Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Μοναξιά. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Μοναξιά. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Κυριακή 29 Μαρτίου 2026

Η Μοναξιά του Ανθρώπου: Από την Απομόνωση του «Εγώ» στην Κοινωνία του «Εμείς»

Στη σύγχρονη εποχή, βιώνουμε ένα παράδοξο: ενώ είμαστε πιο «συνδεδεμένοι» από ποτέ μέσω της τεχνολογίας, ο άνθρωπος αισθάνεται ολοένα και πιο μόνος. Ζούμε σε μια «εποχή ανθρώπινης απομόνωσης», όπου, όπως προφήτευσε ο Ντοστογιέφσκι, οι άνθρωποι χωρίστηκαν σε μονάδες, κρύβονται στη μοναξιά τους και καταλήγουν να απωθούν τους ομοίους τους. Η μοναξιά δεν είναι απλώς η απουσία άλλων, αλλά μια βαθιά υπαρξιακή πληγή που τσακίζει την καρδιά και γεννά άγχος για την ίδια μας την ταυτότητα.

 «Ένας ίσον κανένας»: Η Φύση μας ως Σχέση
Η χριστιανική ανθρωπολογία διακηρύσσει ότι ο άνθρωπος δεν πλάστηκε για να είναι μόνος. Στην πραγματικότητα, «ένας άνθρωπος είναι κανένας άνθρωπος», αφού η ύπαρξή μας ορίζεται από τη σχέση μας με τον συνάνθρωπο.Υπάρχει μια κρίσιμη διάκριση ανάμεσα στο «άτομο» και το «πρόσωπο». Το άτομο είναι μια απομονωμένη βιολογική μονάδα που αρκείται στον εαυτό του και βλέπει τους άλλους ως «προσθήκη» ή ακόμη και ως απειλή. Αντίθετα, το πρόσωπο αντλεί την ταυτότητά του από την κοινωνία και την αγάπη. Όπως σημειώνουν οι Πατέρες, ο άνθρωπος δεν είναι πλήρης από μόνος του· γίνεται πλήρης μόνο μέσα από το άνοιγμα στον άλλον.
Συχνά ο σύγχρονος άνθρωπος σπάει τους δεσμούς με την οικογένεια ή την κοινότητα αναζητώντας την ελευθερία του, αλλά καταλήγει να πληρώνει το τίμημα της αποξένωσης. Αυτού του είδους η «ελευθερία» μοιάζει με την ελευθερία ενός αιχμάλωτου πουλιού που πετάει μόνο από τη μια γωνιά του κλουβιού του στην άλλη.

Η Κόλαση της «Ακοινωνησίας»
Η μοναξιά στην ακραία της μορφή ταυτίζεται με την πνευματική αλλοτρίωση. Ο Ζαν-Πωλ Σαρτρ είχε πει ότι «οι άλλοι είναι η κόλασή μου», εκφράζοντας τον φόβο του εγωκεντρικού ανθρώπου απέναντι στον πλησίον. 
Στην εκκλησιαστική παράδοση, η κόλαση περιγράφεται με έναν συγκλονιστικό συμβολισμό από τον Αββά Μακάριο: είναι η κατάσταση όπου οι άνθρωποι κάθονται πλάτη με πλάτη και δεν μπορούν να δουν ο ένας το πρόσωπο του άλλου. Η κόλαση, λοιπόν, δεν είναι ένας τόπος τιμωρίας, αλλά ένας τρόπος ακοινωνησίας.

 Ο Χριστός ως ο Συμπαραστάτης των Μοναχικών
Απέναντι σε αυτό το κενό, ο Χριστός προβάλλει ως ο «συμπαθών» φίλος που γνωρίζει τη μοναξιά από πρώτο χέρι. Ο Θεάνθρωπος βίωσε την εγκατάλειψη πάνω στον Σταυρό, ένιωσε τη μοίρα του άστεγου, του πρόσφυγα και του περιθωριοποιημένουΕκκλησία δεν είναι ένα σωματείο, αλλά ένα «νοσοκομείο» όπου η ασθενούσα από τη μοναξιά ανθρώπινη φύση θεραπεύεται. Μέσα στην εκκλησιαστική κοινότητα, ο άνθρωπος καλείται να κάνει την «ηρωική έξοδο» από το κέλυφος του εγωισμού του.

 Η Υπέρβαση: Από το «Εγώ» στο «Εμείς»
Η λύση στη μοναξιά δεν βρίσκεται στη θεωρία, αλλά στην έμπρακτη αγάπη και τη συγχώρηση.
 Η υπέρβαση της μοναξιάς απαιτεί τη θυσία του ατομοκεντρισμού. Όταν ο άνθρωπος μαθαίνει να μοιράζεται τον πόνο και τη χαρά, τότε «διπλασιάζει» την ύπαρξή του.
  Ο Ραούλ Φολλερώ υπενθυμίζει ότι «κανένας δεν έχει δικαίωμα να ευτυχεί μόνος του». Η αληθινή χαρά γεννιέται όταν ο άλλος παύει να είναι «κόλαση» και γίνεται ο «παράδεισός» μας.

Όπως γράφει ο ποιητής Τάσος Λειβαδίτης, όταν ανοίγουμε την πόρτα μας για να βρουν συντροφιά οι θλιμμένοι της γης, τότε ανάμεσά μας έρχεται και ο ίδιος ο Χριστός. Το στοίχημα του σύγχρονου ανθρώπου είναι να καταλάβει ότι η ολοκλήρωσή του περνά μέσα από το βλέμμα του άλλου. Μόνο όταν το «εγώ» μας γίνει «εμείς», η μοναξιά παύει να είναι φυλακή και γίνεται χώρος συνάντησης και ζωής.

Δευτέρα 23 Φεβρουαρίου 2026

2.3 Η μοναξιά του ανθρώπου

Έρωτας ή τίποτα;

Γιατί ερωτευόμαστε; Πώς επιλέγουμε τους συντρόφους μας; Γιατί το μέλλον επενδύει στη μοναχικότητα των ανθρώπων; Είναι ο έρωτας το αντίπαλον δέος του θανάτου και γιατί; Απαντήσεις, μεταξύ άλλων, σ’ αυτά τα ερωτήματα δίνει ο ψυχίατρος Δημήτρης Καραγιάννης , «ξεφυλλίζοντας» το τελευταίο του βιβλίο με τον εύγλωττο τίτλο «Έρωτας ή τίποτα».

Κυριακή 2 Νοεμβρίου 2025

Η μοναξιά και η κοινωνική απομόνωση έχουν αρνητικό αντίκτυπο στη μακροζωία

Ποιο είναι το μυστικό της μακροζωίας; Συνήθως όταν θέλουμε να απαντήσουμε σε αυτό το ερώτημα εστιάζουμε σε γενετικούς παράγοντες, όπως είναι τα γονίδια που μας κληροδότησαν οι γονείς μας, αλλά και σε συνήθειες που σχετίζονται με την υγεία μας, όπως είναι το κάπνισμα, η σωματική άσκηση και η διατροφή. Ένας ακόμη παράγοντας όμως μάλλον είναι εξίσου σημαντικός: η επαφή με τους άλλους.

Οι άνθρωποι είμαστε κοινωνικά όντα. Από την πρώτη στιγμή της γέννησής μας αλληλοεπιδρούμε με αυτούς που είναι γύρω μας, τους οποίους άλλωστε και χρειαζόμαστε για την επιβίωσή μας. Δεν είναι τυχαίο ότι στις περιπτώσεις ακραίας κοιωνικής απομόνωσης παρουσιάζονται δυσκολίες στην επικοινωνία, τις γνωστικές λειτουργίες [1] ή ακόμη και υγεία μας [2] . Αντιλαμβανόμαστε λοιπόν ότι η επαφή με τους ανθρώπους γύρω μας είναι αναγκαία για την σωματική και ψυχική μας υγεία. Σκεπτόμενοι αυτά, ίσως δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι πρόσφατα ερευνητικά δεδομένα των τελευταίων ετών υποδεικνύουν ότι η μοναξιά είναι ένας επιβαρυνητικός παράγοντας που σχετίζεται με μικρότερο προσδόκιμο ζωής.

Πολλές φορές μπερδεύουμε τη μοναξιά με την απομόνωση. Δεν ταυτίζονται πάντοτε όμως αυτές οι δύο έννοιες. Κάποιος μπορεί να εργάζεται σε χώρους όπου έρχεται σε επαφή με πολλά άτομα καθημερινά, αλλά ταυτόχρονα να μην αισθάνεται ότι συνδέεται με κάποιο από αυτά τα άτομα. Δεν είναι απομονωμένος δηλαδή, αλλά αισθάνεται μόνος. Αυτό το αίσθημα της μοναξιάς και της μη σύνδεσης με τους άλλους γύρω μας μπορεί να είναι πολύ οδυνηρό και επιβλαβές για το άτομο. Κάποιος θα ανέμενε ότι εάν κάποιος επιλέγει να είναι μόνος δεν θα έχει κάποιες αρνητικές συνέπειες από την έλλειψη επαφής με άλλους, καθώς κάνει μια συνειδητή επιλογή. Αυτό όμως φαίνεται πως δεν επιβεβαιώνεται από τα όσα γνωρίζουμε για τη σχέση της μοναχικότητας με την μακροζωία. Αντίθετα, φαίνεται πως ο αρνητικός αντίκτυπος της απομόνωσης υφίσταται εξίσου τόσο στα συνειδητά μοναχικά άτομα, όσο και στα άτομα που υφίσταται ακούσια ή εκούσια κοινωνικό αποκλεισμό από τους άλλους [3] .

