Δευτέρα 29 Σεπτεμβρίου 2025

Εξετάσεις

Πηγή/Αναδημοσίευση:themistoklismourtzanos.blogspot.gr

Ο μικρός μονομάχος                 
(Μουσική, στίχοι και ερμηνεία Διονύσιος Σαββόπουλος,  από τον δίσκο Μην πετάξεις τίποτα)


Σε δημοτικό γηπεδάκι, το βραδάκισυρμάτινο πλεχτό κι από πάνω ένα φωτάκι
τον σκούφο του φορώντας τριπλάρει ολομόναχο
 και λέει μονολογώντας:
Πώς μου την σπάνε οι γονείς μου, Θεέ μου
κι οι φριχτοί συμμαθηταί μου
και η Καίτη κι η μικρή της αδερφή από πλάι
 που παίρνει το μέρος τους και μου την σπάει
Μου την σπάνε αράδα
 θεολόγου  στριμάδα, Λυκειάρχου προβοσκίς κι η φιλόλογος ψωνάρα, του Μεγάρου Μουσικής
η δημόσια εικόνα, τα παραισθησιογόνα
οι ομάδες, οι ροκάδες, οι σταθμοί και οι φυλλάδες
οι εξάρσεις του εθνικού μας βίου
 κι ο προγυμναστής του φροντιστηρίουόλος πιτυρίδα, μούσι και τσαντάκι
ενημερωμένος από τον Κακαουνάκη
Δεκαπέντε χρονώ τι `ναι αυτό το κενό που μου κρύβετε...
ορμάει με το μπουφαν του
, τι σόι τόπος τυφλός κι ακυβέρνητοςβροντάει την μπασκέτα του
και πώς είμαι έτσι εγώ τερατόμορφος
 στο θόλο του απεράντου
Πολιτείας εφιάλτης ορθός
είμαι αυτός ο βυθός, ναι!
Είμαι κιόλας νεκρός, ναι!
 Λυσσασμένος για φως, ναι!
Το κοινό! Πού να βρίσκεται κρυμμένο
, γιορτινό! Μακρινό κι αγαπημένο το κοινό!

Στον εαυτό μου να βουτήξω και στα βάθη του ν’ αγγίξω ουρανό.
Γέρνει ο ήλιος μες στων αφρών το περιδέραιο
, σκόνες φωτεινές απ’ τις περσίδες ως το στέρεο
Κι αφήνεται στο πλάι με κάννες και τριαντάφυλλα
 και μέσα του βουτάει.
Στην στιγμή τα λαμπιόνια ανάβουνε
προβολείς του βυθού μας χτενίζουνε κι αποσπούν ένα ένα τα πρόσωπα
γελαστά προς τα εδώ ταξιδεύουνε
 με αλογάκια κουρδιστά κι ανεβαίνουνε καβαλώντας αυλές και μαντρότοιχους
στον ρυθμό μιας ομάδας που παίζαμε
 και μου λένε:
"Άμα κάνεις μια βουτιά στον εαυτό σου
δε θα βρεις τον εαυτό σου,

αλλά όλους τους άλλους τους μικρούς και τους μεγάλους
γιατί ο χρόνος είναι ένας
 και δεν πέθανε κανένας και αφήνει πάλι γένι, ένι μένι ντουντουμένι
σαν αυτόν τον στιχουργό
 που δεν βγήκε απ’ τ’ αβγό Και σε βρήκε στο ρεφρέν του κι άκου το ανακοινωθέν του..."
Η αφεντιά σου λοιπόν δεκαπέντε χρονών και βαρέθηκε
 κι απ’ την έξω ερημιά προς τα μέσα νερά καταδύθηκε.
Η από μέσα σου ελεύθερη πτώση
 της γενιάς σου το στίγμα θα δώσει αθλοφόρε του εσώτατου χώρου
και μετά θα μας δεις σε βουή καταιγίδας
 σαν τους κρίκους μακράς αλυσίδας
ή χλωρίδας που σπρώχνει διαρκώς
 μέσ᾿ απ’ τ’ άνοιγμα που `χει ο βλαστός τολουλούδι κι ας είσαι μικρός
της διάσωσης το έργο θα νιώσεις την συντήρηση ως πάθος θα υψώσεις όσο πάει καιπιο ακραία θα κινείσαι
και θα χάνεις τον εαυτό σου και θα είσαι τελευταίος κρίκος κι ένας της σειράς και της καδένας προς το φως...
Μας ακούει; θαρρώ πως κοιμάται
 και το γουώκμαν στο στήθος του ανάβει
το αστεράκι του χειμώνα
 και το έν του νέου αιώνα του σχολειού του η τάξη είναι εκείξαφνική μουσική!
Των ηρώων η γενιά θα ονομαστεί
έρχονται απ’ το μέσα ταξίδιστο κοινό Θεού και χώρας θα ορκιστεί,
ξεσφραγίζουν. 
Κυλάει ο βράχος στου αιώνα της την πρώτη ανθοφορία
σ’ ένα δάσος με λαμπάδες που δε θα `βρεις μονάχος
 με της πόλης τον χιτώνα θα ντυθεί
θα με δει. Τον λαιμό του γυρνάει να με δει
σαν παιδί που απ’ το κοινότερο έχει χρεία
ο δικός μου μικρός μονομάχος.

Ερμηνευτικά σχόλια

Ο μικρός μονομάχος: Είναι ένα παλιό σχετικά τραγούδι του σπουδαίου Έλληνα τραγουδοποιού, το οποίο μιλά για ένα δεκαπεντάχρονο νέο, έφηβο, στην ηλικία που ψάχνει να βρει τον εαυτό του και που βλέπει τι τον ενοχλεί στον κόσμο. Εξετάζει και εξετάζεται. Βλέπει τους γονείς του να μην του φέρονται όπως θέλει. Τους συμμαθητές του να είναι στο δικό τους κόσμο, η στριμάδα του θεολόγου, η έπαρση και η δύναμη της εξουσίας του διευθυντή του σχολείου, αλλά και το γεγονός ότι η φιλόλογος του που έχει τα περισσότερα μαθήματα στην τάξη είναι στο δικό της κόσμο, βλέπει τους μαθητές αφ’ υψηλού, καθώς η ίδια συχνάζει στο Μέγαρο Μουσικής   και δεν καταδέχεται να πλησιάσει τον τρόπο σκέψης και τις ανάγκες των παιδιών. Τη ίδια στιγμή βλέπει στην κοινωνία να κυριαρχούν η δημόσια εικόνα, δηλαδή η έγνοια όλων για το image  τους και την προβολή τους και όχι για την ουσία, τα παραισθησιογόνα, δηλαδή τα υποκατάστατα νοήματος ζωής, οι ομάδες, με τον φανατισμό και τη διαφθορά που κυριαρχεί στο ποδόσφαιρο, με αποτέλεσμα να μην αφήνουν περιθώριο στη χαρά του αθλητισμού, οι ροκάδες, όλοι εκείνοι οι δήθεν επαναστάτες που έχουν την τσέπη γεμάτη, οι σταθμοί και οι φυλλάδες, δηλαδή τα ΜΜΕ που διαμορφώνουν την κοινή γνώμη με βάση τα συμφέροντά τους, οι εξάρσεις του εθνικού μας βίου, όλα εκείνα τα γεγονότα που δείχνουν σημαντικά, όπως ηEurovision, η εθνική Ελλάδος στο ποδόσφαιρο, οι τελικοί των διαγωνισμών στην τηλεόραση για τα πραγματικά και ανύπαρκτα ταλέντα, κι ο προγυμναστής του φροντιστηρίου, όλος πιτυρίδα, μούσι και τσαντάκι ενημερωμένος από τον Κακαουνάκη, δηλαδή οι εκφραστές μιας παραπαιδείας, οι οποίοι δείχνουν ότι  ξέρουν το πώς ένας νέος θα μπει στο Πανεπιστήμιο, χωρίς όμως να μάθει ουσιαστικά γράμματα, αλλά μόνο τεχνικές γνώσης. 
Δεκαπέντε χρονώ τι `ναι αυτό το κενό που μου κρύβετε: στην ψυχή του αναρωτιέται ποιο το νόημα της ζωής, γιατί όλα τα προηγούμενα τον οδηγούν σε ένα κενό. Παίρνει έτσι τη μπάλα του και παίζει μπάσκετ για να ξεχαστεί. Και την ίδια στιγμή νιώθει τερατόμορφος, γιατί αναζητεί την αλήθεια, στον θόλο ενός απέραντου ουρανού, που μας έχει πλασμένους για την αλήθεια. Δυστυχώς, όποιος αναζητεί το αληθινό σήμερα, θεωρείται ότι δεν μπορεί να σταθεί σε μια κοινωνία ευκολίας, εγκλωβισμού στον εαυτό και την εικόνα μας. Όμως το νόημα το βρίσκει κανείς όταν ψάξει στο βυθό του εαυτού του, στα βάθη της καρδιάς του, να βρει ποιος είναι και τι θέλει. Αυτή είναι μια εξέταση την οποία δεν τη θέλει το σύστημα που διακυβερνά τον κόσμο. Έτσι, αυτός που καταλαβαίνει ότι αν ταυτιστεί με την επιτυχία στον κόσμο αυτό, είναι κιόλας νεκρός, αποτελεί μία έκπληξη, γίνεται ο άνθρωπος που αναζητεί αγωνιωδώς, με λύσσα, με πολλή όρεξη το φως, την ελπίδα, τη ζωή. Γι’ αυτό και αναζητά κοινό, δηλαδή κι άλλους που να μπορούνε να χαρούνε σ’ αυτή την αναζήτηση. Και βουτά στα βάθη του εαυτού για να την πετύχει, για να βρει τον ουρανό, γιατί μόνο στη σχέση με το Χριστό βρίσκουμε νόημα κι αγάπη.

