Παγκόσμια εκτίμηση ποσοστών και πιστών θρησκειών (από το 2020 ως το 2025)

Χρησιμοποιώντας τα δεδομένα από το Gordon-Conwell, υπολογίσαμε ετήσιες εκτιμήσεις με γραμμική παρεμβολή (υποθέτοντας σταθερή ετήσια αύξηση μεταξύ 2020 και 2025). Οι αριθμοί είναι σε εκατομμύρια και τα ποσοστά ως % του παγκόσμιου πληθυσμού. Ο παγκόσμιος πληθυσμός εκτιμάται ως εξής: 7.841 δισ. το 2020, και 8.192 δισ. το 2025

Μετά από αναζήτηση σε αξιόπιστες πηγές, μία από τις πιο ολοκληρωμένες δημοσιευμένες εκθέσεις για τα θρησκευτικά δημογραφικά είναι η "How the Global Religious Landscape Changed From 2010 to 2020" του Pew Research Center, που κυκλοφόρησε το 2025. Αυτή η έκθεση παρέχει λεπτομερή δεδομένα για την θρησκευτική σύνθεση ανά χώρα για το 2010 και το 2020, με αριθμούς και ποσοστά πιστών για κύριες θρησκείες (Χριστιανοί, Μουσουλμάνοι, Άθρησκοι, Ινδουιστές, Βουδιστές, Λαϊκές Θρησκείες, Άλλες Θρησκείες, Εβραίοι) σε 201 χώρες και εδάφη. Ωστόσο, δεν καλύπτει ετήσια δεδομένα για τα έτη 2021-2025, αλλά μόνο εκτιμήσεις μέχρι το 2020.

Για προβολές και εκτιμήσεις μέχρι το 2025, μια άλλη σημαντική πηγή είναι η "Status of Global Christianity, 2025" από το Gordon-Conwell Theological Seminary, η οποία βασίζεται σε δεδομένα από το World Religion Database και παρέχει παγκόσμιες εκτιμήσεις για το 2020 και το 2025 (και προβολές μέχρι 2050). Αυτή η έκθεση εστιάζει κυρίως στον Χριστιανισμό, αλλά περιλαμβάνει αριθμούς και ποσοστά για όλες τις κύριες θρησκείες σε παγκόσμιο επίπεδο. Δεν παρέχει δεδομένα ανά χώρα, αλλά μπορεί να χρησιμοποιηθεί για ετήσιες εκτιμήσεις μέσω γραμμικής παρεμβολής μεταξύ 2020 και 2025.

Δεν βρέθηκε μία ενιαία δημοσιευμένη έκθεση με ετήσια δεδομένα ανά χώρα για τα έτη 2020-2025, καθώς τέτοια λεπτομερή στοιχεία συνήθως προέρχονται από βάσεις δεδομένων όπως το World Religion Database (WRD), που απαιτούν συνδρομή. Ωστόσο, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τα διαθέσιμα δεδομένα για παγκόσμιες εκτιμήσεις και παραδείγματα ανά χώρα από το Pew για το 2020.

- Οι αριθμοί είναι στρογγυλοποιημένοι. Η συνολική αύξηση του πληθυσμού είναι περίπου 70-80 εκατ. ετησίως.

- Αυτές είναι εκτιμήσεις βασισμένες σε δημογραφικούς παράγοντες όπως γονιμότητα, μετανάστευση και αλλαγές πίστης. Οι Μουσουλμάνοι δείχνουν την ταχύτερη αύξηση λόγω υψηλότερης γονιμότητας.

Πηγή

Ο παγκόσμιος χάρτης των θρησκειών

Το 2012 το αμερικανικό ερευνητικό κέντρο Pew δημοσίευσε μια έρευνα σχετικά με την εξάπλωση των θρησκειών παγκοσμίως, βασισμένη σε ένα σύνολο περίπου 2.500 στατιστικών ερευνών, δημοσκοπήσεων και επίσημων πληθυσμιακών μετρήσεων, σε μια ευρύτερη προσπάθεια για την καταγραφή του ρόλου της θρησκείας στην ανθρώπινη κοινωνία όπως και των σχετικών τάσεων αλλαγής.

Με βάση αυτή την έρευνα, είναι πολύ ενδιαφέρον να εστιάσουμε σε μερικά ευρήματά της και να τα σχολιάσουμε, ξεκινώντας από την πληθυσμιακή κατανομή των θρησκειών. Εκεί βλέπουμε την πρωτοπορία των χριστιανικών δογμάτων, τα οποία αντιπροσωπεύουν σχεδόν το ένα τρίτο του παγκόσμιου πληθυσμού. Ακολουθούν οι μουσουλμάνοι με 23,2%, ενώ τρίτη ομάδα είναι όσοι δηλώνουν ότι δεν έχουν κάποια θρησκευτική ένταξη. Η συγκεκριμένη ομάδα ξεπερνά τους ένα δισεκατομμύριο ανθρώπους σε όλο τον κόσμο, όμως δεν μπορεί κανείς να τους χαρακτηρίσει όλους ως άθεους, καθώς πολλοί δηλώνουν μεταφυσικές αγωνίες ή και πίστη σε μια ανώτερη δύναμη, αλλά επιλέγουν να μην ακολουθήσουν ένα συγκεκριμένο δόγμα. Ενδιαφέρον είναι ότι οι τρεις μεγαλύτερες θρησκείες (Χριστιανισμός, Ισλάμ, Ινδουισμός) συγκεντρώνουν περίπου το 70% των πιστών παγκοσμίως, κάτι που μπορεί να σχολιαστεί ως μια μείωση της θρησκευτικής ποικιλότητας (καθώς οι αποκαλούμενες «μικρές», από πλευράς πιστών, θρησκείες με παγκόσμια εξάπλωση έχουν ένα ελάχιστο ποσοστό που δεν ξεπερνά το 1%). Μικρό ποσοστό, τέλος, σχεδόν 6%, έχουν οι τοπικές, παραδοσιακές, ανιμιστικές και άλλες θρησκείες που ταυτίζονται συνήθως με μια συγκεκριμένη φυλή ή ομάδα και οι οποίες μάλλον φθίνουν στο πέρασμα του χρόνου.

Γεωγραφική κατανομή





Μεγάλες διαφορές συναντάμε στο πώς είναι κατανεμημένοι οι πιστοί κάθε θρησκείας στον πλανήτη. Αρχικά οι Χριστιανοί εμφανίζουν την πιο ισορροπημένη κατανομή, καθώς από αυτούς ζει το 26% στην Ευρώπη, το 24% στην Λατινική Αμερική και την Καραϊβική και το 24% στην Υποσαχάρια Αφρική. Αντίθετα, Βουδιστές, Ινδουιστές και παραδοσιακές τοπικές θρησκείες ζουν σχεδόν κατά απόλυτη πλειονότητα στην Ασία, με ποσοστά που ξεκινούν από το 89% (παραδοσιακές θρησκείες), για να φθάσουν στο 99%, όπου -αναμενόμενα- είναι οι Ινδουιστές, που συγκεντρώνονται αποκλειστικά στην Ινδική Χερσόνησο.

Η Κίνα ξεχωρίζει, καθώς συγκεντρώνει το μεγαλύτερο τμήμα όσων δηλώνουν μη θρησκευτικά ενταγμένοι (περίπου 700 εκατομμύρια), ένα αποτέλεσμα και της μακροχρόνιας αντιπαράθεσης του κομμουνιστικού καθεστώτος της χώρας με κάθε θρησκεία, αλλά και της σχετικής παράδοσης της χώρας. Καθώς οι θρησκείες που είχαν εκεί αναπτυχθεί (όπως ο Κομφουκιανισμός και ο Ταοϊσμός) δεν είχαν ένα αυστηρό τυπικό, ενώ συνδέονταν με τοπικές παραδόσεις.

Τέλος, οι Μουσουλμάνοι συγκεντρώνονται κατά 62% στην Ασία, το 20% βρίσκεται στη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική, ενώ το 16% κατοικεί στην Υποσαχάρια Αφρική. Ως επικρατούσα θρησκεία βρίσκονται σε 49 χώρες, ανάμεσά τους στις 19 από τις 20 της Μέσης Ανατολής.

Η Κίνα ξεχωρίζει, καθώς συγκεντρώνει το μεγαλύτερο τμήμα όσων δηλώνουν μη θρησκευτικά ενταγμένοι (περίπου 700 εκατομμύρια)

Πλειονότητα ή μειονότητα;

Ένα από τα πιο κρίσιμα ζητήματα είναι το κατά πόσον οι πιστοί μιας θρησκείας ζουν στον τόπο τους ως θρησκευτική πλειονότητα ή ως μειονότητα. Συνολικά το 27% των πιστών ζουν ως μειονότητα (μια γενική κατηγοριοποίηση που δεν περιλαμβάνει τις επιμέρους δογματικές διαιρέσεις, π.χ. τους Σουνίτες Μουσουλμάνους που ζουν σε περιοχές Σιιτών). Με βάση αυτό το στοιχείο, Ινδουιστές και Χριστιανοί εμφανίζονται ως οι πιο ομοιογενείς πληθυσμοί (όπως και οι Μουσουλμάνοι). Ειδικά οι Χριστιανοί αποτελούν την πλειονότητα σε 157 χώρες του κόσμου, κάτι που τους δίνει την απόλυτη πρωτοκαθεδρία σε ό,τι αφορά τη θρησκευτική πίστη της παγκόσμιας πολιτικής εξουσίας (ενώ, βέβαια, στις χώρες αυτές περιλαμβάνονται οι ισχυρότερες του κόσμου).






Ηλικιακή κατανομή

Το πόσο νεαρό είναι το σώμα πιστών κάθε θρησκείας είναι ένα ενδιαφέρον ζήτημα, καθώς μπορεί να μετρηθεί ως δείγμα ζωτικότητας αλλά και πληθυσμιακής μεγέθυνσής της.

Έτσι, ενώ ο παγκόσμιος μέσος όρος ηλικίας είναι τα 28 έτη, οι Μουσουλμάνοι και οι Ινδουιστές εμφανίζονται να έχουν μικρότερο μέσο ηλικιακό όρο, στα 23 και στα 26 χρόνια, αντίστοιχα. Ο λόγος είναι ότι στις περιοχές όπου ζουν οι περισσότεροι πιστοί αυτών των θρησκειών υπάρχει υψηλός ρυθμός γεννήσεων, οπότε κατεβαίνει ο μέσος όρος. Αντίθετα, οι Χριστιανοί, που καταγράφουν μέσο όρο τα 30 έτη, έχουν μεγάλη εσωτερική απόκλιση. Έτσι, οι Χριστιανοί στην Ευρώπη (μια ήπειρο που γερνά) έχουν μέσο όρο ηλικίας τα 42 έτη, κάτι που ισοσκελίζεται από τους Χριστιανούς στην Υποσαχάρια Αφρική, με μέσο όρο τα 19 έτη. Αντίστοιχη εικόνα έχουν οι Μουσουλμάνοι, αλλά, επειδή το πλήθος τους βρίσκεται στην Αφρική και τη Μέση Ανατολή, περιοχές με διαρκώς αυξανόμενο πληθυσμό, ο μέσος όρος τους παραμένει χαμηλά. Προσφέροντας, έτσι, ένα σώμα πιστών ιδιαίτερα νεανικό, άρα -θα σχολιάσουμε- και με έντονο θρησκευτικό συναίσθημα, γεμάτο πάθος και ένταση, που, σε συνδυασμό με τις τοπικές πολιτικοκοινωνικές συνθήκες, μπορεί να εξηγήσει και σε μεγάλο βαθμό τα φαινόμενα θρησκευτικού φανατισμού.

Στη δεκάδα με τα μεγαλύτερα χριστιανικά κράτη μόνο ένα είναι ευρωπαϊκό, η Γερμανία

Η εξάπλωση του Χριστιανισμού

Τα 2,2 δισεκατομμύρια Χριστιανοί έχουν τη μεγαλύτερη κατανομή στον κόσμο, και ειδικότερα κυριαρχούν σε Ευρώπη (το 75,2% του πληθυσμού), Λατινική Αμερική (90%) και Βόρεια Αμερική (77,4%), ενώ φθάνουν και το 62,9% στην Υποσαχάρια Αφρική. Η χώρα με τους περισσότερους Χριστιανούς στον κόσμο είναι οι ΗΠΑ (με 243 εκατομμύρια) και ακολουθούν η Βραζιλία με 173 εκατ., το Μεξικό με 107 εκατ. και η Ρωσία με 104 εκατ. Είναι χαρακτηριστικό ότι στη δεκάδα με τα μεγαλύτερα χριστιανικά κράτη μόνο ένα είναι ευρωπαϊκό, η Γερμανία, ενώ τα δέκα αυτά κράτη περιλαμβάνουν τους μισούς Χριστιανούς στον πλανήτη. Ενδιαφέρον είναι ότι ο Χριστιανισμός εμφανίζει τη μεγαλύτερη εξάπλωση, αλλά, ταυτόχρονα, τη μεγαλύτερη αποκέντρωση από τον τόπο γέννησής του, δηλαδή τη ζώνη της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής, όπου συναντάμε μόλις το 1% των Χριστιανών.


Πηγή

Σε ποιές χώρες ζουν οι περισσότεροι μουσουλμάνοι;

Η ιδέα ότι ο Χριστιανισμός αποτελεί την πιο διαδεδομένη θρησκεία στον κόσμο, σύντομα αναμένεται να αποτελέσει παρελθόν. Το Ισλάμ αναμένεται να κατακτήσει, τα επόμενα χρόνια, τη θέση της πιο δημοφιλούς θρησκείας. Εντός των επόμενων 50 ετών, ο αριθμός όσων ασπάζονται το Κοράνι θα διπλασιαστεί και θα ξεπεράσει τον χριστιανισμό, που εδώ και πολλά χρόνια παραμένει στην πρώτη θέση.

Οι λόγοι αυτής της ραγδαίας ανάπτυξης του Ισλάμ οφείλονται κυρίως σε δημογραφικά στοιχεία. Όπως διαπίστωσε το Κέντρο Έρευνας Pew, ο μέσος όρος ηλικίας τεκνοποίησης στους μουσουλμάνους είναι τα 24, ενώ στους μη στα 32, αυξάνοντας έτσι τα ποσοστά γονιμότητας τους με τις μουσουλμάνες να αποκτούν περισσότερα παιδιά σε μικρότερη ηλικία.

Τις ερχόμενες δεκαετίες, ο παγκόσμιος πληθυσμός εκτιμάται ότι θα αυξηθεί κατά 32%, με τον αριθμό των μουσουλμάνων να αυξάνεται κατά 70% – δηλαδή από 1,8 δισεκατομμύρια το 2015 θα ανέλθει σε σχεδόν 3 δισεκατομμύρια το 2060.

Με άλλα λόγια, αν και το 2015 οι μουσουλμάνοι αποτελούσαν το 24,1% του παγκόσμιου πληθυσμού, μέχρι το 2060 ένας στους τρεις κατοίκους του πλανήτη θα είναι μουσουλμάνος.

Περισσότεροι από το 1/3 των μουσουλμάνων ζουν στην Αφρική και στη Μέση Ανατολή, περιοχές όπου παρατηρείται η μεγαλύτερη αύξηση πληθυσμού. Στην πραγματικότητα, εκτιμάται ότι οι μουσουλμανικοί πληθυσμοί θα παρουσιάσουν αύξηση σε όλες τις χώρες του κόσμου, εξαιρουμένης της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής, καθώς εκεί δεν κατοικούν πολλοί.