Με άλλα λόγια, ακόμη και εάν κάποιος απλά εργάζεται σε ένα περιβάλλον με πολλούς ανθρώπους, με τους οποίους έχει μια βασική αλληλοεπίδραση, μειώνει την πιθανότητα πρόωρου θανάτου. Φαίνεται πως ακόμη και η πιο απλή επαφή με τρίτους λειτουργεί ευεργετικά στον ανθρώπινο ψυχισμό και, κατ’ επέκταση, στην υγεία. Μάλιστα, βάσει των ίδιων μελετών, φαίνεται πως παρόλο που οι ηλικιωμένοι τείνουν να ζουν πιο απομονωμένοι, ο αντίκτυπος της μοναξιάς στην υγεία και ο συσχετισμός της με πρόωρο θάνατο είναι αρκετά μεγαλύτερος στα άτομα κάτω των 65 ετών. Η μοναξιά χτυπάει πιο σκληρά τους νεότερους και λιγότερο τους ηλικιωμένους, ίσως κόντρα στα όσα θα λέγαμε εάν έπρεπε να μαντέψουμε.

Ακόμη και εάν ληφθούν υπόψη κοινωνικο-οικονομικοί παράγοντες, το φύλο ή ακόμη και προβλήματα υγείας, φαίνεται πως και πάλι η μοναξιά και η απομόνωση σχετίζονται με πρόωρο θάνατο, ενώ η τακτική ανθρώπινη επαφή με θετικό αντίκτυπο στην υγεία μας.

Η μοναξιά στην εποχή του διαδικτύου

Τι γίνεται όμως με τη μοναξιά στην εποχή που διανύουμε; Μήπως απομονωνόμαστε πιο εύκολα; Εάν συμβαίνει αυτό, μήπως θα πρέπει να αναμένουμε αυξημένους θανάτους από τη μοναξιά; Η αλήθεια είναι ότι τα ερευνητικά δεδομένα δεν μπορούν να μας απαντήσουν σε όλα αυτά τα ερωτήματα. Σίγουρα, όπως είπαμε ήδη, η μακροζωία δεν οφείλεται αποκλειστικά στις κοινωνικές μας επαφές. Υπάρχουν και άλλοι παράγοντες, όπως είναι η διατροφή, τα προβλήματα υγείας, οι κοινωνικές συνθήκες διαβίωσης, το υποστηρικτικό μας δίκτυο και φυσικά και τα γονίδιά μας, οι οποίοι παίζουν το δικό τους ρόλο στην “εξίσωση της ζωής” πριν καταλήξουμε στην μακροζωία.

Έπειτα, δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι η τεχνολογική πρόοδος έχει πάντοτε τα αρνητικά αλλά και τα θετικά της, ανάλογα πως θα την διαχειριστούμε. Η δυνατότητα άμεσης διαδικτυακής οπτικοακουστικής επαφής με άτομα που βρίσκονται πάρα πολύ μακριά, μας δίνει τη δυνατότητα να παραμένουμε σε επαφή με αγαπημένα μας πρόσωπα, ακόμη και εάν δεν συγκρίνεται αυτό με την διαπροσωπική επαφή. Σίγουρα όμως θα πρέπει να μας προβληματίσει η ποιότητα της επικοινωνίας με τη χρήση των εφαρμογών αποστολής μηνυμάτων (chat) αλλά και των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης (Facebook, Twitter, Instagram κτλ). Μήπως η επικοινωνία είναι επιφανειακή; Μήπως της λείπει το συναισθηματικό υπόβαθρο που κάνει μια ανθρώπινη σχέση πιο ουσιαστική; Οι απαντήσεις στα ερωτήματα αυτά εξαρτώνται από τη χρήση που κάνουμε.

Πηγή 


Δευτέρα 27 Οκτωβρίου 2025

Άτομο και κοινότητα

Η σημασία της σχέσης
Ο άνθρωπος μετέχει σε πολλές και διάφορες σχέσεις (με συγγενείς, φίλους, γείτονες, συμπολίτες, συναδέλφους κλπ.). Είναι, δηλαδή μέλος διαφόρων κοινοτήτων (οικογένειας, σχολείου, έθνους,
ιδεολογίας, επαγγέλματος κλπ.). Πολλοί πιστεύουν ότι κάθε άτομο είναι αυτόνομο, και ότι με τη δημιουργία σχέσεων οι άλλοι απλώς «προστίθενται» στην ύπαρξή του. Κατά την αντίληψη αυτή, όμως, το άτομο ωφελείται μεν από την συνύπαρξη με τους άλλους, αλλά ουσιαστικά είναι αυθύπαρκτο και μόνο.
Η οπτική της Εκκλησίας προχωρά ριζικά πέρα από αυτές τις αντιλήψεις. Γι’αυτήν, ο κάθε άνθρωπος δεν είναι πλήρης και ολοκληρωμένος από μόνος του. Μπορεί να γίνει πλήρης και ολοκληρωμένος, μόνο εφόσον υπάρχουν και άλλοι στη ζωή μου. Αν δεν υπάρχουν, τότε δεν γίνομαι ένας «μοναχικός, αλλά πλήρης». Είμαι «όχι-πλήρης». Η πληρότητα και η ολοκλήρωση, όμως, δεν έρχεται μέσα από κάθε είδους σχέση. Σχέση είναι και η υποτέλεια του δούλου στον αφέντη, καθώς και η εγωιστική συναλλαγή δυο ατόμων. Αυτές είναι σχέσεις οι οποίες σβήνουν ή τσακίζουν το ανθρώπινο πρόσωπο. Για την Εκκλησία οι σχέσεις οι οποίες ολοκληρώνουν τον άνθρωπο είναι οι σχέσεις που θεμελιώνονται στην πραγματική αγάπη, ελεύθερα. 
Στις σχέσεις αυτές ο κάθε άνθρωπος εμπλουτίζεται, λαμβάνοντας από τον άλλον δωρεές τις οποίες ο ίδιος δεν διαθέτει από μόνος του. Ο μόνος τρόπος με τον οποίον υπάρχει ο Χριστιανισμός, είναι η κοινότητα· δηλαδή η Εκκλησία. Ο Λατίνος Χριστιανός συγγραφέας του 2ου αιώνα Τερτυλλιανός είχε πει χαρακτηριστικά ότι «ένας Χριστιανός είναι κανένας Χριστιανός» (unus christianus, nullus christianus).

 Κοινότητα: ένα στοίχημα
Το ότι ο άνθρωπος καλείται να λειτουργήσει ως μέλος κοινότητας, δεν σημαίνει ότι κατά έναν μαγικό τρόπο κάθε κοινότητα είναι υγιής. Υπάρχουν και κοινότητες που συνθλίβουν την προσωπικότητα. Σ’ αυτές τις περιπτώσεις, ο άνθρωπος χρειάζεται να αντισταθεί. Άρα, πρώτα απ’ όλα είναι σημαντικό να καταλάβουμε ότι μέσα σε κάθε σχέση και μέσα σε κάθε κοινότητα, ο άνθρωπος δεν πρέπει να χάνει την ελευθερία και την υπευθυνότητά του.
Η Αγία Γραφή και όλη η ζωή της Εκκλησίας τονίζουν τη σημασία της μεταστροφής. Η δυνατότητα του ανθρώπου για μεταστροφή είναι η πολύτιμη δυνατότητά του να αποφασίζει ο ίδιος τι θα εμπιστευθεί ως αλήθεια· πού θα χαρίσει την καρδιά του. Η δυνατότητα μεταστροφής είναι ειδοποιός διαφορά του ανθρώπου έναντι των άλλων όντων. Με αυτήν, ο άνθρωπος γίνεται ένα ον πολύ διαφορετικό από ένα αντικείμενο ή από ένα ζώο, το οποίο δεν διαμορφώνει πνευματικό προσανατολισμό, αλλά παραμένει για πάντα αυτό που έτυχε να γεννηθεί. Προκειμένου ο άνθρωπος να αποφασίσει ελεύθερα για τον
πνευματικό προσανατολισμό του (δηλαδή ποια πίστη θα επιλέξει), μπορεί να χρειαστεί ακόμα και να συγκρουστεί με την κοινότητα μέσα στην οποία γεννήθηκε (κοινότητα πολιτισμική, εθνική, θρη-
σκευτική) και της οποίας μέχρι τότε είναι μέλος. Σε τέτοια περίπτωση, αν παραμείνει σε αυτήν, θα πνιγεί πνευματικά. Χαρακτηριστικές είναι μερικές περιπτώσεις χριστιανών μαρτύρων. Αγίες όπως η Βαρβάρα και η Μαρκέλλα επέλεξαν τη χριστιανική πίστη, απέρριψαν την πατρογονική θρησκεία και ήρθαν σε σύγκρουση με τους πατέρες τους, από τους οποίους και βρήκαν τον θάνατο.
Η βάση αυτής της στάσης ζωής βρίσκεται στον Αβραάμ, τον γενάρχη όλων των πιστών . Η σχέση του Αβραάμ με τον Θεό εγκαινιάστηκε όταν ο Αβραάμ ανταποκρίθηκε στην πρόσκληση του Θεού, να αφήσει την μέχρι τότε κοινότητά του: «Ο Κύριος είπε στον Άβραμ: Φύγε από τη χώρα σου, από τους συγγενείς σου κι από το σπίτι του πατέρα σου, και πήγαινε σε μια χώρα που εγώ θα σου δείξω. Θα κάνω από σένα ένα μεγάλο έθνος».