Γέρνει ο ήλιος μες στων αφρών το περιδέραιομία πρώτη λύση για να βρούμε το νόημα είναι η φύση. Το φως και η θάλασσα με την απεραντοσύνη τους. Και την ίδια στιγμή, ο καθένας μας στο δωμάτιο, στο δικό του χώρο να αφεθεί να βρει την ψυχή του. Θέλει κάννες, πόλεμο αυτό, με την τεμπελιά και τον συμβιβασμό,  θέλει και τριαντάφυλλα, δηλαδή ομορφιά, αισθήματα, ζεστασιά και την ίδια στιγμή αγάπη για τους άλλους, για να βρεις ποιος είσαι, καθώς η αλήθεια περνά μέσα από τις σχέσεις με τους συνανθρώπους μας, ιδίως στην εφηβεία. Στην ψυχή μας  τα λαμπιόνια ανάβουνε,  δηλαδή βγαίνει φως, και βγαίνουν όλες οι μορφές που μας αγαπούνε, όχι κατ’ ανάγκην οι γονείς ή οι δάσκαλοί μας, αλλά όσοι μπορούνε να τους εμπιστευτούμε επειδή το νιώθουμε ότι μας αγαπούνε και όλοι, αφού μας ξανασυναντήσουν,καβαλώντας αυλές και μαντρότοιχους, δηλαδή στην παιδικότητά μας, καθώς θα πρέπει να γίνουν παιδιά μαζί μας, θα μας πούνε...

Άμα κάνεις μια βουτιά στον εαυτό σουδε θα βρεις τον εαυτό σουαλλά όλους τους άλλους τους μικρούς και τους μεγάλους γιατί ο χρόνος είναι έναςο καθένας μας κρύβει την παράδοση, την ιστορία, τους ήρωες και τους καταραμένους του παρελθόντος, τις αξίες, τα σωστά και τα λάθη του, το χρόνο του και την συνέχειά του. Χρειάζεται λοιπόν να εξετάζουμε το παρελθόν μας. Ό,τι είναι καλό να το κρατάμε και ό,τι δεν μπορούμε να είμαστε περήφανοι γι’  αυτό να το κρατάμε ως παράδειγμα για αποφυγή. Δεν μπορούμε να μην θυμόμαστε. Για να βρούμε τον εαυτό μας χρειάζεται να έχουμε μνήμη. Έτσι, την ίδια στιγμή θα βγούμε από την έξω ερημιά, δηλαδή από το να είμαστε με άλλους και στην ουσία να μην είμαστε, όπως συμβαίνει με τις καφετέριες και τα λαμπάκια σήμερα όπου όλοι κρατούνε ένα κινητό και μιλάνε στο FB, χωρίς να έχουν χρόνο και διάθεση να μοιραστούν αληθινές στιγμές με τους άλλους. 

Η από μέσα σου ελεύθερη πτώση της γενιάς σου το στίγμα θα δώσει αθλοφόρε του εσώτατου χώρουγια να βρει κάποιος το νόημα χρειάζεται να εξετάσει τη γενιά του, όχι για να την απορρίψει, αλλά για να βγει μπροστά, για να εκφράσει αυτό που ο ίδιος έχει ανάγκη εντός της, ακόμη κι αν γύρω θα υπάρχει καταιγίδα, πόλεμος και απόρριψη. Τότε θα φανεί το άνοιγμα του λουλουδιού, δηλαδή εκείνη η μικρή χαραμάδα μέσα από την οποία το φως θα φωτίσει την ψυχή, η οποία θα νιώσει το χρέος και για τον κόσμο και θα αρχίσει το έργο της διάσωσης. Σώζοντας την ταυτότητά μας, βοηθούμε και τους άλλους να σωθούνε, γιατί έχουμε να τους προσφέρουμε. Θα συντηρήσουμε την μνήμη μας και την ίδια στιγμή θα υψωνόμαστε προς το φως, όντας οι τελευταίοι κρίκοι της καδένας, και όταν φωτίσουμε και φωτιστούμε, τότε θα νιώσουμε ότι στην καδένα προστίθενται και άλλοι.

Μας ακούει; Για τους μεγάλους μόνο οι νέοι είναι η λύση. Αν οι νέοι ξυπνήσουν και αποκτήσουν και πάλι την αίσθηση του χρέους. Στα αστεράκια που μπορούν να διαλύσουν το χειμώνα τον οποίο ζούμε. Να γίνουν το «έν», το σπουδαίο, το μοναδικό στον καινούριο αιώνα. Αυτοί και οι συμμαθητές και φίλοι τους, αρκεί να αποφασίσουν ότι μπορούν να γίνουν ήρωες, εκείνοι που πιστεύουν στο Θεό και την ίδια στιγμή στην πατρίδα, το κοινό, και ο βράχος που σφραγίζει το μνήμα του θανάτου που οι μεγάλοι έχουμε επιβάλει στην κοινωνία με τις αμαρτίες και τις κακίες μας και τον συμβιβασμό μας θα ξεσφραγιστεί. Τότε ένα δάσος με λαμπάδες φωτεινές θα ντυθεί με τον χιτώνα της πόλης και θα γίνει η αφετηρία για μια καινούρια αρχή. Και τότε ο μικρός μονομάχος θα παλέψει για τα πιο κοινά πράγματα, δηλαδή την αγάπη, την αλήθεια, την ελευθερία. Και θα σπρώξει και τους μεγαλύτερους να παλέψουν, να ξυπνήσουν, να αφήσουν τις εξετάσεις της υποκρισίας και να ανοιχτούν στις εξετάσεις ενός αγώνα για έναν κόσμο με ταυτότητα, επίγνωση και αίσθηση ότι δεν υπάρχουμε μόνο για τον εαυτό μας, αλλά για όλους.  