Σε ποιές χώρες ζουν οι περισσότεροι μουσουλμάνοι;

Σύμφωνα με το Pew, τη CIA World Factbook και άλλες πηγές, αυτές είναι οι χώρες με τους πιο πολλούς μουσουλμάνους:

Μαλδίβες: Το 100% του πληθυσμού είναι μουσουλμάνοι.

Μαυριτανία: Από το 1960, η Μαυριτανία έχει μετατραπεί σε ισλαμική δημοκρατία και το 100% του πληθυσμού της είναι μουσουλμάνοι.

Αφγανιστάν: Το 99,8% του πληθυσμού είναι μουσουλμάνοι.

Τυνησία: Το 99,8% του πληθυσμού είναι μουσουλμάνοι. Ιράν: Το 99,7% του πληθυσμού είναι μουσουλμάνοι, κυρίως Σιίτες.

Ιράκ: Το 99% του πληθυσμού είναι μουσουλμάνοι.

Μαρόκο: Το 99% του πληθυσμού είναι μουσουλμάνοι.

Υεμένη: Το 99% του πληθυσμού είναι μουσουλμάνοι.

Σομαλία: Το 98,9% του πληθυσμού είναι μουσουλμάνοι.

Τουρκία: Το 98,6% του πληθυσμού είναι μουσουλμάνοι.

Νιγηρία: Το 98,3% του πληθυσμού είναι μουσουλμάνοι.

Αλγερία: Το 98,2% του πληθυσμού είναι μουσουλμάνοι.

Σαουδική Αραβία: Το 97,1% του πληθυσμού είναι μουσουλμάνοι.

Τζιμπουτί: Το 97% του πληθυσμού του Τζιμπουτί, στο Κέρας της Αφρικής, είναι μουσουλμάνοι.

Σουδάν: Το 97% του πληθυσμού είναι μουσουλμάνοι.

Αζερμπαϊτζάν: Το 96,9% του πληθυσμού είναι μουσουλμάνοι.

Τατζικιστάν: Το 96,7% του πληθυσμού είναι μουσουλμάνοι.

Λιβύη: Το 96,6% της Λιβύης είναι μουσουλμάνοι.

Ουζμπεκιστάν: Το 96,5% του πληθυσμού είναι μουσουλμάνοι.

Πακιστάν: Το 96,4% του πληθυσμού είναι μουσουλμάνοι.

Σενεγάλη: Το 95,9% του πληθυσμού είναι μουσουλμάνοι.

Κόσοβο: Το 95,6% του πληθυσμού είναι μουσουλμάνοι.

Γκάμπια: Το 95,3 % του πληθυσμού της Γκάμπια είναι μουσουλμάνοι.

Μάλι: Το 95% του πληθυσμού στο Μάλι είναι μουσουλμάνοι.

Ιορδανία: Το 93,8% του πληθυσμού είναι μουσουλμάνοι.


Πηγή


Διαβάστε επίσης:
Σε ποιες χώρες ζουν οι περισσότεροι χριστιανοί και σε ποιες οι περισσότεροι μουσουλμάνοι

Παγκόσμια εκτίμηση ποσοστών και πιστών θρησκειών (από το 2020 ως το 2025)

Η απαλλαγμένη από την ντροπή: Μυριαμ από τα Μάγδαλα

Γεννήθηκε στα Μάγδαλα. Ένα μικρό χωριό στα χρόνια της, αλλά σπουδαίο κάποτε. Σοφοί άνθρωποι τo κατοικούσαν, πιστοί στο Θεό και φιλελεύθεροι όπως σε όλη τη Γαλιλαία. Μαγκντάλ τo ονόμασαν οι Άραβες που πάει να πει «πύργος» που μπορεί να σημαίνει ότι υπήρχε ένα μεγάλο κτίριο πράγμα που είναι δύσκολο ή ότι στεκόταν σαν πύργος στην περιοχή ως ορόσημο. Λίγο μετά τη γέννησή της ο Τιβέριος θεμελίωνε πέντε χιλιόμετρα πιο μακριά την Τιβεριάδα που έμελλε να γίνει η τέταρτη ιερή πόλη του Ισραήλ και να συγκεντρώσει τα καλύτερα μυαλά από την περιοχή. Εκεί θα γραφούν η Μισνά και το Παλαιστιανικό Ταλμούδ, εκεί θα μεταφερθεί και το Σαχεντρίν το μεγάλο συνέδριο μετά την καταστροφή της Ιερουσαλήμ.

Πλούτος υλικός και πνευματικός είχε μαζευτεί στην περιοχή. Στα Μάγδαλα γεννήθηκε η Μαρία. Πλούσιοι οι γονείς της και πιστοί. Φαίνεται από το όνομα που διάλεξαν, Μυριάμ, για το οποίο λέγεται ότι προέρχεται από την Αίγυπτο και που πρώτη φορά το βρίσκουμε ως όνομα της αδελφής του Μωυσή, το οποίο μπορεί και να σημαίνει «αγαπημένη του Θεού». Πολλά πράγματα δεν ξέρουμε για τη ζωή αυτής της γυναίκας που ακολούθησε τον Ιησού σε όλη του την πορεία και τη διδασκαλία πάνω στη γη αλλά κι αργότερα στους ουρανούς της δόξας του. Πολλά δεν ξέρουμε αλλά αν κοιτάξεις μέσα από τις γραμμές του Ευαγγελίου θα τη βρεις εκεί γεμάτη ταπεινή ζωντάνια να μας μιλάει ακόμα.

Μας διασώζει ο Λουκάς ότι η Μαρία η Μαγδαληνή είχε επτά δαιμόνια που της έβγαλε ο Ιησούς. (Λκ. 8:2). Δηλαδή ήταν μια γυναίκα που αναζητούσε τον Θεό που αγαπούσε. Αυτόν έψαχνε μια ζωή. Αυτόν έψαχνε στα βιβλία, στις προσευχές και στην τήρηση των εντολών. Αυτόν προσπαθούσε να βρει. Αλλά απ’ ό,τι φαίνεται ειρήνη στην ψυχή της δεν είχε. Τα δαιμόνια είναι τα πάθη που εισχωρούν μέσα στην ψυχή και δεν την αφήνουν πραγματικά να αναπνεύσει. Η ζωή της πέρασε μέσα στην τήρηση των εντολών. Κι όσο τηρούσε τις εντολές τόσο ένιωθε μέσα της σκοτάδι. Μια ζωή με νόμους αλλά χωρίς Θεό είναι μια ζωή δυσβάσταχτη. Δεν διασώζεται το όνομα ενός άντρα, δεν διασώζεται ούτε γάμος ούτε παιδιά γιατί οποίος δεν μπορεί να νοιώσει ειρήνη στην καρδιά του, σ’ όποιον μαίνεται ο πόλεμος εντός του είναι αδύνατον να ανοιχτεί στον άλλον, τον διαφορετικό, τον ξένο που δεν θα γίνει ποτέ άνθρωπος δικός του.

Μέχρι που άκουσε γι’ Αυτόν. «Είναι δάσκαλος», «κάνει θαύματα» της είπαν. «Είναι ο Μεσσίας», έλεγαν οι άλλοι. Γελούσε. Τόσοι και τόσοι θεραπευτές περνούσαν εκείνες τις μέρες. Τα θαύματα έκαναν βόλτα στα αυτιά των Ισραηλιτών. Δεν πίστευε στα θαύματα. Κι αν ήταν ο Μεσσίας, τρόμαζε ακόμα περισσότερο. Χρισμένος από τον Θεό, αυτόν τον Θεό τον Ελ-Σαντάι, τον Αδωνάϊ Τσεβαώθ, που κάθεται στο ύψος του ουρανού μοιράζοντας τιμωρίες. Αυτόν τον Θεό τον φοβόταν. Τον έψαχνε αλλά στην πραγματικότητα δεν Τον ήθελε. Αυτός ο Θεός της είχε μαυρίσει τη ζωή. Γι’ αυτό ήθελε να Τον βρει για να Τον δικάσει. Αυτή η Μαρία από τα Μάγδαλα, μια γυναίκα, ήθελε να δικάσει αυτόν τον φοβερό Θεό, αυτόν που ντρεπόταν από μικρή, αυτόν που νόμιζε ότι είχε προκαλέσει τα δαιμόνια στην ψυχή της.

Οι φήμες όμως όλο και μεγάλωναν. Είχε κάτι αυτός ξυλουργός από την Γαλιλαία, που τον έκανε διαφορετικό. Αυτή αντιστεκόταν. Δεν μπορούσε να πιστέψει. Ποιος ήταν στο κάτω-κάτω: ένας μικρότερος από αυτή στην ηλικία, περιπλανώμενος, ούτε ρούχα να αλλάξει δεν είχε. Δεν ήταν δυνατόν να έχει τις απαντήσεις. Αυτός για τη ζωή της. Άλλωστε το βάρος της ζωής δεν φεύγει με ομιλίες και ευχολόγια.

Μια μέρα άκουσε ότι ο Ιησούς, ο επονομαζόμενος Μεσσίας, θα ήταν στην περιοχή της Γαλιλαίας. Στην αρχή αρνήθηκε. Μετά κατάλαβε ότι σχεδόν όλοι από τα Μάγδαλα θα πήγαιναν να τον ακούσουν. Ο γείτονάς της πήρε μαζί του τον τυφλό αδελφό του, ο διπλανός ξεκίνησε με δύο πατερίτσες. Πήρε απόφαση να πάει εκεί να Τον ακούσει. Να Τον βρει δεν ήταν δύσκολο. Πλήθη πήγαιναν να Τον συναντήσουν. Πήγε κι αυτή μαζί τους. Όταν έφτασε εκεί που ήταν συγκεντρωμένος ο κόσμος περίμενε να Τον δει όπως έκαναν οι θεραπευτές και οι ρήτορες να είναι ψηλά σ’ ἐναν βράχο και να τους μιλάει κουνώντας τα χέρια και φωνάζοντας. Δεν είδε τίποτε. Ρώτησε να μάθει ποιος είναι ο δάσκαλος Ιησούς, της έδειξαν. Έστρεψε το κεφάλι και Τον είδε να χαϊδεύει ένα παιδί. Εκείνη την ώρα την κοίταξε. Δεν έκανε λάθος, εκείνη κοίταξε και την κοίταξε ίσια στα μάτια. Το βλέμμα εκείνο μπήκε στην καρδιά της κι όπως μπαίνει ήλιος σε ένα σκοτεινό δωμάτιο άρχισε πραγματικά να βλέπει. Αν τη ρωτούσες τι είδε δεν θα μπορούσε να πει. Αν έλεγε «αγάπη», η λέξη ήταν μικρή, το νόημά της φθαρμένο. Στην πραγματικότητα ένιωσε για πρώτη φορά στη ζωή της ακέραια, γεμάτη, ολόκληρη, μακάρια όπως έλεγαν οι ψαλμοί που αγαπούσε. Κι ένιωσε έτσι όχι γιατί τήρησε τις εντολές, όχι γιατί έκανε κάτι η ίδια αλλά γιατί Αυτός την κοίταξε και στο βλέμμα Του συνάντησε όλη τη χαμένη ζωή της, όλη την διεσπαρμένη σε κομμάτια ζωή της κι ένιωσε να φεύγει από πάνω της όλο το βάρος των χρόνων, η εικόνα ενός φοβερού Θεού και να εισέρχεται Αυτός σαν ζωή και αλήθεια.

Όλη τη μέρα καθόταν κοντά Του και τον έβλεπε. Λέξη δεν αντάλλαξαν αλλά ένιωθε πως ό,τι έκανε κι ό,τι έλεγε το έλεγε για αυτήν. Είδε τυφλούς να βλέπουν και όχι μόνο κυριολεκτικά τυφλούς, που πραγματικά δεν έβλεπαν αλλά και ανθρώπους, όπως αυτή, γεμάτους δαιμόνια, δηλαδή χωρισμένους από τον κόσμο, να στέκονται γύρω του γεμάτοι χαρά και συμπόνια για το διπλανό τους. Γιατί το δαιμόνιο σε χωρίζει από τους άλλους, το ήξερε, και σε αφήνει μέσα σε μια απέραντη μοναξιά και αυτό το ήξερε και έβλεπε το θαύμα που έζησε η ίδια και στους άλλους. Αυτούς τους ξένους, που κοιτούσαν με μάτια γεμάτα υποψία ο ένας για τον άλλον να αγκαλιάζονται, να μιλούν για πράγματα απλά αλλά και δύσκολα. Είδε τον γείτονά της να γελάει με τον αδελφό του που έβλεπε για πρώτη φορά το πρόσωπό του. Είδε τον άλλον που ήρθε με τις πατερίτσες να τις χαρίζει και να γελάει και να αγκαλιάζει όλον τον κόσμο. Η μέρα περνούσε η νύχτα ερχόταν αλλά το πανηγύρι δεν σταματούσε. Ήταν ένα πανηγύρι που δεν είχε ξαναζήσει ποτέ στη ζωή της. Κι Αυτός συνέχιζε να την κοιτάζει κι αυτή ένιωθε ότι για πρώτη φορά στη ζωή της ζούσε…

Ήρθε το βράδυ και κανένας δεν ήθελε να φύγει. Όταν ο Ιησούς μιλούσε η σιωπή ήταν απόλυτη μπορούσες να ακούσεις ακόμα και τα κύματα στην Τιβεριάδα, πολύ μακριά από τον λόφο. Λίγα πράγματα θυμάται από αυτά που είπε αλλά ένιωθε ότι τα λόγια του γίνονται ψωμί μέσα της, ότι γίνονται ζωή. Κι όταν σταμάταγε άρχιζε πάλι το πανηγύρι της χαράς. Είδε τον εαυτό της να έχει στην αγκαλιά ένα μικρό που η μάνα της το άφησε για λίγο κι ένιωσε τόση αγάπη γι’ αυτό το παιδί και για την μάνα του και για τον γείτονά της που όλο μάλωναν. Τρεις μέρες και τρεις νύχτες κράτησε αυτό το πανηγύρι και κανείς δεν ήθελε να φύγει από κοντά του. Δεν ήταν ότι Αυτός έλεγε κάποιες αλήθειες αλλά όλοι ένιωθαν ότι ο ίδιος ήταν η Αλήθεια και η Ζωή και δεν ήταν ανάγκη να μιλάει, δεν ήταν ανάγκη να κάνει θαύματα αλλά μονάχα να βρίσκεσαι εκεί μαζί του.

Βράδιαζε, ήρθε η τρίτη μέρα και τότε Τον άκουσε που φώναξε τους δώδεκα, τους μαθητές του. Άκουσε που τους είπε «Σπλαχνίζομαι αυτόν τον κόσμο, τρείς μέρες τώρα είναι μαζί μου. Και δεν έχουν τι να φάνε» (Πρβλ. Μτ. 14:14) . Κανείς δεν είχε νιώσει ότι πέρασαν μέρες, αλλά κανείς δεν ένιωθε πείνα. Κανείς δεν διαμαρτυρήθηκε. Διαισθάνθηκε ότι κάτι μεγάλο θα συνέβαινε. Τον άκουσε που ρώτησε «Πόσα ψωμιά έχετε;» (Μκ. 6:38)κι άκουσε που του είπανε «Εφτά ψωμιά και λίγα ψαράκια» (Πρβλ. Λκ 9:13). Όλοι Τον άκουγαν. Όλοι σιωπούσαν. Τον άκουσαν που τους είπε να καθίσουν κάτω και Τον είδαν να υψώνει τα χέρια και να ευχαριστεί τον Θεό για όλα τα αγαθά που τους δίνει. Δεν παρακάλεσε. Ευχαρίστησε για τη ζωή, για την ευκαιρία να είναι μαζί, για τη χαρά, για την ελπίδα, για την καλοσύνη για την αγάπη που μπορούν και μοιράζονται. Κι όταν τελείωσε είπε να τα μοιράσουν και τα μοίρασαν. Κι έφαγαν τέσσερις χιλιάδες γιατί ήταν ο ίδιος που μοιράστηκε, κι Αυτός ό,τι μοιράζει αυξάνει και δεν μειώνεται. Εφτά καλάθια περίσσεψαν. Γιατί η δική του η Χαρά, η δική του Ειρήνη είναι σαν το ζωντανό ποτάμι, που παραδίνει τα πάντα στην αφθονία της Αγάπης Του.

