Η φυγή δεν είναι λύση ή μήπως είναι;

Ανακάλυψα στο ίντερνετ ένα κατηχητικό βοήθημα της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών το οποίο έχει επιμεληθεί ο Πρωτ. Θεμιστοκλής Μουρτζανός με θέμα : 

Σύγχρονα τραγούδια: αφορμή συζήτησης με τους νέους μας
(συνέχεια)

Θέμα 10: Η φυγή δεν είναι λύση ή μήπως είναι;

Στοχοθεσία: Α. Να σπουδάσουμε τι βρίσκουν τα παιδιά στην λατρεία της μηχανής, του αυτοκινήτου, της συνεχούς βόλτας, της εξόδου από την αγχωτική καθημερινότητα

Β. Να μιλήσουμε στα παιδιά για την πρόταση της Εκκλησίας να παλεύουν τα προβλήματά τους με υπευθυνότητα και να χαίρονται ό,τι τους δίνεται από το Θεό και την εποχή μας, χωρίς να τα θεοποιούν

Το Διθέσιο

(Μουσική Ν. Αντύπας, στίχοι Λ. Νικολακοπούλου, τραγούδι Άλκηστις Πρωτοψάλτη, από τον δίσκο Σαν ηφαίστειο που ξυπνά)

Ακριβό μου διθέσιο, καλό μου αμάξι

που περνάς απ’  τα’ απαίσιο ξυστά

Κινητήρα και πλαίσιο στα  ‘χω πειράξει

Για να τη βγεις πιο μπροστά

Τη στιγμή που σ’  αγόραζα για να τριπάρω,

το κενό μου εξαγόραζα δειλά

Την καρδούλα που χώριζα ίσως να πάρω

σ’  άλλη ζωή, πιο καλά

Μην με πας απ’  το σπίτι, τ’ ακούς, στο Θεό να με πας

Μυρωδιά καταλύτη, εσύ μοναχά μ’  αγαπάς

Α ρε χρόνε  αλήτη π’ ανθρώπους κι αγάπες σκορπάς

Μη με φέρνετε σπίτι – τ’  ακούς Κάπου αλλού να με πας

Στον λευκό σου αερόσακο θα ξαγρυπνήσω

μ’ αφημένο το πρόσωπο σκοπιά

Σ’  ένα πάρκινγκ απρόσωπο θ’  αποφασίσω

 ποιον εαυτό θα ‘χω πια.

Θα γυαλίζουν οι ζάντες σου με το φεγγάρι

Δοκιμή στις αβάντες σου μικρό

Το μηδέν στο διακόσια μας  ποιος θα το πάρει

 μ’  όλη τη γη στο φτερό;

Μην με πας απ’ το σπίτι…

Ερμηνευτικά σχόλια

Ακριβό μου διθέσιο: ένα πολύ δυνατό τραγούδι, το οποίο μας βοηθά να προβληματιστούμε πάνω στο αίσθημα της φυγής από την πραγματικότητα, που είναι σήμα κατατεθέν της εποχής μας, ιδίως για τους νέους ανθρώπους. Αυτοκίνητα, μοτοσικλέτες, Φόρμουλα 1, τηλεοπτικές διαφημίσεις, εφημερίδες, περιοδικά, μιλούν για τα τροχοφόρα που αποτελούν προέκταση του εαυτού μας. Ιδίως γι’ αυτούς που έχουν τη δυνατότητα να αγοράζουν ακριβά μοντέλα, τα τροχοφόρα αποτελούν τον ίδιο τον εαυτό τους. Αλλά κι όσοι δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα για τέτοιες αγορές, δεν παύουν να ονειρεύονται τέτοιες επιδείξεις

Καλό μου αμάξι: το αμάξι αυτό είναι γεμάτο από όλα τα αξεσουάρ που το κάνουν πλούσιο, γρήγορο, κατάλληλο για όποια επίδειξη, μοντέρνο, με τον αερόσακο, τον καταλύτη, τις ζάντες του, με δυνατό κινητήρα, διθέσιο, έχει τα πάντα που το κάνουν κάτι ξεχωριστό, πειραγμένο για να τρέχει πιο πολύ

Το κενό μου εξαγόραζα δειλά: Το αμάξι ταυτίζεται με όσα έχουμε, ο άνθρωπος σήμερα είναι ό,τι έχει, ό,τι φορά, ό,τι φαίνεται, ακόμα και στις ανθρώπινες σχέσεις, ακόμα και στην αγάπη. Κι επειδή αυτό δεν φέρνει ευτυχία, ο άνθρωπος εξαγοράζει το κενό του με ό,τι φαίνεται, με την επίδειξη, το τρέξιμο, την φυγή τελικά, χωρίς και πάλι να βρίσκει λύση

Μυρωδιά καταλύτη εσύ μοναχά μ’ αγαπάς: Παρά τα όσα έχουμε, τελικά ζούμε την απόλυτη μοναξιά. Το αμάξι μας αγαπά γιατί δεν έχει αισθήματα, δεν μπορεί να μας πληγώσει, δεν το φοβόμαστε και δεν μας φοβάται. Γι’ αυτό οι άνθρωποι αγαπούν σήμερα τα αυτοκίνητα, τα μηχανάκια, τους θορύβους, τις εξατμίσεις, τους υπολογιστές, ακριβώς γιατί τίποτε απ’ αυτά δεν τους πληγώνουν. Ακόμα και στις καφετέριες, οι νέοι πηγαίνουν για να κάνουν παρέα μέσα στους ήχους της μουσικής, συζητούν χωρίς νόημα αλλά με πολύ κουτσομπολιό, για να μην ακούν το κενό που πολλές φορές νιώθουνε

Ποιον εαυτό θα ‘χω πια: αυτό είναι το μεγάλο πρόβλημα για τους νέους. Ποιος είναι τελικά ο εαυτός τους, τι θέλουν από τους άλλους, τι μπορούν να προσφέρουν στην κοινωνία. Γιατί κάνουν καταλήψεις ή αδιαφορούν για το σχολείο, για τη ζωή, γιατί ενώ δεν μπορούν εύκολα να κουβεντιάσουν τους αρέσει ν’  ακούν; Ίσως γιατί δεν έχουν αποφασίσει ποιον εαυτό θα ’χουν πια και δεν παίρνουν τη ζωή στα χέρια τους. Αντίθετα, καθημερινά αναλώνονται σε μικροκαβγάδες και μικροενασχολήσεις χωρίς ουσία. Η ταχύτητα και η φυγή αποτελούν προσπεράσεις του κομβικού ερωτήματος της προσωπικής ταυτότητας

Α ρε χρόνε αλήτη που ανθρώπους κι αγάπες σκορπάς: Πολλές φορές νιώθουμε αδύναμοι μπροστά στο χρόνο που περνά και μας κάνει να συνειδητοποιούμε ότι οι άνθρωποι με τους οποίους σχετιζόμαστε και οι αγάπες που νομίζουμε ότι ζούμε δεν χαρακτηρίζονται από γνησιότητα, θυσία, ωριμότητα  συνειδητοποιούμε  ο άλλος τι είναι και τότε τρομάζουμε μπροστά του, τον απορρίπτουμε και πάμε γι’  άλλες πολιτείες. Τι γίνεται όμως όταν τρομάξουμε με τον εαυτό μας;

Στο Θεό να με πας: Στην Εκκλησία διασώζεται η γνησιότητα των ανθρώπινων σχέσεων που συνίσταται στην ανοχή στις αδυναμίες του άλλου, που δίνει προτεραιότητα όχι στο «έχειν», αλλά στο «είναι». Ο άνθρωπος της Εκκλησίας δεν μπορεί να είναι κλεισμένος στον εαυτό του, αλλά ψάχνει να βρει το Θεό στο πρόσωπο του Άλλου, με λογική και ωριμότητα, ανοχή και διάθεση προσφοράς. «Μονάχα όσα έδωσες, αυτά για πάντα είναι δικά σου», λέει ένα άλλο τραγούδι. Ο άνθρωπος δεν διαλέγει τότε την φυγή με τα τροχοφόρα ως επιστροφή στον ουρανό δια του θανάτου, αλλά επιστρέφει ολόκληρος, ως ψυχοσωματική ύπαρξη στον αληθινό Θεό, κατανοώντας ότι μόνο Εκείνος τον αγαπά. Γιατί αν δεν αγαπήσεις το Θεό, δεν μπορείς να αγαπήσεις τον συνάνθρωπο ούτε τον εαυτό σου. Και όλη αυτή η αγάπη βιώνεται δια της επιστροφής στην Εκκλησία

Συμπεράσματα – Ερωτήσεις

1.  Μια μηχανή κι ένα αυτοκίνητο, εκτός από μέσα εξυπηρέτησης για το σχολείο, το πανεπιστήμιο, τη δουλειά, είναι και μέσα που μας κάνουν να εξαγοράζομε τα κενά μας. Τα τροχοφόρα εμπνέουν τους νέους, χωρίς να το καταλαβαίνουν, γιατί τους δίνουν την αίσθηση της ταχύτητας, της φυγής, της απομάκρυνσης από το το άγχος της ζωής

