Θρησκευτικά Γ Γυμνασίου:"Οι εκφάνσεις της θρησκευτικότητας στην ιστορία της ανθρωπότητας"( Γεώργιος Γαϊτάνος, Γεώργιος Κράπης, Κωνσταντίνος Λιθηρόπουλος)

Δείτε ολόκληρο το βιβλίο εδώ

1. Η αναζήτηση του Θεού και η θρησκεία

• α) Η αναζήτηση του Θεού: Η αναζήτηση του Θεού απασχόλησε τον άνθρωπο από την αρχή της παρουσίας του στον κόσμο, καθώς το περιβάλλον αποτελούσε ένα μυστήριο [9]. Οι άνθρωποι αναζητούν το θείο για να βρουν νόημα, σκοπό στη ζωή και παρηγοριά [9, 10].
• β) Πώς αναζητούν οι άνθρωποι τον Θεό και πώς Τον αντιλαμβάνονται: Δεν υπάρχει ένας μοναδικός ορισμός για το θρησκευτικό φαινόμενο, καθώς προσεγγίζεται μέσα από την ιστορία, την ψυχολογία και την κοινωνιολογία [10]. Η θρησκευτικότητα βρίσκεται σε άμεση συνάρτηση με τον ανθρώπινο πολιτισμό και διαμορφώνει τις σχέσεις μεταξύ των μελών της κοινότητας [11].
• γ) Το φαινόμενο της θρησκείας και τα χαρακτηριστικά του: Τα βασικά χαρακτηριστικά περιλαμβάνουν την πίστη, το ήθος, τον ιερό φόβο, τη λατρεία και τη λύτρωση [12]. Η σωτηρία αποτελεί τον τελικό σκοπό που βρίσκεται στο κέντρο της ανθρώπινης ύπαρξης [13, 14].
• Δραστηριότητες: Συζήτηση για την έννοια του Θεού ως φίλου ή τιμωρού [15]. Σχεδίαση θρησκευτικών αντικειμένων και περιγραφή της σημασίας θρησκευτικών εκφράσεων [16, 17].

2. Θρησκεία, τέχνη, πολιτισμός, κοινωνική οργάνωση

• Βασικά Σημεία: Η τέχνη αποτελεί έκφραση της ανθρώπινης δημιουργικότητας και αντικατοπτρίζει τις αξίες και τις εμπειρίες της κοινωνίας [14, 18]. Η θρησκεία προσφέρει κατευθυντήριες αρχές που επηρεάζουν τη συμπεριφορά των ανθρώπων και τη δομή των κοινωνιών [14, 19]. Ο Χριστιανισμός βλέπει τον άνθρωπο ως ένα ξεχωριστό πρόσωπο προικισμένο με ελευθερία [20].
• Δραστηριότητες: Συσχέτιση του «Κατηχητικού Λόγου» του Χρυσοστόμου με σύγχρονη ραπ μουσική [21]. Διάλογος για τη συμβολή των θρησκειών στην κοινωνική πρόοδο με αφορμή δηλώσεις ιεραρχών [22, 23].

3. Θρησκεία, λατρεία και ο άνθρωπος

• α) Λατρεία και προσευχή: Η λατρεία αποτελεί μια οικουμενική συνήθεια με σκοπό την επίτευξη ασφάλειας και την αντιμετώπιση των δυσκολιών της ζωής [20]. Η προσευχή μπορεί να είναι λόγια, σκέψεις ή σιωπηλή περισυλλογή που εκφράζει ευγνωμοσύνη ή μετάνοια [24].
• β) Η σπουδαιότητα της επικοινωνίας του ανθρώπου με τον Θεό: Η προσευχή είναι το μέσο με το οποίο δοξολογούμε την αγαθότητα και τη σοφία του Θεού [25]. Για την Ορθόδοξη πίστη, η προσευχή απαιτεί εσωτερική διάθεση και συγκέντρωση [26].
• Δραστηριότητες: Σχολιασμός φωτογραφιών προσευχής από διαφορετικές παραδόσεις [25, 27]. Μελέτη της Κυριακής Προσευχής και προσευχών από το Ισλάμ, τον Ιουδαϊσμό, τον Βουδισμό και τον Ινδουισμό [28-31].