Ιεράρχηση κοινοτήτων
Ο πιστός είναι ταυτόχρονα μέλος διαφόρων κοινοτήτων· π.χ. της Εκκλησίας, του έθνους του, της οικογένειάς του κλπ. Καθεμία από αυτές έχει σημασία και σπουδαιότητα, και δεν πρέπει να μηδενίζονται, διότι μέσα σε αυτές αποκτά κάθε άνθρωπος την υπόστασή του. Η προσωπικότητά του αναπτύσσεται μέσα σε κοινωνία, σε κοινή γλώσσα και αξίες, σε τόπους που έχουν ταυτότητα και συγκεκριμένο τρόπο ζωής. Αλλά το κρίσιμο θέμα είναι, ποια από αυτές τις κοινότητες έχει προτεραιότητα· ποια, δηλαδή, δίνει το βασικό νόημα στην ανθρώπινη ύπαρξη.
Για τον Χριστιανό η βασική του ταυτότητα είναι αυτή του μέλους της Εκκλησίας. Η σχέση με τον Θεό και με την εκκλησιαστική κοινότητα δίνει νόημα και προοπτική στη ζωή. Αν τυχόν ο Χριστιανός θεωρήσει ως θεμελιώδη μιαν άλλη κοινότητα (προσοχή: δεν μιλάμε για το πόσο σημαντική είναι καθεμία, αλλά ποια είναι η θεμελιώδης), τότε πέφτει σε ένα είδος ειδωλολατρίας, αφού εκτοπίζει τον Θεό από τη θέση του θεμελίου, και στη θέση του βάζει κάτι άλλο.
Τέτοια είναι η περίπτωση του εθνοφυλετισμού. Εθνοφυλετισμός είναι η απολυτοποίηση του έθνους και της φυλής, και η ανάδειξή τους στο ύψιστο κριτήριο. Εδώ, θεμελιώδες θεωρείται το αίμα των προγόνων. Η Εκκλησία όμως διδάσκει το αντίθετο από τον εθνοφυλετισμό: ότι για τον Χριστιανό θεμελιώδες είναι το αίμα ενός ξένου, του Χριστού. Το 1872 σύνοδος στην Κωνσταντινούπολη καταδίκασε τον εθνοφυλετισμό ως αλλοίωση της εκκλησιαστικής συνείδησης:
«Ἀποκηρύττομεν κατακρίνοντες καὶ καταδικάζοντες τὸν φυλετισμόν, τουτέστι τὰς φυλετικὰς διακρίσεις καὶ τὰς ἐθνικὰς ἔρεις καὶ ζήλους καὶ διχοστασίας ἐν τῇ τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησία, ὡς ἀντικείμενον τῇ διδασκαλίᾳ τοῦ Εὐαγγελίου καὶ τοῖς ἱεροῖς κανόσι τῶν μακαρίων Πατέρων ἡμῶν».


Στρεβλώσεις της εκκλησιαστικής κοινότητας
Τι γίνεται όμως αν η ίδια η εκκλησιαστική κοινότητα στρεβλώνεται; Τι γίνεται, δηλαδή, αν αποδεχτεί μια θρησκευτικότητα αντίθετη προς το Ευαγγέλιο, αν διακηρύττει τη μισαλλοδοξία και δεν σέβεται την ελευθερία του κάθε προσώπου; Εδώ δεν έχουμε να κάνουμε απλώς με διάφορες αμαρτίες (όλοι οι άνθρωποι είναι αδύναμοι, και όλοι κάθε τόσο πέφτουν). Έχουμε να κάνουμε με μεγάλη αλλοίωση, με πεισματική αναίρεση του Ευαγγελίου.
Σε αυτές τις περιπτώσεις χρειάζεται να εκφραστεί η διαφωνία μεταξύ του πιστού που νοιάζεται για το Ευαγγέλιο, και της αλλοτριωμένης κοινότητας. Αλλά χρειάζεται μεγάλη διάκριση. Αυτή η έκφραση
διαφωνίας δεν μπορεί να έχει κίνητρο τον φανατισμό, τον εγωισμό ή την αλαζονεία έναντι των άλλων. Δεν μπορεί να αποσκοπεί στο να διασύρει ανθρώπους. Ούτε μπορεί να καλλιεργεί σχίσμα στην κοινότητα.
Αντίθετα, κίνητρό της χρειάζεται να είναι η επιθυμία για αναστοχασμό της κοινότητας και για ανταπόκρισή της σε αυτά που ζητάει το Ευαγγέλιο. Ο Χριστός προτρέπει τον κάθε πιστό να  εκφράζεται: «Εἰπέ τῇ Ἐκκλησίᾳ». «Πες το στη συνάθροιση της εκκλησίας» .Μία ιδιότυπη περίπτωση τέτοιας διαφωνίας αποτελούν οι δια Χριστόν Σαλοί, δηλαδή οι «τρελοί για χάρη του Χριστού». Έτσι ονομάζονται κάποιοι «παράδοξοι» άγιοι, οι οποίοι έκαναν πράξεις προκλητικές και παράλογες, προκειμένου να συγκλονίσουν τους Χριστιανούς της εποχής τους, οι οποίοι θρήσκευαν τυπικά και όχι
ουσιαστικά. Συχνά οι δια Χριστόν Σαλοί έδιναν επίτηδες την εντύπωση ότι δεν σέβονται τη θεία λατρεία ή ότι είναι ανήθικοι, αλλά αυτό το έκαναν ώστε οι θρησκευόμενοι να αναλογιστούν ποια είναι η αληθινή λατρεία και ποια η αληθινή ανηθικότητα. Δεν είναι τυχαίο ότι συχνά οι άλλοι πιστοί περιθωριοποιούσαν τους Σαλούς και τους αντιμετώπιζαν ακόμα και βίαια.

Το συγκλονιστικό στοιχείο των δια Χριστόν Σαλών ήταν ότι τη διόρθωση της κοινότητας δεν την επεδίωκαν με τον τρόπο του Φαρισαίου (που ένιωθε τον εαυτό του ως τον μόνο καθαρό) ή του φανατικού. Και ακριβώς γι’ αυτό καταρράκωναν τη δική τους εικόνα, ώστε να μην προβάλλονται ή δοξάζονται οι ίδιοι για την τόλμη τους. Είναι μάλιστα χαρακτηριστικό ότι, ακριβώς επειδή ελλοχεύει ο πειρασμός της αλαζονείας των «καθαρών» έναντι των «αμαρτωλών», η Εκκλησία καταδίκασε τις περιπτώσεις προσποιητής σαλότητας  .
Μία άλλη περίπτωση: Στις 9 Μαρτίου 1965 ο Ορθόδοξος Αρχιεπίσκοπος Αμερικής Ιάκωβος συμπαραστάθηκε στον αγωνιστή για τα δικαιώματα των μαύρων, Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, και συμμετείχε, μαζί του, σε πορεία διαμαρτυρίας στην πόλη Σέλμα των ΗΠΑ. Αντιμετώπισε όχι μόνο την έχθρα των Αμερικανών ρατσιστών του αμερικανικού Νότου, αλλά και του ίδιου του τού ποιμνίου. Έγραφε ο ίδιος: «Στη διάρκεια αυτής της περιόδου πολλοί με αντιμετώπισαν ως έναν άμυαλο φιλελεύθερο. Άλλοι (ανάμεσά τους μέλη της δικής μου Εκκλησίας) με στιγμάτισαν ως προδότη, καθώς πίστευαν πως είχα προδώσει τους ανθρώπους του αμερικανικού Νότου. Εγώ, όμως, συνέχισα τις διαδη-
λώσεις και τον πολιτικό ακτιβισμό, γιατί πίστευα τότε (και εξακολουθώ να πιστεύω) πως ένας Χριστιανός οφείλει να κάνει ό,τι η συνείδησή του του επιβάλλει. Αν νιώσω ότι ο Θεός με ωθεί προς μια συγκεκριμένη κατεύθυνση και εγώ δεν ανταποκριθώ, τότε γίνομαι “κύμβαλον αλαλάζον”, όπως αναφέρει ο απόστολος Παύλος στην Προς Κορινθίους Α’ Επιστολή του» .


Νέες κοινότητες
Ο Νάρκισσος, στην αρχαία ελληνική μυθολογία, ήταν ένας ωραίος νέος ο οποίος ερωτεύτηκε το καθρέφτισμά του στο νερό ενός ποταμού, και τελικά πνίγηκε σ’ αυτό. Ναρκισσισμός, λοιπόν,
ονομάζεται η εγωπάθεια, το να καθιστά κάποιος είδωλο και κέντρο της ζωής του τον ίδιο του τον εαυτό. Το έχει επισημάνει θρηνητικά και ο Μέγας Κανών, που ψάλλεται στις εκκλησιαστικές κοινότητες κατά τη Σαρακοστή πριν το Πάσχα. «Αὐτοείδωλον ἐγενόμην» («μετέτρεψα τον εαυτό μου σε είδωλο»).
Πόσο αυτοκαταστροφικό είναι αυτό, το αντιλαμβανόμαστε. Ο άνθρωπος παύει να πλουτίζει από τους άλλους, συρρικνώνεται στον εαυτό του και γίνεται μία φτωχή ύπαρξη. Το ακόμη πιο δύσκολο, όμως, είναι να αντιληφθούμε εκείνον τον ναρκισσισμό, ο οποίος εξωτερικά μοιάζει με κοινωνικότητα. Αυτό συχνά γίνεται με την άμετρη χρήση των ηλεκτρονικών κοινοτήτων, οι οποίες δημιουργούνται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (Facebook, Instagram κλπ.). Συχνά δεν χρησιμοποιούνται ως τρόποι επικοινωνίας (αυτό είναι πολύ ωραίο και σημαντικό), αλλά ως χώροι όπου αδιάκοπα ο χρήστης καθιστά θέμα τον ίδιο του τον εαυτό (με φωτογραφίες του σε κάθε στιγμή, και με μπέρδεμα των δημόσιων και των ιδιωτικών στιγμών). Έτσι δημιουργείται σύγχυση, διότι αυτή η δραστηριότητα φαίνεται πολύ κοινοτική (αφού απευθύνεται σε πολλούς «φίλους» ή «ακόλουθους»), αλλά στην πραγματικότητα είναι ναρκισσισμός. Οι «φίλοι» και οι «ακόλουθοι» νοούνται απλώς ως θεατές, ή ως ένα είδος «ντεκόρ» του χρήστη! Και με το αδιάκοπο «σερφάρισμα» δημιουργούνται φευγαλέες επαφές και ψευδαίσθηση σχέσεων. Σ’ αυτήν την περίπτωση, συγκροτούνται κοινότητες ακοινώνητες!