2. Παράλληλα, η μηχανή, το αυτοκίνητο, ο υπολογιστής,τα καλά ρούχα, η διασκέδαση που μπορούμε να εξαγοράσουμε, μας κάνουν να αισθανόμαστε κάποιοι, να βρίσκουμε ένα πρόσωπο, να έχουμε ταυτότητα. Σημασία άλλωστε σήμερα έχει «ό,τι έχεις», όχι «ό,τι είσαι». Γι’ αυτό εντυπωσιάζουμε τους άλλους, γι’ αυτό έχουμε επιτυχίες στις σχέσεις μας μαζί τους, γι’ αυτό γινόμαστε αποδεκτοί. Μας προσέχουν και αισθανόμαστε ότι μπορούν να μας αγαπήσουν

3. Το πιο δύσκολο είναι να υποτάξουμε το χρόνο, που σκορπά ανθρώπους κι αγάπες.  Εκεί, στο χωρισμό, στην αίσθηση της ματαιότητας, στην προδοσία και την εγκατάλειψη το μέσο επίδειξης και ταυτότητας είναι αυτό μόνο που μας αγαπά, γιατί είναι ακίνδυνο. Αν μας πάει στο Θεό, δηλαδή μπορέσουμε δια της φυγής να ξεπεράσουμε την ψευτιά στην οποία ζούμε, θα ήταν σπουδαίο. Αυτό σημαίνει ότι μέσα από τη φυγή θα ψάξουμε τον εαυτό μας

4. Η Εκκλησία μιλά για την αγάπη στο Θεό και τον συνάνθρωπο, που ανοίγει δρόμους για να καταλάβουμε ποιοι είμαστε. Όταν δεν κρατάς για τον εαυτό σου αυτό που έχεις (άλλωστε ο Θεός ή σου το έδωσε ή επέτρεψε να το έχεις), τότε αρχίζεις να βρίσκεις το πραγματικό σου πρόσωπο. Όταν μοιράζεσαι τη ζωή σου, τα αισθήματά σου, τις ιδέες σου, τα όνειρά σου, ακόμη και τις αμαρτίες σου, τότε σπάει η μοναξιά σου.

5. Η φυγή μπορεί να είναι προσωρινή λύση, αν δεν συνοδεύεται από μοίρασμα της ζωής. Μπορεί όμως να γίνει αφορμή για δημιουργία, αν συνοδεύεται από ησυχία, προβληματισμό, σκύψιμο στον εαυτό μας. Γι’ αυτό και οι όποιες διακοπές, εκδρομές, βόλτες είναι σπουδαίο να έχουν και λίγη συζήτηση για τη ζωή μας

6.  Στην αναζήτηση του εαυτού μας βοηθά η καλή μουσική, η μελέτη και πρωτίστως, η προσευχή

7. Στην εφηβεία που βρισκόμαστε ποιες είναι οι προτεραιότητές μας, ποιοι είναι οι στόχοι μας;

8. Σε ποια βάση κινείται ο κόσμος μας, ο πολιτισμός μας, η κοινωνία μας; Μας ενδιαφέρει ο άλλος ή είμαστε ευχαριστημένοι με το να περνάμε εμείς καλά;

9. Η όποια φυγή μαρτυρεί δίψα γι’ αγάπη και ζωή. Αξίζει να το ψάξουμε στο άγχος του διαβάσματος και στην καθοδήγηση της ζωής από τα ΜΜΕ;

Βοηθητικό κείμενο

«Έλεγε ο αββάς Πέτρος για τον αββά Μακάριο: Πήγε κάποτε σε έναν αναχωρητή και τον βρήκε άρρωστο. Τον ρώτησε τι θα προτιμούσε να του φέρει να φάει, γιατί τίποτε δεν υπήρχε στο κελλί. Κι όταν του είπε «παστέλι», δεν δίστασε ο καρτερόψυχος εκείνος άνδρας να πάει ως την Αλεξάνδρεια και να το φέρει στον ανήμπορο αδελφό. Και το θαυμαστό: δεν το έμαθε κανείς το γεγονός αυτό».

(Ησυχαστήριον «Το Γενέσιον της Θεοτόκου», Μέγα Γεροντικό, τόμος Δ’, σελ. 251)

Πηγή

                    

Η αναζήτηση νοήματος στη ζωή μας

 

Ανακάλυψα στο ίντερνετ ένα κατηχητικό βοήθημα της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών το οποίο έχει επιμεληθεί ο Πρωτ. Θεμιστοκλής Μουρτζανός με θέμα : 

Σύγχρονα τραγούδια: αφορμή συζήτησης με τους νέους μας
(συνέχεια)

Θέμα 11: Η αναζήτηση νοήματος στη ζωή μας

Στοχοθεσία: Α. Κριτική του σύγχρονου life-style και ένα μήνυμα ότι ο άνθρωπος έχει δίψα και για κάτι άλλο στη ζωή του

Β. Ο άνθρωπος δεν είναι μόνο δικαιώματα, απολαύσεις, διασκέδαση, χρήμα, αλλά έχει και μέσα εαυτό

Δίψα

(Μουσική, Στίχοι, Τραγούδι Νίκος Πορτοκάλογλου από τον δίσκο του Δίψα)

Δεν είν’ η Κίρκη, η μάγισσα, του σεξ η θεά,

η Καλυψώ, η Ναυσικά με του μπαμπά τα λεφτά

Δεν είν’ η θάλασσα, ο ήλιος, τα χαμένα νησιά

Δεν είναι τίποτα απ’ όλα κι είναι όλα αυτά...

Είν’ η κρυφή σου, η ατέλειωτη δίψα,

είν’ η δίψα που σε κρατά ζωντανό

Είν’ η κρυφή σου, η ατέλειωτη δίψα,

είν’ η δίψα για καθαρό ουρανό

Δεν είν’ οι φίλοι, ξενύχτια, τσιγάρα, ποτά

οι μουσικές, οι μουσικές γύρω απ’ την ίδια φωτιά

Παλιά σου όνειρα, ταξίδια με καινούρια πανιά

Δεν είναι τίποτα απ’ όλα κι είναι όλα αυτά...

Είν’ η κρυφή σου, η ατέλειωτη δίψα...

Παλιές σου νίκες και ήττες και λάθη σωστά

Η ξενιτιά, η ξενιτιά του γυρισμού η χαρά

κι αυτός ο Κάποιος που σου γνέφει απ’ το λιμάνι μακριά

Δεν είναι τίποτα απ’ όλα κι είναι όλα αυτά...

Είν’ η κρυφή σου, η ατέλειωτη δίψα...

Για ουρανό που χρώματα αλλάζει

 και σαν ποτάμι μοιάζει, σα νερό

Σαν το νερό που σκύβεις και το πίνεις

μα τη φωτιά δε σβήνεις,

δεν σβήνεις τον καημό για ουρανό...

 Είν’ η κρυφή σου, η ατέλειωτη δίψα...

Ερμηνευτικά σχόλια

Δίψα: Ένα δυνατό τραγούδι που μιλά για τον κόσμο και την εποχή μας, τα όνειρα που δεν είναι πάντοτε δικά μας, μέσα από την Οδύσσεια του Ομήρου. Νέοι και μεγαλύτεροι κάνουμε το ταξίδι της ζωής ψάχνοντας την Ιθάκη μας. Μόνο που αυτή είναι η σχέση μας με τον ουρανό.

Κίρκη, Καλυψώ, Ναυσικά: Τρία μυθικά πρόσωπα από την Οδύσσεια του Ομήρου. Αποτελούν τρία σύμβολα της εποχής μας. Η Κίρκη θα μπορούσε να συμβολίζει την τηλεόραση και το σύγχρονο life-style που μαγεύουν τα νέα παιδιά, αλλά και όλους, και μας μεταμορφώνει από ανθρώπους (δηλαδή όντα που επικοινωνούν με το συνάνθρωπό τους, τις παρέες τους, τη ζωή, το Θεό) σε γουρούνια (δηλαδή υπάρξεις που ασχολούνται μόνο με τις απολαύσεις, την ευκολία, την προχειρότητα). Η Καλυψώ συμβολίζει τους δρόμους που παίρνουμε στη ζωή μας χωρίς να τους διαλέγουμε (τον συμβιβασμό, το ψεύτικο που νομίζουμε αληθινό, το επάγγελμα που διαλέγουμε μόνο για να βγάλουμε χρήματα ή να καταξιωθούμε κοινωνικά χωρίς να το επιθυμούμε πραγματικά), και μας κρατούν καθηλωμένους, μας κάνουν να ξεχνούμε ποιος είναι ο σκοπός και το όνειρο στη ζωή που δίνει αλήθεια (όπως η Καλυψώ κράτησε τον Οδυσσέα για πολλά χρόνια καθηλωμένο στο μυθικό νησί της Ωγυγίας). Η Ναυσικά συμβολίζει τον τρόπο ζωής ο οποίος στηρίζεται στη γνώμη των άλλων, στα λεφτά του μπαμπά, όταν δεν αναπτύσσουμε την δική μας προσωπικότητα, αλλά καθοδηγούμαστε από το κύμα της εποχής και το περιβάλλον μας.

