Η Δημιουργία του κόσμου

Η έμφυτη ανάγκη του ανθρώπου να αναζητά απαντήσεις για την προέλευση του σύμπαντος και το νόημα της ζωής αποτελεί το θεμέλιο κάθε υπαρξιακής αναζήτησης, θέτοντας επιτακτικά ερωτήματα σχετικά με το πώς δημιουργήθηκε ο κόσμος και αν υπάρχει ένας νομοτελειακός Δημιουργός. Η Ορθόδοξη πίστη, αντλώντας από την Αγία Γραφή, πληροφορεί τον άνθρωπο ότι η πηγή των πάντων είναι ένας στοργικός Πατέρας και Δημιουργός, ο Οποίος ενεργεί με αγάπη και πρόνοια, επιθυμώντας να προσφέρει στην κτίση Του ισορροπία και σκοπό. Η θεολογική αυτή παραδοχή δεν συγκρούεται με την ορθολογική έρευνα, αλλά προσφέρει το πνευματικό βάθος που απαιτείται για να κατανοηθεί ο κόσμος όχι απλώς ως ύλη, αλλά ως αποτέλεσμα θείας θέλησης.

Το βιβλίο της Γενέσεως, ως η πρώτη γραπτή μαρτυρία της Παλαιάς Διαθήκης για την κοσμογονία, δεν πρέπει να εκλαμβάνεται ως ένα επιστημονικό εγχειρίδιο, αλλά ως μια αλληγορική και βαθύτατα ποιητική διήγηση που χρησιμοποιεί τη γλώσσα των συμβόλων για να καταστήσει τις θείες αλήθειες προσιτές στην πεπερασμένη ανθρώπινη νόηση. 

Η χρήση ανθρωπομορφικών εκφράσεων αποτελεί μια θεία συγκατάβαση, όπου η φράση «ο Θεός είπε» συμβολίζει τη δημιουργική Του βούληση, η ενέργεια του «βλέπειν» αντιστοιχεί στην αξιολόγηση του καλού και η «ονοματοδοσία» στην αναγνώριση της ιδιαιτερότητας κάθε δημιουργήματος. Υπό αυτό το ερμηνευτικό πρίσμα, οι «ημέρες» της δημιουργίας δεν ταυτίζονται με εικοσιτετράωρα, αλλά περιγράφουν μεγάλα και διακριτά χρονικά διαστήματα κατά τα οποία ξετυλίχθηκε το δημιουργικό σχέδιο (Γέν. 1, 1-31).

Η μεθοδολογική διάκριση μεταξύ επιστήμης και θεολογίας είναι απαραίτητη για την αποφυγή συγχύσεων, καθώς η επιστήμη ερευνά τους φυσικούς νόμους, τους μηχανισμούς και το «πώς» ή το «πότε» της δημιουργίας μέσω της παρατήρησης και του πειράματος, ενώ η πίστη επικεντρώνεται στον Δημιουργό και το «ποιος» ή το «γιατί» πίσω από την ύπαρξη.

 Όπως χαρακτηριστικά σημειώνει ο Κλήμης ο Αλεξανδρεύς, ούτε η γνώση νοείται χωρίς πίστη, ούτε η πίστη χωρίς γνώση, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για μια αρμονική συμπόρευση των δύο αυτών πνευματικών μεγεθών (Κλήμης Αλεξανδρείας, Στρωματείς Ε΄ 1, 3). 

Στο πλαίσιο αυτό, επιστημονικές θεωρίες όπως η Μεγάλη Έκρηξη ή το παλλόμενο σύμπαν περιγράφουν τη σύνθεση και τη διαστολή της ύλης, δεδομένα που δεν αναιρούν τη θεολογική παραδοχή της δημιουργίας «εκ του μηδενός» (ex nihilo), εφόσον η επιστήμη μελετά την εξέλιξη της προϋπάρχουσας ύλης, ενώ η θεολογία αναζητά την Πρωταρχική Αιτία που έφερε τα πάντα από το μη ον στο είναι.

Η πατερική γραμματεία, με προεξάρχοντα τον Μέγα Βασίλειο στο έργο του «Εις την Εξαήμερον», διδάσκει ότι η δημιουργία εξελίχθηκε σταδιακά, από τα απλά στα σύνθετα είδη, γεγονός που αναδεικνύει τη Σοφία του Θεού η Οποία τακτοποίησε την κτίση με απόλυτη αρμονία (Μ. Βασιλείου, Εις την Εξαήμερον, PG 29 στ. 25). 

Ο Άγιος Πατέρας διευκρινίζει ότι η «μία ημέρα» της Γραφής δεν αποτελεί χρονική μέτρηση αλλά μια κατάσταση που συγγενεύει με την έννοια του αιώνα, συμβολίζοντας την αρχή μιας νέας πραγματικότητας και όχι μια αυστηρή περιγραφή ορίων (Μ. Βασιλείου, Εις την Εξαήμερον, PG 29 στ. 49-52). Αυτή η ερμηνευτική προσέγγιση επιτρέπει στην επιστήμη να ορίζει τα δικά της χρονικά πλαίσια δισεκατομμυρίων ετών, χωρίς να έρχεται σε ρήξη με το χριστιανικό δόγμα περί της σταδιακής ανάδυσης της ζωής.

Η δημιουργία του ανθρώπου συνιστά την κορύφωση της θείας δημιουργίας, ως η ένωση της ορατής ύλης, που συμβολίζεται από το «χώμα της γης», και της αόρατης φύσης μέσω της θείας πνοής (Γέν. 2, 7). Ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός εξηγεί ότι το «κατ’ εικόνα» αναφέρεται στα χαρίσματα του νοερού και του αυτεξουσίου, δηλαδή της λογικής και της ελευθερίας, ενώ το «καθ’ ομοίωσιν» αποτελεί τη δυνατότητα του ανθρώπου να φτάσει στην αρετή και τη θέωση (Αγ. Ιωάννης ο Δαμασκηνός, Έκδοσις Ακριβής τής Ορθοδόξου Πίστεως, κεφ. 26). 

Στη βιβλική ονοματολογία, ο Αδάμ συμβολίζει τον «χοϊκό» και η Εύα τη «ζωή», αναδεικνύοντας τη σύνδεση του ανθρώπου με την κτίση και την ίδια τη βιολογική ύπαρξη. Η δημιουργία της γυναίκας από την πλευρά του άνδρα και η ομολογία του Αδάμ ότι αυτή είναι «κόκαλο από τα κόκαλά μου» (Γέν. 2, 23) υπογραμμίζουν τη φυσική ενότητα και την απόλυτη ισοτιμία των δύο φύλων, καθώς η πλευρά συμβολίζει τη συζυγική ισότητα και την κοινή ανθρώπινη φύση, μακριά από κάθε έννοια ανισότητας.