 Βήματα μάθησης και έκφρασης


Βήμα Πρώτο
Η οικογένεια είναι η πρώτη κοινότητα στην οποία ο άνθρωπος αναπτύσσει προσωπικές
σχέσεις, σχέσεις αγάπης. Όταν αυτό συμβαίνει μπορεί να νιώθει ο άνθρωπος πλήρης χωρίς αυτές τις σχέσεις; ποιες θυσίες είναι αναγκαίες από τα μέλη για να είναι αυτές οι σχέσεις πραγματικά αγαπη-
τικές; αν κάτι δεν λειτουργεί σωστά, δεν θα αντιδράσει το μέλος της κοινότητας; ποιες διαφορές έχει η οικογένεια από μία κοινότητα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης;


Βήμα Δεύτερο
Ας σκεφτούμε ποια σκέψη έκανε ο Αβραάμ και ποια συναισθήματα τον διακατείχαν, όταν άκουσε τα παρακάτω λόγια που τον καλούν να εγκαταλείψει τη χώρα και τους συγγενείς του:
«Ο Κύριος είπε στον Άβραμ: Φύγε από τη χώρα σου, από τους συγγενείς σου κι από το σπίτι του πατέ-
ρα σου, και πήγαινε σε μια χώρα που εγώ θα σου δείξω. Θα κάνω από σένα ένα μεγάλο έθνος».
Τι πρώτευε για τον Αβραάμ; Η χώρα, οι συγγενείς, ο τόπος του;
Τι θα γινόταν αν αποφάσιζε να μην κάνει το βήμα που του ζήτησε ο Θεός;
Ας σκεφτούμε τι σημαίνει σήμερα για τον χριστιανό ότι η βασική του ταυτότητα είναι αυτή του μέλους της Εκκλησίας. Είναι πράγματι η εκκλησιαστική κοινότητα αυτή που δίνει νόημα και προοπτική στη ζωή του χριστιανού σήμερα;

Τι θα απαντούσε ένας σύγχρονος Έλληνας έχοντας υπόψη του και το απόσπασμα της
απόφασης ( Όρου) του 1872 του Οικουμενικού Πατριαρχείου, που καταδικάζει τον εθνοφυ-
λετισμό στην Εκκλησία:
«Ἀποκηρύττομεν κατακρίνοντες καὶ καταδικάζοντες τὸν φυλετισμόν, τουτέστι τὰς φυλετικὰς διακρί-
σεις καὶ τὰς ἐθνικὰς ἔρεις καὶ ζήλους καὶ διχοστασίας ἐν τῇ τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησία, ὡς ἀντικείμενον τῇ
διδασκαλίᾳ τοῦ Εὐαγγελίου καὶ τοῖς ἱεροῖς κανόσι τῶν μακαρίων Πατέρων ἡμῶν, οἳ καὶ τὴν ἁγίαν Ἐκκλησίαν ὑπερείδουσι καὶ ὅλην τὴν χριστιανικὴν πολιτείαν διακοσμοῦντες, πρὸς θείαν ὁδηγοῦσιν εὐσέβειαν. Τοὺς παραδεχομένους τὸν τοιοῦτον φυλετισμὸν καὶ ἐπ’ αὐτῷ τολμῶντας παραπηγνύναι καινοφανεῖς φυλετικὰς παρασυναγωγὰς κηρύττομεν, συνῳδὰ τοῖς ἱεροῖς κανόσιν, ἀλλοτρίους τῆς μιᾶς, ἁγίας, καθολικῆς καὶ ἀποστολικῆς Ἐκκλησίας, καὶ αὐτὸ δὴ τοῦτο σχισματικούς».


Βήμα Τρίτο
Και όταν διαπιστώνονται στρεβλώσεις στην κοινότητα τι κάνει ο πιστός;
Ας επιχειρήσουμε να βρούμε την απάντηση με τρεις μελέτες περίπτωσης:


Α. Τι κάνει ο άγιος Συμεών όταν διαπίστωσε ότι οι χριστιανοί οι οποίοι θρήσκευαν τυπικά
και όχι ουσιαστικά, πώς αντέδρασαν οι σύγχρονοί του, και τι σκεφτόμαστε εμείς σήμερα για
αυτόν και τις πράξεις του;


Από τον βίο του αγίου Συμεών, του δια Χριστόν Σαλού (6 ος αιώνας στην Έμεσα της Συρίας):
«Βρήκε ένα ψόφιο σκυλί σ’ ένα σωρό σκουπίδια έξω από την πόλη, έλυσε τη σχοινένια ζώνη του, έδεσε με τη μια της άκρη το ένα πόδι του σκυλιού, και το έσερνε πίσω του καθώς έτρεχε. Έτσι πέρασε την πύλη της πόλης. Υπήρχε ένα σχολείο εκεί κοντά, κι όταν τα παιδιά τον είδαν, άρχιζαν να φωνάζουν, “Δείτε, ένας τρελοκαλόγερος!”, και να τρέχουν πίσω του και να τον χτυπούν. Την άλλη μέρα, που ήταν Κυριακή, πήρε λίγα καρύδια, πήγε στην εκκλησία στην αρχή της Λειτουργίας, και εκεί έσπαζε τα καρύδια και έσβηνε τα καντήλια.
Όταν προσπάθησαν να τον βγάλουν έξω, σκαρφάλωσε στον άμβωνα και από κει σημάδευε τις γυναίκες με τα καρύδια. Με πολλή δυσκολία τον έβγαλαν έξω, αλλά μόλις βγήκε αναποδογύρισε τους πάγκους των ζαχαροπωλών, οι οποίοι όμως τον κτύπησαν τόσο άσχημα που παραλίγο να πεθάνει»

Β. Τι κάνει ο Αρχιεπίσκοπος Ιάκωβος όταν διαπίστωσε ότι αδελφοί μαύροι ήταν θύματα ρα-
τσισμού και πώς αντέδρασαν οι σύγχρονοί του. Τι σκεφτόμαστε εμείς σήμερα για αυτόν και
τις πράξεις του;


Ας συζητήσουμε όλοι και όλες ως μέλη της Εκκλησίας, ποια θα ήταν η δική μας αντίδραση
σε συμπεριφορές που μπορεί να παρεκκλίνουν από τα καθιερωμένα, αλλά γίνονται από αγάπη;
Γ. Τι κάνουν την περίοδο του Ναζισμού οι νέοι οι οποίοι δημιούργησαν το «Λευκό Ρόδο»,
μία μυστική οργάνωση φοιτητών και νεαρών επιστημόνων του Πανεπιστημίου του Μονάχου
κατά του Ναζιστικού καθεστώτος (1942-1943) και εξέδιδαν παράνομες προκηρύξεις, για να
αφυπνιστεί ο γερμανικός λαός; Τον Φεβρουάριο του 1943 άρχισε η σύλληψη και η εκτέλεση
των μελών του. Ανάμεσά τους ήταν και ο Ορθόδοξος Αλέξανδρος Σμορέλ, νεαρός γιατρός, ο
οποίος έχει ανακηρυχθεί άγιος. Τι σκεφτόμαστε εμείς σήμερα για αυτούς και τις πράξεις τους;
«Για ποιο λόγο ο γερμανικός λαός παραμένει τόσο απαθής μπροστά σε όλα αυτά τα ειδεχθή, ανάξια
όποιου θέλει να λογίζεται άνθρωπος, εγκλήματα; Σχεδόν κανένας δεν σκέφτεται το γιατί. Η κατάσταση
αυτή θεωρείται δεδομένη και τέλειωσε η υπόθεση. Έπειτα ο γερμανικός λαός βυθίζεται και πάλι σε έναν
ηλίθιο ύπνο και οπλίζει αυτούς τους φασίστες εγκληματίες με θάρρος και τη δυνατότητα να συνεχίσουν
το φονικό τους έργο· και εκείνοι αρπάζουν την ευκαιρία […]. Ο Γερμανός πρέπει να νιώσει συνένοχος.
Γιατί με την απάθειά του δίνει σε αυτούς τους παραδομένους στο σκότος ανθρώπους τη δυνατότητα να
δράσουν με αυτό τον τρόπο […].
Σε ρωτώ εσένα, που είσαι χριστιανός, υπάρχει άραγε σε αυτή τη μάχη για τη διαφύλαξη των ύψι-
στων αγαθών σου ο παραμικρός δισταγμός, η παραμικρή επιθυμία να ξεγλιστρήσεις; […]. Δεν σε έχει
οπλίσει ο Θεός με τη δύναμη και το θάρρος να πολεμήσεις; […].
Δεν θα σιωπήσουμε, θα είμαστε οι Ερινύες σας. Το Λευκό ρόδο δεν θα κάνει ποτέ ειρήνη μαζί σας»9
.
Βήμα Τέταρτο
Έχοντας στον νου μας τον τρόπο με τον οποίο έδρασαν οι χριστιανοί στις παραπάνω περιπτώσεις, καθώς και τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνονταν τη θέση τους στην κοινότητα, ας σκεφτούμε σε βάθος πώς βλέπει ο σημερινός νέος τον εαυτό του και πώς λειτουργούν κάποιες φορές οι σχέσεις στις σύγχρονες κοινότητες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.