Η ζωή μας γεμάτη εξετάσεις   
       
Η ζωή μας είναι μία συνεχής εξέταση. Εξεταζόμαστε στο σχολείο, εξεταζόμαστε στις σχέσεις με τους άλλους, εξεταζόμαστε στην εργασία μας, εξεταζόμαστε στη σχέση μας με το Θεό, εξεταζόμαστε και την ίδια στιγμή εξετάζουμε. Και το αποτέλεσμα των εξετάσεων είναι η επιτυχία ή η αποτυχία. Εξαρτάται από την προετοιμασία μας, από την υποδομή μας, από την διάθεσή μας να ανταποκριθούμε σε κριτήρια που άλλοι βάζουν. Το πρόβλημα είναι αν αυτά τα κριτήρια δεν συμφωνούν με τα δικά μας οράματα. Τότε έρχεται μια αποτυχία, η οποία δεν θα πρέπει να μας απογοητεύει, αλλά να μας κάνει είτε να εξετάζουμε και πάλι τα κριτήριά μας αν είναι ταιριαστά μ’ αυτό που είμαστε ή σ’ αυτό που στοχεύουμε ή να αλλάζουμε και τόπο και τρόπο που βλέπουμε τις εξετάσεις. Ίσως αυτοί που μας εξετάζουν να μην είναι ό,τι θέλουμε στη ζωή μας. Φίλοι, αφεντικά, πολιτικοί. Μπορεί όμως κι εμείς να μην έχουμε προσπαθήσει όσο έπρεπε. Να μην είχαμε το νου μας εγκαίρως προσανατολισμένο στο στόχο μας. Γι’ αυτό πάντοτε στις εξετάσεις χρειάζεται να δίνουμε τον καλύτερο εαυτό μας. Να νικάμε την τεμπελιά, τη γνώμη των άλλων που συνήθως μας παρασέρνουν, αλλά και το άγχος, που μας κάνει να απογοητευόμαστε σα να πρόκειται να αποτύχουμε.
Υπάρχουν όμως και κάποιες εξετάσεις στις οποίες έχει σημασία να μην αποτύχουμε. Είναι αυτές που έχουν να κάνουν με το νόημα και το σκοπό της ζωής. Έχουν να κάνουν με την κριτική μας σκέψη έναντι της ζωής και έναντι όλων όσων μας παρουσιάζονται ως σωστά. Έχουν να κάνουν με τα όνειρά μας. Για να πετύχουμε σ’ αυτές χρειάζεται να βρούμε τον εαυτό μας. Ποιοι είμαστε, τι θέλουμε και για το τι χρειάζεται να παλέψουμε στη ζωή μας. Το ίδιο και σε σχέση με το Θεό. Ο Θεός, στο πρόσωπο του Χριστού και στη ζωή της Εκκλησίας, ζητά από εμάς αγάπη, αλήθεια και ελευθερία. Κι αυτά όλα τα βρίσκουμε καθημερινά ως προκλήσεις, τις οποίες καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε. Να δείξουμε αγάπη εκεί που μας περιφρονούν. Να είμαστε αληθινοί εκεί που νιώθουμε την υποκρισία και την κοροϊδία εκ μέρους των άλλων ή εκεί που νιώθουμε ότι με τα ψέματα θα πετύχουμε. Να προσπαθούμε να είμαστε ελεύθεροι τόσο από τα πάθη και τις κακίες, όσο και από αυτό που εμείς θέλουμε, το οποίο όμως δεν μας βοηθά, ούτε είναι σύμφωνο με το θέλημα του Θεού. Αυτό είναι μια συνεχής μονομαχία με τη ζωή, την οποία καλούμαστε από τη νεότητά μας να μην την αφήσουμε στην άκρη, ούτε να την αντιμετωπίσουμε με ηττοπάθεια, παθητικότητα ή συμβιβασμό στο πνεύμα του κόσμου. 
Ο μακαριστός Αρχιεπίσκοπος Αθηνών Χριστόδουλος έδινε για τις εξετάσεις στους νέους μια ωραία συμβουλή: να διαβάσετε σα να μην πρόκειται να σας βοηθήσει ο Θεός και όταν τελειώσετε με το διάβασμα σας να προσευχηθείτε σα να μην έχετε διαβάσει τίποτε. Και ο Θεός που μας αγαπά θα μας βοηθήσει να πετύχουμε ό,τι είναι προς όφελός μας. Γιατί δεν είναι το αποτέλεσμα αυτών εξετάσεων που επιθυμούμε εμείς πάντοτε αυτό που θα μας ωφελήσει πραγματικά. Ας Του έχουμε λοιπόν εμπιστοσύνη!  Καλή επιτυχία και καλό καλοκαίρι! 

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΩΝ ΠΑΝΤΩΝ ΠΟΛΕΩΣ 
ΝΕΑΝΙΚΗ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ-ΛΥΚΕΙΟΥ
ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ  28              
17.5.2014

Είδωλα και πρότυπα

Από το εξαιρετικό ιστολόγιο: Βήματα (π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός)
  Οι τίτλοι του τέλους                
(Μουσική και ερμηνεία Μιχάλης Χατζηγιάννης, Στίχοι Σάννυ Μπαλτζή,   από τον δίσκο Παράξενη γιορτή)


Ζω, ακόμη ζωπες μου αν ζω, σαν ταινία το ένιωσα.
Σα βροχή, δυνατή
 στις οθόνες τ’ αντίο σου βρέχω.
Ζω, ακόμη ζω
σε μια σκηνή όπου όλα στα έδωσα.
Νικημένος φυγάς
κι ήταν λάθος μου που στο φανέρωσα. Είμαι ο ήρωας που μένει μόνος τουτώρα οι τίτλοι του τέλους θα πέσουν για `μένα
οι τίτλοι του τέλους θα γράψουν το θέμα.
Είμαι ο ήρωας που μένει μόνος του
τώρα οι τίτλοι του τέλους θα πέσουν για `μένα
οι τίτλοι του τέλους θα γράψουν το θέμα.
 Μα εγώ για `σένα έπαιξα.

Ζω, ίσα που ζω κι εσύ μου λες " η ζωή συνεχίζεται."
Σιωπηλός, σε κοιτώ
 να πετάς τις ευχές στα καμένα.
Θες, να `μαι καλά
λόγια φτηνά που η πρόθεση σκίζεται.
Να φανώ δυνατός
σ’ ένα πλάνο που πια δεν φωτίζεται. Είμαι ο ήρωας που μένει μόνος τουτώρα οι τίτλοι του τέλους θα πέσουν για `μένα
οι τίτλοι του τέλους θα γράψουν το θέμα.
Είμαι ο ήρωας που μένει μόνος του
τώρα οι τίτλοι του τέλους θα πέσουν για `μένα
οι τίτλοι του τέλους και τίποτα τέρμα.
 Μα εγώ για `σένα έπαιξα, να κλαις στο σινεμά...