Από τότε η Μαρία από τα Μάγδαλα ήταν μαζί του. Περπάτησε στην σκιά του όπως η μητέρα Του. Μαζί του ήταν στο ταξίδι στην Ιερουσαλήμ, με την Μαρία του Κλωπά, την Ιωάννα την γυναίκα του Χουζά, με την Μαρία την μητέρα του Ιακώβου του μικρού, την Σαλώμη, μητέρα των γιών του Ζεβεδαίου, και την Σωσάννα. Ήταν μαζί τους όταν ελευθέρωσε τον βουβό δαιμονισμένο και το πλήθος έκλαιγε από χαρά κι αυτή μέσα από την δική της χαρά φώναξε «Χαρά στη μάννα που σε γέννησε και σε θήλασε» (Λκ. 11:27) και το φώναξε γιατί δεν είχε άλλο τρόπο να μοιραστεί αυτή τη χαρά που ένοιωθε κοντά του. Γιατί αυτός ήταν που μετέτρεψε τη ζωή της σε ένα πανηγύρι χαράς κι ελπίδας. Ήταν εκεί όταν Του έφεραν την είδηση για το θάνατο του Λαζάρου. Περπάτησε μαζί Του τις τέσσερις ημέρες που τον χώριζαν από το μνήμα του. Μύρισε την αποφορά του σαπισμένου σώματος κι όταν τον άκουσε να λέει «δεύρο έξω» (Ιω. 11:43) δεν είχε καμία αμφιβολία. Γιατί πλέον το ήξερε ότι Αυτός ήταν η Ζωή και η Ανάσταση και η Ελπίδα. Το ήξερε η ψυχή της και η ζωή της ολόκληρη.

Ήταν μαζί Του σε εκείνες τις δύσκολες ώρες του δείπνου, της προσευχής, της Γεθσημανή, της προδοσίας. Όταν σχεδόν όλοι οι μαθητές διασκορπίσθηκαν, αυτή έμεινε εκεί δίπλα Του. Ήταν μαζί Του στην ώρα του σταυρού. Αυτή τη στιγμή που δεν μπορούσε να πιστέψει ότι Αυτός που ανέστησε νεκρούς, έδωσε το φως σε τυφλούς, έκανε ανάπηρους ανθρώπους να περπατήσουν, αλλά κυρίως Αυτός που έδωσε ελπίδα σ’ αυτόν τον διψασμένο κόσμο, ότι ήταν εκεί στο σταυρό αιμορραγώντας, πεθαίνοντας. Εκείνη την νύχτα αισθάνθηκε όπως ο χειρουργημένος που του έχουν κόψει το πόδι αλλά ακόμα το νιώθει. Δεν μπορούσε να πιστέψει αυτό το ακατανόητο: να σβήνει για πάντα ο ήλιος του κόσμου κι αυτή να συνεχίζει να υπάρχει. Βρήκε κουράγιο και με τη μητέρα Του έριξαν μύρο στο σώμα Του, τον σκέπασαν με αλόη όπως θα σκέπαζε η μάνα το άρρωστο παιδί της. Κι εκείνο το βράδυ δεν κοιμήθηκε Τον έβλεπε να την κοιτάζει όπως την κοίταξε για πρώτη φορά σε εκείνο τον λόφο της Γαλιλαίας τότε αισθάνθηκε το χέρι της μητέρας Του δίπλα της. Άκουσε μόνο το «πάμε». Ήθελαν να Τον δούνε ακόμα μια φορά, να ρίξουν μύρο στις πληγές Του, όπως αυτός έκανε στις πληγές αυτού του κόσμου αλλά δεν Τον βρήκανε εκεί. Εκεί ήταν μόνο ένα παλικάρι με το μνημείο κενό. «Τι ζητάτε τον ζωντανό ανάμεσα στους νεκρούς» (Λκ. 24:5), και δεν τον αναγνώρισε, αυτή τότε του απάντησε «Κύριε, αν τον πήρες εσύ, πες μου που τον έβαλες, κι εγώ θα τον πάρω από ‘κει» (Ιω. 20:15) κι έκλαιγε. Τότε άκουσε την φωνή Του να της λέει «Μαρία», και σήκωσε τα μάτια της και είδε πάλι εκείνο το βλέμμα που αντίκρισε εκείνη τη φορά στην Τιβεριάδα «Δάσκαλε μου» πρόλαβε να πει (Ιω. 20:16). Τότε έτρεξε λένε τα Ευαγγέλια στους μαθητές. «Είδα τον Κύριο» (Ιω. 20:18) τους είπε και δεν την πίστεψαν. Μέχρι που Τον είδαν ζωντανό και κατάλαβαν τι ήθελε να πει αυτή η Μαρία από τα Μάγδαλα, αυτή που αγαπούσε τον Θεό με όλη την καρδιά της μέχρι που ο Θεός συνάντησε τα μάτια της κι άλλαξε τη ζωή και ο κόσμος ολόκληρος.

Και αυτή τη χαρά μετέφερε η Μαρία στον κόσμο. Περπάτησε στη Γαλατία, τη Συρία, την Αίγυπτο, τη Φοινίκη, την Παμφυλία και ποιος ξέρει σε πόσες άλλες χώρες. Γιατί όταν δεις τον πραγματικό Θεό, όταν φας από τα χέρια Του, όταν τα μάτια σου συναντηθούν με τα δικά Του δεν μπορείς ποτέ να είσαι ο ίδιος. Γίνεσαι εσύ το όχημα της χαράς και της ελπίδας του Θεού στον κόσμο. Έτσι αυτό το κορίτσι από τα Μάγδαλα που ήταν ταλαιπωρημένη από έναν Θεό που οι άνθρωποι τον προβάλλαν ως εκδικητή, άγριο και απόμακρο, μόλις συνάντησε τον ταπεινό Θεό της χαράς και της αγάπης, έγινε ένα όχημα ελπίδας για να μπορούν να κάθονται οι κουρασμένοι και να μεταφέρουν με ειρήνη την ύπαρξή τους στα δικά Του πόδια.

Την εικόνα της σε πολλές αφηγήσεις την άλλαξαν γιατί εμείς οι άνθρωποι τρομάζουμε με τόσο φως. Η Μαρία από τα Μάγδαλα, η Αγία Μαρία η Μαγδαληνή και Ισαπόστολος, είναι ένα από τα πιο παρεξηγημένα πρόσωπα της Καινής Διαθήκης. Ενώ υπήρξε παρθένος και απολύτως ενάρετη, πολλοί άνθρωποι εξακολουθούν να την συγχέουν με την πόρνη που άλειψε με μύρο τα πόδια του Ιησού ή ακόμη και με την μοιχαλίδα (Λκ. 7:36-50 & Μτ. 26:6-16).

Την Μαρία τη Μαγδαληνή δεν θα την βρούμε στα συναξάρια και στις ιστορίες. Θα την βρούμε στα μάτια κάθε γυναίκας, κάθε ανθρώπου που κοιτάζει με Ελπίδα και Αγάπη αυτόν τον κόσμο. Γιατί σε αυτά τα μάτια είναι που κατοικεί ο Χριστός και πίσω του πάντα στη σκιά από το φως Του θα στέκεται αυτή η Μαρία, η γυναίκα από τα Μάγδαλα, η απαλλαγμένη για πάντα από την ντροπή, από την ντροπή προς τους ανθρώπους και την ντροπή προς τον Θεό. Αυτή γίνεται και η πρώτη στη σειρά των γυναικών και των ανθρώπων, που γύρισε την πλάτη σε αυτή τη ντροπή και χώρεσε ανάμεσα στις γραμμές του Ευαγγελίου και έρχεται πάλι να μας κάνει να στραφούμε σε Αυτόν, που μας είπε «εγώ είμαι η οδός, η αλήθεια και η ζωή» (Ιω. 14:6),ακριβώς δηλαδή αυτή την οδό, αυτή την αλήθεια και κυρίως αυτή τη ζωή πού όλοι αναζητούμε.

Ο Νίκος Α. Βαραλής είναι Δημοσιογράφος, Διευθυντής του Ρ/Σ «Ορθόδοξη Μαρτυρία» (104,00 FM) της Ι. Μητροπόλεως Δημητριάδος & Αλμυρού.

Πηγή

Σε ποιες χώρες ζουν οι περισσότεροι χριστιανοί και σε ποιες οι περισσότεροι μουσουλμάνοι

Εν μέσω των κλιμακούμενων γεωπολιτικών εντάσεων και της οικονομικής ύφεσης που σημειώθηκε τα τελευταία χρόνια, το θρησκευτικό σκηνικό του πλανήτη αλλάζει με ταχύτατους ρυθμούς, προφανώς και εξαιτίας των αλλαγών στα ποσοστά γονιμότητας που έχουν επηρεαστεί από τις εξελίξεις.

Σύμφωνα με έρευνα που είχε πραγματοποιήσει το Ινστιτούτο Pew Research στο παρελθόν, ο χριστιανισμός θα παραμείνει η θρησκεία με την μεγαλύτερη απήχηση στον κόσμο, ωστόσο το ισλάμ θα αυξηθεί με ταχύτερους ρυθμούς από οποιαδήποτε άλλη θρησκεία.

Σε νέα έκθεση που δημοσιοποίησε πρόσφατα, παραθέτει τους πίνακες με τους μεγαλύτερους χριστιανικούς και μουσουλμανικούς πληθυσμούς του κόσμου οι οποίοι αναδεικνύουν τις διαφορές στη συγκέντρωση, την ποικιλομορφία και τις προβλεπόμενες αλλαγές που αφορούν τις δύο μεγαλύτερες θρησκείες παγκοσμίως.

Συμπερασματικά, αποδεικνύεται πως ο μεγαλύτερος μουσουλμανικός πληθυσμός είναι συγκεντρωμένος κυρίως στα βασικά πληθυσμιακά κέντρα του ισλάμ σε σύγκριση με τον χριστιανισμό που είναι διασκορπισμένος σε ολόκληρο τον κόσμο.

Πράγματι, περίπου τα 2/3 (65%) των μουσουλμάνων στον κόσμο ζουν στις χώρες στις οποίες καταγράφονται οι δέκα μεγαλύτεροι μουσουλμανικοί πληθυσμοί, την ώρα που μόνο το 48% των χριστιανών συγκεντρώνονται στις δέκα χώρες με τους μεγαλύτερους χριστιανικούς πληθυσμούς.

Με άλλα λόγια, περίπου το 52% των χριστιανών ζουν σε άλλες χώρες από αυτές στις οποίες καταγράφονται οι μεγαλύτεροι χριστιανικοί πληθυσμοί, ενώ το ίδιο ισχύει και για το 1/3 περίπου των μουσουλμάνων.

Στις χώρες που κατά βάση θεωρούνται χριστιανικές ή μουσουλμανικές επίσης ζουν και πολλοί άνθρωποι οι οποίοι δεν πιστεύουν σε καμία από τις δύο αυτές θρησκείες. Στην Ινδία, η οποία ήταν ανέκαθεν η δεύτερη χώρα στην οποία ζούσαν οι περισσότεροι μουσουλμάνοι, το ισλάμ είναι πλέον θρησκεία μειοψηφίας, δηλαδή μόνο το 15% του πληθυσμού πιστεύει στις αρχές του. Αντιθέτως, οι περισσότεροι πολίτες δηλώνουν ινδουιστές. Η Νιγηρία θεωρείται η χώρα με τον έκτο μεγαλύτερο πληθυσμό χριστιανών στον κόσμο (87 εκατομμύρια), ενώ την ίδια ώρα εκεί καταγράφεται ο πέμπτος μεγαλύτερος μουσουλμανικός πληθυσμός (90 εκατομμύρια).

Ακόμα κάτι το οποίο αξίζει να αναφερθεί από τα συμπεράσματα της έρευνας είναι το γεγονός πως οι πληθυσμοί των εκάστοτε θρησκειών με το πέρασμα των χρόνων απομακρύνονται από τους παραδοσιακούς τους κόμβους. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός πως πλέον οι πέντε πρώτες μουσουλμανικές χώρες βρίσκονται στη Νότια και Νοτιοανατολική Ασία ή στην υποσαχάρια Αφρική και όχι στη Μέση Ανατολή. Οι περισσότεροι από την άλλη χριστιανοί είναι συγκεντρωμένοι στις ΗΠΑ και όχι στην Ευρώπη, όπως ίσως θα ήταν το αναμενόμενο.

Στο σύνολο, ο χριστιανισμός μετρά περίπου 2,3 δισεκατομμύρια πιστούς στον κόσμο την ώρα που το ισλάμ μετρά σχεδόν 1,8 δισεκατομμύρια. Το χάσμα αυτό αναμένεται να περιοριστεί μέχρι το 2060, δεδομένου ότι οι μουσουλμάνοι, κατά μέσο όρο, γεννούν νεότεροι παιδιά από τους χριστιανούς. Είναι παράλληλα στην παράδοσή τους να αναθρέφουν περισσότερα παιδιά.

Επιπλέον το 2060, το ποσοστό των μουσουλμάνων που θα ζουν στις χώρες με τους δέκα μεγαλύτερους μουσουλμανικούς πληθυσμούς αναμένεται να είναι ελαφρώς χαμηλότερο από ό, τι σήμερα (60% έναντι 65%). Την ίδια στιγμή, το ποσοστό των χριστιανών που ζουν στις δέκα χώρες με τους υψηλότερους χριστιανικούς πληθυσμούς αναμένεται να παραμείνει το ίδιο (48%).

Άξιο επίσης προσοχής είναι το συμπέρασμα πως μέχρι το 2060 η Ινδία αναμένεται να υποκαταστήσει την Ινδονησία ως η χώρα με τον μεγαλύτερο μουσουλμανικό πληθυσμό, ωστόσο ο μουσουλμανικός πληθυσμός της Ινδίας θα παραμείνει μειονότητα σε σχέση με τις άλλες ινδουιστικές χώρες.

Οι ΗΠΑ είναι η χώρα στην οποία καταγράφεται ο μεγαλύτερος χριστιανικός πληθυσμός, ενώ το ίδιο θα ισχύει και σε κάποιες δεκαετίες από τώρα. Δίπλα της τα επόμενα χρόνια αναμένεται να βρεθούν και οι Τανζανία, Ουγκάντα και Κένυα, ενώ η Ρωσία, η Γερμανία και η Κίνα θα πέσουν από την κορυφή που βρίσκονται.

Πηγή

Σουνίτες-Σηίτες

Η φλόγα της αντιπαλότητας μεταξύ των δύο βασικών κλάδων του Ισλάμ καίει εδώ και αιώνες. Ξεκίνησε αμέσως μετά το θάνατο του προφήτη Μωάμεθ, το 632 μ.Χ. και έχει να κάνει με το ποιος θα ήταν ο διάδοχος του, αφού ο ίδιος δεν όρισε κάποιον.

Οι περισσότεροι σιιτικοί πληθυσμοί βρίσκονται στο Ιράν, το Ιράκ, τη Συρία, το Λίβανο και το Μπαχρέιν.

Στην Τουρκία, τη Συρία, την Αίγυπτο και τη Σαουδική Αραβία, η πλειοψηφία είναι σουνίτες. Συνολικά, σε παγκόσμα κλίμακα οι σουνίτες αποτελούν το 85 έως 90% του μουσουλμανικού κόσμου.