Βλέποντας τη φωτογραφία που «ανέβασε» μία νέα με το σχετικό μήνυμα σε ένα από τα
γνωστά μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ας σκεφτούμε ποιες είναι οι διαφορές στις σχέσεις που αναπτύσσονται στην εκκλησιαστική κοινότητα αφενός και στην κοινότητα των «φίλων»-«ακολούθων» αφετέρου. Ας αναλογιστούμε διαβάζοντας το μήνυμα της νέας, αν πράγματι απευθύνεται σε φίλες ή μήπως σε θεάτριες, τις οποίες χρησιμοποιεί.
Ψάλλουμε στην Εκκλησία τη Μεγάλη Σαρακοστή: «Αυτείδωλον εγενόμην, τοις πάθεσι την
ψυχήν μου, βλάπτων» 10. Πόσο σχέση έχει αυτή η μετατροπή του εαυτού σε είδωλο, ο «ναρκισσισμός», με τη ζωή των χριστιανών σήμερα;
Ο Μεγάλος Κανόνας συνεχίζει ως εξής: «ἀλλ᾿ ἐν μετανοίᾳ με παράλαβε, καί ἐν ἐπιγνώσει ἀνα-
κάλεσαι· μή γένωμαι κτῆμα, μή βρῶμα τοῦ ἀλλοτρίου...»
Αφού γνωρίσουμε περισσότερα για τις νέες κοινότητες ας σκεφτούμε:
Ποια μπορεί να είναι η αγαθή χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης;

Αθανάσιος Ν. Παπαθανασίου, Μάριος Κουκουνάρας Λιάγκης, Θέματα Χριστιανικής Ηθικής και Ποιμαντικής Θεολογίας, ΤΕΥΧΟΣ Α΄ ΘΕΜΑΤΑ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ Γ΄ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ, σελ:33-40



 

Κυριακή 12 Οκτωβρίου 2025

The Beatles, Eleanor Rigby (1966)

To Eleanor Rigby είναι τραγούδι των Μπιτλς σε σύνθεση του Πωλ ΜακΚάρτνεϋ. Ο ΜακΚάρτνεϋ συνέθεσε το κομμάτι για πιάνο, χωρίς λόγια. Αργότερα σκέφτηκε να το αφιερώσει στη μοναξιά. Το όνομα του τραγουδιού είναι φανταστικός συνδυασμός ενός καταστήματος στο Μπρίστολ και της ηθοποιού Eleanor Bron. Ο ΜακΚάρτνεϋ συνάντησε τους υπόλοιπους Μπιτλς στο σπίτι του Τζων Λένον και όλοι μαζί έγραψαν τους στίχους του τραγουδιού.


 

 

Δευτέρα 29 Σεπτεμβρίου 2025

Πώς καταντήσαμε έτσι;

....της Θεοδώρας Δαγκαλάκου
Λένε πώς η περίοδος της κρίσης θα μας έκανε πιο απλούς, πιο δοτικούς, πιο καλούς, πιο ουσιαστικούς, πιο "ανθρώπους".
Όχι απλώς δεν γίναμε καλύτεροι, αλλά θεωρώ ότι μας μεταμόρφωσε σε άγρια θηρία που για χάρη των στόχων μας μπορούμε να κατασπαράξουμε ό,τι σταθεί εμπόδιο στο δρόμο μας, σε μίζερους ανθρώπους χωρίς όνειρα, σε εγωκεντρικούς ναρκισσιστές με μόνo ενδιαφέρον το "θεαθήναι ", σε άπληστους, σε φιλοχρήματους, και, και, και.! Αυτό θέλουμε να είμαστε; Τι μας οδήγησε εδώ; Πώς καταντήσαμε έτσι;;;..


Μάλλον η κρίση μας έκανε να ξεχάσουμε τελικά. ξεχάσαμε να ζούμε ουσιαστικά, να μην χαλάμε φαιά ουσία σε μικροπράγματα! Ξεχάσαμε τη σημασία των λέξεων ζωή, ευτυχία, χαρά, αγάπη, ελπίδα, όνειρο, ανθρωπιά, ευαισθησία, συναίσθημα!
Προτεραιότητα μας έγινε το χρήμα. Χωρίς αυτό νιώθουμε ένα τίποτα, μα τόσο ικανοί για μια μάχη για χάρη του!
Κουραστήκαμε να ονειρευόμαστε, γιατί τα όνειρα πλέον αποτελούν πολυτέλεια!
Η αγωνία για το αν θα μπούμε ή θα "φάμε πόρτα" στα πιο "in" μαγαζιά της πόλης έχει γίνει καθημερινή μας έννοια!
Πιο πολύ φοβόμαστε μήπως δεν πληρωθούμε και δεν έχουμε λεφτά για ρούχα παρά για το αν θα έχουμε να φάμε. γιατί βλέπεις, και να μην να φάμε δεν πειράζει, το κορμί και τα ρούχα μετράνε!
Φερόμαστε στους ανθρώπους γύρω μας ανάλογα με το τι έχουμε να κερδίσουμε απ' αυτούς!
Ζητάμε συνεχώς χωρίς να δίνουμε!
Τα αντικείμενα αγαπιούνται και οι άνθρωποι χρησιμοποιούνται!
Παραπονιόμαστε για την τροπή που έχει πάρει η ζωή μας μα δεν κουνιόμαστε από τον καναπέ για την αλλάξουμε! Κρυβόμαστε πίσω από μία οθόνη όπου φτιάχνουμε μια ψεύτικη ζωή αντί να βγούμε στον έξω κόσμο για να ζήσουμε την αληθινή! Πώς καταντήσαμε έτσι;.

Αυτή είναι η ζωή που ονειρευόσουν να ζήσεις; Να σου υπενθυμίσω λοιπόν πως το ρητό "Ζήσε την κάθε σου στιγμή σαν να είναι η τελευταία" δεν μοιάζει καθόλου με όλα τα παραπάνω! Κάθε άλλο.
Ζωή είναι να εκτιμάς το γεγονός και μόνο που σήμερα ξύπνησες, ζωή είναι ν 'αγαπάς την οικογένειά σου, τους φίλους σου, την κοπέλα σου, το αγόρι σου, να τους το δείχνεις, να τους το λες, να ζεις γι 'αυτούς μαζί μ' αυτούς. Να μην αναλώνεσαι σε πράγματα που δεν σε γεμίζουν πραγματικά ή σου προσφέρουν παροδική ευτυχία! Καλό το χρήμα δεν λέω, χωρίς αυτό η ζωή είναι δύσκολη μα όχι αβίωτη, γι αυτό μην περιστρέφεσαι μόνο γύρω απ' αυτό!
Κλείσε τα μάτια και τα αφτιά σου στα πρότυπα που σου πασάρει το χαζοκούτι που λέγεται τηλεόραση!
Δεν είμαστε όλοι μοντέλα και δεν θα γίνουμε και αυτό είναι το ωραίο!
Αφιέρωσε χρόνο στο να τα βρεις με τον εαυτό σου, να θέσεις στόχους για την ζωή σου, να ζήσεις την πραγματική ζωή και όχι την πραγματικότητά σου!

Αναρωτήσου λοιπόν. Πώς καταντήσαμε έτσι;
Φταίει η κρίση που φτάσαμε ως εδώ τελικά ή μήπως ήμασταν πάντα έτσι; Αλλάξανε όλα γύρω μου ή άλλαξα εγώ τρόπο να βλέπω τα πράγματα;

http://dubiumn.blogspot.gr/

Η φυγή δεν είναι λύση ή μήπως είναι;


Ανακάλυψα στο ίντερνετ ένα κατηχητικό βοήθημα της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών το οποίο έχει επιμεληθεί ο Πρωτ. Θεμιστοκλής Μουρτζανός με θέμα : 

Σύγχρονα τραγούδια: αφορμή συζήτησης με τους νέους μας
(συνέχεια)
Θέμα 10: Η φυγή δεν είναι λύση ή μήπως είναι;

Στοχοθεσία: Α. Να σπουδάσουμε τι βρίσκουν τα παιδιά στην λατρεία της μηχανής, του αυτοκινήτου, της συνεχούς βόλτας, της εξόδου από την αγχωτική καθημερινότητα

Β. Να μιλήσουμε στα παιδιά για την πρόταση της Εκκλησίας να παλεύουν τα προβλήματά τους με υπευθυνότητα και να χαίρονται ό,τι τους δίνεται από το Θεό και την εποχή μας, χωρίς να τα θεοποιούν

Το Διθέσιο

(Μουσική Ν. Αντύπας, στίχοι Λ. Νικολακοπούλου, τραγούδι Άλκηστις Πρωτοψάλτη, από τον δίσκο Σαν ηφαίστειο που ξυπνά)

Ακριβό μου διθέσιο, καλό μου αμάξι
που περνάς απ’  τα’ απαίσιο ξυστά
Κινητήρα και πλαίσιο στα  ‘χω πειράξει
Για να τη βγεις πιο μπροστά
Τη στιγμή που σ’  αγόραζα για να τριπάρω,
το κενό μου εξαγόραζα δειλά
Την καρδούλα που χώριζα ίσως να πάρω
σ’  άλλη ζωή, πιο καλά

Μην με πας απ’  το σπίτι, τ’ ακούς, στο Θεό να με πας
Μυρωδιά καταλύτη, εσύ μοναχά μ’  αγαπάς
Α ρε χρόνε  αλήτη π’ ανθρώπους κι αγάπες σκορπάς
Μη με φέρνετε σπίτι – τ’  ακούς Κάπου αλλού να με πας

Στον λευκό σου αερόσακο θα ξαγρυπνήσω
μ’ αφημένο το πρόσωπο σκοπιά
Σ’  ένα πάρκινγκ απρόσωπο θ’  αποφασίσω
 ποιον εαυτό θα ‘χω πια.
Θα γυαλίζουν οι ζάντες σου με το φεγγάρι
Δοκιμή στις αβάντες σου μικρό
Το μηδέν στο διακόσια μας  ποιος θα το πάρει
 μ’  όλη τη γη στο φτερό;