4. Η επιλογή να ζει κανείς χωρίς Θεό

• α) Η αμφισβήτηση των παραδοσιακών θρησκευτικών αντιλήψεων: Η αθεΐα είναι η άποψη ότι δεν υπάρχει Θεός, ενώ ο αγνωστικισμός πρεσβεύει ότι δεν μπορούμε να γνωρίζουμε αν υπάρχει [32, 33]. Ορισμένοι διανοούμενοι θεώρησαν λανθασμένα ότι η επιστήμη είναι ανώτερη και μπορεί να λύσει κάθε πρόβλημα [32, 34].
• β) Ζωή χωρίς Θεό: Η αθρησκεία είναι η στάση ζωής που απορρίπτει τη δέσμευση σε λατρευτικές πρακτικές [33]. Η επιστήμη ερευνά τον υλικό κόσμο, ενώ η καρδιά είναι το όργανο με το οποίο ο άνθρωπος επικοινωνεί με τον πνευματικό κόσμο [35, 36].
• Δραστηριότητες: Μελέτη κειμένων του Αγίου Λουκά Κριμαίας για τη σχέση πίστης και επιστήμης [34, 35]. Συζήτηση για τη θεωρία της εξελίξεως και την ορθόδοξη θεολογία [37].

5. Διάλογος με τη θρησκευτική ετερότητα από τη σκοπιά της Ορθόδοξης πίστης

• α) Ο άνθρωπος είναι διαλογικό ον: Ο διάλογος στηρίζεται στον λόγο και αποτελεί το μέσο έκφρασης συναισθημάτων και σκέψεων [38]. Μέσω αυτού διευρύνεται η οπτική των ανθρώπων και λύνονται οι μεγαλύτερες διαφορές [38].
• β) Η στάση του Χριστού απέναντι στην ετερότητα: Ο διάλογος του Χριστού με τη Σαμαρείτιδα ανατρέπει τα στερεότυπα της εποχής και οδηγεί στη μετάνοια [39, 40]. Η συνάντηση αυτή συγκλόνισε τη γυναίκα και τη βοήθησε να επαναπροσδιορίσει τον εαυτό της [41].
• Δραστηριότητες: Παιχνίδι ρόλων μεταξύ Χριστού και Σαμαρείτιδας [42]. Καταγραφή κοινωνικών θεμάτων στα οποία οι θρησκείες έχουν λόγο [42].

6. Οι Χριστιανοί της Αιγύπτου, Αιθιοπίας, Αρμενίας, Συρίας και Ινδίας

• α) Από την ενότητα στον χωρισμό: Η ρήξη επήλθε στη Σύνοδο της Χαλκηδόνας το 451 μ.Χ. λόγω θεολογικών διαφωνιών για τις δύο φύσεις του Χριστού [43, 44]. Οι Αρχαίες Ανατολικές Εκκλησίες δεν αναγνώρισαν τις αποφάσεις της Συνόδου και ονομάστηκαν Αντιχαλκηδόνιες [44].
• β) Γνωρίζοντας τους Ανατολικούς Χριστιανούς: Οι Κόπτες είναι οι αυτόχθονες Χριστιανοί της Αιγύπτου με μακρά μοναστική παράδοση [45]. Στις Εκκλησίες αυτές ανήκουν επίσης η Συρορθόδοξη, η Αιθιοπική και η Εκκλησία του Μαλαμπάρ στην Ινδία [46, 47].
• Δραστηριότητες: Εντοπισμός των περιοχών των Ανατολικών Εκκλησιών σε χάρτη [48]. Συζήτηση για το πώς μπορεί να ξεπεραστεί το Σχίσμα [49].

7. Η πορεία του Χριστιανισμού στη Δύση

• α) Η διαμόρφωση του Παπικού Κράτους και το filioque: Τον 8ο αιώνα γεννήθηκε το Παπικό Κράτος, δίνοντας στον Πάπα πολιτική εξουσία [50]. Η προσθήκη της φράσης filioque («και εκ του Υιού») στο Σύμβολο της Πίστης προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στην Ανατολή [51].
• β) Το Σχίσμα του 1054 και οι συνέπειές του: Η αμοιβαία ανταλλαγή αφορισμών το 1054 χώρισε την Εκκλησία σε Ορθόδοξη Ανατολική και Ρωμαιοκαθολική Δυτική [52]. Μετά το Σχίσμα, η Ρωμαϊκή Εκκλησία απέκτησε μεγάλο πλούτο και πολιτική ισχύ [53].
• Δραστηριότητες: Ντιμπέιτ για τις θετικές και αρνητικές πτυχές του Δυτικού Χριστιανισμού [54]. Μελέτη του βίου του Αγίου Αντωνίου της Πάδοβας [55].

