Η ελευθερία αποτελεί το κεντρικό και πλέον ουσιώδες γνώρισμα της ορθόδοξης χριστιανικής ανθρωπολογίας, καθώς ο άνθρωπος πλάστηκε «κατ' εικόνα» του Θεού, γεγονός που του χάρισε το λογικό και το αυτεξούσιο. Αυτή η τιμητική διάκριση τον ξεχωρίζει από την υπόλοιπη δημιουργία, καθιστώντας τον έναν ηθικό παράγοντα προικισμένο με εσωτερική ελευθερία, ικανό να διακρίνει το καλό από το κακό. Ο Θεός, όντας ο ίδιος η πηγή της ελευθερίας, δεν δημιούργησε ρομπότ που Τον υπακούουν μηχανικά, αλλά πρόσωπα ικανά να Του ανταποκριθούν εκούσια, καθώς η αληθινή αγάπη προϋποθέτει την ελεύθερη συγκατάθεση και όχι τον εξαναγκασμό. Σύμφωνα με την πατερική παράδοση, η αρετή ονομάζεται έτσι επειδή είναι «αιρετή», δηλαδή επιτυγχάνεται μόνο με την ελεύθερη προαίρεση και τη συνειδητή επιλογή του ανθρώπου.
Η ελευθερία στον Χριστιανισμό νοείται ως ένα δυναμικό κατόρθωμα και όχι ως μια στατική κατάσταση, με τελικό σκοπό την πορεία προς το «καθ' ομοίωσιν», δηλαδή την ένωση με τον Θεό. Ωστόσο, αυτή η ελευθερία εμπεριέχει το στοιχείο της διακινδύνευσης, καθώς ο άνθρωπος μπορεί να κάνει κακή χρήση της και να επιλέξει την αυτονόμηση από τον Δημιουργό του. Η αμαρτία ορίζεται ακριβώς ως αυτή η ελεύθερη απόφαση του ανθρώπου να διακόψει τη σχέση του με την πηγή της Ζωής, γεγονός που οδήγησε στην Πτώση και την είσοδο της φθοράς και του θανάτου στον κόσμο. Παρά την αποστασία αυτή, ο Θεός σέβεται απόλυτα την ανθρώπινη βούληση και δεν επιβάλλει τη σωτηρία μαγικά, αλλά ζητά τη συνεργία (συνεργασία) και την ελεύθερη ανταπόκριση του πιστού στο κάλεσμά Του.
Μέσα στην Εκκλησία, η ελευθερία μεταμορφώνεται από ατομική επιθυμία σε γεγονός κοινωνίας, όπου ο άνθρωπος υπερβαίνει το «άτομο» για να γίνει «πρόσωπο». Ενώ το άτομο μένει κλεισμένο στον εαυτό του και στον εγωισμό του, το πρόσωπο ανοίγεται αγαπητικά προς τον Θεό και τον συνάνθρωπο, αντλώντας την ύπαρξή του από τη σχέση και την επικοινωνία. Ο Ιησούς Χριστός, ως ο «Νέος Αδάμ», αποκαθιστά την τραυματισμένη ανθρώπινη φύση και προσφέρει την αληθινή απελευθέρωση από τα δεσμά της αμαρτίας και του φόβου του θανάτου. Αυτή η εν Χριστώ ελευθερία δεν ταυτίζεται με την ασυδοσία, αλλά με την απεριόριστη τελείωση στην αγάπη, η οποία οδηγεί τον άνθρωπο στην ολοκλήρωση και τη θέωση.
Επιπλέον, η ορθόδοξη παράδοση ανατρέπει τις συμβατικές έννοιες της υποταγής, διακηρύσσοντας ότι ο «δούλος Θεού» είναι στην πραγματικότητα ο μόνος αληθινά ελεύθερος άνθρωπος. Αυτή η φράση δηλώνει την άρνηση υποδούλωσης σε οποιονδήποτε άλλον άνθρωπο, τύραννο ή πάθος, καθώς ο πιστός ανήκει σε έναν Θεό που θυσιάστηκε για να τον καταστήσει ελεύθερο παιδί Του. Η ελευθερία συνδέεται άρρηκτα με την προσωπική ευθύνη, καθώς ο άνθρωπος καλείται να διαχειριστεί το δώρο αυτό με γνώμονα τη διακονία του πλησίον και τον σεβασμό ολόκληρης της κτίσης. Τελικά, η αγιότητα στην Εκκλησία σημαίνει απελευθέρωση από τον εγωκεντρισμό και την αδικία, προσφέροντας στον άνθρωπο τη δυνατότητα να ζήσει μια ζωή χαράς και ειρήνης σε κοινωνία με τον Θεό.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Αφήστε το σχόλιό σας