Οι πολιτικές διαφορές

Οι ιδρυτές της σέκτας των σιιτών υποστήριξαν ότι η εξουσία πρέπει να περάσει στο γαμπρό και ξάδελφο του Προφήτη Μωάμεθ, Αλί, και στη συνέχεια στους αρσενικούς διαδόχους του. Οι σιίτες, αναφέρουν πηγές, θεωρούν ότι ο Μωάμεθ όρισε ως διάδοχο του τον Αλί. Ωστόσο, κάποιοι από τους πιστούς του, βιάστηκαν να χρίσουν νέο πνευματικό ηγέτη τους, τον πεθερό του Προφήτη, Αμπού Μπάκρ. Σε εκείνο το σημείο ακριβώς ξεκίνησαν οι προστριβές και διαμάχες. Αν και οι διαφορές ήταν στην αρχή πολιτικές, στη συνέχεια, αναπτύχθηκαν και θρησκευτικές διαφορές.

Το ίδιο το όνομα των σιιτών προέρχεται από την αραβική λέξη «σία», που σημαίνει διάδοχος.

Τελικά ο Αλί επελέγη για να γίνει ο τέταρτος χαλίφης το 656 μ.Χ., κάτι που προκάλεσε κύμα βιαιοτήτων. Το σχίσμα παγιώθηκε το 680 μ.Χ., όταν δολοφονήθηκε στην Καρμπάλα του Ιράκ, ο γιος του Αλί, Χουσεΐν.

Οι σιίτες ηττήθηκαν, αλλά διατήρησαν τις κοινότητές τους σε πολλές περιοχές του μουσουλμανικού κόσμου και συσπειρώθηκαν γύρω από το γιο του Χουσείΐν.

Οι σουνίτες, που πήραν το όνομα τους από τη λέξη σούνα (παράδοση) ακολούθησαν το γιο του κυβερνήτη της Δαμασκού, Γιαζίντ.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Pew Research Center’s Forum on Religion & Public Life, στις περισσότερες χώρες της Μέσης Ανατολής, περίπου το 40% των σουνιτών, δεν θεωρούν ότι οι σιίτες είναι πραγματικοί μουσουλμάνοι. Από την άλλη οι σιίτες υποστηρίζουν ότι ο δογματισμός των σουνιτών και η προσκόλληση τους στην παράδοση δημιουργούν πρόσφορο έδαφος για τον εξτρεμισμό.
Διαφορές στην άσκηση των θρησκευτικών καθηκόντων

Εκτός από τη βασική διαφορά ότι οι σιίτες προσεύχονται τρεις φορές την ημέρα, ενώ οι σουνίτες πέντε, υπάρχουν μεταξύ τους διαφορές και σε σχέση με την αντίληψη του Ισλάμ.

Οι μουσουλμάνοι βασίζουν την πίστη τους στο Κοράνι και τις Χαντίθ, δηλαδή τις προφορικές «οδηγίες» για τον τρόπο λατρείας και ζωής, τον οποίο πρέπει να ακολουθούν οι πιστοί.

Το Κοράνι και οι Χαντίθ προσδιορίζουν τη Σαρία, δηλαδή τον ισλαμικό νόμο, που ρυθμίζει τους κανόνες οι οποίοι διέπουν θέματα ιδιοκτησίας, κληρονομιάς, γάμου, διαζυγίου, συμβόλαια, συμφωνητικά, εμπορικές και τραπεζικές συναλλαγές, επενδύσεις, δάνεια, υποθήκες.

Οι σουνίτες ακολουθούν τις δικές τους Χαντίθ, ενώ οι σιίτες αποδέχονται διαφορετική έκδοση των Χαντίθ και δίνουν πολύ μεγάλη σημασία στα κηρύγματα του Αλί και των απογόνων του.

Μία από τις πιο σημαντικές διαφορές σιιτών-σουνιτών είναι ότι οι σιίτες θεωρούν ότι οι ιμάμηδες έχουν θεϊκή προέλευση και δεν είναι απλώς «βοηθοί» του Προφήτοι αλλά εκπρόσωποί του στη γη. Με αυτή τη λογική δεν προσκυνούν μόνο στη Μέκκα, αλλά στους τάφους των 11 από τους 12 ιμάμηδες (καθώς ο 12ος, ο Μεχντί, θεωρείται κρυμμένος ή ότι έχει εξαφανιστεί).

Οι σουνίτες δεν αποδίδουν, τόση μεγάλη αξία στους ιμάμηδες, αντίθετα αποκαλούν με αυτό το όνομα όλους τους πνευματικούς ηγέτες της μουσουλμανικής κοινότητας.

Και τα δύο ρεύματα αποδέχονται τους πέντε πυλώνες της Πίστης: Ομολογία της Πίστης, Προσευχή, Φόρος ελεημοσύνης, Νηστεία, Προσκύνημα στη Μέκκα. Ωστόσο, σε αυτούς οι σιίτες προσθέτουν ακόμα πέντε πυλώνες: τη Μοναδικότητα του Θεού, τη δύναμη του Προφήτη, την Ανάσταση, τη Θεϊκή Δικαιοσύνη και την Πίστη στην πολιτική και πνευματική ανωτερότητα των απογόνων του Προφήτη.

Πηγή

Διαβάστε επίσης:

Ιερατείο και «ιερωσύνη» στο Ισλάμ

Το Ισλάμ (A΄)

Το Ισλάμ (Β΄)

Συμβολισμοί του μυστηρίου του βαπτίσματος (αντιστοίχιση)

Άσκηση αντιστοίχισης σχετικά με τους συμβολισμούς του μυστηρίου του βαπτίσματος. Σκοπός του μαθησιακού αντικειμένου είναι να αντιστοιχιστούν σωστά οι επιμέρους συμβολισμοί του μυστηρίου (νερό, λάδι, κόψιμο μαλλιών, τριπλή κατάδυση στην κολυμβήθρα, άγιο μύρο) με τη σημασία τους.

Μορφές αθεΐας

Άσκηση ταξινόμησης με θέμα τις σημαντικότερες αθεϊστικές απόψεις της σύγχρονης εποχής και τον αντίλογο του Χριστιανισμού σε αυτές. Σκοπός της άσκησης είναι να τοποθετηθούν στο κατάλληλο πεδίο οι προτάσεις που δίνονται, ανάλογα με το αν αυτές αφορούν στην ανθρωπιστική, την κοινωνικοπολιτική, τη βιταλιστική - μηδενιστική ή την ψυχαναλυτική αθεΐα. Απώτερος στόχος του μαθησιακού αντικειμένου είναι να δοκιμαστούν οι σχετικές γνώσεις των μαθητών.

Οι συμβολισμοί του μυστηρίου του γάμου (αντιστοίχιση)

Άσκηση αντιστοίχισης με θέμα το μυστήριο του γάμου και τους συμβολισμούς του. Σκοπός του μαθησιακού αντικειμένου είναι να αντιστοιχιστούν οι επιμέρους συμβολισμούς του μυστηρίου (δαχτυλίδια, άρμοση χεριών, στέφανα, κοινό ποτήρι, χορός του «Ησαΐα») με τη σημασία τους. Απώτερος στόχος είναι η κατανόηση των τεκταινόμενων κατά την τέλεση του μυστηρίου του Γάμου στην εκκλησία.

Πολυχάρτης της Αφρικής και Παγκόσμιος

Πολυχάρτης της Αφρικής (πολιτικός, κατανομής πληθυσμού, πυκνότητας πληθυσμού, γεννήσεων, θανάτων, γήρανσης, γλωσσών, θρησκειών) με δυνατότητα μεγέθυνσης. Ο χάρτης περιλαμβάνει σε επίπεδα το δίκτυο των γεωγραφικών συντεταγμένων, τα κράτη και τις πρωτεύουσές τους, καθώς και επιμέρους τοπωνύμια. Υπάρχει η δυνατότητα, αντί του πολιτικού χάρτη, να εμφανιστούν άλλοι χάρτες υποβάθρου, όπως χάρτες κατανομής πληθυσμού, πυκνότητας πληθυσμού, γεννήσεων, θανάτων, δείκτη γήρανσης, γλωσσών και θρησκειών. Αξιοποιώντας, μάλιστα, τον σχετικό μεταβολέα, δίνεται η δυνατότητα εναλλαγής εμφάνισης ανάμεσα στον πολιτικό και τους άλλους χάρτες, με κλιμακούμενη διαφάνεια. Στο μαθησιακό αντικείμενο περιλαμβάνονται, επίσης, κλίμακα, κινούμενη πυξίδα, μετρητής αποστάσεων, καθώς και υπομνήματα για τους αντίστοιχους χάρτες.

Πολυχάρτης παγκόσμιος (πολιτικός, κατανομής πληθυσμού, πυκνότητας πληθυσμού, γεννήσεων, θανάτων, γήρανσης, γλωσσών, θρησκειών) με δυνατότητα μεγέθυνσης. Ο χάρτης περιλαμβάνει σε επίπεδα το δίκτυο των γεωγραφικών συντεταγμένων, τα κράτη και τις πρωτεύουσές τους, καθώς και επιμέρους τοπωνύμια. Υπάρχει η δυνατότητα, αντί του πολιτικού χάρτη, να εμφανιστούν άλλοι χάρτες υποβάθρου, όπως χάρτες κατανομής πληθυσμού, πυκνότητας πληθυσμού, γεννήσεων, θανάτων, δείκτη γήρανσης, γλωσσών και θρησκειών. Αξιοποιώντας, μάλιστα, τον σχετικό μεταβολέα, δίνεται η δυνατότητα εναλλαγής εμφάνισης ανάμεσα στον πολιτικό και τους άλλους χάρτες, με κλιμακούμενη διαφάνεια. Στο μαθησιακό αντικείμενο περιλαμβάνονται, επίσης, κλίμακα, πυξίδα, μετρητής αποστάσεων, καθώς και υπομνήματα για τους αντίστοιχους χάρτες.

Πολυχάρτης της Ευρώπης

Πολυχάρτης της Ευρώπης πληθυσμού, πυκνότητας πληθυσμού, γεννήσεων, θανάτων, γήρανσης, γλωσσών, θρησκειών) με δυνατότητα μεγέθυνσης. Ο χάρτης περιλαμβάνει σε επίπεδα το δίκτυο των γεωγραφικών συντεταγμένων, τα κράτη και τις πρωτεύουσές τους, καθώς και επιμέρους τοπωνύμια. Υπάρχει η δυνατότητα, αντί του πολιτικού χάρτη, να εμφανιστούν άλλοι χάρτες υποβάθρου, όπως χάρτες κατανομής πληθυσμού, πυκνότητας πληθυσμού, γεννήσεων, θανάτων, δείκτη γήρανσης, γλωσσών και θρησκειών. Αξιοποιώντας, μάλιστα, τον σχετικό μεταβολέα, δίνεται η δυνατότητα εναλλαγής εμφάνισης ανάμεσα στον πολιτικό και τους άλλους χάρτες, με κλιμακούμενη διαφάνεια. Στο μαθησιακό αντικείμενο περιλαμβάνονται, επίσης, κλίμακα, κινούμενη πυξίδα, μετρητής αποστάσεων, καθώς και υπομνήματα για τους αντίστοιχους χάρτες.

Οι απαντήσεις της θρησκείας στον άνθρωπο (κουίζ)

Κουίζ τριών ερωτήσεων (πολλαπλών επιλογών, αντιστοίχισης), με θέμα τις απαντήσεις που δίνει η θρησκεία στα μεγάλα ερωτήματα που απασχολούν τον άνθρωπο. Στόχος του μαθησιακού αντικειμένου είναι να δοκιμάσουν οι μαθητές τις γνώσεις τους σχετικά με τις απαντήσεις της θρησκείας για θέματα που αφορούν στον Θεό και τον κόσμο, ανάλογα με το αν είναι πολυθεϊστικές, μονοθεϊστικές ή πανθεϊστικές.

Πολυθεϊστικές, μονοθεϊστικές και πανθεϊστικές θρησκείες

Άσκηση ταξινόμησης με θέμα τα διαφορετικά είδη θρησκειών, τις αντιλήψεις που εκφράζουν και τα επιμέρους χαρακτηριστικά τους. Στόχος του μαθησιακού αντικειμένου είναι να δοκιμάσουν οι μαθητές τις γνώσεις τους σχετικά με τις πολυθεϊστικές, τις μονοθεϊστικές και τις πανθεϊστικές θρησκείες, καταλήγοντας σε συμπεράσματα για τις μεταξύ τους διαφοροποιήσεις. Πιο συγκεκριμένα, αντικείμενο της άσκησης είναι η τοποθέτηση στο κατάλληλο πλαίσιο των προτάσεων που δίνονται, ανάλογα με το είδος της θρησκείας που αυτές αφορούν.

Χάρτης κατανομής των θρησκειών στον κόσμο

Διαδραστικός Χάρτης για την κατανομή των θρησκειών στον κόσμο. 

Προτείνεται δραστηριότητα, με στόχο τον εντοπισμό της επικρατούσας θρησκείας ανά ήπειρο. 

Να σημειωθεί πως στον παγκόσμιο χάρτη δηλώνεται χρωματικά το κυρίαρχο θρήσκευμα κάθε χώρας (κάτοικοι στην πλειονότητά τους Χριστιανοί, Μουσουλμάνοι, Ινδουιστές, Βουδιστές, Εβραίοι ή πιστοί ιθαγενών θρησκειών).

Θρησκείες στον κόσμο

Οι μαθητές μπορούν να παρακολουθήσουν ένα βίντεο για τις θρησκείες στον κόσμο.

Ισλάμ - Σούφι, Σουνίτες, Σηίτες (κουίζ)

Κουίζ τριών ερωτήσεων (πολλαπλών επιλογών, αντιστοίχισης), με θέμα την ισλαμική θρησκεία. Στόχος του μαθησιακού αντικειμένου είναι να δοκιμάσουν οι μαθητές τις γνώσεις τους σχετικά με τις τεχνικές των Σούφι, τα χαρακτηριστικά των Σουνιτών και των Σηιτών και τον ρόλο του Ισλάμ σήμερα.

Ισλάμ - Κοράνιο, βασικές διδασκαλίες, Εγίρα, Μωάμεθ (κουίζ)

Κουίζ πέντε ερωτήσεων (πολλαπλών επιλογών), με θέμα την ισλαμική θρησκεία. Στόχος του μαθησιακού αντικειμένου είναι να δοκιμάσουν οι μαθητές τις γνώσεις τους σχετικά με τις βασικές διδασκαλίες του Ισλάμ, το Κοράνιο, τον Μωάμεθ, την Εγίρα και το Χατζ.

Η εξάπλωση των χριστιανικών κοινοτήτων

Διαδραστικός χάρτης της Ευρώπης και της ευρύτερης περιοχής της Μεσογείου, στον οποίο παρουσιάζεται η σταδιακή εξάπλωση του Χριστιανισμού μέχρι και τον 8ο μ.Χ. αιώνα. Στόχοι του μαθησιακού αντικειμένου είναι να γνωρίσουν οι μαθητές τις περιοχές εξάπλωσης των χριστιανικών κοινοτήτων σε τρεις ξεχωριστές χρονικές περιόδους (1ος - 3ος μ.Χ. αιώνας, 4ος - 6ος μ.Χ. αιώνας, 7ος - 8ος μ.Χ. αιώνας) και να προβούν σε δημιουργικούς συσχετισμούς με την εκκλησιαστική ιστορία και τη δράση των ιεραποστόλων κάθε εποχής.