Η θάλασσα, ο ήλιος, τα χαμένα νησιά:  ό,τι είναι όμορφο για τους πολλούς, αυτός ο τρόπος ζωής που δεν μας αφήνει να διαλέξουμε τι είναι όμορφο για μας.

Δεν είναι τίποτα απ’ όλα κι είναι όλα αυτά: τα πάντα αξίζουν και τίποτα δεν αξίζει. Ένα παραδοξολόγημα. Αξίζουν τα πάντα γιατί είμαστε άνθρωποι που ζούμε μέσα στον κόσμο. Δεν αξίζει τίποτα απ’ αυτά όταν δεν είναι επιλογή μας. Αλλά και πάλι δεν αξίζουν γιατί αλλού είναι το σημαντικό.

Είν’ η κρυφή σου η ατέλειωτη δίψα: η δίψα για τον ουρανό, για το Θεό, το ανώτερο, το ξεχωριστό, για την αληθινή μας πατρίδα, η δίψα για την αγάπη, τις αξίες, την ομορφιά, η δίψα για την γνήσια κοινωνία με το Θεό και τον συνάνθρωπο, όπου ο καθένας μας θα είναι ο εαυτός του, θα παίρνει αλλά και θα δίνει, θα δίνει ακόμη κι αν δεν παίρνει, η αναζήτηση της Ιθάκης που δίνει νόημα στη ζωή μας και κάνει το ταξίδι στον κόσμο ουσιαστικό. Άρα, τώρα που είμαστε έφηβοι, χρειάζεται να ψάξουμε να βρούμε την ταυτότητά μας, τον εαυτό μας, τι θέλουμε από τη ζωή μας, ακούγοντας τους άλλους και την πραγματικότητα, αλλά και κάνοντας τις δικές μας επιλογές.

Φίλοι, ξενύχτια, τσιγάρα, ποτά, μουσικές, φωτιά, παλιά όνειρα, ταξίδια με καινούρια πανιά, παλιές σου νίκες και ήττες και λάθη σωστά: Ό,τι κάνει τον κάθε άνθρωπο ξεχωριστό, τα πάθη του, τα λάθη του, τα μικρά του και μεγάλα ενδιαφέροντα, τα όνειρά του. Ο άνθρωπος που ζει με το πνεύμα του κόσμου στέκεται σ’ αυτά και θεωρεί ότι μέχρις εκεί έχει νόημα η ζωή του. Ο άνθρωπος που πιστεύει στο Θεό κάνει ένα βήμα παραπέρα. Όλα τα βάζει στην προοπτική της σχέσης με το Θεό. Πιστεύει, αγωνίζεται, αγαπά κι αυτή η σχέση του δίνει νόημα.

Η ξενιτιά: Η Εκκλησία λέει ότι ο χριστιανός ζει στον κόσμο αλλά είναι ξένος από το πνεύμα του κόσμου. Ντύνεται όπως οι άλλοι, εργάζεται, κάνει οικογένεια, χαίρεται και λυπάται με τις χαρές και τις λύπες της ζωής, αλλά ταυτόχρονα ξεχωρίζει, γιατί πιστεύει και η πίστη τον μεταμορφώνει.

Ο Κάποιος που σου γνέφει: Στον Οδυσσέα ήταν η Πηνελόπη. Σε μας είναι ο Χριστός που στέκεται φίλος, αδελφός και αγαπημένος και μας γνέφει στις χαρές και τις λύπες μας να στραφούμε κοντά Του και να είμαστε βέβαιοι ότι μας αγαπά και ότι μας σκέφτεται και μας φροντίζει.

Για ουρανό, σαν το νερό που σκύβεις και το πίνεις μα τη φωτιά δε σβήνεις: μπορείς να ξεγελάσεις τη δίψα σου για τον ουρανό, αλλά δεν θα μπορέσεις να τη σβήσεις ό,τι κι αν πιεις, με τα υποκατάστατα τη Κίρκης, της Καλυψώς, της Ναυσικάς. Την δίψα για τον ουρανό, για το Θεό, για κάτι ανώτερο, γιατί αυτή είναι δώρο του Θεού και καημός στην κάθε ανθρώπινη ύπαρξη.

 

Συμπεράσματα- Ερωτήσεις

1. Μέσα στην εφηβεία θα ήταν σπουδαίο να καταλάβουμε ότι τα πρότυπα ζωής που η τηλεόραση και τα reality, το σταρ-σύστεμ και ό,τι μας προβάλλεται ως σπουδαίο, δεν μπορούνε να σβήσουνε τη δίψα του ανθρώπου για το Θεό, την αγάπη, τη γνήσια κοινωνία.

2. Χρειάζεται να έχουμε στόχους στη ζωή μας, να ψάξουμε κάτι άλλο, να βρούμε τον αληθινό εαυτό μας, να μπορούμε να δίνουμε και να μη θέλουμε μόνο να παίρνουμε και να μην ξεχνούμε αυτό που είναι σημαντικό: ότι είμαστε πλασμένοι για τον ουρανό!

3. Η Εκκλησία δεν μας θέλει εκτός τόπου και χρόνου, να ζούμε σε μιαν άλλη κοινωνία. Μας θέλει να αγωνιζόμαστε, να κρίνουμε, να προσπαθούμε να είμαστε ελεύθεροι στις επιλογές μας, πάνω απ’ όλα να παλεύουμε να γίνουμε πρόσωπα, με όνειρα, ελπίδες, στόχους και όρεξη για ζωή. Να μην ξεχνάμε όμως ότι στην ύπαρξη του ανθρώπου υπάρχει βαθιά ριζωμένη η δίψα για το Θεό, για τον ουρανό, η επιθυμία για σχέση μαζί Του. Κι αυτή η σχέση πετυχαίνεται με την αναζήτηση του Χριστού στη ζωή μας. ΝΑΙ στη γνώση, την παιδεία, την πρόοδο, ΝΑΙ στην προτεραιότητα του Θεού, γιατί Αυτός μας γνέφει, Αυτός είναι η Ζωή και Αυτός μας δίνει ζωή!

4. Όταν η Εκκλησία μας λέει ότι ο άνθρωπος είναι πλασμένος «κατ’ εικόνα του Θεού και ομοίωση», τι θέλει να μας πει για τον εσωτερικό κόσμο του ανθρώπου;

5. Τι είδους «ταξίδια» καλούμαστε να κάνουμε στη ζωή μας; Πόσες «Ιθάκες» φτιάχνουμε και πόσες αληθινά μας περιμένουν;

Πηγή 

Τα Ναρκωτικά

 

Ανακάλυψα στο ίντερνετ ένα κατηχητικό βοήθημα της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών το οποίο έχει επιμεληθεί ο Πρωτ. Θεμιστοκλής Μουρτζανός με θέμα : 

Σύγχρονα τραγούδια: αφορμή συζήτησης με τους νέους μας
(συνέχεια)

Θέμα 14: Τα Ναρκωτικά

Στοχοθεσία: Α. Τα ναρκωτικά δεν αποτελούν εκδίκηση στην διάλυση της οικογένειας και την αδικία της κοινωνίας, ούτε καινούρια εμπειρία- αντίδοτο στην έλλειψη νοήματος στη ζωή, αλλά ήττα του νέου ανθρώπου, που παραιτείται από τη ζωή του

Β. Η Εκκλησία δεν είναι ειδική στο να απεξαρτήσει τους νέους από τα ναρκωτικά. Τους προτείνει όμως τη σχέση με το Χριστό που αναμορφώνει τη ζωή τους και τους βοηθά να έχουν μια στέρεη βάση ώστε να παλέψουν εναντίον των δαιμόνων που τους ποτίζουν καινούριες ζάλες

Καινούρια Ζάλη

(Μουσική, στίχοι, τραγούδι Τρύπες, από το δίσκο Ένα κεφάλι γεμάτο χρυσάφι )

Ο χρόνος είναι ο χειρότερος γιατρός, σε καίει, σε σκορπάει και σε παγώνει,

Μα εσύ σε λίγο δεν θα βρίσκεσαι εδώ, κάποιοι άλλοι θα παλεύουν με τη σκόνη!

Θέλεις ξανά ν’ αποτελειώσεις μοναχός ένα ταξίδι που ποτέ δεν τελειώνει,

Κάτω απ’ τα ρούχα σου ξυπνάει ο πιο παλιός Θεός,  μες στις βαλίτσες σου στριμώχνονται όλοι οι δρόμοι!