Συμπερασματικά, η ορθόδοξη θεολογία αντιλαμβάνεται τον κόσμο ως ένα «Ποίημα Θεού», ένα στολίδι που αντικατοπτρίζει την ωραιότητα του Δημιουργού Του. 

Ο άνθρωπος, ως ονοματοδότης και προστάτης της κτίσης, φέρει την ιερή ευθύνη για τον σεβασμό και τη φροντίδα του περιβάλλοντος, κατανοώντας ότι η οικολογική συνείδηση είναι αναπόσπαστο μέρος της σχέσης του με τον Θεό. Η αρμονία του τριπτύχου Θεός-άνθρωπος-κόσμος προϋποθέτει τη δημιουργική συμπόρευση πίστης και επιστήμης, καθώς και οι δύο αυτές οδοί, παρά τις διαφορετικές μεθόδους τους, συγκλίνουν στην αναζήτηση της μίας αλήθειας που οδηγεί στην ολοκλήρωση και την ευτυχία του ανθρώπου.

6. Ο άνθρωπος ως δημιουργός

«Γενηθήτω Φως!» Η Δημιουργία του Σύμπαντος και του Ανθρώπου (Γέν. 1,1 – 2,3)

Στην αρχή ο Θεός δημιούργησε τον ουρανό και τη γη. […] Τότε είπε ο Θεός «Να γίνει φως»· κι έγινε φως. […] Κι ονόμασε ο Θεός το στερέωμα «ουρανό». Τότε είπε ο Θεός: «Να συναχθούν σε έναν τόπο τα νερά που είναι κάτω από τον ουρανό, και να φανεί η στεριά». […] Μετά είπε ο Θεός: «Να πρασινίσει η γη». […] Τότε είπε ο Θεός: «Να γίνουν φωτεινά σώματα στο στερέωμα του ουρανού, για να χωρίζουν την ημέρα από τη νύχτα» […] Τότε είπε ο Θεός: «Να γεμίσουν τα νερά με ζωντανές υπάρξεις πλήθος, και να πετάνε πτηνά πάνω από τη γη προς το στερέωμα του ουρανού». […] Τότε είπε ο Θεός: «Να βγάλει η γη κάθε είδος ζωντανού οργανισμού: Όλα τα είδη των ζώων, των ερπετών και των θηρίων». […] Μετά είπε ο Θεός: «Ας φτιάξουμε τον άνθρωπο σύμφωνα με την εικόνα τη δική μας και την ομοίωση». […] «κατ’ εικόνα Θεού» τον δημιούργησε, τους δημιούργησε άντρα και γυναίκα. Τους ευλόγησε και τους είπε: «Να  κάνετε πολλά παιδιά, ώστε να πολλαπλασιαστείτε, να γεμίσετε τη γη και να κυριαρχήσετε σ’ αυτήν».

 H συμβολική κατανόηση της βιβλικής γλώσσας Τα όσα περιγράφονται στα κείμενα της Βίβλου δεν αποτελούν ένα είδος δημοσιογραφικού ρεπορτάζ. Και επειδή χρειάζεται να επισημάνουμε το γεγονός αυτό, χρησιμοποιούμε για τα πρώτα 11 κεφάλαια της Παλαιάς Διαθήκης τον όρο «Πρωτοϊστορία». Αυτό μας κάνει να σκεφτούμε τα ακόλουθα: Η Βίβλος χρησιμοποιεί γλώσσα ποιητική. Τι σημαίνει αυτό; Η ποιητική και συμβολική γλώσσα δεν είναι κυριολεκτική, όπως εκείνη των μαθματικών και της φυσικής αλλά είναι μεταφορική. Π.χ. η έκφραση «Ήλιος της Δικαιοσύνης» είναι μία ποιητική και συμβολική έκφραση. Δεν υπάρχει στην πραγματικότητα  ήλιος που να έχει ως ιδιότητα τη δικαιοσύνη. Ωστόσο, η έκφραση αυτή θέλει με αυτόν τον τρόπο να εκφράσει κάτι άλλο, κάτι που δεν είναι ορατό στα μάτια μας, αλλά μπορούμε να το γευτούμε με τον νου και την καρδιά μας. Η γλώσσα, που χρησιμοποιεί η Βίβλος για να περι γράψει τη Δημιουργία και τα τελικά Έσχατα είναι ποιητική και συμβολική. Προσοχή όμως στο σημείο αυτό! Τα όσα αποτυπώνονται στα κείμενα δεν είναι «παραμύθια»! Ούτε, επίσης, είναι αυτό που έγινε κάποτε «μια φορά κι έναν καιρό». Απεναντίας, στις βιβλικές διηγήσεις μέσω της ποιητικής και συμβολικής γλώσσας περιγράφεται αυτό που πραγματοποιείται συνέχεια στη ζωή όλων των ανθρώπων και ιδιαίτερα μέσα στα βάθη της καρδιάς τους! Ο μύθος δηλ. είναι η περιγραφή μιας αλήθειας, η οποία ισχύει για όλους τους ανθρώπους και αναφέρεται σε αναζητήσεις, αγωνίες, προσδοκίες, ελπίδες αλλά και εμπειρίες, που είναι κοινές στον άνθρωπο κάθε εποχής. Και η περιγραφή αυτής της αλήθειας, αυτού του μύθου, γίνεται με τη βοήθεια της ποιητικής και συμβολικής γλώσσας. 

Η βιβλική διήγηση για τη Δημιουργία του κόσμου, εκφράζει και αυτή σπουδαίες αλήθειες με γλώσσα μυθική - ποιητική: Μας λέει πως πραγματικά πρέπει να είναι τούτος ο κόσμος, τούτος ο άνθρωπος, και πως οφείλει να συμπεριφέρεται απέναντι στον Θεό, στους συνανθρώπους του, στην κτίση, και τέλος, τον ίδιο του τον εαυτό.