Οι Ορθόδοξοι στον κόσμο

Διαδραστικός χάρτης για την παρουσία των Ορθόδοξων χριστιανών στον κόσμο. Στόχος του μαθησιακού αντικειμένου είναι να γνωρίσουν οι μαθητές τον συνολικό αριθμό του ορθόδοξου πληθυσμού, καθώς και τις χώρες με τις μεγαλύτερες ορθόδοξες κοινότητες. Το μαθησιακό αντικείμενο δίνει τη δυνατότητα στους μαθητές να εξερευνήσουν τον χάρτη και να προβάλουν για επιλεγμένες χώρες (τονισμένες με διαφορετικό χρώμα) την ονομασία και τη σημαία τους, καθώς και αριθμητικά στοιχεία αναφορικά με τον συνολικό τους πληθυσμό και τον πληθυσμό των Ορθοδόξων.

Τα βιβλία της Καινής Διαθήκης (κουίζ)

Κουίζ τριών ερωτήσεων (πολλαπλών επιλογών, αντιστοίχισης), με θέμα τα βιβλία της Καινής Διαθήκης. Στόχος του μαθησιακού αντικειμένου είναι να δοκιμάσουν οι μαθητές τις γνώσεις τους σχετικά με τα Ευαγγέλια, τις Πράξεις των Αποστόλων, τις Επιστολές και την Αποκάλυψη του Ιωάννη.

Ταξινομώντας τα βιβλία της Παλαιάς και της Καινής Διαθήκης

Άσκηση ταξινόμησης με θέμα τα βιβλία της Αγίας Γραφής. Στόχος του μαθησιακού αντικειμένου είναι να δοκιμάσουν οι μαθητές τις γνώσεις τους, διακρίνοντας ποια από τα δέκα βιβλία που τους δίνονται αποτελούν μέρος της Παλαιάς Διαθήκης και ποια αποτελούν μέρος της Καινής.

Ο Αρχιεπίσκοπος Ντέσμοντ Τούτου και η υπεράσπιση των αδύνατων πλασμάτων των Θεού

Ένας σπουδαίος άνθρωπος, ο αγγλικανός αρχιεπίσκοπος Ντέσμοντ Τούτου, έφυγε απ’ τη ζωή πριν από λίγες μέρες. Στις αρχές τις δεκαετίας του ’90 είχα με μεγάλη χαρά αποδεχτεί μια πρόσκληση του αιδεσιμότατου καθηγητή Άντριου Λίνσεϋ για ν’ ακούσω μια ομιλία του μακαριστού αρχιεπισκόπου. Αν και μικρόσωμος ο ίδιος, η αγάπη και η συμπόνια του για την ανθρωπότητα ήταν τέτοια που έκανε όλους εμάς που βρισκόμασταν στο ακροατήριο να φαντάζουμε μικροσκοπικοί μπροστά του. Θα μπορούσα να συνοψίσω το μήνυμα της ομιλίας του ως εξής: «μας πήραν τα πάντα, αλλά δεν μπόρεσαν να μας πάρουν τη Βίβλο μας· κι αυτό ήταν το ισχυρότερο όπλο μας».

Εκείνη την εποχή δεν είχα ακόμα βαπτιστεί χριστιανή. Έχω αναλογιστεί ωστόσο πολλές φορές πως η περίσταση αυτή ήταν η κομβική στιγμή που βίωσα μια πνευματική αφύπνιση στη ζωή μου. Συμμετείχα με ενεργό τρόπο στην καταγγελία του απαρτχάιντ και προσπαθούσα να αποφεύγω όλα τα Νοτιοαφρικανικά προϊόντα ως ένα είδος προσωπικής δέσμευσης με σκοπό την παύση των πολιτικών διάκρισης. Με παρόμοιο τρόπο αντιδρώ και σήμερα απέναντι στα κινέζικα προϊόντα, λόγω της γενοκτονίας που έχει εξαπολυθεί κατά των Ουιγούρων. Είναι η ίδια μέθοδος αποχής που έχω υιοθετήσει εδώ και 15 χρόνια από τα προϊόντα της βιομηχανίας κρέατος εξαιτίας της βαναυσότητας προς τα ζώα.

Πολλοί είστε εξοικειωμένοι με τον αγώνα του αρχιεπισκόπου για τους δοκιμαζόμενους έγχρωμους Αφρικανούς αλλά λίγοι θα γνωρίζετε ότι είχε συνδέσει το κακό εκείνης της οδύνης και της δοκιμασίας με τον πόνο και την οδύνη των ζώων. Θα παραθέσω, λοιπόν, ένα μέρος της εισαγωγής που έγραψε στο βιβλίο του καθηγητή Λίνσεϋ The Global Guide to Animal Protection [Ο παγκόσμιος οδηγός για την προστασία των ζώων] για να σας καταστήσω κοινωνούς των σκέψεών του σχετικά με την οδύνη των ζώων.

Επεκτείνοντας τη δικαιοσύνη και τη συμπόνια

«Σε όλη μου τη ζωή αγωνίστηκα ενάντια στις διακρίσεις και την αδικία, είτε τα θύματα ήταν μαύροι, είτε γυναίκες ή ομοφυλόφιλοι. Κανείς άνθρωπος δεν πρέπει να γίνεται αντικείμενο διασυρμού, θύμα προκαταλήψεων ή στέρησης των βασικών του δικαιωμάτων. Δεν θα μπορούσα να έχω ήσυχη της συνείδησή μου ως χριστιανός, και μάλιστα επίσκοπος, αν είχα πράξει διαφορετικά. Το να πολεμάς όμως την αδικία μοιάζει με πάλη ενάντια σε μια Λερναία Ύδρα, ένα πολυκέφαλο τέρας. Τη στιγμή που μια μορφή αδικίας φαίνεται πως κατανικιέται και εξαλείφεται, μια άλλη έρχεται στο προσκήνιο για να την αντικαταστήσει. Ακόμα κι αν αναλογιστούμε πως ο δρόμος της προόδου φαίνεται ατελεύτητα μακρύς, θα πρέπει θα συνηθίσουμε στην ιδέα ότι η αδικία προς τους άλλους ανθρώπους βρίσκεται συχνά, αν όχι πάντα, στην ημερήσια διάταξη.

Από πολλές απόψεις είναι αξιοπερίεργο πως οι αδελφοί μου χριστιανοί δεν κατάφεραν να αντιμετωπίσουν το ζήτημα της συμπεριφοράς απέναντι στα ζώα ως ένα θέμα σύμφυτο με την ευαγγελική ηθική. Σε τελική ανάλυση, τα ζώα αποτελούν κι αυτά δημιουργήματα του Θεού. Οι χριστιανοί πιστεύουν ότι ο κόσμος είναι πλασμένος από τον Θεό. Πρόκειται για ένα είδος θεολογικής τρέλας να υποθέτει κανείς ότι ο Θεός δημιούργησε ολόκληρο τον κόσμο μόνον για τους ανθρώπους ή ακόμα χειρότερα να υποθέτει ότι ο Θεός ενδιαφέρεται μόνον για ένα από τα εκατομμύρια έμβια είδη που κατοικούν τον πλανήτη. Η βιβλική έννοια της κυριαρχίας των ανθρώπων πάνω στα ζώα δεν πρέπει να ερμηνεύεται ως κάποιο είδος δεσποτισμού. Έχουμε πράγματι, πλαστεί κατ’ εικόνα Θεού, αλλά ο Θεός, του οποίου εικόνα αποτελούμε, είναι Θεός της αγάπης και της δικαιοσύνης. Επομένως, δεν τιμούμε τον Θεό όταν κακοποιούμε άλλες μορφές ζωής.

Αν είναι αλήθεια ότι οι άνθρωποι είμαστε το τελειότερο από τα δημιουργήματα του Θεού, είναι εξίσου αλήθεια ότι μπορούμε επίσης να γίνουμε το πιο διεφθαρμένο και αμαρτωλό. Αυτή η διαπίστωση θα πρέπει κανονικά να μας βάζει ένα φρένο. Ένα σημαντικό μέρος της κακοποιητικής συμπεριφοράς μας προς τα ζώα πηγάζει από μια μορφή πνευματικής τύφλωσης, ένα είδος ύβρεως, σύμφωνα με την οποία θεωρούμε, κατά έναν ανόητο τρόπο, πως η δική μας ευημερία αποτελεί την αποκλειστική μέριμνα του Θεού. Στην πραγματικότητα, το σύνολο της δημιουργίας του Θεού έχει τεθεί κάτω από τη φροντίδα και την προστασία μας. Υπάρχει ένα είδος μίμησης του Χριστού όταν νοιαζόμαστε και φροντίζουμε για τα πάσχοντα πλάσματα, είτε πρόκειται για ανθρώπους είτε για ζώα.

Ακόμα κι όταν βρισκόμαστε αντιμέτωποι με καταστάσεις έντονης ανισότητας ανάμεσα σε ανθρώπους δεν θα πρέπει να παραβλέπουμε και το ζήτημα της αδικίας απέναντι στα ζώα. Είναι γεγονός, ότι ένας διαρκώς αυξανόμενος αριθμός μελετών αποδεικνύει ότι υπάρχει σύνδεση μεταξύ της βαναυσότητας απέναντι στα ζώα και της ανάλγητης σκληρότητας προς τους ασθενέστερους ανθρώπους. Η δημιουργία ενός κόσμου ελεύθερου από τη βαναυσότητα είναι προς το συμφέρον όλων μας. Στο σημείο αυτό, οι Εκκλησίες οφείλουν να δείξουν τον δρόμο, καθιστώντας σαφές ότι κάθε μορφή βαναυσότητας, είτε προς τα ζώα είτε προς τους ανθρώπους, αποτελεί προσβολή προς την πολιτισμένη κοινωνία και αμαρτία ενώπιον του Θεού […]»

Ο θάνατος του αρχιεπισκόπου Ντέσμοντ Τούτου αποτελεί απώλεια. Απώλεια ενός σπουδαίου ανθρώπου. Ενός ανθρώπου ολοκληρωτικά αφιερωμένου με παρρησία και θάρρος στον έλεγχο κάθε είδους εξουσίας, ασχέτως του τρόπου που αυτή παρουσιάζεται. Η απώλεια τέτοιων ανθρώπων είναι δυσβάσταχτη για όλους μας. Προσωπικά εργάζομαι και αγωνίζομαι για παρόμοιες αξίες και ιδανικά, όπως αυτά που περιγράφηκαν στο παραπάνω κείμενο, και η απώλεια του αρχιεπισκόπου Ντέσμοντ Τούτου μου προξενεί τεράστια θλίψη.

H Δρ. Christina Nellist είναι ορθόδοξη θεολόγος και ιδρυτικό μέλος του οργανισμού Pan-Orthodox Concern for Animals.

H μετάφραση του κειμένου πραγματοποιήθηκε από το διαχειριστή του ιστολογίου.

Πηγή

Η Αγία Υπομονή

Η Αγία Υπομονή, κατά κόσμον Ελένη Δραγάση, και αργότερα, ως σύζυγος του Μανουήλ Β' Παλαιολόγου, «Ελένη η εν Χριστώ τω Θεώ αυγούστα και αυτοκρατόρισσα των Ρωμαίων η Παλαιολογίνα», ήταν θυγατέρα του Κωνσταντίνου Δραγάση, ενός από τους πολλούς ηγεμόνες - κληρονόμους του μεγάλου Σέρβου κράλη (βασιλιά) Στεφάνου Δουσάν. Καταγόταν από βασιλική και ευλογημένη γενιά. Στους προγόνους της συγκαταλέγονται άνθρωποι που αγίασαν όπως ο Στέφανος Νεμάνια, σέρβος βασιλέας που μόνασε με το όνομα Συμεών και ήταν κτίτορας της Ιεράς Μονής Χιλανδαρίου του Αγίου Όρους (βλέπε 13 Φεβρουαρίου). Ο Κωνσταντίνος Δραγάσης ανέλαβε την ηγεμονία του σημερινού βουλγαρικού τμήματος της βόρειο - ανατολικής Μακεδονίας, στην περιοχή μεταξύ των ποταμών Αξιού και Στρυμώνος.

Η γέννησή της τοποθετείται στα αμέσως μετά τον θάνατο το Δουσάν χρόνια. Η ανατροφή, η μόρφωση, η αγωγή της, ήταν διαποτισμένα με ό,τι ανώτερο υπαγόρευε το βυζαντινό ιδεώδες, διότι οι Σέρβοι είχαν επηρεαστεί πολύ από τον βυζαντινό πολιτισμό. Ένοιωθε τον εαυτό της περισσότερο ταυτισμένο με τον πολιτισμό και κυρίως με την εθνική συνείδηση της Βυζαντινής αυτοκρατορίας. Συναισθηματικά και ουσιαστικά έρεπε μάλλον προς το Βυζάντιο, του οποίου επέπρωτο να γίνει Αυγούστα και Αυτοκρατόρισσα, περά προς την γενέθλιο σερβική πατρίδα.

Κοντά σ' αυτά και πάνω απ' αυτά, γαλουχήθηκε με την πατροπαράδοτη στην οικογένειά της, ακράδαντη ορθόδοξη πίστη στο Θεό. Αυτή η πίστη είναι που θα την οδηγεί, θα την φωτίζει, και θα την εμπνέει στην πολυτάραχη γεμάτη θλίψεις και δοκιμασίες ζωή της.

Υπολογίζεται να ήταν 19 περίπου χρονών όταν παντρεύτηκε τον Μανουήλ Β' Παλαιολόγο (τέλη του 1390 μ.Χ.), λίγους μήνες πριν γίνει Αυτοκράτορας.

Η καινούργια ζωή της Ελένης - αγίας Υπομονής, από την αρχή της έδειξε ότι θα ήταν Γολγοθάς. Πολλές ήταν οι φορές που χρειάστηκε να πιει το ποτήρι της προσβολής και του εξευτελισμού στο πλευρό του συζύγου της όχι μόνο από τους αλλόθρησκους, αλλά και από τα κατ' όνομα χριστιανικά κράτη της Δύσεως, στην απεγνωσμένη προσπάθειά του να βρει τρόπους σωτηρίας της ετοιμοθάνατης Αυτοκρατορίας.

Η Ελένη - αγία Υπομονή απεδείχθη εξαιρετικός άνθρωπος που συγκέντρωνε πολλές και μεγάλες αρετές, και ψυχική δύναμη. Έδειξε ότι είχε απόλυτη συναίσθηση τόσο της θέσης της και των περιστάσεων, όσο και του ρόλου που αυτές της υπαγόρευαν, σε όλα τα επίπεδα.