8. Όψεις θεολογίας και ζωής στη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία σήμερα

• α) Γνωρίζοντας τους Ρωμαιοκαθολικούς Χριστιανούς: Η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία επηρεάζει πολλές πτυχές της ευρωπαϊκής ζωής και έχει την έδρα της στο Βατικανό [56, 57]. Σημαντικές μορφές είναι ο Άγιος Πατρίκιος, φωτιστής της Ιρλανδίας, και ο Άγιος Φραγκίσκος της Ασίζης [57, 58].
• β) Η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία στον σύγχρονο κόσμο: Ο Πάπας Φραγκίσκος ξεχώρισε για την απλότητά του και την εστίαση στη φτώχεια και το περιβάλλον [59, 60]. Ο διάδοχός του, Λέων ΙΔ΄, επιδιώκει τη συνέχιση του έργου του με πνεύμα διαλόγου [61, 62].
• Δραστηριότητες: Συγγραφή επιστολής στον Πάπα για θέματα τεχνητής νοημοσύνης [63, 64]. Σύγκριση των βίων του Αγίου Πατρικίου και του Φραγκίσκου της Ασίζης [65].

9. Η Μεταρρύθμιση και οι συνέπειές της

• α) Ο Μαρτίνος Λούθηρος και η Μεταρρύθμιση: Το 1517 ο Λούθηρος κατήγγειλε τα συγχωροχάρτια αναρτώντας 95 θέσεις στη Βιτεμβέργη [66, 67]. Πίστευε ότι η σωτηρία εξαρτάται μόνο από την πίστη στον Χριστό [67].
• β) Ο ρόλος της Μεταρρύθμισης στην Ιστορία: Η Μεταρρύθμιση δίχασε πνευματικά την Ευρώπη και οδήγησε στην ίδρυση της Λουθηρανικής, Καλβινιστικής και Αγγλικανικής Εκκλησίας [66, 68]. Η μετάφραση της Βίβλου στις εθνικές γλώσσες ενίσχυσε την ανάπτυξη των εθνικών λογοτεχνιών [69].
• Δραστηριότητες: Ανάλυση των θέσεων του Λούθηρου και σύνταξη «προτάσεων αλλαγής» για το σχολείο [70, 71]. Σημείωση των προτεσταντικών χωρών στον χάρτη [71].

10. Σύγχρονες όψεις θεολογίας και ζωής στον χώρο του Προτεσταντισμού

• α) Γνωρίζοντας καλύτερα τους Προτεστάντες Χριστιανούς: Ο Προτεσταντισμός περιλαμβάνει πολλές Ομολογίες όπως Λουθηρανούς, Καλβινιστές και Ευαγγελικούς [72, 73]. Βασική αρχή είναι ότι η σωτηρία είναι δώρο της χάρης του Θεού μέσω της πίστης [74].
• β) Αγώνας υπέρ της ελευθερίας, της αλληλεγγύης και της δικαιοσύνης: Πολλές εκκλησίες εστιάζουν στην κοινωνική δικαιοσύνη, με παραδείγματα τον Μάρτιν Λούθερ Κινγκ και τον Ντίτριχ Μπονχέφερ [75-77]. Η σύγχρονη χριστιανική μουσική παίζει κεντρικό ρόλο στη λατρεία τους [78].
• Δραστηριότητες: Μελέτη του λόγου "I have a dream" του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ [76]. Έρευνα για το κοινωνικό έργο της Ευαγγελικής Εκκλησίας της Ελλάδος [79].

11. Οικουμενικός διάλογος

• α) Καιρός να αρχίσουμε να μιλάμε μεταξύ μας: Ο θεολογικός διάλογος αποσκοπεί στην αλληλοκατανόηση μεταξύ μερών από διαφορετικά θρησκευτικά πλαίσια [80, 81]. Σήμερα, ο ειλικρινής διάλογος θεωρείται η καλύτερη απάντηση στα σύνθετα προβλήματα της Χριστιανοσύνης [81].
• β) Πρόσωπα και θεσμοί του οικουμενικού διαλόγου: Το Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών (1948) στοχεύει στην αλληλοπροσέγγιση 340 εκκλησιών παγκοσμίως [82]. Ο διάλογος επεκτείνεται και σε θέματα όπως το περιβάλλον και η φτώχεια [83, 84].
• Δραστηριότητες: Συζήτηση για τους παράγοντες που συμβάλλουν σε θετικό κλίμα επικοινωνίας [85]. Καταγραφή πεδίων συνεργασίας μεταξύ των Εκκλησιών [86].