 Σύγχρονες μορφές των θετικών επιστημών στοχάζονται για τη Δημιουργία του κόσμου: Werner Heisenberg, Steven Hawking 

Διακεκριμένοι ερευνητές από τον χώρο των θετικών επιστημών εξέφρασαν τις απόψεις τους για τη Δημιουργία του κόσμου, καθώς και για την ύπαρξη (ή μη ύπαρξη) ενός Δημιουργού Θεού. Κατά τον Γερμανό φυσικό Werner Heisenberg (1901-1976) «η γλώσσα της Αγίας Γραφής καθιστά δυνατή μία κατανόηση για την αισθητή συνάφεια του κόσμου πίσω από τα φαινόμενα. Χωρίς αυτήν δε θα ήταν δυνατό να έχουμε ηθική και κάποια κλίμακα αξιών. […] Αυτή η γλώσσα είναι στενά συγγενής περισσότερο με τη γλώσσα της ποίησης παρά με τη γλώσσα της φυσικής επιστήμης, που αποζητά την ακρίβεια» (Βλ. H. Küng, Η Αρχή των Πάντων. Επιστήμη και Θρησκεία. Μτφρ.: Ε. Θεοδώρου. Αθήνα: Ουρανός 2009, 217). Ο Άγγλος φυσικός Stephen Hawking (1942-2018), ήλπιζε ότι, μέσω των ερευνών του σχετικά με τη γένεση του Σύμπαντος, θα αναπτύξει μία «Μεγάλη Ενοποιημένη Θεωρία» (GUT - Grand Unified Theory αντί GOD). Με βάση τη θεωρία αυτή ως μία Θεωρία των Πάντων (TOE - Theory of Everything), ο ίδιος ο κόσμος θα εξηγούσε τον εαυτό του και ο Θεός ως Δημιουργός δεν θα ήταν αναγκαίος. Με άλλα λόγια, ό,τι αφορά στη δημιουργία και λειτουργία του κόσμου, θα μπορούσε να αποδοθεί σε δυνάμεις και ιδιότητες που υπάρχουν μέσα στον ίδιον τον κόσμο· συνεπώς, δεν θα χρειαζόταν να αναζητηθεί μία δύναμη έξω από τον κόσμο ούτε και ένας Δημιουργός Θεός. Η εν λόγω θεωρία δεν έγινε απόλυτα κατανοητή μήτε και αποδεκτή από την επιστημονική κοινότητα.

 Έχει αξία για τον σύγχρονο άνθρωπο η διήγηση για τη Δημιουργία;  

Ανακαλύπτοντας τον Δημιουργό Θεό μέσα από το κείμενο της Γένεσης Οι βιβλικές διηγήσεις για τη Δημιουργία του κόσμου είναι γεμάτες από εικόνες και περιγραφές, οι οποίες βασίζονται στις γνώσεις που είχαν οι άνθρωποι της εποχής εκείνης, κατά την οποίαν συγγράφηκαν τα κείμενα αυτά. Ωστόσο, οι διηγήσεις αυτές απαντούν με απλά λόγια σε σπουδαία θεμελιώδη ερωτήματα που θέτουν οι άνθρωποι σε κάθε εποχή. Τέτοια ερωτήματα θέτει και ο σύγχρονος άνθρωπος, ο οποίος ζει στην εποχή της τέταρτης βιομηχανικής επανάστασης. 

Οι θετικές επιστήμες εξετάζουν τον τρόπο δημιουργίας του κόσμου και όχι τον Δημιουργό του, ούτε και το νόημα που έχει η ανθρώπινη ζωή. Στα ερωτήματα αυτά απαντά με τη δική της ποιητική και συμβολική γλώσσα η Αγία Γραφή. Ποια είναι τα ερωτήματα αυτά; • Ποια είναι η δημιουργική αρχή του κόσμου; Ο αγαθός Θεός, ο Οποίος είναι η πρωταρχική αιτία του παντός και του καθενός. Τα πάντα τα δημιούργησε από ιλιγγιώδη αγάπη και όχι ανάγκη.

 • Υφίσταται δεύτερος θεός (άστρο, ζώο ή άνθρωπος) κοντά στον Θεό; Όχι! Κανένας Θεός δεν υπάρχει εκτός του Θεού και Αυτός υπάρχει αιώνια. 

 • Υπάρχουν στον κόσμο δύο δυνάμεις, το καλό και το  κακό, που πολεμούν η μία την άλλη; Όχι! Υπάρχει μόνο το αγαθό, μόνο το καλό, μόνο ο Θεός. Αυτό το οποίο στα μάτια εμφανίζεται ως κακό, δεν είναι τίποτε άλλο παρά μία ασθένεια, μία αρρώστια και όχι μία άλλη δύναμη. 

• Υπάρχει ένα μέρος της ζωής μας που είναι κατώτερο και κάποιο άλλο που είναι ανώτερο; Δηλ. το πνεύμα του ανθρώπου είναι ανώτερο και σπουδαιότερο στα μάτια του Θεού από την ύλη; Με κανένα τρόπον! Ο κόσμος του καλού Δημιουργού Θεού και μαζί με αυτόν και η ύλη, και το ανθρώπινο σώμα και η ζωή των δύο φύλων είναι στο βάθος καλά - όμορφα: Καί εἶδεν ὁ Θεός πάντα, ὅσα ἐποίησε, καί ἰδού καλά λίαν (Γέν. 1, 31)

• Ποιος είναι ο σκοπός της Δημιουργίας; Ο μεγάλος σκοπός της Δημιουργίας είναι ο άνθρωπος όχι απομονωμένος από τον συνάνθρωπό του, από την κτίση και από τον Θεό, αλλά σε κοινωνία – συνομιλία μαζί τους. Ο άνθρωπος πλάστηκε για να είναι ον που κοινωνεί με τους άλλους και τον Δημιουργό του. Ουσιαστικά ο σκοπός και το μοντέλο της Δημιουργίας φανερώθηκε με τον Θεάνθρωπο που εκούσια σαρκώθηκε, σταυρώθηκε και αναστήθηκε για να γευθούμε χαρά ανώτερη από τον Παράδεισο. «Για την Εκκλησία ο ιδανικός κόσμος δεν βρίσκεται στο παρελθόν αλλά στο μέλλον, και δεν είναι άλλος κόσμος παράλληλος προς τον δικό μας, αλλά ο ένας και μοναδικός κόσμος – κτίσμα του Θεού, όταν θα έχει ανακαινισθεί» (Θ. Παπαθανασίου, «Η Πτώση». Διάβαση 3 (1998) 5-10 

 Πηγή: Σωτήριος Δεσπότης, Νικόλαος Παύλου, Αθανάσιος Στογιαννίδης,Α´ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ,Θέματα από την Αγία Γραφή,  σελ: 15-20