Αγαπούσε το λαό. Ήταν η μεγάλη μάνα που ο καθένας μπορούσε να προστρέξει. Συμμεριζόταν τις αγωνίες του και ανησυχίες του ενώπιον των φοβερών εθνικών κινδύνων και προσπαθούσε πάντοτε με την προσευχή, με την πραότητά της και με γλυκά και παρηγορητικά της λόγια να τον ενισχύσει. Είναι πολύ χαρακτηριστικά και εύγλωττα μέσα στην λακωνικότητά της τα όσα γράφει για την Αυτοκρατόρισσα, ο σύγχρονός της φημισμένος φιλόσοφος Γεώργιος Γεμιστός - Πλήθων: «Η Βασιλίς αύτη με πολλήν ταπείνωσιν και καρτερικότητα εφαίνετο να αντιμετωπίζει και τας δύο μορφάς της ζωής. Ούτε κατά τους καιρούς των δοκιμασιών απεγοητεύετο, ούτε όταν ευτυχούσε επανεπαύετο, αλλά εις κάθε περίπτωσιν έκανε το πρέπον. Συνεδύαζε την σύνεσιν με την γενναιότητα, περισσότερον από κάθε άλλην γυναίκα. Διεκρίνετο δια την σωφροσύνην της. Την δε δικαιοσύνην την είχε εις τελειότατον βαθμόν. Δεν εμάθαμε να κάμνει κακόν εις ουδένα, ούτε μεταξύ των ανδρών, ούτε μεταξύ των γυναικών. Αντιθέτως εγνωρίσαμε να κάμνει πολλά καλά και εις πολλούς. Με ποίον άλλον τρόπον δύναται να φανεί εμπράκτως η δικαιοσύνη, εκτός από το γεγονός του να μη κάμνει κανείς ποτέ θεληματικά και σε κανέναν κακό, αλλά μόνον το αγαθόν σε πολλούς;»

Στάθηκε αντάξια του φιλόσοφου και φιλόχριστου συζύγου της Μανουήλ. Στάθηκε άξια δίπλα του για 35 χρόνια, «συνευδοκόντας», σύμφωνα με σύγχρονή τους μαρτυρία, δηλ. όλα γινόντουσαν με συμφωνία, ομόνοια, συναπόφαση, εν πνεύματι Χριστού και αγωνιστική αγιότητα. Κατόρθωναν να τιμούν την αρετή με λόγια και έργα. «Λόγω μεν διδάσκοντας το πρακτέον, έργω δε γενόμενοι πρότυπα και εικόνες εφηρμοσμένης αγάπης».

Στο ευλογημένο ζευγάρι ο Θεός χάρισε οκτώ παιδιά. Έξι αγόρια από τα οποία τα δύο ανέβηκαν στον αυτοκρατορικό θρόνο, ο Ιωάννης Η' (1425 - 1448 μ.Χ.) και ο Κωνσταντίνος ΙΑ', ο τελευταίος θρυλικός αυτοκράτορας (1448 - 29 Μαΐου 1453 μ.Χ.- μαύρη ήμερα αλώσεως της Βασιλεύουσας). Ο Θεόδωρος, ο Δημήτριος και ο Θωμάς διετέλεσαν δεσπότες του Μυστρά, και ο Ανδρόνικος της Θεσσαλονίκης. Και δύο κορίτσια, τα οποία όμως πέθαναν σε μικρή ηλικία. Η πολύτεκνη και φιλότεκνη μητέρα γαλούχησε τα παιδιά της με τα νάματα της πίστεως και τη γλυκύτατη διδασκαλία της Ορθόδοξης Εκκλησίας μας, τα οδηγούσε σε ιερά προσκυνήματα και σεβάσμια Μοναστήρια της Βασιλεύουσας, και επιζητούσε υπέρ αυτών τις ευχές των αγίων ασκητών και Γερόντων. Τα ανέθρεψε «εν παιδεία και νουθεσία Κυρίου», και ποτέ δεν «έπαυσε μετά δακρύων προσευχής και αγάπης να νουθετή ένα έκαστον».Με υπομονή και επιμονή, με προσοχή και προσευχή σμίλεψε τους χαρακτήρες τους, τους έδωσε μαζί με το «ζην»και το «εύ ζην». Έτσι, κατάφερε, μεταξύ άλλων, να θέσει τέρμα στις επί 90 περίπου χρόνια συγκρούσεις μεταξύ των μελών της αυτοκρατορικής οικογένειας για την εξουσία που είχαν εξαντλήσει την αυτοκρατορία. Οι όποιες διαφορές απόψεων η διενέξεις παρουσιάζονταν (μετά το θάνατο του Μανουήλ), ξεπερνιόνταν ήσυχα με το κύρος της μητρικής της παρέμβασης και της προσευχής της.

Ιδιαίτερη ήταν η αγάπη της για τα Μοναστήρια. Εκεί αναπαυόταν, ξεκουραζόταν η ψυχή της, αντλούσε δύναμη και κουράγιο για τη συνέχεια. Αυτό, το ενέπνευσε σε όλη την οικογένειά της. Ο σύζυγός της αφού παρέδωσε τον θρόνο στον πρωτότοκο Ιωάννη, δύο μήνες πριν τον θάνατό του (29 Μαρτίου 1425 μ.Χ.), απεσύρθη στη Μονή του Παντοκράτορος στην Κωνσταντινούπολη, όπου εκάρη μοναχός με το όνομα Ματθαίος. Η ίδια, μετά το θάνατο του συζύγου της έγινε μοναχή (1425 μ.Χ.) στη Μονή της κυράς Μάρθας, με το όνομα Υπομονή. Και τρία από τα παιδιά τους επίσης έγιναν μοναχοί, ο Θεόδωρος και ο Ανδρόνικος (μ. Ακάκιος) στη Μονή του Παντοκράτορος, και ο Δημήτριος (μ. Δαυίδ) στο Διδυμότειχο. Επίσης, η πενθερά της και η κουνιάδα της ετελείωσαν την ζωή τους ως Μοναχές. Το ίδιο και η εγγονή της, κόρη του γιου της Θωμά, Ελένη, που έγινε Μοναχή με το όνομα Υπομονή στη Λευκάδα.

Ακόμα, εν όσω βρισκόταν στην πατρίδα της, μαζί με τον πατέρα της έκτισαν την Ι.Μ. Παναγίας Παμμακαρίστου στο Πογάνοβο της πόλης Δημήτροβγκραντ της Ν.Α. Σερβίας. Στην Κωνσταντινούπολη είχε συνδεθεί με την Ι. Μ. του Τιμίου Προδρόμου της Πέτρας, όπου φυλαγόταν το ιερό λείψανο του οσίου Παταπίου του θαυματουργού (βλέπε 8 Δεκεμβρίου), στον οποίο η αγία Υπομονή έτρεφε ιδιαίτερη ευλάβεια. Η Μονή είχε ιδρυθεί από τον συνασκητή του οσίου Παταπίου στην Αίγυπτο, όσιο Βάρα, έξω από την πύλη του Ρωμανού πριν από το 450 μ.Χ. Με την συμβολή της αγίας ιδρύθηκε στη Μονή γυναικείο γηροκομείο με την επωνυμία «Η ελπίς των απηλπισμένων». Η ευλάβειά της προς τον όσιο Πατάπιο φαίνεται από το γεγονός ότι ο αγιογράφος του σπηλαίου του οσίου Παταπίου στα Γεράνεια όρη της Κορινθίας θεώρησε απαραίτητο να ιστορήσει την αγία Υπομονή δίπλα από το σκήνωμα του οσίου.

Άνθρωπος φωτεινός και φωτισμένος η αγία Υπομονή, προικισμένη με πολλά τάλαντα, που τα «εμπορεύθηκε» με σύνεση και σωφροσύνη και τα πολλαπλασίασε, κατάφερε με την αρετή, την άσκηση και την καρτερία της να φθάσει σε δυσανάβατα μέτρα αρετής. Μια σημαντική φυσιογνωμία εκείνης της εποχής ο Γεννάδιος Σχολάριος, ο πρώτος Οικουμενικός Πατριάρχης μετά την άλωση, στον Παραμυθητικό του Λόγο προς τον Βασιλέα Κωνσταντίνο ΙΑ', «Επί τη κοιμήσει της μητρός Αυτού αγίας Υπομονής», αναφέρει χαρακτηριστικά τα εξής:

«Την μακαρίαν εκείνην Βασίλισσαν όταν την επεσκέπτετο κάποιος σοφός, έφευγεν κατάπληκτος από την ιδικήν της σοφίαν. Όταν την συναντούσε κάποιος ασκητής, αποχωρούσε, μετά την συνάντηση, ντροπιασμένος δια την πτωχείαν της ιδικής του αρετής, συγκρινομένης προς την αρετήν εκείνης. Όταν την συναντούσε κάποιος συνετός, προσέθετεν εις την ιδικήν του περισσοτέραν σύνεσιν. Όταν την συναντούσε κάποιος νομοθέτης, εγινόταν προσεκτικώτερος. Όταν συνομιλούσε μαζί της κάποιος δικαστής, διεπίστωνε ότι έχει ενώπιόν του έμπρακτον Κανόνα Δικαίου. Όταν κάποιος θαρραλέος (τη συναντούσε), ένοιωθε νικημένος, αισθανόμενος έκπληξιν από την υπομονήν, την σύνεσιν και την ισχυρότητα του χαρακτήρος της. Όταν την επλησίαζε κάποιος φιλάνθρωπος, αποκτούσε εντονώτερο το αίσθημα της φιλανθρωπίας. Όταν την συναντούσε κάποιος φίλος των διασκεδάσεων, αποκτούσε σύνεσιν, και, γνωρίζοντας την ταπείνωσιν εις το πρόσωπόν της, μετανοούσε. Όταν την εγνώριζε κάποιος ζηλωτής της ευσεβείας, αποκτούσε μεγαλύτερον ζήλον. Κάθε πονεμένος με τη συνάντηση μαζί της, καταλάγιαζε τον πόνο του. Κάθε αλαζόνας αυτοτιμωρούσε την υπερβολικήν του φιλαυτίαν. Και γενικά κανένας δεν υπήρξε, που να ήλθεν εις επικοινωνίαν μαζί της και να μην έγινε καλύτερος».

Ο Θεός ευδόκησε να μην ζήσει τις τελευταίες τραγικές στιγμές της Αυτοκρατορίας. Την κάλεσε κοντά Του στις 13 Μαρτίου 1450 μ.Χ., έχοντας διανύσει 35 χρόνια ως Αυτοκρατόρισσα και 25 ως ταπεινή μοναχή. Ο σύγχρονός της διάκονος Ιωάννης Ευγενικός, αδελφός του Μάρκου του Ευγενικού Αρχιεπισκόπου Εφέσου, στον Παραμυθητικό του Λόγο προς τον Κωνσταντίνον Παλαιολόγον επί τη κοιμήσει της Μητρός του αγίας Υπομονής συνοψίζει:

«Ως προς δε την αοίδιμον, εκείνην Δέσποινα Μητέρα σου, τα πάντα εν όσω ζούσε, ήσαν εξαίρετα, η πίστις, τα έργα, το γένος, ο τρόπος, ο βίος, ο λόγος και όλα μαζί ήσαν σεμνά και επάξια της θείας τιμής και, όπως έζησε μέτοχος της θείας Προνοίας, έτσι και ετελεύτησεν».

Η «Αγία Δέσποινα»,όπως την ονομάζει ο Γεώργιος Φραντζής, συνέδεσε την έννοια του μοναχικού της ονόματος (Υπομονή) με τον τρόπον αντιμετωπίσεως και των ευτυχών στιγμών και των απείρων δυσκολιών της όλης ζωής της. Υπομονή κατά βίον, πράξιν και μοναχικό όνομα. «Τη υπομονή αυτής εκτήσατο την ψυχήν αυτής».

Σύγχρονο θαύμα της Αγίας

Είναι αρκετές οι εμφανίσεις της αγίας Υπομονής τα τελευταία χρόνια σε ευσεβείς και μη χριστιανούς. Επιλεκτικά καταχωρούμε ένα συμβάν που περιγράφει την θαυμαστή εμφάνισί της και θεραπεία κάποιου ασθενή.

«Η αγία Υπομονή εμφανίσθηκε ως μοναχή σε κάτοικο των Αθηνών που εργαζόταν σε ταξί. Το σταμάτησε και ζήτησε να κατευθυνθεί προς το Λουτράκι. Ο ταξιτζής είχε καρκίνο του δέρματος στα χέρια του και βρισκόταν σε μεγάλη απελπισία.

Καθ' οδόν η μοναχή που φορούσε ένα κουκούλι με κόκκινο σταυρό τον ρώτησε: «Γιατί είσαι μελαγχολικός;» και εκείνος δεν δίστασε να ομολογήσει όλη την αλήθεια. Μετά τον ρώτησε αν θέλει να τον σταυρώσει για να γίνει καλά και εκείνος δέχθηκε. Σε λίγο όμως τον έπιασε υπνηλία και παρεκάλεσε την μοναχή να σταθούνε λίγο για να μην σκοτωθούνε. Είχαν φθάσει κοντά στα διόδια και εύκολα θα έβρισκαν άλλο ταξί αν εκείνη βιαζόταν. Κάθισε στην άκρη του δρόμου και τον πήρε ο ύπνος. Όταν ξύπνησε διαπίστωσε ότι τα χέρια του είχαν γίνει καλά, αλλά η μοναχή είχε εξαφανιστεί. Ρώτησε τους ανθρώπους των διοδίων μήπως είδανε καμιά μοναχή εκεί κοντά, αλλά κανείς δεν την είχε δει. Τότε συγκλονισμένος γύρισε στο ταξί του και κατάλαβε ότι κάποια αγία ήταν κι' έγινε άφαντη. Κατευθύνθηκε μετά στον γιατρό του και του διηγήθηκε το περιστατικό. Την στιγμή εκείνη έπεσε το μάτι του σε μια εικόνα που ήταν κρεμασμένη στον τοίχο του ιατρείου. Πετάχτηκε απ' το κάθισμά του και φώναξε: «Αυτή ήταν».

Σημειωτέον ότι η εικόνα ήταν της αγίας Υπομονής. Έτσι έμαθε ποια ήταν εκείνη που τον θεράπευσε και τον γλύτωσε και απ' την απελπισία. Το κουκούλι με τον κόκκινο σταυρό έδειχνε την καταγωγή πριν γίνει αυτοκρατόρισσα του Βυζαντίου και με αυτό το μοναχικό σχήμα τελείωσε και την επίγεια ζωή της. Εκ των υστέρων γίνηκε γνωστό ότι η ημέρα που γίνηκε το θαύμα ήταν 13 Μαρτίου, ημέρα που η αγία γιορτάζει».

Εικόνα της ευρίσκεται στην Ιερά Μονή οσίου Παταπίου στο Λουτράκι Κορινθίας και η Εκκλησία τιμά την μνήμη της Οσίας Υπομονής, επίσης, στις 13 Μαρτίου.
Λιγότερα (-)


Λειτουργικά κείμενα


Ἀπολυτίκιον
Ήχος πλ. α'. Τον συνάναρχον Λόγον.
Την κλεινήν βασιλίδα έγκωμιάοωμεν, Υπομονήν την οσίαν, περιστεράν ευλαβή εκ του κόσμου πετασθείσαν της συγχύσεως προς τας σκηνάς του ουρανού εν αγάπη ακλινεί, ασκήσει και ταπεινώσει βοώντες' Μήτερ, λιταίς σου θραϋσον ημών της αμαρτίας δεσμούς.

Κοντάκιον
Ήχος πλ. δ'. Τη Υπερμάχω.
Υπομονής θεοστηρίκτου την ομώνυμον και βασιλίδων θεοσόφων την υπέρτιμον, την εκλάμψασαν ως άστρον εν Βυζαντίω και χορούς μοναζουσών καταπυρσεύσασαν, ταπεινώσεως βολαίς ανευφημήσωμεν, πόθω κράζοντες. Χαίροις, Μήτερ πανεύφημε.
Μεγαλυνάριον
Χαίροις εκμαγείον υπομονής, στήλη σωφροσύνης, αδιάσειστον αρετών, τείχος και ταμείον, Υπομονή, αγάπης, ενθέων βασιλίδων κέρας περίδοξον.

Πηγή

Κάνε ένα βήμα μπροστά ( Δραστηριότητα για τις κοινωνικές ανισότητες)

Εισαγωγή:

Σήμερα θα αφήσουμε για λίγο το βιβλίο και θα κάνουμε μια βιωματική δραστηριότητα που ονομάζεται "Κάνε ένα βήμα μπροστά".

Σε λίγο θα σας μοιράσω από μια κάρτα. Πάνω της γράφει έναν ρόλο, έναν χαρακτήρα. Θέλω να κρατήσετε αυτόν τον ρόλο κρυφό από τους συμμαθητές σας. Μην τον δείξετε σε κανέναν. Για τα επόμενα λεπτά, δεν είστε ο εαυτός σας· είστε αυτός ο άνθρωπος.