Ποιοι χάρτες σου ζεστάνανε ξανά το μυαλό, ποιες θάλασσες στεγνώνουν στο μικρό σου κεφάλι,

Ποιος άνεμος σε παίρνει πιο μακριά από δω, πες μου ποιο φόβο αγάπησες πάλι;

Σε ποιο όνειρο σε ξύπνησαν, βρεμένο λειψό, ποιοι δαίμονες ποτίζουν την καινούρια σου ζάλη,

Ποιος έρωτας σε σπρώχνει πιο μακριά από δω, πες μου ποιο φόβο αγάπησες πάλι;

Το όνειρο που σε ‘φερε μια μέρα ως εδώ σήμερα καίγεται, σκουριάζει και σε διώχνει

Μια σε κρατάει στη γη, μια σε ξερνάει στον ουρανό, το ίδιο όνειρο σε τρώει και σε γλιτώνει!

Θέλεις ξανά ν’ αποτελειώσεις μοναχός ένα ταξίδι που ποτέ δεν τελειώνει,

Κάτω απ’ τα ρούχα σου ξυπνάει ο πιο παλιός Θεός,  μες στις βαλίτσες σου στριμώχνονται όλοι οι δρόμοι!

Ποια νήματα σ’ ενώνουν με μιαν άλλη θηλιά, ποια κύματα σε διώχνουν απ’ αυτό το λιμάνι,

Ποια μοίρα σε φωνάζει από την άλλη μεριά, πες μου ποιο φόβο αγάπησες πάλι;

Ποια σύννεφα σκεπάσαν τη στεγνή σου καρδιά, ποια αστέρια τραγουδάνε την καινούρια σου ζάλη

Ποιο ψέμα σε κρατάει στην αλήθεια κοντά, πες μου ποιο φόβο αγάπησες πάλι;

Ποιες λέξεις μέσα σου σαπίζουν και δε θέλουν να βγουν, ποια ελπίδα σ’ οδηγεί στην πιο γλυκιά αυταπάτη

Ποια θλίψη σε κλωτσάει πιο μακριά από παντού, πες μου ποιο φόβο αγάπησες πάλι;

Ποιοι χάρτες σου ζεστάνανε ξανά το μυαλό, ποιες θάλασσες στεγνώνουν στο μικρό σου κεφάλι,

Ποιος άνεμος σε παίρνει πιο μακριά από δω, πες μου ποιο φόβο αγάπησες πάλι;

Σε ποιο όνειρο σε ξύπνησαν βρεμένο λειψό, ποιοι δαίμονες ποτίζουν την καινούρια σου ζάλη,

Ποιος έρωτας σε σπρώχνει πιο μακριά από δω, πες μου ποιο φόβο αγάπησες πάλι;

Ποιες λέξεις μέσα σου σαπίζουν και δε θέλουν να βγουν, ποια ελπίδα σ’ οδηγεί στην πιο γλυκιά αυταπάτη,

Ποια θλίψη σε κλωτσάει πιο μακριά από παντού, πες μου ποιος φόβος σε νίκησε πάλι;

Ερμηνευτικά σχόλια

Καινούρια Ζάλη: πρόκειται για ένα συγκλονιστικό τραγούδι, ίσως από τα καλύτερα που έχουν γραφτεί για τις εξαρτήσεις από τις ουσίες. Βλέπει τον εξαρτημένο ως νέο με όνειρα και διάθεση για πάλη κι αντίσταση, απογοητευμένο από την πραγματικότητα. Δεν είναι βέβαια πάντοτε αυτή η βάση της χρήσης ναρκωτικών, ωστόσο αρκετοί ψάχνουν μια ζωή με άλλη ποιότητα

Ο χρόνος είναι ο χειρότερος γιατρός: Τον νέο που είναι μπλεγμένος στα παιχνίδια των ουσιών δεν τον βοηθά ο χρόνος, γιατί αντί να καλυτερεύει, χειροτερεύει…

Κάτω απ’ τα ρούχα σου: Η μοίρα του χρήστη είναι ο θάνατος. Οι ουσίες κάνουν να ξυπνά μέσα του ό,τι πιο ωραίο σκεπτόταν στο παρελθόν, τα όνειρά του, όλοι οι δρόμοι που ακολούθησε….

Ποιος άνεμος σε παίρνει πιο μακριά από δω: Οι ουσίες είναι ένα ταξίδι, όλα στριφογυρίζουν μέσα στον εγκέφαλο του ανθρώπου, η απεραντοσύνη της θάλασσας στεγνώνει μπροστά στο χάος του νου του χρήστη, τίποτε δεν μπορεί να τον κάνει να ζει φυσιολογικά και να εκτιμά την πραγματικότητα, όπως αυτή είναι

Πες μου ποιο φόβο αγάπησες πάλι: εδώ είναι το κλειδί της χρήσης της ουσίας. Φόβος για το αύριο, φόβος για την αποτυχία, φόβος για την έλλειψη επικοινωνίας με τους γονείς, με το περιβάλλον, με τις ιδέες, με το όνειρο. Δεν υπάρχει πλέον εχθρός για τους νέους, αλλά κάτι το απροσδιόριστο. Οι νέοι δεν έχουν κάτι για να παλέψουν εναντίον του, αλλά ζουν μέσα στη ρουτίνα. Αυτή η ρουτίνα δημιουργεί ανασφάλεια και ασυνείδητους προβληματισμούς, δημιουργεί τελικά τον φόβο. Παλιότερα υπήρχαν εχθροί, υπήρχε ο πυρηνικός πόλεμος, υπήρχε ο συντηρητισμός της κοινωνίας, υπήρχε η ιδεολογική αντίθεση, υπήρχε ακόμη και η θρησκεία ως όποιο του λαού (Μαρξ). Σήμερα;

Το όνειρο που σε ’φερε μια μέρα ως εδώ: Η εποχή μας χαρακτηρίζεται από την απώλεια του ονείρου, το όνειρο της δικαιοσύνης, το όνειρο της ανθρωπιάς, το όνειρο της αλλαγής του κόσμου. Οι νέοι είχαν μέσα τους επαναστατικότητα και εκδήλωναν την αντίθεσή τους στην κοινωνία. Σήμερα υπάρχει μια αβάσταχτη προσγείωση στην πραγματικότητα, με αποτέλεσμα οι χρήστες, άτομα ευαίσθητα στην πλειοψηφία τους, να ονειρεύονται με τις ουσίες…

Σε ξερνάει στον ουρανό: Ο χρήστης νιώθει ότι βρίσκει τον Παράδεισο μέσα από την ουσία, το ίδιο το όνειρο τον τρώει (σώμα) και τον γλιτώνει (ψυχή)…

Καινούρια ζάλη:  η στροφή που κάνει ο νους του ανθρώπου, η ζάλη που του φέρνουν οι ουσίες, το διαρκές παιχνίδι με το θάνατο, η ταχύτητα που κάνει τον νου να τρέχει, οδηγούν στη ζάλη των ουσιών, στη ζάλη της απαλλαγής από το ψέμα του κόσμου

Ποιες λέξεις μέσα σου σαπίζουν: ό,τι πνίγει τον άνθρωπο, που ο καθωσπρεπισμός και η υποκρισία της κοινωνίας δεν τον αφήνει να βγάλει και να ξεσπάσει…

Ποια ελπίδα σ’  οδηγεί στην πιο γλυκιά αυταπάτη: το ερώτημα αφάνταστο σκληρό. Η ελπίδα της ουσίας που οδηγεί στην γλυκιά αυταπάτη. Η αμαρτία δεν είναι έτσι, που ενώ στην αρχή φαίνεται γλυκιά, στην ουσία είναι πικρή και στυφή, σαν τα ξυλοκέρατα της παραβολής του ασώτου υιού…

πες μου ποιος φόβος σε νίκησε πάλι; το τέρμα του ανθρώπου που έμπλεξε με τις ουσίες είναι η απόλυτη ήττα από το φόβο. Του αξίζει η συμπάθεια, η προσευχή και η αγάπη μας, αλλά το μόνο φάρμακο είναι η μετάνοια…

Συμπεράσματα – Ερωτήσεις

1. Τα ναρκωτικά είναι ουσίες οι οποίες επηρεάζουν τον ανθρώπινο οργανισμό και καθιστούν τον άνθρωπο εξαρτημένο. Το περιεχόμενό τους είναι τοξικό. Αυτό σημαίνει ότι δημιουργούν εθισμό, καθώς επηρεάζουν τον ανθρώπινο εγκέφαλο και ιατρικά ο άνθρωπος τις ζητά. Είναι μύθος η διάκριση ανάμεσα σε μαλακά και σκληρά ναρκωτικά, καθώς κάθε ναρκωτικό είναι εξαρτησιογόνα ουσία.

