαμιανός, στην ανατολική τέχνη (συλλογή εικόνων)

Συλλογή επτά εικόνων με θέμα τους αγίους Αναργύρους και την απόδοσή τους στην ορθόδοξη χριστιανική τέχνη. Στόχοι του μαθησιακού αντικειμένου είναι η εξάσκηση των μαθητών στην παρατήρηση εποπτικού υλικού και κυρίως η εξοικείωσή τους με την εκκλησιαστική ζωγραφική. Απώτερος στόχος είναι να προβούν οι μαθητές σε δημιουργικούς συσχετισμούς και συγκρίσεις, αναφορικά με τα χαρακτηριστικά, τα ενδύματα και τη στάση των Αγίων. Πιο συγκεκριμένα, στη συλλογή περιλαμβάνονται φορητές εικόνες και μεταγενέστερες αγιογραφίες ανατολικής τεχνοτροπίας, που χρονολογούνται από τον 15ο αιώνα έως και τη σύγχρονη εποχή. Να σημειωθεί, επίσης, ότι για κάθε εικόνα δίνεται σχετικός υπερσύνδεσμος.