 

Ερμηνευτικά σχόλια

Ζω, ακόμη ζω: Είναι ένα παλιό, ωραίο τραγούδι του τραγουδιστή που αγαπούνε ιδιαίτερα πολλοί νέοι. Μας μιλά για έναν καθημερινό άνθρωπο που βλέπει τον εαυτό του σα να πρωταγωνιστεί σε μια ταινία. Θέμα της ζωής του η αγάπη και το τέρμα της.  Ο ήρωας έχει παλέψει να αγαπήσει, να δώσει τα πάντα στο πρόσωπο που αγαπά, αλλά νιώθει ότι όλα έχουν τελειώσει. Και τώρα είναι ένας νικημένος, ένας φυγάς από την αγάπη κι αναρωτιέται για τα λάθη του. 
Είμαι ο ήρωας που μένει μόνος του: ο καθένας μας θυμάται ήρωες που νικιούνται από τις δυσκολίες της ζωής και μένουν μόνοι. Αυτός ίσως είναι και ο δρόμος κάθε αληθινού ήρωα. Να μην μπορεί να πείσει τους άλλους να τον ακολουθήσουν στον δύσκολο δρόμο του και στο τέλος να μένει μόνος του. Όταν όμως ο ήρωας είναι ψεύτικος, ή υπόσχεται ευχάριστους δρόμους και τρόπους στου ς άλλους , θα συνοδεύεται από πολλούς. Όμως δύσκολα θα μπορεί να είναι ευτυχισμένος, γιατί δεν θα μπορεί να αφήσει τον εαυτό του να βγάλει το αληθινό του πρόσωπο, καθώς θα ασχολείται με το πώς θα ευχαριστήσει τους άλλους ή με το πώς θα διατηρήσει την εικόνα του άτρωτη στα μάτια τους κάνοντας ευχάριστα ή προκλητικά του ενδιαφέροντός τους. Στον αληθινό ήρωα, στο αληθινό πρότυπο θα μένει η ικανοποίηση ότι τουλάχιστον προσπάθησε. Αγωνίστηκε. Έπαιξε στη σκηνή της ζωής. Άφησε κάτι στον αγώνα για νόημα κι ελπίδα. 
η ζωή συνεχίζεται: ο ήρωας δεν είναι μόνο αληθινός, αλλά γνωρίζει και την αλήθεια. Έτσι ξέρει πως όντως η ζωή συνεχίζεται μετά την ήττα, όχι γιατί του το λένε αυτοί που τον αφήνουν στη μοναξιά του, αλλά γιατί μέσα του νιώθει ότι ξέρει γιατί ζει. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν πονά, δεν δυσκολεύεται, δεν έχει λύπη. Δεν παρακολουθεί τα εύκολα λόγια που οι άλλοι του λένε, λόγια πολλές φορές φτηνά, που κάνουν τις προθέσεις τους ακόμη πιο ευτελείς. Ξέρει όμως πως το χρέος του είναι να φανεί δυνατός, ακόμη και σ’ ένα πλάνο που δεν φωτίζεται, ακόμη κι αν κανείς δεν ενδιαφέρεται γι’ αυτόν. Η καρδιά, η συνείδηση, η ψυχή είναι που καταξιώνουν κάποιον, τον κάνουν αληθινό ήρωα.        
για σένα έπαιξα: ο αληθινός ήρωας αγαπά τους άλλους από την καρδιά του. Δεν τον ενδιαφέρει να τον ακολουθούν, αλλά τους θέλει να βρούνε νόημα στη ζωή, να συμμετέχουν σ’ αυτήν. Ο αληθινός ήρωας θέλει να μοιραστεί το σκοπό της ζωής του και όχι απλώς να ψυχαγωγεί τους άλλους.  Αυτό που οι άνθρωποι δεν καταλαβαίνουν είναι ότι το αληθινό κοστίζει. Ωστόσο είναι αυτό που ομορφαίνει αληθινά τη ζωή. Αυτόν τον δρόμο χρειαζόμαστε με τα πρότυπα, ιδίως στις μέρες μας, όπου η τηλεόραση και το Ίντερνετ δίνουν αφορμές να επιλέξουμε όχι απλώς πρόσωπα, αλλά και ιδέες που γίνονται είδωλα. Ποιο και τι όμως είναι αληθινό; Μόνο η αγάπη γνωρίζει. Ο φωτισμός των προτύπων μέσα από τη σχέση με το Χριστό. Ας το ψάξουμε. 

Τα σύγχρονα είδωλα και ο νέος
       
Ο άνθρωπος έχει ανάγκη από πρότυπα, ακόμη κι αν δεν το δείχνει. Το πρόβλημα έγκειται στο γεγονός ότι αυτά τα πρότυπα τον προσανατολίζουν προς μία κοσμική θεώρηση της ζωής και μόνο. Δηλαδή ο άνθρωπος βλέπει τη ζωή μόνο στο σήμερα, στην ανάγκη να είναι χαρούμενος, αποδεκτός από τους άλλους, να περνάει καλά, να σκέφτεται θετικά, να μην έχει άγχος για τίποτε στη ζωή του. Να συζητούνε οι άλλοι γι’ αυτόν και να μπορεί να είναι το επίκεντρο της προσοχής, αν όχι όλων, τουλάχιστον όσων του χρειάζονται για να μπορεί να απολαμβάνει τη ζωή του.
Τα πρότυπα δείχνουν ένα στόχο, για το πού μπορεί να φτάσει ο άνθρωπος. Τον σπρώχνουν να ενεργοποιήσει τις δυνατότητές του, να αντιμετωπίσει τις όποιες δυσκολίες έχει στη ζωή του και να προσπαθήσει να πετύχει. Συνήθως τα σύγχρονα πρότυπα βλέπουν τον άνθρωπο από την εξωτερική όψη, την εμφάνιση, τη φωνή, την ικανοποίηση των standards που η εποχή μας βάζει.  Πόσο μάλλον όταν αυτά τα πρότυπα γίνονται είδωλα. Όταν δηλαδή κυρίως ο νέος προσανατολίζει τη ζωή του να κάνει και να φέρεται όπως το είδωλό του. Έτσι ο νέος γίνεται μέλος στο fan club, διαβάζει και μαθαίνει τα πάντα για το είδωλο που αγαπά και συζητά καθημερινά με την παρέα του γι’ αυτό. Στην ουσία, κυρίως μέσα από την τηλεόραση και το Ίντερνετ, ο νέος έχει τη δυνατότητα να ασχολείται συνεχώς με το είδωλό του.
Η Εκκλησία μας δείχνει έναν δρόμο, δια των μαρτύρων της, ότι τα είδωλα που μας κρατούνε κολλημένος στην παρούσα ζωή είναι για να κατεδαφίζονται. Το αληθινό μας πρότυπο είναι ο Χριστός, η πίστη και η αγάπη σ’ Αυτόν και η δύναμη να αντιστεκόμαστε στα ψεύτικα πρότυπα. Όταν μάλιστα αυτά γίνονται ιδέες ή δίνουν την αίσθηση ότι δεν πειράζει, δεν έγινε και κάτι με το να ασχολούμαστε μ’ αυτά, τότε μας συνηθίζουν στο να παραδινόμαστε σ’ αυτά, χωρίς ιδιαίτερη έγνοια.
Ο νέος έχει ανάγκη από την γνησιότητα της πίστης και της αγάπης. Ας την βρούμε στην κοινωνία μας με τον αναστημένο Χριστό και τη ζωή της Εκκλησίας.

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΩΝ ΠΑΝΤΩΝ ΠΟΛΕΩΣ 
ΝΕΑΝΙΚΗ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ-ΛΥΚΕΙΟΥ
ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ  27              
10.5.2014

Τα δυο φύλα

Από το Θρησκευτικά και Μουσική

Ο δεσμός ενός νέου και μιας νέας που δεν έχουν τελέσει το μυστήριο του γάμου μπορεί να είναι είτε κακής είτε καλής ποιότητας.
Κακής είναι όταν ο ένας αντιμετωπίζει τον άλλον ως ένα τυχαίο εργαλείο για την ατομική του ικανοποίηση, τη θέση του οποίου μπορεί να πάρει οποτεδήποτε οποιοδήποτε άλλο.
Καλής ποιότητας είναι όταν ο ένας είναι για τον άλλον μια μοναδική προσωπικότητα και μεταξύ τους υπάρχει αφοσίωση και πιστότητα.
Αυτός ο δεσμός, δηλαδή, ούτε ανήθικος ούτε πορνικός μπορεί να χαρακτηριστεί.
Το πρόβλημά του, για την Εκκλησία, είναι άλλης τάξεως. Ό,τι μένει έξω από το Σώμα της Εκκλησίας δεν είναι κατ' ανάγκη κακό, είναι όμως φθαρτό.
Πεθαίνει όταν πεθάνουν οι συντελεστές του................................................................................................................
"Τίποτα ας μην είναι για τη γυναίκα πολυτιμότερο από τον άντρα της, κι ο άντρας ας μην ποθεί τίποτα περισσότερο από τη γυναίκα του... Τίποτα δεν συγκροτεί τόσο αρμονικά τη ζωή μας, όσο ο έρωτας του άντρα και της γυναίκας"1.
Θα μπορούσαν να είναι λόγια ενός σύγχρονου ποιητή ή τραγουδοποιού. Είναι όμως λόγια του αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου.
1PG51, 369 και 62, 136.
Κομμάτια από το ψηφιακό σχολείο: Γ΄Λυκείου, Θέματα Χριστιανικής Ηθικής, ΔΕ 11 ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ


Adele - Someone Like You - Κάποιος Σαν Εσένα


I heard that you're settled down
That you found a girl and you're married now
I heard that your dreams came true
Guess she gave you things I didn't give to you

Old friend, why are you so shy?
Ain't like you to hold back or hide from the light

I hate to turn up out of the blue, uninvited
But I couldn't stay away,
I couldn't fight it
I had hoped you'd see my face
and that you'd be reminded
That for me, it isn't over

Never mind, I'll find someone like you
I wish nothing but the best for you, too
Don't forget me, I begged, I remember you said
Sometimes it lasts in love,
but sometimes it hurts instead
Sometimes it lasts in love,
but sometimes it hurts instead

You know how the time flies
Only yesterday was the time of our lives
We were born and raised
In a summer haze
Bound by the surprise of our glory days

I hate to turn up out of the blue, uninvited
But I couldn't stay away,
I couldn't fight it
I had hoped you'd see my face
and that you'd be reminded
That for me, it isn't over yet

Never mind, I'll find someone like you
I wish nothing but the best for you, too
Don't forget me, I begged, I remember you said
Sometimes it lasts in love,
but sometimes it hurts instead

Nothing compares, no worries or cares
Regrets and mistakes, they're memories made
Who would have known how bittersweet this would taste?

Never mind, I'll find someone like you
I wish nothing but the best for you, too
Don't forget me, I begged, I remember you said
Sometimes it lasts in love,
but sometimes it hurts instead

Never mind, I'll find someone like you
I wish nothing but the best for you, too
Don't forget me, I begged, I remember you said
Sometimes it lasts in love,
but sometimes it hurts instead
Sometimes it lasts in love,
but sometimes it hurts instead
Άκουσα ότι τακτοποιήθηκες
Ότι βρήκες μια κοπέλα και τώρα είσαι παντρεμένος
Άκουσα ότι τα όνειρά σου πραγματοποιήθηκαν
Μάλλον σου έδωσε πράγματα που δεν σου έδωσα εγώ

Παλιέ φίλε, γιατί είσαι τόσο δειλός;
Δεν είσαι κάποιος που διστάζει ή κρύβεται από το φως

Μισώ να εμφανίζομαι απροσδόκητα, απροσκάλεστη
Αλλά δεν μπορούσα να μείνω μακριά,
Δεν μπορούσα να αντισταθώ
Ήλπιζα ότι θα έβλεπες το πρόσωπό μου
Και ότι αυτό θα σου θύμιζε
Ότι για εμένα, δεν έχει τελειώσει

Δεν πειράζει, θα βρω κάποιον σαν εσένα
Εύχομαι τα καλύτερα και σε εσένα
Μη με ξεχνάς, σε ικέτευσα, σε θυμάμαι να λες
Μερικές φορές διαρκεί στην αγάπη,
Αλλά αντίθετα μερικές φορές πονάει
Μερικές φορές διαρκεί στην αγάπη,
Αλλά αντίθετα μερικές φορές πονάει

Ξέρεις πως περνάει ο καιρός
Μόλις χθες ήταν ο χρόνος της ζωής μας
Γεννηθήκαμε και μεγαλώσαμε
Μέσα σε καλοκαιρινή καταχνιά
Δεσμευμένοι στην έκπληξη των λαμπρών ημερών μας

Μισώ να εμφανίζομαι απροσδόκητα, απροσκάλεστη
Αλλά δεν μπορούσα να μείνω μακριά,
Δεν μπορούσα να αντισταθώ
Ήλπιζα ότι θα έβλεπες το πρόσωπό μου
Και ότι αυτό θα σου θύμιζε
Ότι για εμένα, δεν έχει τελειώσει

Δεν πειράζει, θα βρω κάποιον σαν εσένα
Εύχομαι τα καλύτερα και σε εσένα
Μη με ξεχνάς, σε ικέτευσα, σε θυμάμαι να λες
Μερικές φορές διαρκεί στην αγάπη,
Αλλά αντίθετα μερικές φορές πονάει

Τίποτε δεν συγκρίνεται, ούτε ανησυχίες ή φροντίδες
Θλίψεις και λάθη, έγιναν αναμνήσεις
Ποιος ήξερε πόσο γλυκόπικρη γεύση θα είχε αυτό;

Δεν πειράζει, θα βρω κάποιον σαν εσένα
Εύχομαι τα καλύτερα και σε εσένα
Μη με ξεχνάς, σε ικέτευσα, σε θυμάμαι να λες
Μερικές φορές διαρκεί στην αγάπη,
Αλλά αντίθετα μερικές φορές πονάει

Δεν πειράζει, θα βρω κάποιον σαν εσένα
Εύχομαι τα καλύτερα και σε εσένα
Μη με ξεχνάς, σε ικέτευσα, σε θυμάμαι να λες
Μερικές φορές διαρκεί στην αγάπη,
Αλλά αντίθετα μερικές φορές πονάει
Μερικές φορές διαρκεί στην αγάπη,
Αλλά αντίθετα μερικές φορές πονάει



Πηγή/Αναδημοσίευση:http://samakos9.blogspot.gr/2013/05/ta.html

Τα δυο φύλα

Μια διδακτική πρόταση του Γιάννη Μπάλτου

Βάλε με σφραγίδα στην καρδιά σου
ωσάν σφραγίδα στο μπράτσο σου•
είναι δυνατή η αγάπη σαν το θάνατο
και σκληρός ο πόθος σαν τον άδη•
οι σπίθες της είναι σπίθες της φωτιάς,
φλόγα του Θεού.
Νερά ποτάμια δεν μπορούν
να σβήσουν την αγάπη.

Άσμα Ασμάτων (μεταγραφή Γιώργου Σεφέρη), εκδ. Ίκαρος, Αθήνα 1967, σελ. 33.