2. Οι αιτίες διάδοσης των ναρκωτικών βρίσκονται στο οικογενειακό περιβάλλον και στον τρόπο που μεγαλώνει ο άνθρωπος. Χαμηλή αυτοεκτίμηση και αποφυγή ανάληψης ευθυνών από την μία, έλλειψη αξιών και πνευματικών στηριγμάτων από την άλλη οδηγούν στην αναζήτηση Παραδείσων ή τρόπων αυτο-επιβεβαίωσης. Οι παρέες και η ανάγκη της μαγκιάς συμβάλλουν σ’ αυτό, όπως και το ότι οι γονείς δεν έχουν μάθει να λένε όχι στα παιδιά. Παράλληλα, η απογοήτευση πολλών νέων ανθρώπων, όπως φαίνεται και από το τραγούδι, από την κατάσταση της κοινωνίας. Τέλος, το κύκλωμα  διοχέτευσης ναρκωτικών είναι τεράστιας δύναμης, καθώς είναι ένα παγκόσμιο εμπόριο (μετά τα όπλα έρχονται τα ναρκωτικά)

3. Σε περίπτωση που κάποιος φίλος μας μπλέξει με τα ναρκωτικά δεν πρέπει να του δίνουμε χρήματα, να τον σπρώχνουμε ώστε να να τον δει κάποιος ειδικός, να προσευχόμαστε γι’ αυτόν και να προσέξουμε να μην μπλέξουμε κι εμείς μαζί του. Ας μην ξεχνούμε ότι δεν θέλει μόνο αυτός απεξάρτηση, αλλά και οι γονείς του

4. Η στάση της Εκκλησίας απέναντι στους εξαρτημένους είναι φιλάνθρωπη, προσευχητική, αγαπητική (σκληρή αγάπη, όχι χάιδεμα). Η επαφή και κοινωνία με το Χριστό, δίνει την δυνατότητα στο νέο που θέλει να ξεμπλέξει, να αποκτήσει δύναμη και να προσπαθήσει. Η Εκκλησία λειτουργεί στον τομέα της πρόληψης με τις αξίες που προτείνει

5. Το τραγούδι είναι καταπληκτικό, με στίχους αξεπέραστα δυνατούς. Μπορούμε να το ζήσουμε στην τραγικότητά του; Ποια είναι τα δικά μας όνειρα τελικά;

6.  Μπορούμε να έχουμε χρήστες ναρκωτικών ως φίλους; Μας ενδιαφέρει η κοινωνική τους επανένταξη;

7. Ποιοι λόγοι οδηγούν τους νέους στα ναρκωτικά; (οικογένεια, μπούχτισμα από τα  πάντα, περιέργεια, μαγκιά)

8. Ποια είναι η σημασία της μετάνοιας για να βγει ο άνθρωπος από την αυταπάτη της αμαρτίας;

Βοηθητικό κείμενο

«Έλεγε ο αββάς Παμβώ: Εάν έχεις καρδιά, μπορείς να σωθείς»!

(Ησυχαστήριον «Το Γενέσιον της Θεοτόκου», Μέγα Γεροντικό, τόμος Α’, σελ. 110)

Πηγή

Η οικολογική κρίση

Ανακάλυψα στο ίντερνετ ένα κατηχητικό βοήθημα της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών το οποίο έχει επιμεληθεί ο Πρωτ. Θεμιστοκλής Μουρτζανός με θέμα : 

Σύγχρονα τραγούδια: αφορμή συζήτησης με τους νέους μας
(συνέχεια)

 

Θέμα 17: Η οικολογική κρίση

Στοχοθεσία: Α. Η Εκκλησία πιστεύει ότι κύρια αιτία του οικολογικού προβλήματος είναι η αμαρτία, η αποξένωση του ανθρώπου από τον Θεό, τον συνάνθρωπο, τον κόσμο και η έλλειψη ευχαριστιακής διάθεσης, δηλαδή δοξολογίας του Θεού για ό,τι όμορφο μας έχει προσφέρει, τον κόσμο και τη ζωή

Β. Η Εκκλησία δεν αρνείται την ευαισθητοποίηση για το περιβάλλον. Θεωρεί όμως ότι αν δεν αλλάξουμε στάση ζωής, τότε ό,τι κι αν κάνουμε θα είναι ημιτελές

I ‘m calling earth

(Μουσική, στίχοι, τραγούδι  Χ. & Πάνος Κατσιμίχας, από τον δίσκο Της αγάπης μαχαιριά)

Είδα ένα όνειρο, όνειρο κι αυτό… Άκουγα κάτι παράξενα τραγούδια

Σε γκρίζες παραλίες ανάβανε ηλεκτρικά λουλούδια

κι ένας άνεμος ζεστός με τύλιγε , θυμάμαι…

Λουλούδια που ‘ παιρναν τις λάμψεις τους από τα πλοία των απάνω ωκεανών

Θάλασσας, θάλασσες βουβές. Μέσα στην ερημιά,

Μέσα στην ερημιά, μέσα στη μοναξιά του τίποτα

Περαστικοί μετεωρίτες διασταυρώνουνε τροχιές

Με θαλαμίσκους του ’60, με πεθαμένους αστροναύτες

Με θαλαμίσκους του ’60 ξεχασμένους

Το S.O.S. ακόμα αναμμένο.

Do you read me? Do you read me? Do you read me down there?

I ‘m calling earth!

Ερμηνευτικά σχόλια

Είδα ένα όνειρο: Το τραγούδι είναι από τα πιο δυνατά των αδερφών Κατσιμίχα, μολονότι δεν έχει ακουστεί πολύ. Μας μιλά για την αποξένωση και την εγκατάλειψη της φύσης, όπως επίσης και την καταστροφή της, αλλά και, ταυτόχρονα, για το πόσο εκτός κόσμου ζει ο άνθρωπος όταν δεν αγαπά τη φύση και το περιβάλλον, είναι ένα τραγούδι οικολογικής αφύπνισης, που μας βοηθά να συζητήσουμε για το οικολογικό πρόβλημα. Αφορμή ένα όνειρο παράξενο, συνηθισμένη μέθοδος για να μιλήσει κάποιος γι’  αυτό που πρόκειται να συμβεί.

Σε γκρίζες παραλίες ανάβανε ηλεκτρικά λουλούδια: Ο άνθρωπος έχει φτάσει στο σημείο να καταστρέφει τον κόσμο σήμερα. Γκρίζες είναι οι παραλίες από το γεγονός ότι δεν κυριαρχεί το φως που δίνει ο ήλιος, η ομορφιά της φύσης, αλλά το νέφος, η μόλυνση, η ρύπανση. Ηλεκτρικά λουλούδια είναι η κυριαρχία των κάθε λογής κτισμάτων, που βρίσκουμε σήμερα παντού, αυθαίρετα, πολυκατοικίες, καταστροφή των δασών και χτίσιμο παράνομων εξοχικών σπιτιών, μεγάλων ή μικρών νυχτερινών κέντρων διασκέδασης, ό,τι είναι αφύσικο και έξω από τη λογική της φύσης…

Κι ένας άνεμος ζεστός: ο άνεμος και η ατμόσφαιρα δε δροσίζουν πια, αλλά κυριαρχεί ο καύσωνας και η υπερβολική ζέστη του θερμοκηπίου που περιτριγυρίζει τη γη (καταστροφή του όζοντος, άνοδος της θερμοκρασίας, λιώσιμο των παγετώνων κ. ο. κ.)

Από τα πλοία των απάνω ωκεανών: Το πέταγμα του αεροπλάνου φωτίζει την περιοχή, γεμίζοντάς την θόρυβο και αλλοτριώνοντας το φυσικό περιβάλλον για μια ακόμη φορά!

Θάλασσες βουβές…μέσα στη μοναξιά του τίποτα: Απουσιάζει για την ώρα ο ανθρώπινος παράγοντας, σ’  ένα φυσικό περιβάλλον όπου τα πάντα έχουν αλλοτριωθεί από την επέμβαση του ανθρώπου με τρόπο ξένο σε σχέση με  την αισθητική της φύσης, αλλά και την ομορφιά της, υπάρχει μια απέραντη μοναξιά…

Περαστικοί μετεωρίτες…αναμμένο: Τα ναυάγια της ανθρώπινης προόδου μολύνουν ακόμα περισσότερο το περιβάλλον. Ο άνθρωπος διαλύει τη γη και ξεχνά τον ουρανό, ακριβώς διότι έχει πάψει ν’  αγαπά τη φύση, έχει πάψει να αγαπά γνήσια και αληθινά τη ζωή, το νόνο που απομένει είναι ένα SOS ζωής, ο άνθρωπος να ξαναβρεί την επαφή του με τη γη, την επαφή με τη ζωή, κι αυτό δεν μπορεί να γίνει παρεκτός αν στρέψει γνήσια και αληθινά το πρόσωπό του προς τον ουρανό!

Συμπεράσματα- Ερωτήσεις

1. Η Εκκλησία πιστεύει ότι το οικολογικό πρόβλημα είναι καρπός της αλλοτρίωσης του ανθρώπου από το Θεό, τον συνάνθρωπο και το περιβάλλον. Επειδή δεν αγαπούμε το Θεό, δεν αγαπούμε και τα δημιουργήματά Του, που είναι ο άνθρωπος και η φύση. Αιτία της οικολογικής κρίσης είναι ο ανθρώπινος εγωισμός που χρησιμοποιεί τη φύση για να εκπληρώσει τα συμφέροντά του. Επομένως, δεν μπορούμε να μιλούμε για αντιμετώπιση του οικολογικού προβλήματος, αν δεν ξαναδούμε γενναία τη σχέση μας με τον εαυτό μας, το Θεό, τον συνάνθρωπο, αν δεν υπερβούμε τον εγωισμό μας.