Στο μάθημά μας μιλάμε συχνά για την αγάπη προς τον πλησίον και την ισότητα όλων των ανθρώπων. Στην πραγματική ζωή όμως, οι άνθρωποι δεν ξεκινούν όλοι από την ίδια αφετηρία. Άλλοι έχουν "άνεμο στα πανιά τους" και άλλοι κουβαλούν ασήκωτα βάρη.

Θα σταθούμε όλοι σε μια ευθεία γραμμή. Εγώ θα διαβάζω κάποιες προτάσεις. Αν ο χαρακτήρας σας μπορεί να απαντήσει "Ναι" σε αυτό που ακούει, θα κάνει ένα βήμα μπροστά. Αν η απάντηση είναι "Όχι", θα μένει σταθερός.

Στόχος δεν είναι να "νικήσει" κάποιος. Στόχος είναι να δούμε πώς οι συνθήκες της ζωής —η φτώχεια, η υγεία, η καταγωγή— μας απομακρύνουν ή μας φέρνουν κοντά. Θέλω να παρατηρείτε την απόσταση που θα δημιουργηθεί ανάμεσά σας.

Πριν ξεκινήσουμε, πάρτε ένα λεπτό να διαβάσετε την κάρτα σας και να σκεφτείτε: Πώς ξυπνάει αυτός ο άνθρωπος το πρωί; Τι τον φοβίζει; Τι ελπίζει;»

Οι ρόλοι:

1. Γιός Εφοπλιστή (18 ετών)
Ζεις σε βίλα, έχεις προσωπικό οδηγό και οι σπουδές σου είναι εξασφαλισμένες σε όποια χώρα θες.

2. Διευθύντρια Χειρουργός
Έχεις πολύ υψηλό μισθό, ιδιωτική ασφάλιση και το σπίτι σου είναι εξοπλισμένο με την τελευταία λέξη της τεχνολογίας.

3. Ιδιοκτήτης Ξενοδοχείου
Εισπράττεις μεγάλα κέρδη κάθε χρόνο, ταξιδεύεις συχνά στο εξωτερικό και έχεις μεγάλες αποταμιεύσεις.

4. Νεαρός Manager Τεχνολογίας
Κερδίζεις 4.000€ τον μήνα, μένεις σε πολυτελές διαμέρισμα και δεν στερείσαι απολύτως τίποτα.

5. Δάσκαλος Δημοσίου
Έχεις σταθερό μισθό. Μένεις σε δικό σου σπίτι, αλλά προσέχεις για να αποταμιεύσεις για τις διακοπές σου.

6. Νοσηλεύτρια σε Δημόσιο
Εργάζεσαι σκληρά, πληρώνεις ενοίκιο και δάνειο, αλλά το ψυγείο σου είναι πάντα γεμάτο.

7. Ιδιοκτήτης Mini Market
Δουλεύεις 12 ώρες τη μέρα. Τα έσοδα καλύπτουν τις ανάγκες της οικογένειας, αλλά δεν περισσεύουν για πολυτέλειες.

8. Φοιτήτρια με Μερική Απασχόληση
Σπουδάζεις και δουλεύεις σε καφέ. Οι γονείς βοηθούν λίγο, αλλά μετράς τα ευρώ για να βγει ο μήνας.

9. Άνεργη Μητέρα (2 παιδιά)
Ζεις με το κοινωνικό επίδομα. Συχνά κόβεις από το δικό σου φαγητό για να φάνε τα παιδιά σου.

10. Χαμηλοσυνταξιούχος (80 ετών)
Η σύνταξη των 400€ φτάνει μόνο για τα βασικά φάρμακα και τους λογαριασμούς. Το σπίτι είναι κρύο τον χειμώνα.

11. Οικοδόμος (Μετανάστης)
Δουλεύεις «μαύρα» χωρίς ένσημα. Μένεις σε ένα μικρό δωμάτιο με άλλους τρεις για να στέλνεις χρήματα στην πατρίδα.

12. Άτομο με Κινητική Αναπηρία
Είσαι αποκλεισμένος/-η στο σπίτι γιατί η γειτονιά δεν έχει ράμπες και δεν έχεις χρήματα για ειδικό όχημα.

13. Πρόσφυγας σε Camp
Περιμένεις μήνες για τα χαρτιά σου. Μοιράζεσαι μια σκηνή/container και τρως από το συσσίτιο της δομής.

14. Έφηβος Ρομά
Ζεις σε καταυλισμό χωρίς σταθερό ρεύμα και νερό. Στο σχολείο νιώθεις ότι οι άλλοι σε αποφεύγουν.

15. Εποχικός Καμαριέρης
Δουλεύεις μόνο το καλοκαίρι. Τον χειμώνα ζεις με το ταμείο ανεργίας και δανεικά από συγγενείς.

16. Νεαρή Ηθοποιός
Εργάζεσαι σπάνια και χωρίς ασφάλιση. Δεν μπορείς να πας στον γιατρό αν αρρωστήσεις γιατί κοστίζει.

17. Άτομο σε Απεξάρτηση
Προσπαθείς να κάνεις μια νέα αρχή, αλλά το ποινικό σου μητρώο σε εμποδίζει να βρεις οποιαδήποτε δουλειά.

18. Άστεγος Νεαρός (22 ετών)
Κοιμάσαι σε χαρτόνια. Δεν έχεις ταυτότητα, τηλέφωνο, ούτε πρόσβαση σε καθαρό νερό για να πλυθείς.

19. Παιδί Αγροτών (12 ετών)
Το σπίτι σου είναι απομονωμένο. Δεν έχεις ίντερνετ και βοηθάς στα ζώα αμέσως μόλις γυρίσεις από το σχολείο.

20. Γυναίκα σε Ξενώνα Βίας
Έφυγες κρυφά από το σπίτι σου. Δεν έχεις πρόσβαση στον τραπεζικό σου λογαριασμό και φοβάσαι για τη ζωή σου.

21. Μόνη Ηλικιωμένη σε Χωριό
Το κοντινότερο νοσοκομείο είναι 2 ώρες μακριά. Αν χαλάσει κάτι στο σπίτι, δεν έχεις κανέναν να σε βοηθήσει.

22. Νέος σε Υποβαθμισμένη Περιοχή
Στη γειτονιά σου κυριαρχούν οι συμμορίες. Δεν έχεις υπολογιστή και οι προοπτικές για δουλειά είναι μηδενικές.

Διαβάζουμε τις προτάσεις:

1.Διατροφή: Έχεις πάντα στο σπίτι σου αρκετό, ποιοτικό και θρεπτικό φαγητό για κάθε γεύμα;

2. Στέγαση: Το σπίτι σου έχει πάντα ζεστό νερό, θέρμανση τον χειμώνα και νιώθεις ασφαλής μέσα σε αυτό;

3. Υγεία: Αν αρρωστήσεις σοβαρά, μπορείς να πας αμέσως σε έναν καλό γιατρό και να πάρεις όλα τα φάρμακά σου χωρίς να νοιαστείς για το κόστος;

4. Ένδυση: Μπορείς να αγοράσεις καινούργια ρούχα και παπούτσια αν τα παλιά σου τρυπήσουν ή δεν σου κάνουν πια;

5. Τεχνολογία: Έχεις στο σπίτι σου δικό σου υπολογιστή (ή tablet) και γρήγορη σύνδεση στο ίντερνετ όποτε τη χρειάζεσαι;

6. Ελεύθερος Χρόνος: Έχεις τα χρήματα για να ασχοληθείς με ένα χόμπι, ένα άθλημα ή να πας στον κινηματογράφο με φίλους;

7. Κοινωνική Αποδοχή: Νιώθεις ότι οι άνθρωποι στον δρόμο ή στο σχολείο/δουλειά σε αντιμετωπίζουν με σεβασμό, χωρίς να σε κρίνουν για την εμφάνιση ή την καταγωγή σου;

8. Διακοπές: Μπορεί η οικογένειά σου (ή εσύ) να πάει τουλάχιστον μία εβδομάδα διακοπές τον χρόνο μακριά από το σπίτι;

9. Ασφάλεια Γειτονιάς: Αισθάνεσαι σίγουρος/-η και ασφαλής όταν περπατάς μόνος/-η στη γειτονιά σου μετά τη δύση του ηλίου;

10. Εκπαίδευση & Μέλλον: Πιστεύεις ότι έχεις τις ίδιες ευκαιρίες με οποιονδήποτε άλλον στη χώρα για να σπουδάσεις και να πετύχεις στη ζωή σου;

11. Οικονομική Σιγουριά: Αν προκύψει ένα έκτακτο έξοδο (π.χ. μια βλάβη στο σπίτι), υπάρχουν αποταμιεύσεις για να καλυφθεί αμέσως;

12. Κρατική Προστασία: Πιστεύεις ότι οι νόμοι και η αστυνομία σε προστατεύουν εξίσου με όλους τους άλλους πολίτες;

13. Κοινωνική Ζωή: Μπορείς να καλέσεις φίλους στο σπίτι σου για φαγητό ή να τους κάνεις ένα δώρο στα γενέθλιά τους;

14. Συμμετοχή: Νιώθεις ότι η γνώμη σου μετράει και ότι μπορείς να επηρεάσεις τις αποφάσεις που παίρνονται στην περιοχή σου;

15. Ψυχική Ηρεμία: Κοιμάσαι το βράδυ χωρίς να αγχώνεσαι για το αν θα έχεις σπίτι ή δουλειά/εισόδημα τον επόμενο μήνα;


Φάση 1: Τα Συναισθήματα (Ενώ είναι ακόμα στις θέσεις τους)

1. Για όσους έμειναν πίσω: «Πώς νιώθατε καθώς βλέπατε τους άλλους να απομακρύνονται; Υπήρξε κάποια στιγμή που σταματήσατε να ελπίζετε ότι θα κάνετε το επόμενο βήμα;»

2. Για όσους έφτασαν μπροστά: «Πότε συνειδητοποιήσατε ότι οι υπόλοιποι είχαν μείνει πίσω; Νιώσατε άβολα ή νιώσατε ότι "κερδίσατε" δίκαια;»

3. Για όλους: «Υπήρξε κάποια ερώτηση που σας πόνεσε ή σας φάνηκε πολύ άδικη για τον ρόλο σας;»

Φάση 2: Η Αποκάλυψη (Ποιος είναι ποιος)

4. Ζητήστε από 3-4 άτομα που έμειναν πίσω να διαβάσουν τον ρόλο τους δυνατά.

5. Ζητήστε από 3-4 άτομα που έφτασαν μπροστά να διαβάσουν τον δικό τους.

6. Ερώτηση κλειδί: «Υπάρχει κάποιος ρόλος που σας εξέπληξε η θέση του; Περιμένατε κάποιον να είναι πιο μπροστά ή πιο πίσω;»

Φάση 3: Σύνδεση με την Πραγματικότητα (Καθισμένοι σε κύκλο)

 

 «Πιστεύετε ότι αυτή η γραμμή αντικατοπτρίζει την κοινωνία μας σήμερα; 

Είναι οι ευκαιρίες ίδιες για όλους;»

 «Ποιοι παράγοντες μας "κρατούν πίσω"  και ποιοι μας "σπρώχνουν μπροστά";»

«Αυτοί που είναι μπροστά, έχουν ευθύνη για αυτούς που έμειναν πίσω; Τι θα μπορούσαν να κάνουν για να μικρύνει η απόσταση;»

«Αν αύριο ξυπνούσατε και έπρεπε να διαλέξετε έναν ρόλο στην τύχη από ένα καπέλο, τι αλλαγές θα θέλατε να έχουν γίνει στην κοινωνία ώστε να μην φοβάστε όποιον ρόλο κι αν τραβούσατε;»

 «Ποια στιγμή στη δραστηριότητα σας έκανε να νιώσετε πιο έντονα (θετικά ή αρνητικά);»

 «Υπήρξε κάποιος ρόλος που σας έκανε να νιώσετε άβολα επειδή είχε πολλά προνόμια;»

 «Τι θα θέλατε να πείτε σε κάποιον που έμεινε πολύ πίσω (ή πολύ μπροστά) αν ο ρόλος σας μπορούσε να του μιλήσει;»

Σήμερα είδαμε πώς η κοινωνία μας χωρίζεται σε "μπροστά" και "πίσω". Στο μάθημά μας λέμε ότι κάθε άνθρωπος είναι ένα μοναδικό πρόσωπο με απαραβίαστη αξία. Η φτώχεια όμως, όπως είδατε, συχνά "κλέβει" αυτή την αξία και φιμώνει τη φωνή των ανθρώπων.

Φεύγοντας από την αίθουσα, κρατήστε αυτό: Η απόσταση που είδατε ανάμεσά σας δεν είναι μοίρα. Είναι το αποτέλεσμα των επιλογών μας ως κοινωνία. Η πραγματική πρόκληση για εσάς, που αύριο θα είστε οι πολίτες αυτού του κόσμου, δεν είναι να φτάσετε απλώς πρώτοι "μπροστά", αλλά να γυρίζετε το κεφάλι πίσω και να δίνετε το χέρι σε εκείνους που η ζωή τούς ανάγκασε να μείνουν στάσιμοι. Γιατί η αξία μιας κοινωνίας δεν κρίνεται από το πόσο ψηλά φτάνουν οι πρώτοι, αλλά από το πώς ζουν οι τελευταίοι.»

Αν θέλετε να τους δώσετε κάτι "χειροπιαστό", ζητήστε τους να γράψουν στο πίσω μέρος της κάρτας τους μία μόνο λέξη που περιγράφει τι θα άλλαζαν στον κόσμο για να μην μείνει ο χαρακτήρας τους πίσω, και να την αφήσουν σε ένα κουτί στην έδρα.

Η δραστηριότητα βασίζεται στην κλασική βιωματική άσκηση "Κάνε ένα βήμα μπροστά" από το εγχειρίδιο Compass (Πυξίδα) του Συμβουλίου της Ευρώπης. Οι ρόλοι αναθεωρήθηκαν και προσαρμόστηκαν με τη βοήθεια εργαλείων AI, ώστε να ανταποκρίνονται στις σύγχρονες κοινωνικές προκλήσεις και στο θέμα των κοινωνικών ανισοτήτων

Γιατί ο Θεός έγινε άνθρωπος; Η απάντηση του Αγίου Μάξιμου του Ομολογητή

Εισαγωγικό σημείωμα: Το κείμενο που αναδημοσιεύεται εδώ αποτελεί απόσπασμα από μελέτη του π. Γεωργίου Φλωρόφσκυ με τίτλο «Cur Deus homo? (Γιατί ο Θεός έγινε άνθρωπος) Το κίνητρο της ενανθρωπήσεως». Η μελέτη αυτή δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά με τον τίτλο “Cur Deus Homo? The Motive of the Incarnation” σε συλλογικό τόμο προς τιμή του Αμίλκα Αλιβιζάτου, Ευχαριστήριον: Αμίλκας Αλιβιζάτος (Αθήνα, 1957). Έκτοτε αναδημοσιεύτηκε στον τρίτο τόμο των Έργων του συγγραφέως στα αγγλικά, ενώ σε ελληνική μετάφραση εμφανίστηκε για πρώτη φορά στον τρίτο τόμο της σειρά των Έργων του Ρώσου θεολόγου που μεταφράστηκαν και εκδόθηκαν από τις εκδόσεις Π. Πουρναράς το 1983.