Γιατί ο Θεός έφτιαξε τον κόσμο;

Κατ’ αρχάς ας ανατρέξουμε στις βασικές αρχές. Για ποιό λόγο επέλεξε ο Θεός να φτιάξει τον κόσμο; Αυτό είναι ένα ερώτημα στο οποίο δεν υπάρχει απάντηση κι όμως δεν μπορούμε να μην το θέσουμε. Έναν πιθανό τρόπο να απαντήσουμε σ’ αυτό το αναπάντητο ερώτημα βρίσκουμε στον άγιο Μάξιμο τον Ομολογητή, όταν στα «Κεφάλαια περί Αγάπης» μιλά για το θέμα αυτό με όρους αμοιβαίας χαράς:

«Ο Θεός, πλήρης πέραν πάσης πληρότητος, δημιούργησε τα πλάσματά του, όχι επειδή Εκείνος χρειαζόταν κάτι, αλλά προκειμένου εκείνα τα ίδια να μπορέσουν να μετάσχουν στην Ύπαρξή Του αναλόγως προς τις ικανότητές τους· Εκείνος δε ο ίδιος να χαρεί με τα έργα του βλέποντάς τα ευτυχισμένα».

Αυτό το οποίο εκφράζει εδώ ο Μάξιμος μιλώντας για αμοιβαία χαρά, ισχύει εξίσου και για την αμοιβαία αγάπη. «Ο Θεός αγάπη εστί», λέει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης (Α΄Ιω.4,8). Αυτή η θεία αγάπη δεν είναι εγωκεντρική αλλά αμοιβαία, αγάπη που μοιράζεται ανάμεσα στους μετόχους της. Ο Θεός δεν είναι απλώς μια Μονάδα, αυτάρκης, απομονωμένη, που αγαπά μόνο τον εαυτό της. Ο Θεός είναι Τριάδα: Πατήρ, Υιός και Άγιο Πνεύμα. Τα τρία πρόσωπα αγαπούν το ένα το άλλο, είναι ενωμένα το ένα με το άλλο σε μια διαρκή κίνηση αμοιβαίας περιχώρησης. Ο Θεός δεν είναι απλώς προσωπικός, είναι διαπροσωπικός, δεν είναι απλώς ενότητα, είναι ένωση. Μια από τις χαρακτηριστικές λέξεις που χρησιμοποιούν οι Καππαδόκες για να περιγράψουν την Τριάδα είναι ο όρος “κοινωνία”.

Εάν, λοιπόν, ο Θεός ως Αγία Τριάδα αποτελεί με τον τρόπο αυτό ένα μυστήριο αγάπης που μοιράζεται, τότε η επιλογή Δημιουργίας του Κόσμου είναι απόλυτα σύμφωνη με τη φύση του Θεού, καθώς η Δημιουργία επιτρέπει και σε άλλους -εκτός Εκείνου- να μοιραστούν την κίνηση της Τριαδικής αγάπης. Χρησιμοποιώντας τις λέξεις «η επιλογή είναι απόλυτα σύμφωνη με τη φύση του Θεού» δεν εννοώ ότι ο Θεός ήταν κατά κανένα τρόπο «υποχρεωμένος» να δημιουργήσει τον κόσμο. Αντίθετα, τίποτα μέσα ή έξω από τον Θεό δεν τον υποχρέωσε να προβεί σε μια τέτοια κίνηση. Έδρασε σε απόλυτη ελευθερία. Ο Θεός είναι απαραίτητος για τον κόσμο, αλλά ο κόσμος δεν είναι απαραίτητος για τον Θεό. Σύμφωνα με τη φράση του Ρώσου θεολόγου, πατρός Γεωργίου Φλωρόφσκυ:

«Ο κόσμος υπάρχει. Αλλά η ύπαρξή του οριοθετείται χρονικά. Κι αυτό σημαίνει πως ο κόσμος θα μπορούσε και να μην έχει υπάρξει. Δεν υπάρχει απολύτως καμία ανάγκη για την ύπαρξη του κόσμου… Το μόνο θεμέλιο του κόσμου είναι η ελευθερία του Θεού, η ελευθερία της Αγάπης».

 Κι όμως, αν κι ο Θεός δημιουργεί σε απόλυτη και τέλεια ελευθερία και παρά το ότι ο κόσμος είναι κατ’ αυτή την έννοια έκφραση της ελεύθερης βούλησής Του, ταυτόχρονα, ο Θεός κατά τη Δημιουργία αποκαλύπτει την αληθινή Του φύση ως Αγάπη. Για να χρησιμοποιήσω την έκφραση του αγίου Διονυσίου του Αρεοπαγίτου, «ο θείος έρως είναι εκστατικός». Ο Αρεοπαγίτης χρησιμοποιεί εδώ την έκφραση “έκσταση” κυριολεκτικά, με την έννοια του “να βρίσκεται κανείς έξω από τον εαυτό του”. Ο Θεός δημιούργησε τον κόσμο, διότι η αγάπη Του είναι «εκχυλίζουσα και διαχεόμενη». Χωρίς αυτή την κατακλυσμική αγάπη ο κόσμος δεν θα είχε υπάρξει ποτέ. Αντί να μιλάμε για Δημιουργία ex nihilo(εκ του μηδενός), δεν θα ήταν καλύτερο να μιλάμε για Δημιουργία ex amore (εξ αγάπης);

Αν δούμε τη Δημιουργία με αυτόν τον τρόπο, ως έκφραση αμοιβαίας χαράς και αμοιβαίας αγάπης, τότε σίγουρα η όποια θεϊστική αντίληψη περί Δημιουργίας, που θεωρεί το σύμπαν ως τεχνούργημα και τον θείο Δημιουργό ως αρχιτέκτονα ή μηχανικό, δεν μπορεί να μας ικανοποιήσει. Δεν μπορούμε να δεχτούμε μια εικόνα του σύμπαντος ως ένα ρολόι που ο κοσμικός ωρολογοποιός δημιουργεί, κουρδίζει και στη συνέχεια το αφήνει μόνο του να χτυπά. Αυτό είναι σίγουρα λάθος. Σύμφωνα με την προσέγγιση του αγίου Μαξίμου και του αγίου Διονυσίου του Αρεοπαγίτη, η Δημιουργία δεν είναι μία πράξη στην οποία ο Θεός δρα εξωτερικά (εκ των έξω), αλλά μια πράξη μέσω της οποίας ο Δημιουργός εκφράζεται εσωτερικά (εκ των έσω). Ο Θεός δεν είναι μόνο έξω απ’ όλα αλλά και μέσα σε όλα. Οι πρώτες μας εικόνες, όταν περιγράφουμε τη σχέση του Θεού με τον κόσμο, δεν θα έπρεπε να είναι εικόνες Εκείνου που δίνει μορφή, μεταβάλλει ή οργανώνει: θα έπρεπε μάλλον να σκεφτόμαστε τον Θεό ως ουσία που κατοικεί εντός και είναι πανταχού και αενάως παρών. Όταν λέμε ότι ο Θεός είναι Δημιουργός του σύμπαντος, αυτό που εννοούμε είναι ότι ο Θεός είναι «πανταχού παρών και τα πάντα πληρών», για να επικαλεστώ τη φράση που χρησιμοποιείται στην ορθόδοξη λατρεία και αναφέρεται τόσο στον Χριστό όσο και στο Άγιο Πνεύμα.

