Θρησκευτικά Β΄ Γυμνασίου:Διαδρομές στην Ορθόδοξη Χριστιανική Πίστη (Eβίτα Ρεντζή - Έφη Ψαρογιώργου)

Δείτε ολόκληρο το βιβλίο εδώ

Ενότητα 1: Η Εκκλησία του Χριστού στην ιστορία

• 1.1 Εκκλησία: Μια νέα κοινότητα γεννιέται… Η ίδρυση της Εκκλησίας στα Ιεροσόλυμα κατά την ημέρα της Πεντηκοστής, η οποία θεωρείται η «γενέθλια ημέρα» της.
• 1.2 Eκκλησία: κοινότητα αγάπης με οδηγό τον Χριστό: Η Εκκλησία ως «Σώμα Χριστού», όπου ο Χριστός είναι η κεφαλή και οι πιστοί τα μέλη που αλληλεπιδρούν όπως τα συστήματα του ανθρώπινου οργανισμού.
• 1.3 Όταν οι πρώτοι Χριστιανοί οργανώνονται με πυξίδα την αγάπη: Η ζωή των πρώτων κοινοτήτων με κοινοκτημοσύνη και τις «Αγάπες» (κοινά δείπνα).
• Δραστηριότητες: Συμπλήρωση εννοιών για τη «φώτιση», καταγραφή κανόνων επικοινωνίας σε χαρτόνι και πρόταση δράσεων για ένα σχολείο που λειτουργεί ως «Σώμα Χριστού».

Ενότητα 2: Η Εκκλησία ανοίγεται στην οικουμένη

• 2.1 Ο Απόστολος Παύλος καινοτομεί! Η μεταστροφή του Παύλου και η έναρξη του κηρύγματος στα έθνη.
• 2.2 Ο Aπόστολος Παύλος ανοίγει νέους δρόμους! Η ομιλία στον Άρειο Πάγο και η ίδρυση των πρώτων εκκλησιών στην Ελλάδα.
• Δραστηριότητες: Σχεδίαση του περιγράμματος του Παύλου με σκέψεις και αντιδράσεις του κόσμου, και συζήτηση για τον σεβασμό στην παράδοση των άλλων.

Ενότητα 3: Διωγμοί, μαρτύρια και ανεξιθρησκία

• 3.1 Η ελευθερία της πίστης: βασικό δικαίωμα της ανθρώπινης ύπαρξης: Οι δυσκολίες και τα διλήμματα των Χριστιανών κατά τους διωγμούς.
• 3.2 Η θρησκευτική ελευθερία τότε και σήμερα! Το Διάταγμα των Μεδιολάνων και η σημασία της ανεξιθρησκίας στον σύγχρονο κόσμο.
• Δραστηριότητες: Παιχνίδι ρόλων για τη θέση ενός Χριστιανού στην εποχή των διωγμών και σύνταξη προτάσεων για τη «Βουλή των Εφήβων» σχετικά με τη θρησκευτική ελευθερία.

Ενότητα 4: Αγία Γραφή

• 4.1 Γνωριμία με την Αγία Γραφή: Η δομή της Βίβλου ως συλλογή 76 βιβλίων.
• 4.2 Παλαιά και Καινή Διαθήκη: Μια αδιάσπαστη ιστορική συνέχεια... Η σχέση υπόσχεσης (Π.Δ.) και εκπλήρωσης (Κ.Δ.) στο πρόσωπο του Χριστού.
• 4.3 Ο λόγος του Θεού γίνεται πηγή έμπνευσης για την τέχνη και τον πολιτισμό: Η επίδραση των βιβλικών κειμένων στις τέχνες παγκοσμίως.
• Δραστηριότητες: Τοποθέτηση βιβλικών γεγονότων σε χρονογραμμή και δημιουργία μικρών έργων τέχνης (κόμικ, ποίημα) εμπνευσμένων από τις Επιστολές του Παύλου.

Ενότητα 5: Η συνάντηση του Χριστιανισμού με τον Ελληνικό κόσμο

• 5.1 Συνάντηση δύο κόσμων: Τα κοινά σημεία και η γόνιμη σύνθεση μεταξύ της ελληνικής σκέψης και της χριστιανικής διδασκαλίας.
• 5.2 …και οι Τρεις ήταν υπέροχοι! Το έργο των Τριών Ιεραρχών και η στάση τους απέναντι στην κλασική παιδεία.
• Δραστηριότητες: Αντιστοίχιση αρχαίων γνωμικών (π.χ. Αντιγόνη) με χριστιανικά χωρία και συζήτηση σε δυάδες για τη σημασία της επιλογής των «ωφέλιμων» γνώσεων.

Ενότητα 6: Η Εκκλησία διαφυλάττει την ενότητα και την αλήθεια της

• 6.1 Η προάσπιση της αλήθειας: Η ανάγκη των δογμάτων και των κανόνων για τη συνοχή της κοινότητας.
• 6.2 Η διαφύλαξη της ενότητας της Εκκλησίας: Ο Συνοδικός θεσμός και η θέσπιση του Συμβόλου της Πίστεως κατά των αιρέσεων.
• Δραστηριότητες: Αγώνας επιχειρηματολογίας για τον ρόλο των κανόνων στην τάξη και παιχνίδι ρόλων για την εξήγηση των άρθρων του «Πιστεύω» σε κάποιον που πρόκειται να βαπτιστεί.

