«Ένας ίσον κανένας»

Η φράση «Ένας ίσον κανένας» συνδέεται άρρηκτα με τη χριστιανική έννοια του προσώπου, καθώς υπογραμμίζει ότι η ανθρώπινη ύπαρξη δεν νοείται ως μια απομονωμένη και αυτάρκης μονάδα, αλλά ως ένα ον που πραγματώνεται μόνο μέσα από τη σχέση και την κοινωνία με τον άλλον.

Η Διάκριση ανάμεσα στο Άτομο και το Πρόσωπο
Η χριστιανική ανθρωπολογία προχωρά σε μια ριζική διάκριση:

Το Άτομο: Είναι μια βιολογική μονάδα, ένας «μονήρης» άνθρωπος που θεωρεί τον εαυτό του αυθύπαρκτο και τους άλλους ως απλή «προσθήκη» στην ύπαρξή του.

Το Πρόσωπο: Η ετυμολογία της λέξης (προς + ωψ = όψη, οφθαλμός) δηλώνει ότι το πρόσωπο έχει την αναφορά του στον άλλον· υπάρχει μόνο όταν κοιτάζει κάποιον απέναντί του. 

Η φράση «Ένας ίσον κανένας» εκφράζει ακριβώς αυτή την αλήθεια: αν δεν υπάρχει ο «άλλος», το «εγώ» συρρικνώνεται και τελικά εκμηδενίζεται.

 Η Ύπαρξη ως Σχέση και Κοινωνία
Για την Εκκλησία, ο άνθρωπος δεν είναι πλήρης και ολοκληρωμένος από μόνος του. Η πληρότητα έρχεται μόνο όταν υπάρχουν «άλλοι» στη ζωή μας.Αν κάποιος επιλέξει την απόλυτη απομόνωση, δεν γίνεται ένας «μοναχικός αλλά πλήρης» άνθρωπος, αλλά παραμένει «όχι-πλήρης». «Ίσως τελικά να μην υπάρχει άνθρωπος, αλλά συνάνθρωπος, αφού κανείς ποτέ δεν ζει μόνος του». Η ταυτότητά μας δεν βρίσκεται στην ιδιωτικότητα, αλλά στη συμμετοχή και την επικοινωνία.

 Το Τριαδικό Πρότυπο
Η έννοια του προσώπου στον Χριστιανισμό έχει ως πρότυπο τον Τριαδικό Θεό, ο οποίος δεν είναι μια μοναχική ύπαρξη, αλλά μια αγαπητική κοινωνία τριών Προσώπων. Ο άνθρωπος, πλασμένος «κατ' εικόνα» αυτού του Θεού, φέρει μέσα του την ανάγκη να μην είναι «ένας», αλλά να μετέχει σε μια παρόμοια αγαπητική συντροφιά.

Το Τίμημα της Μοναξιάς και ο «Άλλος»
Η φράση λειτουργεί και ως προειδοποίηση για τη σύγχρονη κατάσταση:Ο σύγχρονος άνθρωπος συχνά σπάει τους δεσμούς του αναζητώντας μια απόλυτη ελευθερία, αλλά το τίμημα είναι η αφόρητη μοναξιά.Όταν ο άνθρωπος κλείνεται στον ναρκισσισμό του (π.χ. στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης), μετατρέπει τους άλλους σε απλό «ντεκόρ» ή θεατές, καταλήγοντας σε μια «ακοινώνητη κοινότητα» όπου παραμένει ουσιαστικά μόνος.

Αντίθετα, η υπέρβαση του «εγώ» και το πέρασμα στο «εμείς» είναι η μόνη οδός που καταργεί το «μηδέν» της μοναξιάς και χαρίζει αληθινή ζωή.
Συμπερασματικά, η φράση «Ένας ίσον κανένας» αποτελεί τη συμπύκνωση της θέσης ότι η ύπαρξη είναι δωρεά και σχέση. Ο άνθρωπος ολοκληρώνεται ως προσωπικότητα μόνο όταν ανακαλύπτει ότι ο «άλλος» δεν είναι η κόλασή του, αλλά η προϋπόθεση για να υπάρχει και ο ίδιος πραγματικά

Η ενοριακή ζωή ως απάντηση στον ατομοκεντρισμό

Πηγή

 Με τον Πέτρο Παναγιωτόπουλο, επίκουρο καθηγητή της Θεολογικής Σχολής του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

Η ενοριακή ζωή αποτελεί μιας από τις κυριότερες βάσεις της Εκκλησίας στις μεγάλες πόλεις σήμερα, στις οποίες το μήνυμα του Ευαγγελίου καλείται όχι μόνο να επιβιώσει μέσα στις δύσκολες πολλές συνθήκες, αλλά και να αναπαραχθεί από τους ικανούς και πρόθυμους ιερείς της κάθε ενορίας.

Η ζωή αυτή φυσικά, προωθώντας την πραγματική ζωή, αυτή της Εκκλησίας, δεν μπορεί παρά να είναι κοινωνική και κοινοτική και να μην χαρακτηρίζεται από τον ατομοκεντρισμό της καθημερινής ζωής. Έτσι η ενορία ανάγεται σε κέντρο της ζωής της Εκκλησίας όχι μόνο σε χωροταξικό επίπεδο και σε πνευματικό επίπεδο, αφού μέσα από αυτήν τα άτομα γνωρίζουν την πραγματική ζωή, αυτή της αφοσίωσης και του «ανοίγματος» στον συνάνθρωπο.

Ο δημόσιος διάλογος με την διαφορετικότητα

Πηγή

 Με τον κ. Αθανάσιο Στογιαννίδη, αναπληρωτή καθηγητή της θεολογικής σχολής του Α.Π.Θ.

Ο δημόσιος χώρος δεν είναι απλώς ένας τόπος. Είναι ένας τρόπος ζωής. Είναι το πεδίο όπου ο άνθρωπος συναντά τον άλλο – τον ξένο, τον διαφορετικό, τον μη εαυτό του – και μέσα από αυτή τη συνάντηση της ετερότητας, ανακαλύπτει τον ίδιο του τον εαυτό.

Στη σύγχρονη δημοκρατία, όπου συνυπάρχουν πολλαπλές κοσμοθεωρίες και οραματισμοί, ο δημόσιος χώρος γίνεται ο κατεξοχήν χώρος διαλόγου και μαρτυρίας. Η Εκκλησία καλείται να δώσει όχι εξουσιαστικές απαντήσεις, αλλά υπαρξιακές προτάσεις ζωής που εμπνέουν τον άνθρωπο να υπερβεί την ατομικότητά του για χάρη του άλλου.

Το σχολείο, σε αυτό το πλαίσιο, γίνεται ο «προθάλαμος» του δημόσιου χώρου: ένας τόπος όπου ο νέος άνθρωπος μαθαίνει να συνυπάρχει, να σέβεται, να διαλέγεται, να γίνεται πολίτης.