Η εικόνα της «Φιλοξενίας του Αβραάμ» αποτελεί την κατεξοχήν ορθόδοξη εικονογραφική αναπαράσταση της Αγίας Τριάδας, βασιζόμενη στη βιβλική διήγηση της Γένεσης, όπου ο Αβραάμ υποδέχθηκε τρεις ξένους κοντά στη δρυ Μαμβρή.
Στην ορθόδοξη παράδοση, οι τρεις αυτοί άνδρες αναγνωρίζονται ως άγγελοι που συμβολίζουν τα τρία Πρόσωπα του Θεού. Η ομοιότητα των τριών αγγέλων στην εικόνα δηλώνει την κοινή ουσία (το ομοούσιο) και την ενότητα του Θεού, ενώ οι λεπτές διαφορές στην ενδυμασία και τη στάση του σώματός τους υπογραμμίζουν τη διάκριση των τριών Υποστάσεων ή Προσώπων.
Στο κέντρο της σύνθεσης, όπως για παράδειγμα στην περίφημη εικόνα του Αντρέι Ρουμπλιόφ, οι άγγελοι κάθονται γύρω από ένα τραπέζι στο οποίο υπάρχει ένα ποτήριο, σύμβολο της θυσίας του Χριστού και της Θείας Ευχαριστίας.
Στο κέντρο της σύνθεσης, όπως για παράδειγμα στην περίφημη εικόνα του Αντρέι Ρουμπλιόφ, οι άγγελοι κάθονται γύρω από ένα τραπέζι στο οποίο υπάρχει ένα ποτήριο, σύμβολο της θυσίας του Χριστού και της Θείας Ευχαριστίας.
Η τοποθέτηση των αγγέλων σχηματίζει συχνά ένα νοητό ισόπλευρο τρίγωνο ή κύκλο, γεγονός που αναδεικνύει την ισότητα, την ταυτότητα και την αιώνια κίνηση αμοιβαίας αγάπης μεταξύ του Πατέρα, του Υιού και του Αγίου Πνεύματος. Ο Θεός αποκαλύπτεται έτσι όχι ως μια απομονωμένη μονάδα, αλλά ως μια κοινωνία προσώπων που ενώνονται με απόλυτη και ανιδιοτελή αγάπη.
Αυτή η τριαδική κοινωνία προσφέρει το ύψιστο πρότυπο για τις ανθρώπινες σχέσεις και την κοινωνική συνοχή, καλώντας τους πιστούς να μετατρέψουν κάθε κοινωνική μονάδα σε εικόνα της Αγίας Τριάδας. Η εικόνα αυτή τοποθετείται παραδοσιακά στο υψηλότερο και ανατολικότερο σημείο του ναού, πάνω από την Αγία Τράπεζα, υπενθυμίζοντας διαρκώς στους μετέχοντες στη λατρεία το μυστήριο της θείας ζωής. Μέσα από αυτή τη συμβολική απεικόνιση, η Εκκλησία διδάσκει ότι ο άνθρωπος, πλασμένος «κατ' εικόνα» του Τριαδικού Θεού, οφείλει να ζει με θυσιαστική αγάπη για τον συνάνθρωπο, υπερβαίνοντας τον ατομικισμό
Αυτή η τριαδική κοινωνία προσφέρει το ύψιστο πρότυπο για τις ανθρώπινες σχέσεις και την κοινωνική συνοχή, καλώντας τους πιστούς να μετατρέψουν κάθε κοινωνική μονάδα σε εικόνα της Αγίας Τριάδας. Η εικόνα αυτή τοποθετείται παραδοσιακά στο υψηλότερο και ανατολικότερο σημείο του ναού, πάνω από την Αγία Τράπεζα, υπενθυμίζοντας διαρκώς στους μετέχοντες στη λατρεία το μυστήριο της θείας ζωής. Μέσα από αυτή τη συμβολική απεικόνιση, η Εκκλησία διδάσκει ότι ο άνθρωπος, πλασμένος «κατ' εικόνα» του Τριαδικού Θεού, οφείλει να ζει με θυσιαστική αγάπη για τον συνάνθρωπο, υπερβαίνοντας τον ατομικισμό
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -- - - -
Διαβάζουμε το παρακάτω κείμενο και παρατηρούμε την εικόνα. Γιατί το πρόσωπο του Θεού εικονίζεται, ενώ σύμφωνα με τον Ι. Δαμασκηνό αυτό αποτελεί αμαρτία; Από πού έχει ληφθεί η πληροφορία για την εικονιζόμενη αυτή μορφή του Θεού;
«Αν φτιάχναμε την εικόνα του αόρατου Θεού, πράγματι θα αμαρτάναμε· γιατί είναι αδύνατο να εικονιστεί το ασώματο και το ασχημάτιστο και το αόρατο και το απερίγραπτο. Και πάλι· αν φτιάχναμε εικόνες ανθρώπων και τις εκλαμβάναμε για θεούς και τις λατρεύαμε, πράγματι θα ήμασταν ασεβείς. Αλλά τίποτα απ’ αυτά δεν κάναμε. Γιατί, εφόσον ο Θεός σαρκώθηκε και φανερώθηκε στη γη με τη σάρκα και επικοινώνησε με τους ανθρώπους και έλαβε φύση και μέγεθος και σχήμα και χρώμα σάρκας, φτιάχνοντας την εικόνα Του δεν κάνουμε σφάλμα· γιατί ποθούμε να δούμε τη μορφή Του, όπως λέει ο θείος απόστολος· “Τώρα βλέπουμε τον Θεό μέσα σε καθρέφτη και θαμπά” (Α´ Κορ. 13, 12). Και η εικόνα είναι καθρέφτης και αίνιγμα που ταιριάζει στην παχύτητα του σώματός μας, γιατί όσο και να μοχθήσει ο νους δεν μπορεί να ξεπεράσει τα σωματικά όρια, όπως λέγει ο θείος Γρηγόριος (Λόγος 28, 13)».
Ι. Δαμασκηνού, Προς τους διαβάλλοντας τα αγίας εικόνας 2, 5 (μετάφραση Ν. Ματσούκα, Θεσσαλονίκη, Πουρναράς, 1988, σ. 257).
Πηγή :Λειτουργική Ζωή της Εκκλησίας» της Β΄ τάξης του Εκκλησιαστικού Γυμνασίου - σελ166


Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Αφήστε το σχόλιό σας