Στενά συνδεδεμένο με αυτό τον προβληματισμό είναι και ένα άλλο θέμα που θα ήθελα να θίξω. Η Δημιουργία θα πρέπει να ερμηνεύεται όχι ως γεγονός που συνέβη άπαξ δια παντός στο παρελθόν, αλλά ως συνεχιζόμενη σχέση στο παρόν. Ο κόσμος υπάρχει διότι ο Θεός τον αγαπά, όχι γιατί τον αγάπησε κάποτε στο απώτατο παρελθόν, στην αρχή, αλλά γιατί Τον αγαπά εδώ και τώρα, αύτη τη στιγμή, όπως και κάθε στιγμή. Δεν θα πρέπει να μιλάμε σε χρόνο αόριστο για τη Δημιουργία αλλά σε ενεστώτα. Δεν θα πρέπει να λέμε ότι «ο Θεός δημιούργησε τον κόσμο μια φορά κι έναν καιρό, στα παλιά χρόνια», αλλά ότι «ο Θεός δημιουργεί τον κόσμο, με εμένα κι εσένα μέσα του, αυτή τη στιγμή και πάντα». Εάν ο θείος Δημιουργός δεν χρησιμοποιούσε τη δημιουργική Του βούληση, κάθε κλάσμα του δευτερολέπτου, το σύμπαν θα χανόταν πάραυτα στο έρεβος της ανυπαρξίας. Με τα λόγια του αγίου Φιλάρετου Μόσχας, «όλα τα πλάσματα ισορροπούν πάνω στον δημιουργικό λόγο του Θεού, σαν να ήταν μια γέφυρα από διαμάντια. Πάνω τους στέργει η θεία απεραντοσύνη και κάτω η δική τους μηδαμινότητα». Αυτός ο δημιουργικός λόγος του Θεού, που αποτελεί τη «γέφυρα από διαμάντια» του αγίου Φιλάρετου, είναι ένας λόγος που δεν εκφέρεται μια και μοναδική φορά, αλλά διαρκώς· ένας λόγος που ειπώθηκε χθες, σήμερα και θα επαναλαμβάνεται πάντα μέχρι τη συντέλεια του κόσμου (Ματθ. 28, 20).

Ως κτίση του Θεού, ο κόσμος είναι εγγενώς καλός: «Ο Θεός είδε τα δημιουργήματα Του και ήταν όλα πάρα πολύ καλά»(Γεν.1,31). Είναι όμως ταυτόχρονα και ο κόσμος της Πτώσης. Ένας κόσμος σπασμένος, συντετριμμένος· κατεστραμμένος και παραμορφωμένος από την αμαρτία· την αρχέγονη αμαρτία των προγόνων μας, αλλά και από τις προσωπικές αμαρτίες του καθενός από εμάς. Όπως λέει ο απόστολος Παύλος, ολόκληρη η κτίση είναι «υποταγμένη στη φθορά» και «κραυγάζει από πόνο» περιμένοντας την ώρα που θα μετάσχει στην ελευθερία(Ρωμ. 8,20-22). Κι όμως η πτώση δεν είναι ολική. Η κτιστή φύση, ακόμη και στην πτωτική της κατάσταση, εξακολουθεί να απηχεί τη μυσταγωγική παρουσία του Θεού. Αν και η ομορφιά της είναι ατελής, ο κόσμος παραμένει όμορφος. Μπορούμε πράγματι να πούμε αυτό που λέγεται καθημερινά στον Εσπερινό, «θαυμαστά τα έργα σου Κύριε».

Ο ανώνυμος συγγραφέας του ρωσικού κλασικού κειμένου του 19^ου  αιώνα, με τίτλο Οι περιπέτειες ενός Προσκυνητή, τονίζει εμφαντικά την εγγενή καλοσύνη και ομορφιά του κόσμου. Καθώς, περιπατούσε μέσα στα ατέλειωτα δάση με την προσευχή του Ιησού στα χείλη, ο προσκυνητής ένιωσε την καρδιά του να πλημμυρίζει από αγάπη για όλους τους ανθρώπους και όχι μόνο γι’ αυτούς αλλά και για ολόκληρη την κτίση: «Όταν… είχα προσευχηθεί με όλη μου την καρδιά, τα πάντα γύρω μου έμοιαζαν υπέροχα και θαυμαστά. Τα δέντρα, το χορτάρι, τα πουλιά, η γη, ο αέρας, το φως, έμοιαζαν να μου λένε πως…όλη η κτίση προσευχόταν στον Θεό δοξολογώντας τον. Έτσι έγινε και μπόρεσα να καταλάβω αυτό που η Φιλοκαλία ονομάζει γνώση της ομιλίας όλων των πλασμάτων». Η εμπειρία του εκείνη τη δεδομένη στιγμή, δεν ήταν παραίσθηση αλλά αυθεντική επίγνωση της πραγματικής φύσης του κτιστού κόσμου.

(Μητροπ. Καλλίστου Γουέαρ, «Αρχή ημέρας», εκδ. Ιερόν Προσκύνημα Αγ. Γεωργίου του εν Ιωαννίνοις, Ιωάννινα 2007, σ. 13-19).