Πρόκειται για ένα από τα σπάνια κείμενα Ορθόδοξου θεολόγου, το οποίο καταπιάνεται με το κίνητρο της ενανθρώπησης, επί τη βάσει μιας προσεκτικής μελέτης της πατερικής χριστολογίας, όπως αυτή αποκρυσταλλώνεται στον κορυφαίο στοχαστή του 7ου αιώνα, τον άγιο Μάξιμο τον Ομολογητή. Βαθύς γνώστης της πατερικής σκέψης, εισηγητής της νεοπατερικής σύνθεσης, ο Φλωρόφσκυ προσφέρει στο κείμενο αυτό μια φρέσκια ματιά στην πατερική θεολογία, αναζητώντας το βαθύτερο υπαρξιακό νόημα του πνεύματος των Πατέρων μακριά από μια στείρα «θεολογία της επανάληψης» του γράμματός τους. Στο κείμενο αυτό ο Ρώσος θεολόγος της διασποράς αναζητά την εσωτερική λογική της ενανθρώπησης, η οποία υπήρξε εξ αρχής το επίκεντρο και ο άξονας του σχεδίου της θείας οικονομίας, ανεξαρτήτως της Πτώσης του ανθρώπου.

Εν όψει της εορτής των Χριστουγέννων, το ιστολόγιό μας προσφέρει στο αναγνωστικό κοινό ένα εκτενές απόσπασμα από το σημαντικό αυτό κείμενο με σκοπό τον βαθύτερο προβληματισμό στο νόημα του επερχόμενου εορτασμού μακριά από ρηχές αναγνώσεις και ηθικολογικές προσεγγίσεις.

Το απόσπασμα που αναδημοσιεύεται εδώ έχει ληφθεί από την ελληνική έκδοση των εκδόσεων Π. Πουρνάρας σε μετάφραση Π. Πάλλη, με μικρές τροποποιήσεις και προσαρμογές.

Νικόλαος Ασπρούλης, αναπληρωτής διευθυντής, Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών Βόλου

Το χριστιανικό μήνυμα ήταν από την αρχή μήνυμα σωτηρίας και γι’ αυτό ο Κύριός μας αρχικά χαρακτηρίστηκε ως ο Σωτήρας, ο ‘Οποίος λύτρωσε τον λαό Του από τα δεσμά της αμαρτίας και της φθοράς. Το ίδιο το γεγονός της Σαρκώσεως ερμηνευόταν συνήθως από την πρώτη χριστιανική θεολογία μέσα στην προοπτική της Λυτρώσεως.[…] Από την άλλη πλευρά, δεν θα ήταν σωστό να ισχυριστούμε ότι οι Πατέρες θεωρούσαν αυτό το λυτρωτικό σκοπό ως την μόνη αιτία για την Ενανθρώπηση, έτσι ώστε η Ενανθρώπηση να μην είχε συμβεί καθόλου, αν δεν είχε αμαρτήσει ο άνθρωπος. Η ερώτηση μ’ αυτή τη μορφή ποτέ δεν τέθηκε από τους Πατέρες. Το θέμα για το ύψιστο κίνητρο της ‘Ενανθρωπήσεως ποτέ δεν συζητήθηκε επίσημα κατά την εποχή των Πατέρων. Το πρόβλημα της σχέσεως ανάμεσα στο μυστήριο της Ενανθρώπησης και τον αρχικό σκοπό της Δημιουργίας δεν το έθιξαν οι Πατέρες· δεν επεξεργάστηκαν ποτέ αυτό το θέμα συστηματικά. Αφού το θέμα του κινήτρου της Ενανθρώπησης ποτέ δεν τέθηκε ρητά στην εποχή των Πατέρων, τα περισσότερα κείμενα που χρησιμοποιήθηκαν στις μεταγενέστερες συζητήσεις δεν μπόρεσαν να δώσουν καμιά ακριβή καθοδήγηση. Ο Άγιος Μάξιμος ο ‘Ομολογητής (580-662) φαίνεται πως είναι ο μόνος Πατέρας που ενδιαφέρθηκε άμεσα για το πρόβλημα, αν και όχι με τον ίδιο τρόπο όπως οι μεταγενέστεροι θεολόγοι της Δύσης. Είπε ολοκάθαρα ότι η Ενανθρώπηση θα έπρεπε να θεωρείται ως ένας απόλυτος και πρωταρχικός σκοπός του Θεού κατά τη Δημιουργία. Η φύση της Ενανθρώπησης, αυτής της ενώσεως του θεϊκού μεγαλείου με την ανθρώπινη αδυναμία, είναι πραγματικά ένα ακατανόητο μυστήριο, αλλά μπορούμε τουλάχιστον να συλλάβουμε τον «λόγο» και τον «σκοπό» αυτού του υπέρτατου μυστηρίου. Κι’ αυτός ο πρωταρχικός λόγος, η ο έσχατος σκοπός ήταν, κατά την γνώμη του Αγίου Μαξίμου, ακριβώς η ίδια η Ενανθρώπηση και ύστερα η δική μας ενσωμάτωση μέσα στο Σώμα του Σαρκωθέντος. Οι λόγοι του Αγίου Μαξίμου είναι σαφείς και ξεκάθαροι. Η 60η «ερώτησις προς Θαλάσσιον» είναι ένας υπομνηματισμός στό χωρίο Αʹ Πέτρου αʹ 19-20: «(Ο Χριστός ήταν) ως αμνός άμωμος και άσπιλος, προεγνωσμένος προ καταβολής κόσμου». Ο Άγιος Μάξιμος πρώτα συνοψίζει σύντομα την αληθή διδασκαλία για το Πρόσωπο του Χριστού, και ύστερα συνεχίζει: «Αυτό είναι το ευλογημένο τέλος, για χάρη του οποίου τα πάντα δημιουργήθηκαν.

Αυτός είναι ο σκοπός που τέθηκε από τον Θεό πριν από την αρχή της Δημιουργίας και που τον ονομάζουμε προμελετημένη πλήρωση. Όλη η δημιουργία υπάρχει για χάρη αυτής της πλήρωσης, ενώ η ίδια η πλήρωση δεν υπάρχει εξαιτίας κανενός από όσα δημιουργήθηκαν. Επειδή ο Θεός είχε κατά νούν αυτό το τέλος, δημιούργησε τις φύσεις των πραγμάτων. Αυτό είναι πράγματι η πλήρωση της θείας Πρόνοιας και του σχεδίου του Θεού. Διά μέσου αυτής υπάρχει μια ανακεφαλαίωση στο Θεό όσων δημιουργήθηκαν από Αυτόν. Αυτό είναι το μυστήριο που περιλαμβάνει όλους τους αιώνες, το φοβερό σχέδιο του Θεού, που είναι περισσότερο από άπειρο και υπάρχει απείρως πριν από όλους τους αιώνες. Ο Άγγελος, που στην ουσία είναι ο ίδιος ο Λόγος του Θεού, έγινε άνθρωπος εξαιτίας αυτής της πλήρωσης. Και μπορεί κανείς να πει ότι ήταν Αυτός ο Ίδιος που αποκατέστησε τα ολοκάθαρα ενδότερα βάθη της καλοσύνης που δόθηκαν από τον Πατέρα· και φανέρωσε εν Εαυτώ την πλήρωση, με την οποία ο κόσμος επέτυχε την αρχή της αληθινής υπάρξεως. Γιατί εξαιτίας του Χριστού, δηλαδή του μυστηρίου του σχετικού με τον Χριστό, όλος ο χρόνος και όλα όσα είναι εν χρόνω βρήκαν την αρχή και το τέλος της υπάρξεώς τους εν Χριστώ. Γιατί πριν από τον χρόνο τέθηκε μυστικά ως σκοπός μια ένωση των αιώνων, του ορισμένου και του Απροσδιόριστου, του μετρητού και του Αμέτρητου, του πεπερασμένου και του Απείρου, της δημιουργίας και του Δημιουργού, της κινήσεως και της ακινησίας—μια ένωση που φανερώθηκε εν Χριστώ κατά τους τελευταίους τούτους καιρούς» (P.G., 90, 621, Α-Β). Πρέπει κανείς να διακρίνει με πολλή προσοχή ανάμεσα στην αιώνια ύπαρξη του Λόγου, στους κόλπους της Αγίας Τριάδας, και στην «οικονομία» της Σαρκώσεώς Του. Η «πρόγνωση» σχετίζεται ακριβώς με τη Σάρκωση: «Επομένως ο Χριστός προγνωρίστηκε, όχι όπως ήταν κατά την φύση Του, αλλά όπως εμφανίστηκε αργότερα σαρκωμένος για χάρη μας σύμφωνα με την τελική οικονομία» (P.G., 90, 624D).

Ο «απόλυτος προορισμός» του Χριστού αναφέρεται πολύ καθαρά. Αυτή η πεποίθηση συμφωνούσε απόλυτα με το γενικό πνεύμα του θεολογικού συστήματος του Αγίου Μαξίμου, ο οποίος επανέρχεται στο πρόβλημα σε πολλές περιπτώσεις, και στις απαντήσεις του προς Θαλάσσιον και στα «Αμφιβαλλόμενά» του. Για παράδειγμα στο Εφεσ. αʹ 9 ο Άγιος Μάξιμος λέγει: «(Από αυτή την Σάρκωση και από την εποχή μας) αυτός μας έδειξε για ποιο σκοπό δημιουργηθήκαμε και ότι το μέγιστο αγαθό για μας θα είναι από τον Θεό προ των αιώνων» (P.G., 90, 1097C). Από την ίδια την σύστασή του ο άνθρωπος αντιλαμβάνεται μέσα του «το μεγάλο μυστήριο του σκοπού του Θεού», την τελική ολοκλήρωση των πάντων «εν τω Θεώ».


Γιατί εξαιτίας του Χριστού, δηλαδή του μυστηρίου του σχετικού με τον Χριστό, όλος ο χρόνος και όλα όσα είναι εν χρόνω βρήκαν την αρχή και το τέλος της υπάρξεώς τους εν Χριστώ. Γιατί πριν από τον χρόνο τέθηκε μυστικά ως σκοπός μια ένωση των αιώνων, του ορισμένου και του Απροσδιόριστου, του μετρητού και του Αμέτρητου, του πεπερασμένου και του Απείρου, της δημιουργίας και του Δημιουργού, της κινήσεως και της ακινησίας—μια ένωση που φανερώθηκε εν Χριστώ κατά τους τελευταίους τούτους καιρούς» . Πρέπει κανείς να διακρίνει με πολλή προσοχή ανάμεσα στην αιώνια ύπαρξη του Λόγου, στους κόλπους της Αγίας Τριάδας, και στην «οικονομία» της Σαρκώσεώς Του. Η «πρόγνωση» σχετίζεται ακριβώς με τη Σάρκωση: «Επομένως ο Χριστός προγνωρίστηκε, όχι όπως ήταν κατά την φύση Του, αλλά όπως εμφανίστηκε αργότερα σαρκωμένος για χάρη μας σύμφωνα με την τελική οικονομία»

Η όλη ιστορία της Θείας Προνοίας για τον Άγιο Μάξιμο διαιρείται σε δύο μεγάλες περιόδους: η πρώτη κορυφώνεται στην Σάρκωση του Λόγου και είναι η ιστορία της συγκατάβασης του Θεού («μέσα από την Σάρκωση»)·η δεύτερη είναι η ιστορία της αναβάσεως του ανθρώπου στην δόξα της θέωσης, μια επέκταση, τρόπον τινά, της Σαρκώσεως σ’ ολόκληρη την δημιουργία. «Γι’ αυτό μπορούμε να διαιρέσουμε το χρόνο σε δύο τμήματα σύμφωνα με το σχέδιό του, και μπορούμε να διακρίνουμε και τα δυο, δηλαδή τις εποχές που ανήκουν στο μυστήριο της Σαρκώσεως του Θεού και τις εποχές που αφορούν την θέωση του ανθρώπου διά της χάριτος… και για να το πούμε με συντομία: και εκείνες τις εποχές που αφορούν την κάθοδο του Θεού στους ανθρώπους, και εκείνες που σημειώνουν την έναρξη της ανόδου των ανθρώπων στον Θεό… Ή για να το πούμε ακόμα καλύτερα, η αρχή, το μέσο και το τέλος όλων των εποχών, εκείνων που έχουν περάσει, εκείνων που ανήκουν στο παρόν, και εκείνων που πρόκειται ακόμα να έλθουν, είναι ο Κύριός μας ‘Ιησούς Χριστός» (P.G., 90, 320, B-C).


Αυτός είναι ο σκοπός που τέθηκε από τον Θεό πριν από την αρχή της Δημιουργίας και που τον ονομάζουμε προμελετημένη πλήρωση. Όλη η δημιουργία υπάρχει για χάρη αυτής της πλήρωσης, ενώ η ίδια η πλήρωση δεν υπάρχει εξαιτίας κανενός από όσα δημιουργήθηκαν. Επειδή ο Θεός είχε κατά νούν αυτό το τέλος, δημιούργησε τις φύσεις των πραγμάτων. Αυτό είναι πράγματι η πλήρωση της θείας Πρόνοιας και του σχεδίου του Θεού. Διά μέσου αυτής υπάρχει μια ανακεφαλαίωση στο Θεό όσων δημιουργήθηκαν από Αυτόν. Αυτό είναι το μυστήριο που περιλαμβάνει όλους τους αιώνες, το φοβερό σχέδιο του Θεού, που είναι περισσότερο από άπειρο και υπάρχει απείρως πριν από όλους τους αιώνες. Ο Άγγελος, που στην ουσία είναι ο ίδιος ο Λόγος του Θεού, έγινε άνθρωπος εξαιτίας αυτής της πλήρωσης.

Η τελική ολοκλήρωση συνδέεται κατά την άποψη του Αγίου Μαξίμου με την πρωταρχική δημιουργική θέληση και τον πρωταρχικό δημιουργικό σκοπό του Θεού, και επομένως η όλη αντίληψή του είναι αυστηρά «θεοκεντρική», και συγχρόνως «Χριστοκεντρική». Όμως, αυτό δεν επισκοτίζει καθόλου τη θλιβερή πραγματικότητα της αμαρτίας, της τέλειας αθλιότητας της αμαρτωλής υπάρξεως. Η μεγάλη έμφαση δίνεται πάντοτε από τον Άγιο Μάξιμο στην μεταστροφή και την κάθαρση της ανθρώπινης θελήσεως, στον αγώνα κατά των παθών και του κακού. ‘Αλλά βλέπει την τραγωδία της πτώσεως και την αποστασία των δημιουργημάτων μέσα στην ευρύτερη προοπτική του αρχικού σχεδίου της Δημιουργίας.

Ποια είναι η πραγματική βαρύτητα της μαρτυρίας του Αγίου Μαξίμου; Ήταν αυτή τίποτα περισσότερο από μια «προσωπική του γνώμη», και ποιο είναι το κύρος τέτοιων «γνωμών»; Είναι τελείως σαφές ότι στο θέμα του πρώτου και ύψιστου «κινήτρου» της Σαρκώσεως καμιά άλλη απάντηση δεν μπορεί να δοθεί παρά μόνο μια «υποθετική» απάντηση. Πολλές, όμως, δογματικές προτάσεις είναι ακριβώς τέτοιες υποθετικές προτάσεις η «θεολογούμενα». Και φαίνεται ότι η «υπόθεση» μιας Σαρκώσεως ανεξάρτητης από την πτώση τουλάχιστον είναι θεμιτή μέσα στο σύστημα της Ορθόδοξης θεολογίας και ταιριάζει πολύ καλά μέσα στο γενικό πνεύμα της διδασκαλίας των Πατέρων. Μια ικανοποιητική απάντηση στο θέμα του «κινήτρου» της Σαρκώσεως μπορεί να δοθεί μόνο μέσα στο πνευματικό κλίμα του γενικού δόγματος περί της Δημιουργίας.

Πηγή