Στη σύγχρονη εκκλησιαστική πρακτική, το αντίδωρο μοιράζεται από τον ιερέα στο τέλος της Θείας Λειτουργίας, μετά την εκφώνηση «Δι’ ευχών...», προς όλους τους πιστούς, ανεξάρτητα από το αν κοινώνησαν ή όχι. Η διανομή αυτή έχει ως σκοπό να λάβουν όλοι την ευλογία του Χριστού.
Σύμφωνα με τον Άγιο Νικόλαο Καβάσιλα, οι πιστοί δέχονται το αντίδωρο με μεγάλη ευλάβεια και φιλούν το χέρι του ιερέα, καθώς εκείνος άγγιξε λίγο πριν το Πανάγιο Σώμα του Σωτήρος και, έχοντας λάβει τον αγιασμό από εκεί, μπορεί να τον μεταδώσει σε όσους τον αγγίζουν.
Το αντίδωρο συμβολίζει και υπενθυμίζει τον πνευματικό αγώνα του πιστού, αποτελώντας μια μικρή «απολαυή» που αντλεί τη δύναμή της από τη θεία χάρη και βοηθά στην εξάλειψη της σωματικής και πνευματικής κόπωσης. Επιπλέον, η στιγμή της διανομής του σηματοδοτεί την κλήση του ιερέα προς τους πιστούς να μεταφέρουν το πνεύμα της αγάπης και της ειρήνης της Θείας Λειτουργίας στην καθημερινή τους ζωή
*Η Προσκομιδή (ή αλλιώς Αγία Πρόθεση) είναι η ειδική ακολουθία προετοιμασίας των Τιμίων Δώρων, δηλαδή του άρτου και του οίνου, η οποία τελείται από τον ιερέα κατά τη διάρκεια του Όρθρου, πριν από την έναρξη της Θείας Λειτουργίας. Η τελετή αυτή λαμβάνει χώρα στο αριστερό μέρος του Ιερού Βήματος, σε μια ειδική κόγχη που ονομάζεται Αγία Πρόθεση, όπου βρίσκεται μια μικρή τράπεζα προορισμένη αποκλειστικά για αυτόν τον σκοπό.
Κατά τη διαδικασία αυτή, ο ιερέας χρησιμοποιεί το πρόσφορο (ένζυμο ζυμωτό ψωμί) και το νάμα (ερυθρός οίνος), τα οποία προσφέρουν οι πιστοί ως δώρα από τον καθημερινό τους μόχθο. Η κεντρική πράξη της Προσκομιδής είναι η αφαίρεση του τετράγωνου κεντρικού τμήματος της σφραγίδας του πρόσφορου με τη λόγχη, ενός μικρού μαχαιριού που συμβολίζει τη λόγχη με την οποία κεντήθηκε η πλευρά του Χριστού πάνω στον Σταυρό. Το κομμάτι αυτό ονομάζεται «Αμνός», συμβολίζοντας τον άκακο Χριστό που θυσιάζεται για τη σωτηρία των ανθρώπων, ενώ η αφαίρεσή του από το πρόσφορο εικονίζει τη Γέννησή Του από την Παρθένο Μαρία.
Ο Αμνός τοποθετείται πάνω στο Δισκάριο, το οποίο συμβολίζει τη Φάτνη (ή τον στάβλο) όπου γεννήθηκε ο Κύριος. Στη συνέχεια, ο ιερέας χύνει στο Άγιο Ποτήριο κρασί και νερό, σε ανάμνηση του αίματος και του ύδατος που έρρευσαν από την πλευρά του Χριστού. Ακολούθως, αφαιρεί μικρά κομμάτια (μερίδες) από το πρόσφορο προς τιμήν της Παναγίας, των αγγέλων και των αγίων, καθώς και για τους «ζώντες και κεκοιμημένους» πιστούς των οποίων τα ονόματα έχουν δώσει οι ενορίτες. Με αυτόν τον τρόπο, πάνω στο Δισκάριο παρίσταται ολόκληρη η Εκκλησία ενωμένη γύρω από τον Χριστό.