Πηγή 

 

Το βιβλίο της δημιουργίας του κόσμου

Ψηφιακό βιβλίο - παρουσίαση με θέμα τη δημιουργία του κόσμου από τον Θεό, όπως περιγράφεται στη Γένεση και αποδίδεται στη χριστιανική τέχνη. Στόχοι του μαθησιακού αντικειμένου είναι η εξοικείωση των μαθητών με το κείμενο της Βίβλου, η μελέτη της εικονογραφίας της παράστασης και η διαπίστωση ότι η χριστιανική τέχνη απεικόνιζε κάθε φορά το αντίστοιχο απόσπασμα της Αγίας Γραφής, λειτουργώντας ως «βιβλίο των αγραμμάτων». Πιο συγκεκριμένα, το ψηφιακό βιβλίο περιλαμβάνει αποσπάσματα από τη Γένεση (πρωτότυπο κείμενο και νεοελληνική απόδοση), καθώς και εικόνες από ψηφιδωτά και εικονογραφημένα χειρόγραφα, που χρονολογούνται από τον 12ο έως και τον 13ο αιώνα. Για κάθε εικόνα, μάλιστα, δίνονται σύντομες πληροφορίες με μορφή επεξήγησης.

Μύθος και ιστορική αφήγηση στην Αγία Γραφή

 ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΟΣ: 

Η δημιουργία του κόσμου και του ανθρώπου (Γεν 1, 1 – 2, 4) Η εμφάνιση της ζωής Πριν από μερικά δισεκατομμύρια χρόνια, η επιφανειακή μορφή του πλανήτη μας δεν θύμιζε, ασφαλώς, σε τίποτα τη σημερινή εικόνα. Είναι πιθανόν ότι η ατμόσφαιρά του απετελείτο από υδρογόνο, αμμωνία, μεθάνιο, υδρατμούς και άλλα αέρια. οπωσδήποτε, όμως, όχι οξυγόνο, που είναι χημικά πολύ δραστικό και θα σχημάτιζε γρήγορα σύνθετες ενώσεις. Τη σημερινή του παρουσία στην ατμόσφαιρα, το οξυγόνο την οφείλει στη συνεχή του ανακύκλωση μέσω των φυτών. Τότε, βέβαια, φυτά δεν υπήρχαν. Βράχοι και νερό κάλυπταν την επιφάνεια της Γης. Μορφές, ωστόσο, ενέργειας, ουσιώδεις για τη χημική και βιολογική εξέλιξη, πρέπει να ήταν παρούσες σε αφθονία: Ηλεκτρικές εκκενώσεις στην ατμόσφαιρα και υπεριώδης ακτινοβολία, που λόγω της απουσίας οξυγόνου έφθανε ανεμπόδιστη από τον Ήλιο. Ασφαλώς, είναι δύσκολο να φαντασθεί κανείς ότι σ’ αυτόν τον ταραγμένο πλανήτη –που χαρακτηρίζεται από έντονη ηφαιστειακή δράση, μεγάλες γεωλογικές μεταβολές, και περιβάλλεται από ατμόσφαιρα δηλητηριωδών αερίων– είναι εφικτό η ζωή να κάνει το πρώτο της βήμα. […] Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο δρόμος από αυτές τις χημικές ενώσεις ως το κύτταρο –τη βασική μονάδα της ζωής– είναι μακρύς και δαιδαλώδης. Διότι το κύτταρο αποτελεί μιαν αξιοθαύμαστη σύνθεση ενός δισεκατομμυρίου μορίων, διατεταγμένων σε πολύπλοκες δομές. Μόνο στο ανθρώπινο σώμα υπάρχουν 200 περίπου ποικιλίες κυττάρων, η κάθε ποικιλία έχοντας μια ειδική λειτουργία και αποστολή να επιτελέσει. […] Η σημερινή εικόνα του κύκλου της ζωής αρχίζει να αναδύεται. Οι ζωικοί οργανισμοί εκτρέφονται με οργανικές ύλες και τις καίνε με τη βοήθεια του οξυγόνου. ενώ τα φυτά αναπτύσσονται και διαβιούν με τη βοήθεια του ηλιακού φωτός, απελευθερώνοντας συνεχώς οξυγόνο. Όσο γνωρίζουμε, πάντως, ο παλαιότερος πολυκύτταρος οργανισμός πρέπει να ήταν κάποιο είδος μέδουσας, που έκανε την εμφάνισή του πριν από 700 εκατομμύρια χρόνια. Τα πρώτα είδη ιχθύων εμφανίσθηκαν πολύ αργότερα, πριν από 500 περίπου εκατομμύρια χρόνια. Είναι αξιοσημείωτο ότι, για πολύ μεγάλο διάστημα της ηλικίας της Γης, η παρουσία της ζωής περιορίζεται σε υδάτινους χώρους, σε λίμνες και ωκεανούς. […] 

Γραμματικάκης, Γ., Η κόμη της Βερενίκης. Πανεπιστημιακές εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο, 151998, σελ. 92, 93, 97-98, 99, 102-104.

  Η συμβολική γλώσσα της Παλαιάς Διαθήκης
 […] Από τα παραπάνω προκύπτει σαφώς ότι η πρόσληψη μυθολογικών στοιχείων, που εξυπηρετούν τη διατύπωση των βιβλικών αληθειών, δεν σημαίνει και πρόσληψη της μυθολογικής 
σκέψης. Η ουσία του μύθου βρίσκεται στη θεώρηση των θεών ως μέρους του κόσμου τού
του. Ο τονισμός όμως της υπερβατικότητας του Θεού στη Βίβλο αποκλείει οποιοδήποτε 
συσχετισμό της με τα μυθολογικά κείμενα. Είναι αυτονόητο ότι συχνά η βιβλική γλώσσα 
είναι έντονα επηρεασμένη από τους μύθους της περιοχής, εφόσον οι βιβλικοί συγγραφείς 
αντλούν υλικό από τις αφηγήσεις του πνευματικού τους περιβάλλοντος, ιδιαίτερα όταν οι αφηγήσεις αυτές αναφέρονται σε θέματα όπως η δημιουργία, η προέλευση του κακού, η σχέση του ανθρώπου με το Θεό κ.λπ., που απασχολούν και τους ίδιους. Παρ’ όλα αυτά, κατά πραγματικά αξιοθαύμαστο τρόπο, ο μύθος χρησιμοποιείται πάντοτε ως γλωσσική επένδυση, προκειμένου να διακηρυχθεί αφηγηματικά η αλήθεια για τον ένα και μοναδικό Θεό, ο οποίος δημιούργησε τον κόσμο τέλειο, έπλασε τον άνθρωπο κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωσή του, επεμβαίνει σωτηριολογικά στην ιστορία κ.λπ. Μέσα από τις αφηγήσεις των ένδεκα πρώτων κεφαλαίων της Γενέσεως προβάλλει με τον πιο παραστατικό τρόπο η πτωτική πο ρεία του ανθρώπου που χαρακτηρίζεται από μια αλυσιδωτή διάσπαση των σχέσεων, ως συνέπεια της διάσπασης των σχέσεων με τον Θεό. 

