1.2 Η Ηθική της Τεχνολογίας (Φύλλο εργασίας)

Αν αύριο διακοπεί η λειτουργία του Διαδικτύου για μία εβδομάδα, η καθημερινή μου ζωή θα γινόταν: 

 Πιο ουσιαστική, ήρεμη και δημιουργική. 

 Αφόρητη, βαρετή και γεμάτη άγχος. 

 Η εξέλιξη της Τεχνητής Νοημοσύνης και της Τεχνολογίας: 

 Θα λύσει όλα τα μεγάλα προβλήματα της ανθρωπότητας. 

 Θα δημιουργήσει νέα, μεγαλύτερα υπαρξιακά και κοινωνικά αδιέξοδα. 

 Στα σύγχρονα Ψηφιακά Δίκτυα νιώθω περισσότερο: 

 Ελεύθερος δημιουργός που επικοινωνεί.

 Εγκλωβισμένος χρήστης που ακολουθεί αλγορίθμους.

«Η Μέλλουσα Κρίση» (Μελέτη της γελοιογραφίας του βιβλίου, σελ. 11) 

 Ποια είναι η βαθύτερη ειρωνεία που καυτηριάζει ο σκιτσογράφος σχετικά με τον χρόνο και το νόημα της ζωής του σύγχρονου ανθρώπου; 

 Αν εμφανιζόταν σήμερα μια οθόνη με τα συνολικά στατιστικά της ψηφιακής σας παρουσίας, ποιο στοιχείο θα σας προβλημάτιζε περισσότερο;

Ο καθηγητής Μάριος Μπέγζος σημειώνει ότι η τεχνολογία υπόσχεται να μας γλιτώσει από την ανάγκη, αλλά αν δεν συνοδεύεται από την ανθρωπιά και την αγάπη, κινδυνεύει να μετατρέψει τον κόσμο σε «μια απέραντη φυλακή πολυτελείας ή ένα ευρύχωρο κλουβί ανέσεων». 

Προτιμάτε μια ζωή γεμάτη ψηφιακές ανέσεις και ευκολίες, ακόμη κι αν αυτό σημαίνει έλεγχο των επιλογών σας από αλγόριθμους, ή μια ζωή με κόπο αλλά αυθεντική ανθρώπινη ελευθερία;

Ο συγγραφέας Θεόδωρος Ζιάκας υποστηρίζει ότι ο σύγχρονος άνθρωπος έχει αντικαταστήσει τη θρησκευτική πίστη με τον «τεχνολογικό μεσσιανισμό»: πιστεύει ότι η τεχνολογία θα νικήσει τον θάνατο και τις ασθένειες, έχοντας ως «ιερατείο» τους ειδικούς και ως «λατρεία» τα καταστήματα και τις οθόνες.                                                       

  Είναι η τεχνολογία ένα ουδέτερο εργαλείο στα χέρια μας ή έχει μετατραπεί σε μια «νέα θρησκεία» που υπόσχεται σωτηρία χωρίς Θεό; 

Πόση από την προσωπική σας ελευθερία και ιδιωτικότητα είστε διατεθειμένοι να «θυσιάσετε» στον βωμό της ταχύτητας, της ασφάλειας και της ψηφιακής ευκολίας;

Φανταστείτε ένα λογισμικό Τεχνητής Νοημοσύνης που αναλύει τις συνήθειες και τις επιδόσεις σας, υπολογίζοντας με ακρίβεια ποιο επάγγελμα και ποιες σπουδές θα σας κάνουν επιτυχημένους.                     

  Θα εμπιστευόσασταν τις αποφάσεις της ζωής σας στον αλγόριθμο για να αποφύγετε την αποτυχία, ή θα διεκδικούσατε το δικαίωμα να αποφασίζετε μόνοι σας, ακόμα κι αν κάνετε λάθος;

Στο διαδίκτυο ισχύει ο κανόνας ότι «τίποτα δεν ξεχνιέται» — κάθε λάθος ή ατυχές σχόλιο του παρελθόντος παραμένει καταγεγραμμένο.                    

Πώς συγκρούεται η αμείλικτη ψηφιακή καταγραφή με τη θεολογική θεώρηση για τη δυνατότητα του ανθρώπου να μετανοήσει, να αλλάξει και να συγχωρεθεί;

Σύμφωνα με την Ορθόδοξη Θεολογία (Δημήτρης Μπεκριδάκης), όταν ο άνθρωπος χρησιμοποιεί την τεχνολογία αλαζονικά διαπράττει «ύβρη». Όταν όμως τη χρησιμοποιεί με πνεύμα ευχαριστίας και αγάπης προς τον συνάνθρωπο, η τεχνολογία μεταμορφώνεται σε «δοξολογία».

Συμπληρώστε τον πίνακα με τις δικές σας προτάσεις:

Τεχνολογικό Μέσο	Χρήση ως «Ύβρη» (Εγωισμός / Αποξένωση)	Χρήση ως «Δοξολογία» (Αγάπη / Αλληλεγγύη)
Ψηφιακά Δίκτυα Επικοινωνίας	...................................................	....................................................
Τεχνητή Νοημοσύνη	...................................................	...................................................
Έξυπνα Κινητά Τηλέφωνα	...........................................................	...........................................................

Σενάριο: Ένα νοσοκομείο χρησιμοποιεί έναν αλγόριθμο για να αποφασίζει ποιος ασθενής θα εισαχθεί κατά προτεραιότητα στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας, αξιολογώντας αντικειμενικά τα ιατρικά δεδομένα.

Ποια ηθικά κριτήρια πρέπει να τεθούν ώστε η τεχνολογία να υπηρετεί τον άνθρωπο και όχι να τον καταδικάζει; 

 Συντάξτε τρεις (3) κανόνες που πρέπει να διέπουν τις ομαδικές συνομιλίες και τις αναρτήσεις της τάξης σας, ώστε η τεχνολογία να προάγει τον σεβασμό και την ενότητα

 Δημιουργήστε ένα σύντομο σύνθημα (έως 7 λέξεις) για μια σχολική αφίσα με θέμα: «Πώς παραμένεις άνθρωπος στον ψηφιακό κόσμο».

Σύνθημα: «...................................................................................................................»

Συμπληρώστε με μία πρόταση τη δική σας προσωπική τοποθέτηση:

«Για μένα, τεχνολογία με ήθος και ανθρωπιά σημαίνει...» .......................................................................................................................................................................................................................................................