Aretha Franklin - I say a little prayer

Λέω μια προσευχούλα

Τη στιγμή που ξυπνάω
Πριν βάλω το μέικ-απ μου
Λέω μια προσευχούλα για 'σένα
Καθώς χτενίζω τώρα τα μαλλιά μου,
Και αναρωτιέμαι τι να φορέσω,
Λέω μια προσευχούλα για 'σένα
Για πάντα, για πάντα, θα είσαι πάντα στην καρδιά μου
Και θα σ' αγαπώ
Για πάντα, για πάντα, ποτέ δεν θα χωρίσουμε
Αχ, πόσο σ' αγαπώ
Μαζί, μαζί, έτσι πρέπει να είμαστε
Η ζωή χωρίς εσένα
Θα μου ράγιζε την καρδιά
Τρέχω να προλάβω το λεωφορείο, χρυσέ μου
Και ενώ πηγαίνω (με το λεωφορείο) σκέφτομαι εμάς, χρυσέ μου
Λέω μια προσευχούλα για 'σένα
Στη δουλειά, περνάω την ώρα μου
Και σε όλη τη διάρκεια του διαλείμματος μου για καφέ
Λέω μια προσευχούλα για 'σένα
Για πάντα, για πάντα, θα είσαι πάντα στην καρδιά μου
Και θα σ' αγαπώ
Για πάντα, για πάντα, ποτέ δεν θα χωρίσουμε
Αχ, πόσο σ' αγαπώ
Μαζί, μαζί, έτσι πρέπει να είμαστε
Η ζωή χωρίς εσένα
Θα μου ράγιζε την καρδιά
Για πάντα, για πάντα, θα είσαι πάντα στην καρδιά μου
Και θα σ' αγαπώ
Για πάντα, για πάντα, ποτέ δεν θα χωρίσουμε
Αχ, πόσο σ' αγαπώ
Μαζί, μαζί, έτσι πρέπει να είμαστε
Η ζωή χωρίς εσένα
Θα μου ράγιζε την καρδιά
Αγάπη μου, πίστεψέ με (πίστεψέ με)
Για 'μένα δεν υπάρχει κανείς άλλος, παρά μόνο εσύ
Σε παρακαλώ, αγάπησε με και εσύ
Είμαι ερωτευμένη μαζί σου (απάντησε στην προσευχή μου)
Απάντησε στην προσευχή μου μωρό μου (απάντησε στην προσευχή μου)
Πες ότι μ' αγαπάς και εσύ (απάντησε στην προσευχή μου)
Απάντησε στην προσευχή μου μωρό μου (απάντησε στην προσευχή μου)
Για πάντα, για πάντα, θα είσαι πάντα στην καρδιά μου
Και θα σ' αγαπώ
Για πάντα, για πάντα, ποτέ δεν θα χωρίσουμε
Αχ, πόσο σ' αγαπώ
Μαζί, μαζί, έτσι πρέπει να είμαστε
Η ζωή χωρίς εσένα
Θα μου ράγιζε την καρδιά (ωω)
Αγάπη μου, πίστεψέ με (πίστεψέ με)
Για 'μένα δεν υπάρχει κανείς άλλος, παρά μόνο εσύ
Σε παρακαλώ, αγάπησε με και εσύ
Αυτή είναι η προσευχή μου (απάντησε στην προσευχή μου)
Απάντησε στην προσευχή μου μωρό μου (απάντησε στην προσευχή μου)
Αυτή είναι η προσευχή μου (απάντησε στην προσευχή μου)
Απάντησε σ' αυτήν ακριβώς τώρα μωρό μου (απάντησε στην προσευχή μου)
Πες ότι μ' αγαπάς και εσύ (απάντησε στην προσευχή μου)
Αυτή είναι η προσευχή μου (απάντησε στην προσευχή μου)

________________________________________________________________________________
Απόψε λείπεις (Ακούστε το τραγούδι εδώ )

Απόψε λείπεις τρομερά
Πώς να τ' αντέξω φως μου;
Πώς να σου πω λόγια καρδιάς;
Η ψυχή μου έχει πόνο.
Που είσαι; Πες μου που γυρνάς;
Ποιόν ουρανό κοιτάζεις;
Με σκέφτεσαι; Με αγαπάς;
Μονάχα αυτό με νοιάζει.

Απάντηση αναζητώ
κοιτώντας το φεγγάρι
και το Θεό παρακαλώ
να στείλει ένα σημάδι.
Στ' αστέρια στέλνω προσευχή
βγαλμένη απ' την ψυχή μου
κι ένα δάκρυ φυλαχτό
να στάξει στη ψυχή του.
Στείλε Θεέ μου δύναμη
την έλλειψη ν' αντέξω
σκέψεις θολώνουν το μυαλό
την τρέλα πια προσμένω.
Μα σαν θα έρθει το πρωί
η τρέλα θα κοπάσει
το φως θα μπει μες την ψυχή
ζεστά να τη γλυκάνει.
Σημάδι θα 'ρθει εξ ουρανού
σταλμένο απ' τον Θεό μου
κι ένα μεγάλο Σ' αγαπώ
για σένα όνειρό μου.
Μέσα στο βάθος της ψυχής
εσένα βρίσκω μόνο
πολύτιμό μου φυλαχτό
μεγάλο Θείο δώρο.
Σε αγαπώ, σε νοιάζομαι
εσένα έχω μόνο
όταν μου λείπεις τρομερά
πεθαίνω από πόνο.
Όπου κι αν είσαι μάτια μου
τ' αστέρια μου ν' ανάβεις
για να τα έχω συντροφιά
τον πόνο μου να γιάνεις.
Απόψε λείπεις, τι να πω;
τι άλλο να ζητήσω;
θα 'θελα να 'σουνα εδώ
στο Σ' αγαπώ να σβήσω.


Ειρήνη Βελέτζα (16/2/13)

Πηγή:http://samakos9.blogspot.gr/2013/06/blog-post_2656.html

Τελευταίο ποτό με το Διάβολο

Διάφανα Κρίνα - Τελευταίο Ποτό Με Το Διάβολο

Διδακτικές ενότητες 11η & 16η (Γ΄Λυκείου)

Από τον  Γιάννη Μπάλτο





στέλνω αυτό το γράμμα βγαλμένο
απ’τα πιο σκοτεινά υλικά του θανάτου της ψυχής μου.
Το σώμα μου, ένα κοχύλι που κάποτε μέσα του πλάγιαζες
αργεί τώρα, κάτω από βρώμικα σεντόνια,
αποζητώντας τα μέλη του στ’απομεινάρια μιας θυσίας.

Οι μέρες εδώ κυλούν σαν μικρά πεπρωμένα του τίποτα
που κατεργάζονται την εκμηδένιση μου,
θρυμματίζουν όλα μου τα άστρα
και μ’ αποδίδουν ξανά στο κενό διάστημα,
στα ερωτηματικά και τους τρόμους.

Στα γράφω όλα αυτά, αυτή τη νύχτα
καθώς πίνω το τελευταίο μου ποτό με το Διάβολο
και φυσάει μι’ αργόσυρτη βροχή,
φορτωμένη μ’αναμνήσεις κι αποχαιρετισμούς
και την ανία της ζωής χωρίς εσένα.

Τώρα ξέρεις γιατί δεν απαντώ.
Ξέρεις το τίμημα που πληρώνω.
_________________________________________________________________________________

...Στο δρόμο του έρωτα, όπως και στο δρόμο του θανάτου (που είναι δύσκολος κι αυτός), δε θα βρεις - άμα τον αντικρίζεις σοβαρά - κανένα φως, καμιάν απόκριση, ούτε σημάδι, ούτε χαραγμένο δρόμο, για να σε βοηθήσουν.
Και για τα δύο τούτα καθήκοντα, που κρατάμε κρυμμένα μέσα μας και τα παραδίνουμε στους άλλους χωρίς να φωτίσουμε το μυστικό τους, δεν υπάρχουν γενικοί κανόνες.
Όσο όμως πιο πολύ αποζητάμε τη μοναξιά στη ζωή μας, τόσο περισσότερο ζυγώνουμε το μεγάλο νόημα του έρωτα και του θανάτου.
Οι απαιτήσεις που, τραχύς και δύσκολος, ο έρωτας έχει απ' τη ζωή μας σ όλη της την πορεία, είναι πάρα πολύ βαριές, κι εμείς, στα πρώτα μας βήματα, είμαστε πολύ αδύναμοι μπροστά τους.
Αν όμως σταθούμε καρτερικοί και δεχτούμε τον έρωτα αυτόν σαν τραχιά μαθητεία - αντίς να χανόμαστε σ' όλα κείνα τα εύκολα και κούφια παιχνίδια, που επινόησε ο άνθρωπος για να μην αντικρίζει κατάματα τη βαθύτατη σοβαρότητα της ζωής - ίσως τότε, κείνοι που θά 'ρθουν καιρό έπειτ' από μας, να νιώσουν μια κάποια πρόοδο κι ένα ξαλάφρωμα. Και θα' ταν σημαντικό τούτο.