12. Ο Ιουδαϊσμός στην ιστορία και στο παρόν

• α) Μια ματιά στην ιστορία της θρησκείας των Εβραίων: Ο Ιουδαϊσμός θεμελιώνεται στην Τορά και τη διαθήκη του Θεού με τον Αβραάμ [87]. Μετά την καταστροφή του Ναού το 70 μ.Χ., οι ραβίνοι ανέλαβαν την καθοδήγηση του λαού μέσω του Ταλμούδ [88, 89].
• β) Η ιουδαϊκή θρησκεία σήμερα: Κεντρικές εορτές είναι το Πάσχα (Πεσάχ), η Πεντηκοστή και το Γιομ Κιπούρ [90, 91]. Το Σάββατο είναι η εβδομαδιαία ημέρα ανάπαυσης, αφιερωμένη στην οικογένεια και την προσευχή στη συναγωγή [92, 93].
• Δραστηριότητες: Σύγκριση του ιουδαϊκού Πάσχα με το χριστιανικό [94]. Ψηφιακή περιήγηση σε συναγωγές του κόσμου [95].

13. Ιστορία και θεολογία του Ισλάμ

• α) Η ίδρυση και ιστορική επέκταση του Ισλάμ: Το Ισλάμ ιδρύθηκε τον 7ο αιώνα από τον προφήτη Μωάμεθ στην Αραβική Χερσόνησο [96, 97]. Η μετανάστευση στη Μεδίνα το 622 μ.Χ. (Εγίρα) σηματοδοτεί την έναρξη του μουσουλμανικού ημερολογίου [98].
• β) Η πίστη και η λατρεία του Ισλάμ: Το Κοράνιο είναι ο θείος λόγος και η Σαρία ο ιερός νόμος που ρυθμίζει τη ζωή των πιστών [99, 100]. Οι πέντε στύλοι του Ισλάμ περιλαμβάνουν την ομολογία πίστης, την προσευχή, την ελεημοσύνη, τη νηστεία και το προσκύνημα [101, 102].
• Δραστηριότητες: Σύγκριση θεολογικών αρχών Ισλάμ και Χριστιανισμού [103]. Δημιουργία κολάζ με στιγμές λατρείας και εορτές όπως το Ραμαζάνι [104].

14. Το Ισλάμ στον σύγχρονο κόσμο

• α) Οι κυριότερες μουσουλμανικές ομάδες: Οι Σουνίτες (80%) ακολουθούν την παράδοση του Μωάμεθ, ενώ οι Σιίτες (20%) δίνουν έμφαση στη διαδοχή μέσω της οικογένειάς του [105, 106]. Ο Σουφισμός αποτελεί τη μυστικιστική διάσταση του Ισλάμ [107].
• β) Σύγχρονη οπτική και κατάσταση του Ισλάμ: Το Ισλάμ είναι η δεύτερη μεγαλύτερη θρησκεία στον κόσμο, αλλά συχνά αντιμετωπίζει αρνητικά στερεότυπα λόγω πολιτικών συγκρούσεων [108, 109]. Η αραβική γλώσσα θεωρείται ιερή γιατί σε αυτήν γράφτηκε το Κοράνιο [110].
• Δραστηριότητες: Ψηφιακή γνωριμία με μεγάλα τεμένη [108]. Σύγκριση του «Ύμνου της Αγάπης» του Παύλου με ποιήματα του Ρούμι [111, 112].

15. Παραδοσιακές θρησκείες της Ινδίας

• α) Ιστορική ανάπτυξη του Ινδοϊσμού: Ο Ινδοϊσμός περιλαμβάνει πολλές παραδόσεις χωρίς συγκεκριμένο ιδρυτή, με τις Βέδες ως ιερά κείμενα [113, 114]. Χωρίζεται σε περιόδους, όπως η Βεδική, η Επική και η Κλασική [114, 115].
• β) Διδασκαλίες και κείμενα: Κεντρικές ιδέες είναι η σαμσάρα (κύκλος αναγεννήσεων), το κάρμα και η μόξα (απελευθέρωση) [116]. Οι τελετές στο σπίτι είναι πολύ σημαντικές για την τιμή των θεών της οικογένειας [117, 118].
• γ) Σύγχρονη Ινδία και κοινωνία: Το σύστημα των καστών παραμένει σημαντικό, ειδικά στις αγροτικές περιοχές, αν και καταργήθηκε νομικά [119]. Ο Ινδοϊσμός σήμερα συνδέεται και με αναμορφωτές όπως ο Μαχάτμα Γκάντι [120].
• Δραστηριότητες: Δημιουργία ψηφιακού πίνακα για τους ιερούς τόπους [119]. Παιχνίδι ρόλων για το σύστημα των καστών [121].