Μην με πας απ’ το σπίτι…

Ερμηνευτικά σχόλια

Ακριβό μου διθέσιο: ένα πολύ δυνατό τραγούδι, το οποίο μας βοηθά να προβληματιστούμε πάνω στο αίσθημα της φυγής από την πραγματικότητα, που είναι σήμα κατατεθέν της εποχής μας, ιδίως για τους νέους ανθρώπους. Αυτοκίνητα, μοτοσικλέτες, Φόρμουλα 1, τηλεοπτικές διαφημίσεις, εφημερίδες, περιοδικά, μιλούν για τα τροχοφόρα που αποτελούν προέκταση του εαυτού μας. Ιδίως γι’ αυτούς που έχουν τη δυνατότητα να αγοράζουν ακριβά μοντέλα, τα τροχοφόρα αποτελούν τον ίδιο τον εαυτό τους. Αλλά κι όσοι δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα για τέτοιες αγορές, δεν παύουν να ονειρεύονται τέτοιες επιδείξεις
Καλό μου αμάξι: το αμάξι αυτό είναι γεμάτο από όλα τα αξεσουάρ που το κάνουν πλούσιο, γρήγορο, κατάλληλο για όποια επίδειξη, μοντέρνο, με τον αερόσακο, τον καταλύτη, τις ζάντες του, με δυνατό κινητήρα, διθέσιο, έχει τα πάντα που το κάνουν κάτι ξεχωριστό, πειραγμένο για να τρέχει πιο πολύ
Το κενό μου εξαγόραζα δειλά: Το αμάξι ταυτίζεται με όσα έχουμε, ο άνθρωπος σήμερα είναι ό,τι έχει, ό,τι φορά, ό,τι φαίνεται, ακόμα και στις ανθρώπινες σχέσεις, ακόμα και στην αγάπη. Κι επειδή αυτό δεν φέρνει ευτυχία, ο άνθρωπος εξαγοράζει το κενό του με ό,τι φαίνεται, με την επίδειξη, το τρέξιμο, την φυγή τελικά, χωρίς και πάλι να βρίσκει λύση
Μυρωδιά καταλύτη εσύ μοναχά μ’ αγαπάς: Παρά τα όσα έχουμε, τελικά ζούμε την απόλυτη μοναξιά. Το αμάξι μας αγαπά γιατί δεν έχει αισθήματα, δεν μπορεί να μας πληγώσει, δεν το φοβόμαστε και δεν μας φοβάται. Γι’ αυτό οι άνθρωποι αγαπούν σήμερα τα αυτοκίνητα, τα μηχανάκια, τους θορύβους, τις εξατμίσεις, τους υπολογιστές, ακριβώς γιατί τίποτε απ’ αυτά δεν τους πληγώνουν. Ακόμα και στις καφετέριες, οι νέοι πηγαίνουν για να κάνουν παρέα μέσα στους ήχους της μουσικής, συζητούν χωρίς νόημα αλλά με πολύ κουτσομπολιό, για να μην ακούν το κενό που πολλές φορές νιώθουνε
Ποιον εαυτό θα ‘χω πια: αυτό είναι το μεγάλο πρόβλημα για τους νέους. Ποιος είναι τελικά ο εαυτός τους, τι θέλουν από τους άλλους, τι μπορούν να προσφέρουν στην κοινωνία. Γιατί κάνουν καταλήψεις ή αδιαφορούν για το σχολείο, για τη ζωή, γιατί ενώ δεν μπορούν εύκολα να κουβεντιάσουν τους αρέσει ν’  ακούν; Ίσως γιατί δεν έχουν αποφασίσει ποιον εαυτό θα ’χουν πια και δεν παίρνουν τη ζωή στα χέρια τους. Αντίθετα, καθημερινά αναλώνονται σε μικροκαβγάδες και μικροενασχολήσεις χωρίς ουσία. Η ταχύτητα και η φυγή αποτελούν προσπεράσεις του κομβικού ερωτήματος της προσωπικής ταυτότητας
Α ρε χρόνε αλήτη που ανθρώπους κι αγάπες σκορπάς: Πολλές φορές νιώθουμε αδύναμοι μπροστά στο χρόνο που περνά και μας κάνει να συνειδητοποιούμε ότι οι άνθρωποι με τους οποίους σχετιζόμαστε και οι αγάπες που νομίζουμε ότι ζούμε δεν χαρακτηρίζονται από γνησιότητα, θυσία, ωριμότητα  συνειδητοποιούμε  ο άλλος τι είναι και τότε τρομάζουμε μπροστά του, τον απορρίπτουμε και πάμε γι’  άλλες πολιτείες. Τι γίνεται όμως όταν τρομάξουμε με τον εαυτό μας;
Στο Θεό να με πας: Στην Εκκλησία διασώζεται η γνησιότητα των ανθρώπινων σχέσεων που συνίσταται στην ανοχή στις αδυναμίες του άλλου, που δίνει προτεραιότητα όχι στο «έχειν», αλλά στο «είναι». Ο άνθρωπος της Εκκλησίας δεν μπορεί να είναι κλεισμένος στον εαυτό του, αλλά ψάχνει να βρει το Θεό στο πρόσωπο του Άλλου, με λογική και ωριμότητα, ανοχή και διάθεση προσφοράς. «Μονάχα όσα έδωσες, αυτά για πάντα είναι δικά σου», λέει ένα άλλο τραγούδι. Ο άνθρωπος δεν διαλέγει τότε την φυγή με τα τροχοφόρα ως επιστροφή στον ουρανό δια του θανάτου, αλλά επιστρέφει ολόκληρος, ως ψυχοσωματική ύπαρξη στον αληθινό Θεό, κατανοώντας ότι μόνο Εκείνος τον αγαπά. Γιατί αν δεν αγαπήσεις το Θεό, δεν μπορείς να αγαπήσεις τον συνάνθρωπο ούτε τον εαυτό σου. Και όλη αυτή η αγάπη βιώνεται δια της επιστροφής στην Εκκλησία

Συμπεράσματα – Ερωτήσεις


1.  Μια μηχανή κι ένα αυτοκίνητο, εκτός από μέσα εξυπηρέτησης για το σχολείο, το πανεπιστήμιο, τη δουλειά, είναι και μέσα που μας κάνουν να εξαγοράζομε τα κενά μας. Τα τροχοφόρα εμπνέουν τους νέους, χωρίς να το καταλαβαίνουν, γιατί τους δίνουν την αίσθηση της ταχύτητας, της φυγής, της απομάκρυνσης από το το άγχος της ζωής
2. Παράλληλα, η μηχανή, το αυτοκίνητο, ο υπολογιστής,τα καλά ρούχα, η διασκέδαση που μπορούμε να εξαγοράσουμε, μας κάνουν να αισθανόμαστε κάποιοι, να βρίσκουμε ένα πρόσωπο, να έχουμε ταυτότητα. Σημασία άλλωστε σήμερα έχει «ό,τι έχεις», όχι «ό,τι είσαι». Γι’ αυτό εντυπωσιάζουμε τους άλλους, γι’ αυτό έχουμε επιτυχίες στις σχέσεις μας μαζί τους, γι’ αυτό γινόμαστε αποδεκτοί. Μας προσέχουν και αισθανόμαστε ότι μπορούν να μας αγαπήσουν
3. Το πιο δύσκολο είναι να υποτάξουμε το χρόνο, που σκορπά ανθρώπους κι αγάπες.  Εκεί, στο χωρισμό, στην αίσθηση της ματαιότητας, στην προδοσία και την εγκατάλειψη το μέσο επίδειξης και ταυτότητας είναι αυτό μόνο που μας αγαπά, γιατί είναι ακίνδυνο. Αν μας πάει στο Θεό, δηλαδή μπορέσουμε δια της φυγής να ξεπεράσουμε την ψευτιά στην οποία ζούμε, θα ήταν σπουδαίο. Αυτό σημαίνει ότι μέσα από τη φυγή θα ψάξουμε τον εαυτό μας
4. Η Εκκλησία μιλά για την αγάπη στο Θεό και τον συνάνθρωπο, που ανοίγει δρόμους για να καταλάβουμε ποιοι είμαστε. Όταν δεν κρατάς για τον εαυτό σου αυτό που έχεις (άλλωστε ο Θεός ή σου το έδωσε ή επέτρεψε να το έχεις), τότε αρχίζεις να βρίσκεις το πραγματικό σου πρόσωπο. Όταν μοιράζεσαι τη ζωή σου, τα αισθήματά σου, τις ιδέες σου, τα όνειρά σου, ακόμη και τις αμαρτίες σου, τότε σπάει η μοναξιά σου.
5. Η φυγή μπορεί να είναι προσωρινή λύση, αν δεν συνοδεύεται από μοίρασμα της ζωής. Μπορεί όμως να γίνει αφορμή για δημιουργία, αν συνοδεύεται από ησυχία, προβληματισμό, σκύψιμο στον εαυτό μας. Γι’ αυτό και οι όποιες διακοπές, εκδρομές, βόλτες είναι σπουδαίο να έχουν και λίγη συζήτηση για τη ζωή μας
6.  Στην αναζήτηση του εαυτού μας βοηθά η καλή μουσική, η μελέτη και πρωτίστως, η προσευχή
7. Στην εφηβεία που βρισκόμαστε ποιες είναι οι προτεραιότητές μας, ποιοι είναι οι στόχοι μας;
8. Σε ποια βάση κινείται ο κόσμος μας, ο πολιτισμός μας, η κοινωνία μας; Μας ενδιαφέρει ο άλλος ή είμαστε ευχαριστημένοι με το να περνάμε εμείς καλά;
9. Η όποια φυγή μαρτυρεί δίψα γι’ αγάπη και ζωή. Αξίζει να το ψάξουμε στο άγχος του διαβάσματος και στην καθοδήγηση της ζωής από τα ΜΜΕ;

Βοηθητικό κείμενο


«Έλεγε ο αββάς Πέτρος για τον αββά Μακάριο: Πήγε κάποτε σε έναν αναχωρητή και τον βρήκε άρρωστο. Τον ρώτησε τι θα προτιμούσε να του φέρει να φάει, γιατί τίποτε δεν υπήρχε στο κελλί. Κι όταν του είπε «παστέλι», δεν δίστασε ο καρτερόψυχος εκείνος άνδρας να πάει ως την Αλεξάνδρεια και να το φέρει στον ανήμπορο αδελφό. Και το θαυμαστό: δεν το έμαθε κανείς το γεγονός αυτό».