R. Μ. Rilke, Γράμματα σ' ένα νέο ποιητή (μτφρ. Μάριου Πλωρίτη), σελ. 79 κ.ε.
http://dschool.edu.gr/

Πηγή/Αναδημοσίευση:http://samakos9.blogspot.gr/2014/08/blog-post_5.html

Καίρια ερωτήματα φυσικής στη βιβλική διήγηση

 Η συζήτηση επικεντρώνεται αρχικά στη σχέση μεταξύ πίστης και επιστήμης και στην ανοιχτότητα της θεολογίας σε νέες προοπτικές. Ενώ η επιστήμη αναμένει συχνά το καινούργιο, η θεολογία φαίνεται λιγότερο ευέλικτη όσον αφορά τα δόγματα. Ωστόσο, τα δόγματα της Εκκλησίας, όπως η Τριαδικότητα, δεν είναι απλοί κανόνες, αλλά προκλήσεις και τύποι εμπειρίας που καλούν τον άνθρωπο να τους ζήσει. 

 Η βιβλική αφήγηση της Γένεσης πρέπει να διαβαστεί ως ποίηση και «αντίστροφα». Η πτώση του ανθρώπου συνδέεται στενά με την προσπάθεια δημιουργίας «Βαβέλ», δηλαδή την οικοδόμηση τεχνολογικών επιτευγμάτων (όπως ο πύργος) που παρέχουν την ψευδαίσθηση της παντογνωσίας και της παντοδυναμίας, αλλά χωρίς τον Θεό. Αυτή η προσπάθεια καταλήγει στην «απόλυτη Βαβέλ», όπου υπάρχει μέγιστη τεχνολογική επικοινωνία αλλά ελάχιστη ανθρώπινη, με αποτέλεσμα οι άνθρωποι να νιώθουν πιο μόνοι από ποτέ. 

Ο Χριστιανισμός από την αρχή του αξιοποίησε την τεχνολογία, βλέποντάς την ως εργαλείο, όχι ως αυτοσκοπό, όπως φάνηκε με τη χρήση του κώδικα (του βιβλίου) αντί των ειλιταρίων, και του Παύλου που εκμεταλλεύτηκε την παγκοσμιοποίηση και τους ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.

 Ο πραγματικός Χριστιανός δεν έχει φοβίες απέναντι στον κόσμο ή την τεχνολογία, γιατί η Βίβλος διαφέρει από άλλες κοσμοθεωρίες: στη δημιουργία δεν υπήρξε σύγκρουση καλού και κακού, αλλά ο Τριαδικός Θεός δημιούργησε τα πάντα από το τίποτα μέσω του δημιουργικού Του λόγου. 

 Σχετικά με το παράδοξο του απέραντου σύμπαντος και του προσωπικού Θεού, η απορία γιατί ο Δημιουργός ασχολείται με τον τόσο μικρό άνθρωπο απαντάται με την επισήμανση ότι το ανθρώπινο ον είναι μοναδικό: φέρει εικόνα του απολύτου, έχει επίγνωση του θανάτου και δίψα για νόημα και ελευθερία. 

Ο Θεός στην «Οικονομία» Του (management) παρεμβαίνει δημιουργικά με συγκεκριμένες προσωπικότητες, κάνοντας «zoom», καθώς το σχέδιό Του εξελίσσεται παρά τις αποτυχίες, οδηγώντας τελικά στην έλευση του Χριστού, ο οποίος αποτελεί το θυσιαστικό πρότυπο για τον άνθρωπο.

 Τέλος, η συζήτηση εφιστά την προσοχή στην αυτοκριτική τόσο της επιστήμης όσο και της θεολογίας. Η ανισότητα στις σχέσεις μεταξύ ανδρών και γυναικών δεν είναι αποτέλεσμα του θελήματος του Θεού, αλλά συνέπεια της πτώσης του ανθρώπου.

 Όσον αφορά την προπτωτική κατάσταση, η πρώτη σελίδα της Βίβλου δίνει το «manual» για το πώς θέλει ο Θεός να είναι ο κόσμος: ο άνθρωπος δεν πλάστηκε αθάνατος εκ φύσεως, αλλά είχε τη δυνατότητα να γίνει αθάνατος, εφόσον ακολουθούσε την εντολή Του. Ο κόσμος παρουσιάζεται ως ένας ναός, με άγαλμα τον ίδιο τον άνθρωπο, ο οποίος καλείται να αντικατοπτρίσει τον Δημιουργό.

 Αυτό είναι το δεύτερο από τα 4 επεισόδια με τον καθηγητή Θεολογίας Δεσπότη Σωτήριο. 

Το πρώτο βίντεο εδώ 

Η πίστη στο Θεό ως πρόσωπο

 

Στο «Σύμβολο της Πίστεως» δεν λέμε, «Πιστεύω ότι υπάρχει κάποιος Θεός»· λέμε, «Πιστεύω εις ένα Θεόν». Ανάμεσα στην πίστη ότι και στην πίστη εις υπάρχει μια κρίσιμη διάκριση. Μου είναι δυνατό να πιστεύω ότι κάποιος ή κάτι υπάρχει κι όμως αυτή η πεποίθηση να μην έχει πρακτικό αποτέλεσμα στη ζωή μου. Μπορώ ν' ανοίξω τον τηλεφωνικό κατάλογο του Wigan και να διαβάσω εξονυχιστικά τα ονόματα που είναι καταχωρημένα στις σελίδες του· και καθώς διαβάζω, είμαι προετοιμασμένος να πιστέψω ότι μερικοί (ή ακόμη κι οι περισσότεροι) απ' αυτούς τους ανθρώπους πράγματι υπάρχουν. Αλλά δεν γνωρίζω κανέναν απ' αυτούς προσωπικά, ποτέ δεν έχω επισκεφθεί το Wigan, κι έτσι η πεποίθησή μου ότι υπάρχουν δεν έχει για μένα καμιά σημασία. Αντίθετα, όταν λέω σ' ένα πολυαγαπημένο φίλο, «σε πιστεύω», κάνω κάτι πολύ περισσότερο από το να εκφράσω την πεποίθηση ότι αυτό το πρόσωπο υπάρχει. «Σε πιστεύω» σημαίνει: στρέφομαι σε σένα, ακουμπώ πάνω σου, σ' εμπιστεύομαι απόλυτα και ελπίζω σε σένα. Και αυτό είναι που λέμε στο Θεό μέσα στο «Πιστεύω».
Η πίστη στο Θεό, λοιπόν, δεν μοιάζει καθόλου με το είδος της λογικής βεβαιότητας που πετυχαίνουμε στην Ευκλείδεια γεωμετρία. Ο Θεός δεν είναι το συμπέρασμα σε μια σειρά συλλογισμών, η λύση σ' ένα μαθηματικό πρόβλημα. Το να πιστεύεις στο Θεό δεν είναι το να δέχεσαι τη δυνατότητα της ύπαρξής του επειδή μας έχει «αποδειχθεί» με κάποιο θεωρητικό επιχείρημα, αλλά είναι το να εμπιστευτούμε τον Ένα που ξέρουμε και αγαπάμε. Η πίστη δεν είναι η υπόθεση πως κάτι ίσως είναι αλήθεια, αλλά η βεβαιότητα ότι κάποιος είναι εκεί.
Επειδή η πίστη δεν είναι λογική βεβαιότητα αλλά προσωπική σχέση, και επειδή αυτή η προσωπική σχέση είναι ακόμη πολύ ατελής στον καθένα μας κι έχει ανάγκη να εξελίσσεται συνέχεια είναι δυνατό να συνυπάρχει η πίστη με την αμφιβολία. Αυτά τα δύο δεν αποκλείονται αμοιβαία.
Ίσως υπάρχουν μερικοί που με τη χάρη του Θεού κρατούν σ' όλη τους τη ζωή την πίστη ενός μικρού παιδιού, που τους δίνει την ικανότητα να δέχονται ανερώτητα όλ’ αυτά που έχουν διδαχτεί. Για τους περισσότερους όμως, από εκείνους που ζουν σήμερα στη Δύση, μια τέτοια διάθεση απλώς δεν είναι δυνατή. Πρέπει να οικειοποιηθούμε την κραυγή, «Κύριε, πιστεύω· βοήθει μου τη απιστία» (Μαρκ. 9,24). Για πάρα πολλούς από μας αυτή θα παραμείνει η διαρκής μας προσευχή ως αυτές τις πύλες του θανάτου. Κι όμως η αμφιβολία καθαυτή δεν δείχνει έλλειψη πίστης. Ίσως σημαίνει το αντίθετο -ότι η πίστη μας είναι ζωντανή και αυξανόμενη. Γιατί η πίστη δεν συνεπάγεται μακαριότητα αλλά ριψοκινδύνευμα, όχι απομόνωση από το άγνωστο αλλά πορεία άφοβη για να το συναντήσουμε. Εδώ ένας Ορθόδοξος Χριστιανός θα μπορούσε πρόθυμα να οικειοποιηθεί τα λόγια του Επισκόπου J.Α.Τ. Robinson: « Η πράξη της πίστης είναι ένας ασταμάτητος διάλογος με την αμφιβολία». Όπως σωστά λέει ο Thomas Merton· Η πίστη είναι μια πηγή αμφιβολίας και πάλης πριν γίνει μια πηγή σιγουριάς και γαλήνης».
Ware, Κ. (επίσκοπος Διοκλείας) (1984), Ο Ορθόδοξος δρόμος.