Ενότητα 7: Μαρτυρία του Χριστού και της Εκκλησίας στον κόσμο

• 7.1 Η μαρτυρία της αγάπης! Η ιεραποστολή ως αποστολή της Εκκλησίας και ο σεβασμός στη διαφορετικότητα των πολιτισμών.
• Δραστηριότητες: Συζήτηση για τις σύγχρονες «αποστολές» των νέων (εθελοντισμός) και προετοιμασία ερωτημάτων για την επίσκεψη ενός ιεραποστόλου στο σχολείο.

Ενότητα 8: Η λατρευτική ζωή της Εκκλησίας. Γιορτές και εορταστικοί κύκλοι

• 8.1 Η Oρθόδοξη Χριστιανική Λατρεία, κέντρο στη ζωή των πιστών: Η έννοια της λατρείας ως προσωπική και κοινοτική σχέση με τον Θεό.
• 8.2 Οι γιορτές στην εκκλησιαστική παράδοση και τη ζωή των πιστών: Ο χωρισμός των εορτών σε Δεσποτικές, Θεομητορικές και Αγίων.
• 8.3 Οι Χριστιανικές Γιορτές στην Ελληνική Παράδοση και τον Πολιτισμό: Η σύνδεση της πίστης με τα έθιμα και τα κάλαντα.
• Δραστηριότητες: Κατασκευή αφίσας με τον εορταστικό κύκλο του έτους και ρεπορτάζ για τοπικά έθιμα.

Ενότητα 9: Εκκλησιαστική τέχνη και πολιτισμός

• 9.1 Η αξία της εικόνας στη λατρεία και την τέχνη: Η εικόνα ως «παράθυρο» στον πνευματικό κόσμο.
• 9.2 Όταν ο Χριστιανισμός επηρεάζει τον παγκόσμιο πολιτισμό: Η επίδραση της χριστιανικής τέχνης στην αρχιτεκτονική και τη μουσική.
• Δραστηριότητες: Καταγραφή των οφελών της εικόνας σε χαρτόνια αναρτημένα στην τάξη και ακρόαση ύμνων σε σύγχρονες εκτελέσεις.

Ενότητα 10: Ορθόδοξη Εκκλησία και ταυτότητα

• 10.1 Πίστη και ταυτότητα στη Νεοελληνική Ιστορία: Ο ρόλος της Εκκλησίας και ιερών μορφών (π.χ. Αγία Φιλοθέη) στη διαφύλαξη της ταυτότητας κατά την Τουρκοκρατία.
• Δραστηριότητες: Άσκηση αυτογνωσίας «Η ταυτότητά μου αλλιώς» και συζήτηση για τη γενναιόδωρη καρδιά της Αγίας Φιλοθέης.

Ενότητα 11: Η Ορθοδοξία στον σύγχρονο κόσμο

• 11.1 Ορθόδοξες κοινότητες στον κόσμο: Η οργάνωση της Εκκλησίας σε Ενορίες, Μητροπόλεις και Πατριαρχεία.
• 11.2 Ο πανανθρώπινος χαρακτήρας των Ορθόδοξων Χριστιανικών Κοινοτήτων: Η στάση της Εκκλησίας απέναντι σε σύγχρονα προβλήματα (ειρήνη, βιώσιμη ανάπτυξη).
• Δραστηριότητες: Συμπλήρωση φράσεων για την παγκοσμιότητα της Ορθοδοξίας και σύνταξη επιστολής προς τον Οικουμενικό Πατριάρχη για περιβαλλοντικά ζητήματα.

Ενότητα 12: Βασιλεία του Θεού. Μεταμόρφωση της ζωής και του κόσμου

• 12.1 Η Μεταμόρφωση του Χριστού φανερώνει τη Βασιλεία Του: Τα σημάδια του «καινούργιου κόσμου» του Θεού.
• Δραστηριότητες: Ανάλυση της εμπειρίας των Μαθητών στο Θαβώρ και πρόταση τρόπων «μεταμόρφωσης» του μικρόκοσμου της οικογένειας ή του σχολείου.

Ενότητα 13: Πρόγευση της Βασιλείας του Θεού: Θεία Ευχαριστία

• 13.1 Θεία Ευχαριστία: Ένωση Θεού και ανθρώπων: Η ίδρυση του μυστηρίου στον Μυστικό Δείπνο και η σημασία του για την ενότητα της κοινότητας.
• Δραστηριότητες: Συσχετισμός υλικών (ψωμί, κρασί) με τη θυσία του Χριστού και βιωματική άσκηση «Έρχομαι πιο κοντά στους ανθρώπους, όταν...».