16. Παραδοσιακές μορφές του Βουδισμού

• α) Η ζωή του Βούδα και η ιστορική εξέλιξη: Ο Σιντάρτα Γκαουτάμα ίδρυσε τον Βουδισμό στη Βόρεια Ινδία τον 6ο αιώνα π.Χ. [122, 123]. Ανακάλυψε τη «μέση οδό» μετά από χρόνια αναζήτησης [124, 125].
• β) Οι Τέσσερις Ευγενείς Αλήθειες: Η διδασκαλία του εστιάζει στον πόνο, την αιτία του (επιθυμία) και τον δρόμο για την υπέρβασή του [126]. Σκοπός είναι η νιρβάνα, η απελευθέρωση από τον κύκλο των μετενσαρκώσεων [126, 127].
• γ) Λατρεία και πνευματικότητα: Οι βουδιστές λατρεύουν τον Βούδα σε στούπας και ναούς, προσφέροντας άνθη και θυμίαμα [128]. Οι κύριοι κλάδοι είναι ο Θεραβάδα, ο Μαχαγυάνα και ο Βατζραγυάνα [129].
• Δραστηριότητες: Σύγκριση Ινδοϊσμού και Βουδισμού [130]. Καταγραφή των διαφορών μεταξύ των βουδιστικών κλάδων [131].

17. Θρησκείες και θρησκευτικός πολιτισμός στην Κίνα

• α) Προγονολατρεία και λαϊκή θρησκευτικότητα: Η λατρεία των προγόνων είναι η βάση της πίστης στην Κίνα, συνδεδεμένη με την πατριαρχική δομή της οικογένειας [132]. Οι πρόγονοι θεωρούνται παρόντες στη μνήμη της οικογένειας [133].
• β) Ταοϊσμός: Κεντρική έννοια είναι το Τάο (ο δρόμος) και η ισορροπία των αντιθέτων μέσω του συμβόλου Γιν-Γιανγκ [134, 135]. Στόχος είναι η ζωή σε αρμονία με τη φύση [134].
• γ) Κομφουκιανισμός: Πρόκειται για ένα σύστημα ηθικών αξιών που δίδαξε ο Κομφούκιος, εστιάζοντας στην αρμονία και τον σεβασμό [136].
• Δραστηριότητες: Εντοπισμός των προβλημάτων της κινεζικής οικογένειας [137]. Παιχνίδι ρόλων για τη θρησκευτικότητα στην Κίνα [138].

18. Σίντο και θρησκείες της Ιαπωνίας

• α) Ιστορική εξέλιξη και φύση: Το Σίντο είναι η παραδοσιακή θρησκεία της Ιαπωνίας που συνδέεται με τη φύση και την αυτοκρατορική λατρεία [139]. Η φύση θεωρείται ιερή και οι θεότητες (κάμι) συνδέονται με φυσικά τοπία [140, 141].
• β) Σχέση ανθρώπου και θείου: Τα μέλη της αυτοκρατορικής οικογένειας θεωρούνταν ζωντανές θεότητες [142]. Σήμερα, οι Ιάπωνες συχνά ακολουθούν ταυτόχρονα το Σίντο και τον Βουδισμό [143].
• Δραστηριότητες: Συζήτηση για την επίδραση των κάμι στην καθημερινή ζωή [144]. Ψηφιακή περιήγηση σε σιντοϊστικά ιερά και πύλες τορίι [145, 146].

19. Αρχέγονη θρησκευτικότητα

• α) Χαρακτηριστικά παραδοσιακών κοινωνιών: Οι κοινωνίες αυτές βασίζονται στην προφορική παράδοση και τις τελετές μετάβασης [147, 148]. Οι τελετές μετάβασης σηματοδοτούν στάδια όπως η γέννηση και η ενηλικίωση [149].
• β) Μορφές θρησκευτικότητας: Περιλαμβάνουν τον ανιμισμό, τον τοτεμισμό και τον σαμανισμό [150-152]. Ο σαμάνος είναι ένα πρόσωπο που επικοινωνεί με πνεύματα ή τον κόσμο των νεκρών [151].
• Δραστηριότητες: Δημιουργία κολάζ για τις τελετουργίες μετάβασης [153]. Μελέτη του μύθου της Χαϊνουβέλε [154].