2. Η Εκκλησία δεν αρνείται τις οικολογικές πρωτοβουλίες. Τις θεωρεί όμως αποσπασματικές. Είναι χρήσιμες γιατί καλλιεργούν μια στάση ζωής με σεβασμό απέναντι στη φύση, αλλά δεν μπορούν να επιλύσουν το πρόβλημα, το οποίο έγκειται στη δομή του κόσμου μας. Χρειάζεται να αλλάξει όλος ο τρόπος σκέψης μας και αντιμετώπισης της ζωής, της οικονομίας, της φύσης, για να αλλάξει η στάση μας έναντι της φύσης. Αυτό σημαίνει «μετάνοια», όπερ δύσκολο.

3. Η Εκκλησία θεωρεί ότι ο άνθρωπος που ζει την πίστη αγκαλιάζει την κτίση. Την αγαπά και τη φροντίζει ως δημιουργία του Θεού. Η Εκκλησία μιλά για την ευχαριστιακή χρήση του κόσμου στο «Τα Σα εκ των σων» της λειτουργίας, όπου ο ιερέας προσφέρει το ψωμί και το κρασί για να μεταβληθούν σε Σώμα και Αίμα Χριστού, προσφέρει τα δώρα του Θεού (τα δικά σου, το ψωμί και το κρασί τα οποία ανήκουν στα δημιουργήματα του Θεού, «εκ των σων») ολοκληρωτικά και ευχαριστώντας Τον για ό,τι μας χαρίζει («κατά πάντα και δια πάντα»). Η Εκκλησία βλέπει το περιβάλλον ως αφορμή δοξολογίας του Θεού και δεν μπορεί παρά να σταθεί με αγάπη προς αυτό.

4. Ποιες είναι οι αιτίες του οικολογικού προβλήματος στην εποχή μας; Ποια σχέση έχει με την κυριαρχία των συμφερόντων στη ζωή του ανθρώπου;

5. Πώς κρίνετε τα κινήματα προστασίας του περιβάλλοντος, την Green peace, τις  άλλες περιβαλλοντικές ομάδες, την περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση; Λύνουν τελικά το πρόβλημα;

6. Είναι δύσκολο να αλλάξει ο τρόπος με τον οποίο ο άνθρωπος βλέπει τη ζωή και να υπερβούμε τα συμφέροντά μας. Μπορούμε να προσπαθήσουμε ενεργά ή μάλλον τα αποτελέσματα είναι προδιαγεγραμμένα;

Βοηθητικά κείμενα

«Οι εφτά άγγελοι που κρατούσαν τις εφτά σάλπιγγες ετοιμάστηκαν να σαλπίσουν. Σάλπισε ο πρώτος κι ήρθε χαλάζι και φωτιά ανακατωμένα με αίμα και ρίχτηκαν πάνω στη γη. Και κατακάηκε το ένα τρίτο της γης και το ένα τρίτο των δέντρων και κάθε χλωρό χορτάρι.

Σάλπισε κι ο δεύτερος άγγελος. Και κάτι σαν μεγάλο βουνό που καιγόταν ρίχτηκε στη θάλασσα. Το ένα τρίτο της θάλασσας έγινε αίμα, το ένα τρίτο από τα ζωντανά πλάσματα που είναι στη θάλασσα πέθανε και καταστράφηκε το ένα τρίτο από τα πλοία.

Σάλπισε κι ο τρίτος άγγελος. Κι έπεσε από τον ουρανό ένα μεγάλο αστέρι που καιγόταν σαν λαμπάδα. Έπεσε στο ένα τρίτο από τα ποτάμια και τις πηγές. Το όνομα του αστεριού  ήταν Αψιθιά, και πίκρισε το ένα τρίτο των νερών και πολλοί άνθρωποι πέθαναν γιατί το νερό έγινε φαρμάκι…

Σάλπισε κι ο πέμπτος άγγελος κι είδα ένα αστέρι να πέφτει από τον ουρανό στη γη. Του δόθηκε το κλειδί του πηγαδιού που οδηγεί στην άβυσσο. Το αστέρι άνοιξε το πηγάδι της αβύσσου απ’ όπου βγήκε καπνός, σαν τον καπνό που βγάζει ένα αναμμένο καμίνι. Ο ήλιος και η ατμόσφαιρα σκοτείνιασαν από τον καπνό του πηγαδιού, απ’ τον οποίο βγήκαν ακρίδες πάνω στη γη. Σ’ αυτές δόθηκε η εντολή να μην πειράξουν το χορτάρι της γης, αλλά τους ανθρώπους που ζούσαν μακριά από το Θεό. Οι ακρίδες έμοιαζαν στην εμφάνιση με άλογα έτοιμα για πόλεμο. Πάνω στα κεφάλια τους είχε κάτι σαν στεφάνια που έμοιαζαν χρυσά και τα πρόσωπά τους ήταν σαν πρόσωπα ανθρώπων. Είχαν θώρακες που έμοιαζαν με σιδερένιους και το πλατάγισμα των φτερών τους έμοιαζε με θόρυβο πολλών αρμάτων που πηγαίνουν στη μάχη. Είχαν ουρές σαν των σκορπιών και κεντριά. Στις ουρές τους βρισκόταν η δύναμή τους».

(Αποκάλυψη του Ιωάννη, κεφ. 8, στίχοι 6-13)

«Ο μοναχός ζει συμφιλιωμένος με την κτίσι, αντιμετωπίζοντάς την ευχαριστιακά καί λειτουργικά, διότι γνωρίζει ότι είναι έργο Θεού καί γι' αυτόν υπάρχει όχι δια να την υποτάσσει αλλά δια να την αναφέρει στο Θεό! Χαρακτηριστικόν είναι το παράδειγμα του Αγίου Σιλουανού του Αθωνίτου, ο οποίος εβίωνε και δίδασκε ότι "το Πνεύμα του Θεού διδάσκει τη συμπόνοια για όλη την κτίση, ώστε να μην κόβουμε ούτε τα φύλλα του δένδρου χωρίς ανάγκη". Και έλεγε χαρακτηριστικά: Νά, ένα πράσινο φύλλο πάνω στο δέντρο, και συ το έκοψες χωρίς ανάγκη. Αν και δεν είναι αμαρτία, πώς να το πω, προκαλεί οίκτο. Η καρδιά που έμαθε ν' αγαπά, λυπάται όλη τήν κτίση". (Αρχιμ. Σωφρονίου Σαχάρωφ, Ο Άγιος Σιλουανός ο Αθωνίτης)

Πηγή

                     

Κλωνοποίηση και προσωπικότητα

 

Ανακάλυψα στο ίντερνετ ένα κατηχητικό βοήθημα της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών το οποίο έχει επιμεληθεί ο Πρωτ. Θεμιστοκλής Μουρτζανός με θέμα : 

Σύγχρονα τραγούδια: αφορμή συζήτησης με τους νέους μας
(συνέχεια)

Θέμα 18: Κλωνοποίηση και προσωπικότητα

Στοχοθεσία: Α. Ο κάθε άνθρωπος είναι μοναδική προσωπικότητα και δεν έχει αντίγραφο, ακόμη κι αν κάποιος του μοιάζει απόλυτα. Η διαφορά έγκειται στην ψυχή

Β. Οι γονείς σήμερα λειτουργούν υπερπροστατευτικά και θέλουν παιδιά αντίγραφά τους, χωρίς προσωπικότητα, αλλά ενεργούμενα από αυτούς

Γ. Η Εκκλησία δεν αρνείται την επιστημονική πρόοδο, αλλά  την αλαζονεία της

Νανούρισμα

(Μουσική και Τραγούδι Μιχάλης Σταυρακάκης, Στίχοι Δημήτρης Αποστολάκης από τον δίσκο των Χαϊνηδων, Ο Ξυπόλητος Πρίγκηπας)

Κοιμάται ο ήλιος στα βουνά κι η πέρδικα στα δάση

Κι εσύ πανσέ και γιασεμί , κλείσε τα μάτια μια στιγμή ο ύπνος να σε πιάσει!

Μετάξι από τη Βενετιά και μάλαμα απ’  την Προύσα τα όνειρά σου να ντυθούν

Σαν τα δικά μου μη χαθούν που τόσο αγαπούσα!

Σ’ αυτό τον τόπο οι καιροί φέρνουνε καταιγίδες, μα σώζονται όταν ξεσπούν

Από καρδιές που αγαπούν τα όνειρα κι οι ελπίδες.

Κι είναι κραυγή και προσταγή και πάθος του χωμάτου

Απ’ τον καρπό του, άμα φας, σα μεγαλώσεις , ν’ αψηφάς τα βέλη του θανάτου.

Δώσε καρδιά μου στο παιδί τον πιο γλυκό σου χτύπο,

Για να του κάνει συντροφιά μες σε βροχή και συννεφιά, όταν εγώ θα λείπω.

Και δε με νοιάζει αν θα χαθώ, αφού θα ζεις για μένα.

Είναι της φύσης ο σκοπός κι είσαι του έρωτα καρπός και μιας αγάπης γέννα.