Κωνσταντίνου, Μ., Χίλια χρόνια και μία μέρα. Η συμβολική γλώσσα των αφηγηματικών κειμένων της Π.Δ., Σύναξη, 67, 1999, σελ. 110-111.

 

Αντιλήψεις για τη δημιουργία και την προέλευση του κόσμου στις θρησκείες

Ενούμα Ελίς (βαβυλωνιακό έπος της δημιουργίας)
Όταν ψηλά οι ουρανοί δεν είχαν ονομαστεί, όταν κάτω η γη δεν είχε όνομα... γεννήθηκαν οι θεοί...
Τότε συγκρούστηκαν η Τιαμάτ και ο Μαρδούκ, ο σοφότερος από τους θεούς, επιτέθηκαν ο ένας
στον άλλο και άρχισαν να μάχονται... Ο Μαρδούκ την έκοψε στα δύο, όπως ένα κοχύλι. Το μισό το
διαμόρφωσε σε ουράνιο θόλο... Τοποθέτησε το κεφάλι της σε έναν τόπο και σχημάτισε ένα βου-
νό... Από τα μάτια της έκανε να πηγάσουν ο Ευφράτης και ο Τίγρης...
Οι θεοί όμως είχαν παράπονα. «Τώρα» έλεγαν στον Μαρδούκ «είμαστε τσακισμένοι από τη
δουλειά, μα από κύριοι γίναμε δούλοι και κανείς δε μας υπηρετεί». Ο Μαρδούκ συμφώνησε πως
τα παράπονά τους ήταν δίκαια και είπε: «Θα πλάσω ένα πλάσμα μικρό που δε θα είναι επικίν-
δυνο, γιατί θα είναι υπερβολικά αδύναμο. Θα το βαφτίσω άνθρωπο και θα του αναθέσω να σας
δουλεύει. Θα το εγκαταστήσω στη γη και θα είναι ανίκανο να ανεβεί στον ουρανό, ανίκανο να
βυθιστεί στα νερά. Για μεγαλύτερη ασφάλεια θα του δώσω το θάνατο. Για λίγο καιρό θα μπορεί να
δουλεύει για σας και ύστερα, όταν με την ηλικία θα αποκτήσει ίσως αρκετή σοφία, θα χάνεται...».
Ο Μαρδούκ έκοψε το κεφάλι του Έα και από το πτώμα του σκάρωσε ένα πλάσμα μικρό, που όλοι
οι θεοί το βρήκαν γελοίο μα πολύ κατάλληλο για τη δουλειά που επρόκειτο να του αναθέσουν.
Έτσι γεννήθηκε η ράτσα των Ανθρώπων.
Γριζοπούλου Ο. & Καζλάρη Π., Παλαιά Διαθήκη: Η προϊστορία του Χριστιανισμού Θρησκευτικά Α΄ Γυμνασί-
ου, Παιδαγωγικό Ινστιτούτο – ΟΕΔΒ, Αθήνα, 2003, σελ. 133, 138.
Η ισλαμική διδασκαλία για τη δημιουργία
«Ο Αλλάχ είναι που αρχίζει (την πορεία) της δημιουργίας, έπειτα την επαναλαμβάνει, κι έπειτα σ’
Αυτόν όλοι θα επιστρέψετε».
Κοράνι, ελ-Ρουμ (οι Ρωμιοί): 30:11.
«Ο Αλλάχ είναι ο πρωτουργός των ουρανών και της γης. Όταν αποφασίσει για κάτι, λέει σ’ αυτό:
“Γενηθήτω” και γίνεται».
Κοράνι, ελ-Μπάκαρα (η αγελάδα): 2:117.
[20]
«Δε τους έδειξα [στον Σατανά και τους απογόνους του, Σ.τ.Επιμ.] τη δημιουργία των Ουρανών και
της γης, (και δεν τους έδειξα) ούτε (ακόμα) πώς τους δημιούργησα, και δεν επρόκειτο να πάρω για
βοηθούς αυτούς που παρασύρουν τους ανθρώπους στην πλάνη».
Κοράνι, ελ κεχφ (η σπηλιά): 18:51.
«Μήπως δεν βλέπουν οι άπιστοι ότι οι ουρανοί και η γη ήταν (και τα δύο μαζί) ενωμένα (σαν μία
μονάδα της Δημιουργίας), έπειτα τα σχίσαμε σε δυο μέρη; και κάναμε από το νερό κάθε ζωντανό
πράγμα. Μήπως –και τότε– δεν θα πιστέψουν;»
Κοράνι, ελ ενμπιγιά (οι Προφήτες): 21:30.
«Να πεις: “Μα αρνηθήκατε (και λατρεύετε άλλες θεότητες) απ’ Εκείνον που έπλασε τη γη σε δύο
Ημέρες; Και τις κάνετε (τις θεότητες) όμοιες με Αυτόν; Αυτός είναι ο Κύριος του Σύμπαντος Κό-
σμου. Κι έκανε σε αυτήν (τοποθέτησε πάνω στη γη) ακίνητα βουνά κι ευλόγησε με άφθονα αγαθά
τη γη, και ρύθμισε σ’ αυτή ώστε να παρέχει τροφές –κανονικά–, σύμφωνα με (τις ανάγκες) όσων
αναζητούν (τη συντήρηση), (κι όλα αυτά) σε τέσσερις ημέρες. Έπειτα εγκαταστάθηκε στα ουράνια
(έστρεψε την προσοχή Του στον ουρανό) που ήταν (σαν) καπνός – (ένα σύννεφο από ατμό). Και
είπε σ' αυτόν και στη γη: “Να έρχεστε μαζί –εκούσια ή ακούσια–.” Είπαν: “Ερχόμαστε σ’ εκούσια
υπακοή”. Κι έτσι κανόνισε τα επτά στερεώματα (ουρανούς) σε δύο Ημέρες, και όρισε για κάθε ου-
ρανό την αποστολή του. Και στόλισε τον ουρανό του (γήινου) κόσμου με φωτεινούς δαυλούς, και
(τους εφοδίασε) με φύλακες. Τέτοια είναι η τάξη που εθέσπισε ο Παντοδύναμος, ο Πάνσοφος».
Κοράνι, Φούσσιλετ (Ερμηνευόμενο καλά): 41:9-12.
Ελληνική μυθολογία (Ησίοδος, Θεογονία)
Στην αρχή υπήρχε μόνο το Χάος. Πυκνό σκοτάδι σκέπαζε τα πάντα, ώσπου από το χάος γεννήθηκε
η Γη κι από τη Γη τα βουνά, η θάλασσα και μετά ο Ουρανός με τον ήλιο, το φεγγάρι και τ' αστέρια.
Τότε ο Ουρανός και η Γη ενώθηκαν και γέννησαν τους Τιτάνες.
Μα ο Ουρανός φοβόταν πως κάποιο από τα παιδιά του θα έπαιρνε το θρόνο του. Γι’ αυτό τα
έκλεισε όλα στα βάθη της Γης. Όμως ο γιος του, ο Κρόνος, ο πιο δυνατός απ’ τους Τιτάνες, τον
νίκησε κι έγινε αυτός όλου του κόσμου αρχηγός. Παντρεύτηκε τη Ρέα και γέννησαν τρεις θεές και
τρεις θεούς: την Ήρα, την Εστία και τη Δήμητρα, τον Πλούτωνα, τον Ποσειδώνα και τον Δία.
Μα κι ο Κρόνος φοβόταν πως κάποιο απ’ τα παιδιά του θα έπαιρνε τον θρόνο του. Γι’ αυτό,
όταν γεννιόνταν, τα κατάπινε. Απελπισμένη η Ρέα πήγε και γέννησε το έκτο της παιδί, τον Δία, σε
μια σπηλιά, σ’ ένα βουνό της Κρήτης. Έκρυψε το παιδί εκεί. Το φρόντιζαν οι Νύμφες κι έπινε το
γάλα μιας κατσίκας, της Αμάλθειας. Στον Κρόνο έδωσε να καταπιεί μια φασκιωμένη πέτρα.
Όταν ο Δίας μεγάλωσε, πάλεψε με τον Κρόνο και τον ανάγκασε να βγάλει τα πέντε αδέρφια του
που είχε καταπιεί. Άρχισε τότε ένας πόλεμος. Από τη μια οι Τιτάνες κι από την άλλη οι θεοί. Δέκα
χρόνια κράτησε η Τιτανομαχία. Νίκησαν οι θεοί και τους Τιτάνες τούς έριξαν στα Τάρταρα. Μετά
οι θεοί πάλεψαν με τους Γίγαντες. Η Γιγαντομαχία κράτησε πολύ καιρό. Νίκησαν όμως και πάλι οι
θεοί. Έτσι ο Δίας έγινε κυρίαρχος όλου του κόσμου. Παντρεύτηκε την Ήρα και μαζί με τα παιδιά
του και τ’ αδέρφια του εγκαταστάθηκε στον Όλυμπο.
Μαϊστρέλης, Σ., Καλύβη, Ε. & Μιχαήλ, Μ., Ιστορία Γ΄Δημοτικού: Από τη Μυθολογία στην Ιστορία, Ινστιτούτο
Εκπαιδευτικής Πολιτικής - ΙΤΥΕ «Διόφαντος», Αθήνα, χ.χ., σελ. 8.