20. Αρχαιοελληνική θρησκεία

• α) Χαρακτηριστικά και εξέλιξη: Η θρησκεία περιελάμβανε τον σεβασμό προς τους θεούς (ευσέβεια) και τη συμμετοχή στις τελετές της πόλης [155, 156]. Δεν υπήρχε ιερό βιβλίο, επιτρέποντας την ελεύθερη ερμηνεία [156, 157].
• β) Λατρευτικές πρακτικές και γιορτές: Οι θεοί είχαν ανθρώπινη μορφή, ενώ οι θυσίες ζώων ήταν η πιο συνηθισμένη τελετή [158, 159]. Υπήρχαν και μυστικιστικές ομάδες, όπως τα Ελευσίνια Μυστήρια και ο Ορφισμός [160].
• Δραστηριότητες: Εικονική περιήγηση στην Ακρόπολη [161]. Σύγκριση αρχαίας και σύγχρονης θρησκευτικής παράδοσης στις πόλεις [160].

21. Νέα θρησκευτικά κινήματα

• α) Διαμόρφωση και χαρακτηριστικά: Ο όρος αναφέρεται σε ομάδες που συνδυάζουν παλιές παραδόσεις με νέα στοιχεία [162]. Πολλά κινήματα δίνουν έμφαση στην προσωπική εμπειρία και τον μυστικισμό [163, 164].
• β) Γεωγραφική εξάπλωση: Στην Αφρική και την Αμερική προέκυψαν από την αλληλεπίδραση ιθαγενών παραδόσεων με τον Χριστιανισμό [165-167]. Στην Ευρώπη εμφανίστηκαν κινήματα όπως της Νέας Εποχής (New Age) [168, 169].
• Δραστηριότητες: Καταγραφή των προτύπων ανάπτυξης των Νέων Θρησκειών [170]. Σύγκριση των νέων κινημάτων με τις παραδοσιακές θρησκείες [171].

22. Θρησκευτικότητα του 21ου αιώνα

• α) Εκκοσμίκευση της κοινωνίας: Είναι η μετάβαση από θρησκευτικές αξίες σε κοσμικές αρχές, όπου η θρησκεία περιορίζεται στην ιδιωτική σφαίρα [172, 173]. Η αλλαγή αυτή ενισχύει τα ατομικά δικαιώματα και την επιστημονική γνώση [174].
• β) Νέες μορφές θρησκευτικότητας: Η σύγχρονη κουλτούρα περιλαμβάνει την αποθέωση καλλιτεχνών, αθλητών και υπερηρώων [175]. Οι υπερήρωες θεωρούνται μέρος μιας «αστικής θρησκείας» [176].
• Δραστηριότητες: Συζήτηση για την επιρροή των υπερηρώων [177, 178]. Εξαγωγή συμπερασμάτων για το μέλλον της θρησκείας [179, 180].

23. Θεία Οικονομία

• α) Οι τρεις φάσεις της Θείας Οικονομίας: Η πρώτη αφορά την Παλαιά Διαθήκη, η δεύτερη την ενανθρώπηση του Χριστού και η τρίτη την ίδρυση της Εκκλησίας [181-183]. Μέσω του Χριστού, η σωτηρία καθίσταται προσιτή σε όλη την ανθρωπότητα [183].
• β) Η αποστολή του προφήτη Ιωνά: Ο Ιωνάς προσπάθησε να αποφύγει την αποστολή του, αλλά μετά την περιπέτεια με το κήτος μετέφερε το μήνυμα της μετάνοιας [184, 185].
• γ) Ο προφήτης Ιωνάς, ο Χριστός και η σωτηρία: Η τριήμερη παραμονή του Ιωνά στο κήτος προεικονίζει τον θάνατο και την Ανάσταση του Χριστού [186]. Η ιστορία αναδεικνύει ότι η αγάπη του Θεού απευθύνεται σε όλους τους ανθρώπους [187].
• Δραστηριότητες: Αρίθμηση των σταδίων της Θείας Οικονομίας [188, 189]. Συζήτηση για το πώς ο Θεός φροντίζει τον κόσμο [190].