Ερμηνευτικά σχόλια

Κοιμάται ο ήλιος: Το τραγούδι είναι ένα σύγχρονο νανούρισμα, γραμμένο από ένα σπουδαίο μουσικό παραδοσιακό συγκρότημα, του Χαϊνηδες της Κρήτης. Θα μας δώσει την αφορμή να δούμε κάποια από τα στοιχεία του ερχομού ενός ανθρώπου στον κόσμο, και ταυτόχρονα να περάσουμε σ’ ένα πολύ σπουδαίο ζήτημα τα εποχής μας που είναι η κλωνοποίηση.

Κι η πέρδικα στα δάση:  Η άντληση εικόνων από τη φύση είναι χαρακτηριστικό των νανουρισμάτων των δημοτικών μας τραγουδιών. Υποδηλώνει αυτή τη φυσική ένταξη και λειτουργία του ανθρώπου, που ρυθμίζει τη ζωή του με βάση τη φύση. Όπως η φύση, έτσι κι ο άνθρωπος ησυχάζει. Η εποχή μας βέβαια έχει διαστρέψει αυτή τη φυσική ζωή και προβάλλει ως πρότυπο τη ζωή που ξεκινά μετά τα μεσάνυχτα. Μάλιστα, όσοι διασκεδάζουν αυτές τις μεταμεσονύκτιες ώρες θεωρούνται ότι είναι στην πραγματικότητα, ενώ όσοι κοιμούνται, μάλλον θεωρούνται οπισθοδρομικοί (εξ ου και οι καυγάδες για το ωράριο επιστροφής των παιδιών στο σπίτι, μετά τη διασκέδαση)

Σαν τα δικά μου μη χαθούν: Παλιά και διαδεδομένη αντίληψη. Τα παιδιά καλούνται να εκπληρώσουν τα όνειρα των γονιών τους. Είναι μια υπερπροστατευτική αντίληψη, η οποία δεν επιτρέπει την ελεύθερη ανάπτυξη της παιδικής προσωπικότητας. Ωστόσο, εδώ το τραγούδι λειτουργεί σωστά, ο γονιός προστατεύει τα όνειρα του παιδιού του και δεν θέλει να πικραθεί

Καταιγίδες: Μέσα από τις δυσκολίες της ζωής τα παιδιά θα σωθούν, αν αγαπούν τα όνειρα και τις ελπίδες, γιατί αυτά θα τους δώσουν τη δύναμη να νικήσουν

Από τον καρπό του: Ο άνθρωπος ξεπερνά τη σκέψη του θανάτου, γιατί ζει με πάθος τη ζωή του. Αυτό είναι μια υπόμνηση για όλους τους νέους, να ζούμε με πάθος (όχι με πάθη) τη ζωή μας

Όταν εγώ θα λείπω: Το παιδί πρέπει να μάθει να ζει με τους χτύπους της καρδιάς, δηλαδή με την αγάπη, ακόμα κι αν ο γονιός θα λείψει. Η απουσία δεν συνεπάγεται μόνο το θάνατο, αλλά το μεγάλωμα και το κάλεσμα του παιδιού από τη ζωή να πορευτεί μόνο του…

Και δε με νοιάζει αν χαθώ: Το παιδί εξασφαλίζει την αθανασία στο γονιό, καθώς διασώζει το πρόσωπό του, το όνομά του, την ταυτότητά του, τη ζωή του!

Είναι της φύσης ο σκοπός…του έρωτα καρπός και μιας αγάπης γέννα: Ο Θεός και η φύση ορίζουν τα παιδιά ως σκοπό της οικογένειας. Τα παιδιά όμως πρέπει να είναι καρπός του έρωτα και της κοινωνίας δύο προσώπων και επίσης αποτέλεσμα γέννας. Εδώ είναι που έρχονται τα ποικίλα ερωτήματα, εξαιτίας της επιστήμης

 

Συμπεράσματα- Ερωτήσεις

1. Η Εκκλησία πιστεύει ότι ο κάθε άνθρωπος είναι μοναδική προσωπικότητα. Δεν θεωρεί ότι υπάρχει μία μέθοδος ανατροφής του ούτε ότι το παιδί πρέπει να λειτουργεί σύμφωνα με τις επιθυμίες των γονέων του ή ως αντίγραφό τους. Χρειάζεται να μεγαλώνει με αξίες και το δικαίωμα της ελευθερίας. Παράλληλα, η αγάπη και η τρυφερότητα δημιουργούν ώριμους και ολοκληρωμένους ανθρώπους. Το ίδιο όμως και η καλλιέργεια της ευθύνης

2. Η εποχή μας αρέσκεται στην ομοιομορφία. Η μαζοποίηση από την μία και η κλωνοποίηση ανθρώπων από την άλλη αποσκοπούν στο να ισοπεδώσουν την ανθρώπινη προσωπικότητα, καθότι δεν υπάρχει σεβασμός στην διαφορετικότητα,. Ο κλωνοποιημένος άνθρωπος θα είναι αντίγραφο κάποιου άλλου και θα έρχεται στον κόσμο ή για να παρατείνεται στο πρόσωπό του η ζωή του δότη DNA ή για να γεννιούνται άνθρωποι με συγκεκριμένα, κατά παραγγελία,  χαρακτηριστικά  ή άνθρωποι χωρίς προσωπικότητα, δούλοι των ισχυρών. Η Εκκλησία δεν αρνείται την θεραπευτική κλωνοποίηση, την παραγωγή δηλαδή ελλειπόντων ιστών και ζωτικών οργάνων, όχι όμως ανθρώπων που θα θυσιασθούν για να ζήσουν άλλοι.

3. Η Εκκλησία δεν αρνείται την επιστημονική πρόοδο. Δεν απορρίπτει τις επιστημονικές μεθόδους, αρκεί αυτές να μην παραβιάζουν το θεμελιώδες αξίωμα και δόγμα της Εκκλησίας, που δεν είναι άλλο από το ΝΑΙ στη ΖΩΗ! Η Επιστήμη ενίοτε διακρίνεται από την αλαζονεία της παντοδυναμίας. Ο δρ. Σιντ, Αμερικανός γενετιστής, υποστήριξε ότι θα κλωνοποιήσει άνθρωπο και θα γίνει πιο ισχυρός από το Θεό! Ακόμα, πάντως, κι αν ο άνθρωπος κλωνοποιηθεί, με πολλούς κινδύνους, η Επιστήμη δε γίνεται ανώτερη από το Θεό, καθώς δημιουργεί από προϋπάρχουσα ύλη (το DNA). Ο Θεός ποίησε τον κόσμο εκ του μηδενός, κι αυτό το δέχεται και η επιστήμη

4. Πολλές φορές έχει συκοφαντηθεί η Εκκλησία εξαιτίας των ακροτήτων των Ρωμαιοκαθολικών, που προέβησαν σε διώξεις εναντίον των επιστημόνων για τα θέματα της κίνησης της γης ή του ήλιου, σχετικά με το αν η γη είναι επίπεδη ή σφαιρική κ.ο.κ. Στην Ορθοδοξία δεν είχαμε ποτέ διώξεις και θανατικές καταδίκες για θέματα που αφορούσαν την επιστημονική πρόοδο.

5. Πολλοί ισχυρίζονται ότι η Αγία Γραφή συγκρούεται με την επιστήμη. Η Αγία Γραφή όμως δεν κάνει επιστήμη, αλλά απαντά στο Ποιος δημιούργησε τον κόσμο. Η Επιστήμη καλείται να απαντήσει στο πώς δημιουργήθηκε ο κόσμος και να λύσει άλλα επιστημονικά προβλήματα.

6. Θεωρείτε ότι  μας ενδιαφέρει να γεννηθεί ένας άνθρωπος για φυσικούς λόγους ή δεν υπάρχει πρόβλημα, αν γεννηθεί και για τεχνητούς λόγους;

7. Είναι σωστό ηθικά να κλωνοποιούνται άνθρωποι για να αποκτήσουμε ένα παιδί που χάθηκε, ένα αγόρι ή ένα κορίτσι που επιθυμούμε ή για να παρασκευάσουμε  ένα παιδί χωρίς κανένα απολύτως πρόβλημα υγείας;

8. Είναι σωστή από ηθικής πλευράς η παρασκευή εμβρύων και η καταστροφή άλλων;

9. Γιατί η Εκκλησία στέκεται επιφυλακτικά έναντι της κλωνοποίησης, αλλά και άλλων επιστημονικών μεθόδων, όπως είναι η γενετική του σωλήνα, η αντισύλληψη ως τρόπος αποφυγής των ευθυνών του ανθρώπου κ.ο.κ.;

10. Να σχολιάσετε τους εξής στίχους από τον 103 Ψαλμό του Δαβίδ, τον λεγόμενο Προοιμιακό (διαβάζεται στον Εσπερινό) «…Ως εμεγαλύνθη τα έργα σου , Κύριε, πάντα εν σοφία εποίησας… Ανοίξαντός σου την χείρα, τα σύμπαντα πλησθήσονται χρηστότητος, αποστρέψαντος δέ σου το πρόσωπον, ταραχθήσονται…»