Μτφρ. Μαρία Πάσχου. Αθήνα:  Ίδρυμα Γουλανδρή Χορν. [http://www.myriobiblos.gr/texts/greek/kallistos_dromos.html].
 

Η πίστη

 

1.      Η πίστη
Στη συνείδηση των περισσότερων ανθρώπων σήμερα η λέξη πίστη έχει ένα πολύ συγκεκριμένο περιεχόμενο: Σημαίνει την ανεξέταστη αποδοχή αρχών και αξιωμάτων, τη συγκατάθεση σε μια θεωρία ή διδαχή που παραμένει αναπόδεικτη. Πιστεύω σε κάτι, πάει να πει ότι το αποδέχομαι, έστω κι αν δεν το καταλαβαίνω. Σκύβω το κεφάλι και υποτάσσομαι σε μιαν αυθεντία, που δεν είναι πάντοτε θρησκευτική, αλλά μπορεί να είναι και ιδεολογική ή πολιτική. Συχνά κάτω από τον κοινό μανδύα της πίστης καλύπτονται εξίσου και η θρησκευτική αφοσίωση και η ιδεολογική πειθαρχία και η κομματική υποταγή. Έχει καθιερωθεί και ένα σύνθημα άγνωστης προέλευσης, που πολλοί το θεωρούν ως πεμπτουσία της μεταφυσικής, ενώ δεν είναι παρά η προϋπόθεση κάθε ολοκληρωτισμού: «Πίστευε και μη ερεύνα»!
            Πρέπει να πούμε απερίφραστα ότι μια τέτοια εκδοχή της πίστης δεν έχει καμιά σχέση με το νόημα που έδωσε στη λέξη η ιουδαιοχριστιανική τουλάχιστον παράδοση. Στα πλαίσια αυτής της παράδοσης η πίστη λειτουργεί πολύ περισσότερο με το περιεχόμενο ου διατηρεί ακόμα σήμερα η λέξη στο εμπόριο και στην αγορά..
            Πραγματικά, όταν μιλάμε στο εμπόριο για πίστη, εννοούμε ακόμα σήμερα την εμπιστοσύνη που εμπνέει στους κύκλους της αγοράς ένας έμπορος. Όλοι τον ξέρουν, ξέρουν τον τρόπο και το ήθος των συναλλαγών του, τη συνέπειά του στην εκπλήρωση των υποχρεώσεών του. Αν ποτέ αναγκασθεί να ζητήσει χρήματα, θα βρει αμέσως δανειστή…
            Με τον ίδιο αυτόν τρόπο του εμπορίου και της αγοράς λειτουργεί η πίστη και στα πλαίσια της ιουδαιοχριστιανικής παράδοσης. Και εδώ το αντικείμενο της πίστης δεν είναι αφηρημένες ιδέες που αντλούν το κύρος τους από κάποια αλάθητη αυθεντία. Αντικείμενο της πίστης είναι συγκεκριμένα πρόσωπα, που καλείσαι να τα εμπιστευθείς στα πλαίσια μιας άμεσης εμπειρικής σχέσης.
            Και πιο συγκεκριμένα: Αν πιστεύεις στο Θεό, δεν το κάνεις επειδή κάποιες θεωρητικές αρχές στο υπαγορεύουν ή κάποιος ιδρυματικός θεσμός σου εγγυάται την ύπαρξή του. Τον πιστεύεις, γιατί το πρόσωπό του, η προσωπική ύπαρξη του Θεού, σου γεννάει εμπιστοσύνη. Τα έργα του και η ιστορική του «πράξη» - οι παρεμβολές του μέσα στην Ιστορία – σε κάνουν να θέλεις μια σχέση μαζί του.
            Βέβαια, η σχέση που θεμελιώνει την πίστη, μπορεί να είναι άμεση, μπορεί όμως να είναι και έμμεση σχέση. Όπως και με ένα ανθρώπινο πρόσωπο: Πιστεύω σε κάποιον, τον εμπιστεύομαι, όταν τον έχω συναντήσει, τον γνωρίζω, σχετίζομαι άμεσα μαζί του. Αλλά πιστεύω και σε κάποιον που δεν τον γνωρίζω προσωπικά, όταν οι μαρτυρίες έμπιστων σε μένα ανθρώπων εγγυώνται την αξιοπιστία του.
            Υπάρχουν λοιπόν βαθμίδες στην πίστη – προχωράει κανείς από λιγότερη σε περισσότερη πίστη. Και αυτή η πρόοδος  μοιάζει να είναι μια ατελείωτη πορεία. Όσο ολοκληρωμένη κι αν εμφανίζεται μια πίστη, υπάρχουν πάντοτε περιθώρια αύξησης και ωριμότητας. Είναι μια δυναμική, πάντοτε «ατέλεστη τελειότητα». …
            Σε οποιαδήποτε βαθμίδα ή στάδιο, η πίστη είναι γεγονός και εμπειρία σχέσης – ένας δρόμος ριζικά διαφορετικός από τη νοητική βεβαιότητα και την «αντικειμενική» γνώση. …
            Όταν η Εκκλησία μας καλεί στην αλήθεια της, δεν μας προτείνει κάποιες θεωρητικές θέσεις που πρέπει καταρχήν να αποδεχθούμε. Μας καλεί σε μια προσωπική σχέση, σε ένα τρόπο ζωής που συνιστά σχέση με τον Θεό ή οδηγεί προοδευτικά και βιωματικά στη σχέση μαζί του. Αυτός ο τρόπος μεταμορφώνει τη σύνολη ζωή από ατομική επιβίωση σε γεγονός κοινωνίας. Η Εκκλησία είναι ένα σώμα κοινωνίας…
            Φτάνουμε στον Θεό μέσα από ένα τρόπο ζωής, όχι μέσα από ένα τρόπο σκέψης.
Γιανναράς, Χρ. (1996). Αλφαβητάρι της πίστης. Αθήνα: Δόμος, σ. 25-29.
 
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...