(Ησυχαστήριον «Το Γενέσιον της Θεοτόκου», Μέγα Γεροντικό, τόμος Δ’, σελ. 251)
                    

Τετάρτη 10 Σεπτεμβρίου 2014

Ο υπέρ ημών παθών Και συμπαθών

Γ' Λυκείου ΔΕ 21 Άγχος, μοναξιά και περιθωριοποίηση.

Ο Θεάνθρωπος γεννήθηκε σαν ξένος και πτωχός μέσα σε στάβλο, όταν η Θεοτόκος αναγκάστηκε να μετακινηθεί για την απογραφή της οικογένειάς τους. Γλίτωσε από τη σφαγή των νηπίων του Ηρώδη και φυγαδεύτηκε στη μακρινή Αίγυπτο ζώντας σαν πρόσφυγας.
Μεγάλωσε δουλεύοντας με τα χέρια του ως ξυλουργός στο φτωχικό εργαστήριο του μνήστορα Ιωσήφ και ανατράφηκε σε ταπεινό σπιτικό με στοιχειώδη μόρφωση. Οι Μαθητές του ήταν απλοί άνθρωποι του λαού, ψαράδες κυρίως, και στη ζωή τους παρέμειναν περιπλανώμενοι, διωκόμενοι από την εξουσία, την πολιτική των Ρωμαίων κατακτητών της χώρας τους και τη θρησκευτική των φαρισαίων νομοδιδασκάλων της πατρίδας τους.
Ένας Μαθητής Τον πρόδωσε κι άλλος πάλι Μαθητής Τον αρνήθηκε, την ώρα που δικαζόταν.
Σαν ξένος αντιμετωπίστηκε από τους ομοθρήσκους Του και από τους αλλόφυλους κατακτητές της γης Του. Δικάστηκε άνομα και καταδικάσθηκε άδικα βρίσκοντας φρικτό κι οδυνηρό θάνατο σαν κακούργος. Σαν να μην έφτανε το μαρτύριο της σταύρωσης, ακόμα κι ο τάφος Του φρουρούνταν.
Ο Χριστός ως Θεάνθρωπος έπαθε όλα όσα μπορούσε ποτέ να υποστεί ένας άνθρωπος πάνω στη γη. Βίωσε τα πάντα εκτός από την αμαρτία. Ως τέλειος άνθρωπος είχε όλα τα αδιάβλητα ανθρώπινα πάθη (πείνα, δίψα, κούραση, πόνος κτλ.), όπως περιγράφονται στα Ευαγγέλια, μένοντας όμως αναμάρτητος ως τέλειος Θεός.
Ο Θεάνθρωπος είναι φιλάνθρωπος ως "παθών και συμπαθών" τον άνθρωπο.
Έζησε τη μοναξιά σ' όλη τη ζωή Του και πάνω στο σταυρό. Βίωσε το άγχος και την αγωνία στον κήπο της Γεθσημανή προσευχόμενος προ του επερχόμενου πάθους, μέσα στο Πραιτώριο χλευαζόμενος και πάνω στο Γολγοθά υποφέροντας ολομόναχος. Του έλαχε ο κλήρος του ξένου μετανάστη και του αλλοδαπού πρόσφυγα από τα γεννοφάσκια του. Ένιωσε τη μοίρα του άστεγου:(ο Υιός του Ανθρώπου δεν έχει πού να γείρει το κεφάλι) (Ματθ.8,20). Γνώρισε τον ιδρώτα της χειρωνακτικής εργασίας και καταλάβαινε τον πόνο της ανεργίας από τη συντροφιά των φτωχών βιοπαλαιστών ψαράδων που μαθήτευαν κοντά Του κι αγωνιούσαν κάθε φορά που τα δίχτυα τους έμεναν άδεια, γι' αυτό Εκείνος τους συνέτρεχε.
 
Οικογένεια Ελλήνων μεταναστών που, στη δεκαετία του '60.
στοιβάζονταν σε μικρά δωμάτια στη Γερμανία. Η φωτογραφία
δημοσιεύτηκε σε γερμανικό περιοδικό με το σχόλιο "Χρήσιμοι
αλλά ανεπιθύμητοι" (από την εφημ. "Το Βήμα"5-4-1998, Α54).Ο Θεάνθρωπος δεν είναι Θεός απαθής κι αδιάφορος, αλλά συμπαθής και φιλάνθρωπος. Σ' Αυτόν μπορεί να προσβλέπει με ελπίδα κι εμπιστοσύνη, δηλαδή με πίστη, κάθε άνθρωπος που βιώνει τη μοναξιά, το άγχος, την αγωνία, την ανεργία, την περιθωριοποίηση. Ο Θεάνθρωπος είναι πολύ πιο κοντά σε μας από ό,τι μπορεί να φαίνεται πως είναι κάθε συνάνθρωπος μας.
http://ebooks.edu.gr/

Πέμπτη 19 Ιουνίου 2014

I Forgot My Phone



Ως διέξοδο... ο σημερινός άνθρωπος βρίσκει το αδιέξοδο. Κλείνεται στο διαμέρισμα, του, στο γραφείο του, στον εαυτό του, θεωρώντας τη φυγή λύση... Μοναχού Μωυσέως Αγιορείτου

Αναδημοσίευση: http://nzals.blogspot.gr/2014/01/i-forgot-my-phone.html
 
Ένας ίσον
κανένας!
Ζούμε στην "εποχή της ανθρώπινης απομόνωσης", σύμφωνα με την προφητική ρήση του κλασικού της παγκόσμιας λογοτεχνίας Ντοστογιέφσκι. 
" Όλοι στον αιώνα μας χώρισαν και γίνανε μονάδες, ο καθένας αποτραβιέται στη μοναξιά του, ο καθένας απομακρύνεται απ' τον άλλον, κρύβεται και κρύβει το έχει του και καταλήγει ν' απωθεί τους ομοίους τον και ν' απωθείται απ' αυτούς""Αδελφοί Καραμαζώφ" 
Ο σύγχρονος άνθρωπος είναι μοναδικός και μοναχικός: ως αξία θεωρείται μοναδικός κι ανεπανάληπτος, αλλά ως ύπαρξη παραμένει μοναχικός. Έσπασε τα δεσμά που του στερούσαν την ελευθερία του, αλλά έχασε τους δεσμούς που τον συνέδεαν με το περιβάλλον του. Η γονική μέριμνα μοιάζει τυραννία στα μάτια κάθε νέου ανθρώπου, γι' αυτό αποδεσμεύεται από την οικογενειακή εστία σε πρώτη ευκαιρία. Σπάζει δεσμά, μα κόβει δεσμούς κιόλας, αφού μένει μόνος του. Η μοναξιά είναι το τίμημα της ελευθερίας. Μιας ελευθερίας που δε δέχεται δεσμούς, που κινείται όμως στα πλαίσια ενός ατομοκεντρισμού ξένου προς τη χριστιανική αντίληψη και παράδοση...(ΘΕΜΑΤΑ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ)
Βλέπε επίσης για τι ίδιο θέμα: http://nzals.blogspot.gr/2013/11/momentos.html
Α  