Πηγή

                 

Ο κόσμος του κακού και ο περιθωριακός Χριστός

Ανακάλυψα στο ίντερνετ ένα κατηχητικό βοήθημα της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών το οποίο έχει επιμεληθεί ο Πρωτ. Θεμιστοκλής Μουρτζανός με θέμα : 

Σύγχρονα τραγούδια: αφορμή συζήτησης με τους νέους μας
(συνέχεια)

 

Θέμα 20: Ο κόσμος του κακού και ο περιθωριακός Χριστός

Στοχοθεσία: Α. Η εποχή μας απορρίπτει τους ανθρώπους με  κριτική σκέψη και τους εξισώνει με τους ανθρώπους του περιθωρίου. Ακόμη, αρνείται να δει την ουσία του κακού που χαρακτηρίζει τη ζωή μας

Β. Συναντούμε τον Χριστό σε κάθε ανθρώπινο πρόσωπο, ακόμα και το πιο περιθωριακό. Η Εκκλησία αρνείται τον ρατσισμό και την ξενοφοβία, όπως και την κοινωνική περιθωριοποίηση 

Εξέγερση

(Μουσική, στίχοι και τραγούδι Χ. και Π. Κατσιμίχας, από τον δίσκο Η Μοναξιά του Σχοινοβάτη)

Με τα μαντήλια και τους λοστούς

Μελανιασμένες βραχνές φωνές

Στις κρύες ταράτσες ανάβουν οι φωτιές

Καίνε τα στρώματα

Καίνε τις φυλακές. Μάνα…

Μέσα στον άδειο τον πανικό

Η πόλη κλειδωμένη ακούει κρυφά

Τον εαυτό της, τον άλλο της εαυτό

Το ματωμένο, το σκοτεινό,

Τον άλλο της εαυτό

Ερμηνευτικά σχόλια

Με τα μαντήλια: Είναι ένα συγκλονιστικό τραγούδι, το οποίο μας μιλά για την βία και την εγκληματικότητα, για τις φυλακές ως τόπους όπου υποτίθεται ότι θεραπεύεται το κακό και την κοινωνική αδιαφορία για το κακό

Και τους λοστούς: Αποτυπώνεται η εικόνα των γνωστών –αγνώστων, των νέων κυρίως, που δεν βρίσκουν άλλη διέξοδο στην καταπιεσμένη ζωή τους από την εξέγερση και την επανάσταση. Αιτίες αυτού του τρόπου της βίας μπορεί να είναι πολλές (η επίδειξη δύναμης σε μια κοινωνία που δεν ενδιαφέρεται για το νεανικό λόγο, αντίδραση για την αντίδραση, καθώς δεν υπάρχει κάποιο συγκεκριμένο αίτημα, η θέληση για μια ελευθερία χωρίς όρους και όρια, η προβληματική ανατροφή και η συντριβή των αξιών στη νεανική ζωή, που τους κάνει να ζούνε χωρίς σεβασμό, όπως επίσης και η αναζήτηση του εύκολου κέρδους που οδηγεί στη βία και την εγκληματικότητα

Στις κρύες ταράτσες ανάβουν οι φωτιές… καίνε τις φυλακές: ακόμα και οι φυλακές δεν βοηθούν τους ανθρώπους να σωφρονισθούν πραγματικά, γιατί κανείς ουσιαστικά δεν ενδιαφέρεται για το σωφρονισμό. Οι άνθρωποι ζούνε βέβαια σε καλύτερες συνθήκες διαβίωσης απ’  ό,τι στο παρελθόν, ωστόσο τα προγράμματα επανένταξης και η ηθική καλλιέργεια απουσιάζουν. Κυριαρχεί η εργασία ως τρόπος εξόφλησης του κοινωνικού χρέους, κι αυτή όχι για όλους. Ο άνθρωπος επομένως, μάλλον χειρότερος βγαίνει και όχι καλύτερος

Μέσα στον άδειο τον πανικό: Η πόλη και η κοινωνία έχει καθαρίσει με τους κακούργους της και κοιμάται ήσυχη. Μόνο όταν εξεγείρονται όσοι πάνε ενάντια στο σύστημα (φυλακισμένοι, μαθητές, έφηβοι, αναρχικοί, χούλιγκανς, κλέφτες, πρεζόνια) τότε βιώνει τον πανικό, γιατί ακριβώς συνειδητοποιεί ότι δεν έχει ξεμπερδέψει μ’ αυτούς που περιθωριοποίησε και την ενοχλεί ότι αυτοί ξεπήδησαν από τα σπλάχνα της

κλειδωμένη: Κυριαρχεί ο φόβος και ο πανικός

Άλλο, ματωμένο, σκοτεινό εαυτό: Είναι η πραγματική εικόνα της κοινωνίας, η οποία δεν είναι τόσο αγγελικά πλασμένη, όσο θέλει να φαίνεται. Η ίδια η κοινωνία άλλωστε προκαλεί τη βία (τηλεόραση, παιχνίδια και ηλεκτρονικά και άλλα, ενθάρρυνση της αδικίας παντού)

Συμπεράσματα – Ερωτήσεις

1. Η αδικία είναι κάτι δεδομένο στη ζωή μας. Η Εκκλησία μας πιστεύει ότι επιτρέπει ο Θεός να την υφιστάμεθα, για να ταπεινωνόμαστε, αλλά και να παιδαγωγούμαστε. Φάρμακα είναι η συνειδητοποίηση του πού έγκειται η αδικία, ποιο είναι το δικό μας μερίδιο ευθύνης, ο διάλογος ως τρόπος αντίστασης, η αναζήτηση της αλήθειας και η πνευματική αντίσταση δια της υπομονής και της προσευχής

2. Στα κοινωνικά προβλήματα (αδικία, κακία, υποδούλωση) χρειάζεται να αντιστεκόμαστε, χωρίς όμως να υπερβαίνουμε τα όρια. Υπάρχει η παθητική αντίσταση των Ινδών του Γκάντι (καθιστική διαμαρτυρία, διαδήλωση με ευπρέπεια), αλλά και  η λεκτική διαμαρτυρία, χωρίς όμως να χάνουμε το σεβασμό απέναντι στους θεσμούς.

3.  Ο Έλληνας δεν είναι ρατσιστής. Ωστόσο, όταν τα ΜΜΕ προβάλλουν διαρκώς αρνητικές περιπτώσεις ξένων που δρουν εγκληματικά, οι οποίοι όμως δεν είναι κανόνας, μεγεθύνουν την αρνητική συμπεριφορά και κάνουν τους ανθρώπους να φοβούνται. Η παράδοσή μας είναι χαρακτηρισμένη από τη φιλοξενία και το ανοιχτό σπίτι. Η εποχή μας οδηγεί στο κλειστό σπίτι και την κλειστή καρδιά.

4. Όλοι οι άνθρωποι είναι εικόνες Θεού, που σημαίνει ότι έχουν την ίδια αξία ενώπιον του Θεού. Άρα, το «είδες τον αδελφό σου, είδες Κύριον τον Θεόν σου», σημαίνει ότι έχουμε ευθύνη να φερόμαστε στους άλλους σα να επρόκειτο να δούμε το Χριστό. Ανοιχτή καρδιά, επικοινωνία, χωρίς να σημαίνει ότι θα δείχνουμε απόλυτη εμπιστοσύνη και να είμαστε αφελείς έναντι των άλλων. Μπορούμε  όμως να τους προσφέρουμε ό,τι δεν βλάπτει. Γι’ αυτό και η Εκκλησία επισκέπτεται τον φυλακισμένο, τον άρρωστο, περιθάλπει τον ξένο και ταϊζει τον φτωχό

5. Ο χριστιανός δεν εμφορείται από ρατσιστικές αντιλήψεις. Δεν υποτιμά τη γυναίκα, τον πρόσφυγα, τον ξένο, τον αλλοεθνή, αλλά χαίρεται που βλέπει ανθρώπους – παιδιά του Θεού. Ο χριστιανός δεν απορρίπτει τους περιωθριακούς, γιατί ξέρει πως το κακό είναι αποτέλεσμα της αμαρτίας και πολεμά όλους τους ανθρώπους. Το κακό θεραπεύεται  με την μετάνοια και την αγάπη.

6. Γιατί οι άνθρωποι έχουν συνηθίσει στην ιδέα του εγκλήματος σήμερα και δεν τους ενδιαφέρει το κακό;

7. Πώς κρίνετε το ρατσισμό και τον κοινωνικό αποκλεισμό των φυλακισμένων και των τοξικομανών;

8. Θα ήταν εύκολο να δεχτείτε στη δουλειά σας έναν πρώην κρατούμενο; Θα κάνατε παρέα μ’  ένα τέτοιο πρόσωπο;

Βοηθητικό κείμενο

Ο Απόστολος Παύλος θεωρεί ως χρυσό κανόνα των ανθρώπινων σχέσεων το «Ανεχόμενοι αλλήλων εν αγάπη»

 Πηγή