Ενότητα 14: Ένταξη και φώτισμα

• 14.1 Μυστήριο βαπτίσματος, χάραξη νέας πορείας: Η διαδικασία ένταξης ενός νέου μέλους στην Εκκλησία.
• 14.2 Οι συμβολισμοί στα μυστήρια του Βαπτίσματος και του Χρίσματος: Η σημασία του νερού, του λαδιού και της λευκής ενδυμασίας.
• Δραστηριότητες: Σειροθέτηση των σταδίων της ακολουθίας και συζήτηση για την ανάγκη πνευματικού αγώνα μετά το Βάπτισμα.

Ενότητα 15: Γάμος, το «Μυστήριο της αγάπης»

• 15.1 Η ένωση των συζύγων στο μυστήριο του γάμου: Η ευλογία της αγάπης και η συνοδοιπορία του ζευγαριού.
• Δραστηριότητες: Εντοπισμός βιβλικών γεγονότων (π.χ. Κανά) μέσα στις ευχές του γάμου και συζήτηση για τις σχέσεις των συζύγων κατά τον Χρυσόστομο.

Ενότητα 16: Μετάνοια και συγχώρηση

• 16.1 To Μυστήριο της εξομολόγησης: Η αναγνώριση των λαθών ως αφορμή για μια νέα αρχή.
• 16.2 Όταν συγχωρώ, μπορώ να συνυπάρχω! Η συγχωρητικότητα ως προϋπόθεση για υγιείς ανθρώπινες σχέσεις.
• Δραστηριότητες: Συζήτηση σε δυάδες για το αίσθημα της μετάνοιας και κινητικό παιχνίδι «Συμφωνώ/Διαφωνώ» για τη δύναμη της συγγνώμης.

Ενότητα 17: Ιεροσύνη

• 17.1 Ο ιερέας, αφοσιωμένος στην Εκκλησία και στον κόσμο: Η ιεροσύνη ως λειτούργημα και διακονία, όχι ως απλό επάγγελμα.
• Δραστηριότητες: Εξερεύνηση των κειμένων του Παύλου για τα επιθυμητά χαρακτηριστικά ενός ιερέα (π.χ. φιλόξενος, συνετός).

Ενότητα 18: Πορεία προς το τέλος της ιστορίας

• 18.1 Η προσδοκία της αιώνιας ζωής: Η ελπίδα για τη Βασιλεία του Θεού και οι έννοιες του «παραδείσου» και της «κόλασης».
• Δραστηριότητες: Σχεδίαση ενός «ανθισμένου δέντρου» με τα χαρακτηριστικά που φανταζόμαστε ότι έχει ο παράδεισος.

Ενότητα 19: Η αξία της ζωής

• 19.1 Πού κρύβεται η χαρά και η ζωή; Ο Θεός ως πηγή κάθε αληθινής χαράς.
• 19.2 Ο σεβασμός ως έκφραση αγάπης: Η εξάλειψη της βίας και της μισαλλοδοξίας.
• 19.3 Δώρα ζωής: Τα χαρίσματα του Αγίου Πνεύματος και η Βιοηθική.
• Δραστηριότητες: Μοιρασιά προσωπικών ιστοριών χαράς και σχολιασμός σκηνών σεβασμού ή βίας στην καθημερινότητα.

Ενότητα 20: Η αγάπη ως πρόταση ζωής

• 20.1 Η αληθινή αγάπη ως επιλογή ζωής: Η αγάπη προς όλους, ακόμη και προς τους εχθρούς, κατά το πρότυπο του Χριστού.
• Δραστηριότητες: Σχεδίαση μιας μεγάλης καρδιάς στον πίνακα με τα χαρακτηριστικά του ανθρώπου που αγαπά ανιδιοτελώς.

Ενότητα 21: Η ζωή ως σχέση

• 21.1 Η συνάντηση ως στάση ζωής: Ο «χρυσός κανόνας» και η ευθύνη για τα κοινωνικά ζητήματα.
• Δραστηριότητες: Συζήτηση για τη σύνδεση των ονείρων (π.χ. Martin Luther King) με την κοινωνική συνύπαρξη.

Ενότητα 22: Η ζωή ως άθλημα

• 22.1 Η άσκηση ως τρόπος ζωής: Η πνευματική άσκηση και η νηστεία ως μέσα για την προσωπική μεταμόρφωση.
• Δραστηριότητες: Αγώνας αντιλογίας για τη διαφορά μεταξύ νηστείας και δίαιτας/διατροφής.

Ενότητα 23: Η ζωή και η δοκιμασία της ασθένειας και της απώλειας

• 23.1 Η αντιμετώπιση της ασθένειας και του πόνου: Η στάση του Χριστιανού απέναντι στον πόνο και τη δοκιμασία.
• Δραστηριότητες: Συζήτηση σε ζευγάρια μέσα στην τάξη για τους τρόπους στήριξης ανθρώπων που υποφέρουν.

Ενότητα 24: Ζωή και Ανάσταση

• 24.1 Η Ανάσταση του Χριστού, νίκη κατά του θανάτου: Το μήνυμα της ελπίδας και η υπέρβαση της φθοράς.
• Δραστηριότητες: Ανάλυση της βυζαντινής εικόνας της Ανάστασης και συσχετισμός της χαράς της νίκης με την καθημερινή ζωή.