Η προετοιμασία ολοκληρώνεται με την τοποθέτηση του Αστερίσκου πάνω στο Δισκάριο, ο οποίος συμβολίζει το αστέρι της Βηθλεέμ, και την κάλυψη των Δώρων με τα ιερά καλύμματα που συμβολίζουν τα σπάργανα του θείου Βρέφους. Το τελευταίο μεγάλο κάλυμμα ονομάζεται «Αέρας» και συμβολίζει το σεντόνι με το οποίο ο Ιωσήφ τύλιξε το Σώμα του Κυρίου κατά την ταφή. Τα υπόλοιπα τμήματα των προσφόρων που περίσσεψαν από την αφαίρεση του Αμνού και των μερίδων, κόβονται σε μικρά κομμάτια, ευλογούνται πάνω στην Αγία Τράπεζα και διανέμονται στο τέλος της Λειτουργίας ως αντίδωρο.
Κατά τη διαδικασία αυτή, ο ιερέας χρησιμοποιεί το πρόσφορο (ένζυμο ζυμωτό ψωμί) και το νάμα (ερυθρός οίνος), τα οποία προσφέρουν οι πιστοί ως δώρα από τον καθημερινό τους μόχθο. Η κεντρική πράξη της Προσκομιδής είναι η αφαίρεση του τετράγωνου κεντρικού τμήματος της σφραγίδας του πρόσφορου με τη λόγχη, ενός μικρού μαχαιριού που συμβολίζει τη λόγχη με την οποία κεντήθηκε η πλευρά του Χριστού πάνω στον Σταυρό. Το κομμάτι αυτό ονομάζεται «Αμνός», συμβολίζοντας τον άκακο Χριστό που θυσιάζεται για τη σωτηρία των ανθρώπων, ενώ η αφαίρεσή του από το πρόσφορο εικονίζει τη Γέννησή Του από την Παρθένο Μαρία.
Ο Αμνός τοποθετείται πάνω στο Δισκάριο, το οποίο συμβολίζει τη Φάτνη (ή τον στάβλο) όπου γεννήθηκε ο Κύριος. Στη συνέχεια, ο ιερέας χύνει στο Άγιο Ποτήριο κρασί και νερό, σε ανάμνηση του αίματος και του ύδατος που έρρευσαν από την πλευρά του Χριστού. Ακολούθως, αφαιρεί μικρά κομμάτια (μερίδες) από το πρόσφορο προς τιμήν της Παναγίας, των αγγέλων και των αγίων, καθώς και για τους «ζώντες και κεκοιμημένους» πιστούς των οποίων τα ονόματα έχουν δώσει οι ενορίτες. Με αυτόν τον τρόπο, πάνω στο Δισκάριο παρίσταται ολόκληρη η Εκκλησία ενωμένη γύρω από τον Χριστό.
Η προετοιμασία ολοκληρώνεται με την τοποθέτηση του Αστερίσκου πάνω στο Δισκάριο, ο οποίος συμβολίζει το αστέρι της Βηθλεέμ, και την κάλυψη των Δώρων με τα ιερά καλύμματα που συμβολίζουν τα σπάργανα του θείου Βρέφους. Το τελευταίο μεγάλο κάλυμμα ονομάζεται «Αέρας» και συμβολίζει το σεντόνι με το οποίο ο Ιωσήφ τύλιξε το Σώμα του Κυρίου κατά την ταφή. Τα υπόλοιπα τμήματα των προσφόρων που περίσσεψαν από την αφαίρεση του Αμνού και των μερίδων, κόβονται σε μικρά κομμάτια, ευλογούνται πάνω στην Αγία Τράπεζα και διανέμονται στο τέλος της Λειτουργίας ως αντίδωρο.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Αφήστε το σχόλιό σας