Πέμπτη 24 Οκτωβρίου 2013

Ἡ ευθύνη τῆς μοναξιάς μας


Ἄνθρωπο οὕκ ἔχω
( Ἡ ευθύνη τῆς μοναξιάς μας)
π. Λίβυος
Είναι γνωστή στους περισσοτέρους η ευαγγελική περικοπή του επί τριανταοκτώ χρόνια παραλυτικού, ο οποίος βρισκόμενος δίπλα στην ΄΄προβατική κολυμβήθρα΄΄ αδυνατούσε να εισέλθει σ' αυτή και να θεραπευθεί από τα νερά της. Νερά τα οποία αποκτούσαν ιαματικές ιδιότητες, κατά την στιγμή εκείνη όπου άγγελος Κυρίου ΄΄ετάρατε΄΄ το ύδωρ.
Ο λόγος δε, της αδυναμίας του να θεραπευθεί κρυβόταν στην μοναχικότητα του. Δηλαδή στο γεγονός ότι δεν είχε κανένα άνθρωπο δίπλα του για να τον βοηθήσει την κατάλληλη στιγμή.
Η μοναξιά και η απελπισία είχαν καταβάλει την ψυχή του και γι' αυτόν τον λόγο όταν ο Ιησούς τον ρωτάει εάν θα ήθελε να γίνει καλά, του απαντάει με παράπονο, άνθρωπο ουκ έχω.
Δηλαδή δεν είχε κανένα να τον βοηθήσει όταν ο άγγελος τάρασσε τα νερά. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα άλλοι να παίρνουν τη θέση του και κατά συνέπεια να γεύονται την χαρά της θεραπείας.
Η ευαγγελική αυτή ιστορία μας φανερώνει το αναμφισβήτητο γεγονός ότι, μία από τις βασικότερες ανάγκες του ανθρώπου για την υγιή ανάπτυξη και ολοκλήρωση του, αλλά και για την ομαλή βιωσιμότητα του είναι η δυνατότητα να αγαπάει και να αγαπιέται, να ζει και να υπάρχει μέσα σε μια κοινωνία προσώπων.
Για αυτό το λόγο οι πατέρες της Εκκλησίας παρομοίασαν την κόλαση σαν την αιώνια και απόλυτη μοναξιά, τον τόπο όπου δεν πραγματοποιείται συνάντηση, κοινότητα, κοινωνία προσώπων, ΄΄που το βλέμμα έχει ξεραθεί σε κόγχες κενές και οι έρωτες είναι προδομένοι στην λήθη του χθες, νεκροί και απραγματοποίητοι στην οδύνη του ανεκπλήρωτου΄΄.
Όταν λοιπόν ακούμε την «θλιβερή» αυτή υπόθεση της ευαγγελικής περικοπής αυτομάτως δημιουργούνται μέσα μας συναισθήματα αγάπης και συμπάθειας προς το πρόσωπο του δυστυχισμένου παραλυτικού.
Αυτή είναι η συνήθης συναισθηματική προσέγγιση και ερμηνευτική ανάλυση της περικοπής. Είναι όμως όλη η αλήθεια αυτή;
Ποιος άραγε είναι ο λόγος όπου ο παραλυτικός βρίσκεται επί τόσα χρόνια μόνος του;
Αιτία είναι μόνο το φαινόμενο της ανθρώπινης αδιαφορίας και αναλγησίας; ή μήπως και ο ίδιος ο ΄΄παραλυτικός΄΄ είναι υπεύθυνος για την κατάσταση του, για την όντως αληθή τραγωδία που ζει ;
Εάν κανείς παρακολουθήσει τις ιαματικές θεραπείες του Ιησού, αυτό που θα αντιληφθεί είναι ότι, σε καμία των θλιβερών περιπτώσεων που αντιμετώπισε, δεν απέδωσε την ίδια αιτία παθογένειας.
Πολλές φορές θεωρεί την αιτία της ασθένειας στην ενέργεια του Σατανά, άλλες φορές για να φανερωθεί η ΄΄δόξα΄΄ του Θεού και αρκετές στην υπαιτιότητα του ίδιου του πάσχοντος.
Στην προκειμένη περίπτωση του επί τριανταοκτώ χρόνια παραλυτικού, αιτία τόσο της παραλυσίας όσο και της πολυχρόνιας μοναχικότητας είναι ο ίδιος ο παράλυτος. Δηλαδή η αμαρτία του. Όχι βέβαια με την έννοια της νομικής παράβασης και ανταπόδοσης ΄΄εξ ουρανού δικαιοσύνης΄΄ αλλά της υπαρξιακής αστοχίας του ατόμου να ολοκληρωθεί ως πρόσωπο και μοναδική ετερότητα.
Ο Ιησούς για ακόμη μια φορά μας εισάγει σε μια νέα ερμηνευτική του κακού και των συνεπειών αυτού στην ζωή μας. Το κακό δεν είναι μια απρόσωπη αυτόνομη έννοια και πραγματικότητα. Είναι η προσωποποιημένη μας άρνηση στο κάλεσμα Του Θεού για ολοκλήρωση και πληρότητα ζωής.
Άρνηση στην κλήση Του Θεού να ανοίξουμε τα όρια της υπάρξεως μας. Να πλατύνουμε τον χώρο της καρδιάς μας.
Ο Χριστός θα ρωτήσει τον παραλυτικό εάν θα ήθελε να γίνει καλά ΄΄θέλεις υγιής γενέσθαι ;..΄΄. Ορθολογικά κρινόμενο το ερώτημα δεν είναι και τόσο πετυχημένο. Ποιος δεν θέλει την υγεία του; Στην γλώσσα όμως της ψυχής είναι απολύτως ορθό, διότι ο Ιησούς με αυτό τον τρόπο προσπαθεί να ενεργοποίηση το εσώτερο κέντρο της υπάρξεως του παραλυτικού. Προσπαθεί να ανοίξει την ύπαρξη στο θαυμαστό, στην δυνατότητα της συνάντησης, στην πίστη ως άφημα και ολοκληρωτική αυτοπαράδοση στον τρόπο και τις ενέργειές του ΄΄Αλλιώς΄΄.
Άξιο θαυμασμού και παρατηρήσεως είναι το γεγονός ότι μετά την θεραπεία του παραλυτικού, ο Χριστός τον αποχαιρετά τονίζοντας του με απόλυτο και κατηγορηματικό τρόπο ότι, εάν δεν αλλάξει και δεν προσέξει τον τρόπο ζωής του, θα πάθει τα ίδια και χειρότερα της παραλυσίας, ΄΄Ιδε, υγιής γέγονας, μηκέτι αμάρτανε, ίνα μη σοι χείρον τι γένηται΄΄ (Ιωάν.5, 14). Τι σημαίνουν τα λόγια αυτά;
Τις περισσότερες φορές η κοινωνική «παραλυσία» μας, η «αναπηρία» μας να υπάρξουμε στην δυνατότητα της σχέσης, στην ολοκλήρωση να υπάρχω με τον ΄΄άλλο΄΄ οφείλεται στην δική μας κλειστή ατομικότητα. Στο ότι δεν ανοίγουμε τα σύνορα του Εγώ μας, δεν έχουμε μάθει και δεν έχουμε την παραμικρή διάθεση να μάθουμε, να ζούμε για τους άλλους και με τους άλλους.
Στο οδυνηρό γεγονός της μοναξιάς μας, διερωτηθήκαμε άραγε εάν ο τρόπος ζωής μας, οι ενέργειες μας και η όλη παρουσία μας αφήνει χώρο να υπάρξουν άλλοι άνθρωποι δίπλα μας;
Όπως μας λέει ο π. Φιλόθεος Φάρος «για να υπάρχουν στη ζωή ενός ανθρώπου κάποιοι άνθρωποι που θα συμβάλουν στην ικανοποίηση των αναγκών του, είναι απαραίτητο να μπορεί και να θέλει και εκείνος να συμβάλει στην ικανοποίηση των δικών τους αναγκών….»
Ο παραλυτικός της ευαγγελικής περικοπής ίσως να ευθύνεται για την απελπιστική μοναξιά του, για το ότι δηλ, δεν υπήρχε άνθρωπος που να τον αγαπάει ή να τον νοιάζεται. Είναι μόνος διότι επί χρόνια αρνήθηκε κάθε ανάπτυξη σχέσεως με τους συνανθρώπους του.
Πολλές φορές η φίλαυτη εγωκεντρική ανάπτυξη της προσωπικότητας μας δεν αφήνει περιθώρια να αναπτυχθούν στην ζωή μας ουσιαστικές ανθρώπινες σχέσεις.
Οι «παραξενιές» και υπερβολές του Εγώ μας, οι συνεχείς και πολλές φορές παράλογες απαιτήσεις μας, οι άδικες πράξεις και κρίσεις, οι ισοπεδωτικές παρατηρήσεις και η εν γένει «πληθωρική» παρουσία του Εγώ μας, καταπνίγει και εξοβελίζει κάθε πρόσωπο που με καλή διάθεση προσπαθεί να μας πλησιάσει. Το αποτέλεσμα όλης αυτής της άρνησης είναι να μένουμε μόνοι στη ζωή. Να βιώνουμε την κόλαση της μοναξιάς ως ναρκισσιστικό κοίταγμα στο καθρέπτη της υπάρξεως μας, στην απουσία του διαφορετικού στην ζωή μας.
Ο παραλυτικός δεν μπορεί να κατανοήσει ότι η αιτία της ασθένειας του αλλά και της μοναχικότητας του είναι ο ίδιος ο εαυτός του, ο τρόπος που υπάρχει. Παίζει το ιστορικώς αενάως παρόν, παιγνίδι του θύματος. Της αυτολύπησης και εταιρολύπησης.
«Το ίδιον της ψυχικής ανωριμότητος δεν είναι τόσο η εξάρτηση από το περιβάλλον, όσο η απόδοση στα αρνητικά του περιβάλλοντος της εσωτερικής μας διασπάσεως και του υπαρξιακού μας κενού. Όταν δεν διακρίνουμε μέσα μας, προβάλουμε τις εσωτερικές μας συγκρούσεις στους τρίτους. Μιλούμε για «συνωμοσίες» ή «καταπιεστικό» σύστημα και πασχίζουμε να τα ανατρέψουμε. Όμως δεν αλλάζουμε τίποτα αν δεν αρχίσουμε από τον ευατό μας».[1]
Ο Ιησούς τόσο μέσα από την ζωή Του όσο και μέσα από τους λόγους Του μας δίνει την λύση στο δράμα της ανθρώπινης μοναξιάς, που δεν είναι άλλο από το άνοιγμα της υπάρξεως μας. Μια πλάτυνση των ορίων μας, που μετατρέπει το παρόν σε αιωνιότητα και Βασιλεία Του Θεού. Το να δίνεις ή να δίνεσαι, όσο και αν πολλές φορές δεν έχει την ανάλογη ανταπόκριση, είναι για τον Ιησού κέρδος ζωής και πληρότητα υπάρξεως.
Η μοναξιά δεν υπάρχει, όταν σπάσουμε την κλειστή ατομικότητα μας στο άνοιγμα του συνανθρώπου και της κτίσης ολόκληρης, ως κοινωνίας του διαφορετικού και συγχρόνως αποκαλυπτικού. Στην ομορφιά να υπάρχεις σε κοινωνία με την δημιουργία Του Θεού, με αυτόν ή αυτό που ο Θεός σου έδωσε.

π. Λίβυος


[1] Στέλιος Ράμφος, Το Μυστικό Του Ιησού σελ. 165

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...