Η δημιουργία του κόσμου (συλλογή εικόνων)

Συλλογή δώδεκα εικόνων με θέμα τη δημιουργία του κόσμου από τον Θεό και την απόδοση της σκηνής στη χριστιανική τέχνη. Στόχοι του μαθησιακού αντικειμένου είναι η εξάσκηση των μαθητών στην παρατήρηση εποπτικού υλικού και κυρίως η εξοικείωσή τους με την εικονογραφία της παράστασης τόσο στη δυτική όσο και στην ανατολική τέχνη. Απώτερος στόχος είναι να προβούν οι μαθητές σε δημιουργικές συγκρίσεις μεταξύ των εικόνων, προκειμένου να εντοπίσουν τα κοινά στοιχεία που τις χαρακτηρίζουν. Πιο συγκεκριμένα, η συλλογή περιλαμβάνει τοιχογραφίες, οροφογραφίες, ψηφιδωτά, πίνακες ζωγραφικής, χαρακτικά, ακουαρέλες και εικονογραφημένα χειρόγραφα, που χρονολογούνται από τον 12ο έως και τον 20ό αιώνα. Για κάθε εικόνα, μάλιστα, δίνονται σύντομες πληροφορίες με μορφή επεξήγησης, καθώς και σχετικός υπερσύνδεσμος.

Μια σύντομη ιστορία της Ύπαρξης

Το δώρο του θανάτου

Ο Θεός ικανοποιημένος από τα δημιουργήματά Του, αποφάσισε να κάνει ένα τελευταίο δώρο σε αυτά...
Να τους δώσει το δώρο του θανάτου κι έτσι να μπορούν κάποια στιγμή να είναι κοντά του...
Στην αρχή έδωσε τον θάνατο στα μεγαλοπρεπή βουνά... όταν όμως πέθανε το πρώτο, τα υπόλοιπα άρχισαν να θρηνούν τόσο δυνατά που σειόταν όλη η γη και τίποτα πάνω της δεν μπορούσε να στεριώσει...
Πήρε το δώρο του θανάτου απ τα βουνά και το έδωσε στα ποτάμια.... όταν όμως πέθανε το πρώτο ποτάμι, ο θρήνος των υπολοίπων ήταν τόσο δυνατός που η βουή που έκαναν δεν μπορούσε με τίποτα να είναι ανεκτή σε κανένα πλάσμα...
Το έδωσε λοιπόν στην συνέχεια στις λίμνες και στις θαλασσες... όμως όταν πέθανε η πρώτη λίμνη, οι υπόλοιπες στέρεψαν και οι θάλασσες ξεχύλισαν...
Τον έδωσε στα σύννεφα, αλλά μετά τα υπόλοιπα κλαιγαν συνεχώς και η βροχή κόντεψε να πλυμηρίσει τα πάντα...
Το δοκίμασε σε όλα τα δημιουργήματα του και στο τέλος έφτασε στον άνθρωπο...
Όταν πέθανε ο πρώτος άνθρωπος, ο Θεός είδε ότι ο άνθρωπος κλαίει βουβά αλλά αντέχει... συνεχίζει και ζει και ... είδε ότι κάποια στιγμή ο άνθρωπος ξαναχαμογελάει...
Ικανοποιημένος από αυτήν την αναπάντεχη εξέλιξη... είδε ότι ο άνθρωπος αξίζει αυτό το μεγάλο δώρο του θανάτου και του το έδωσε για πάντα... για να μπορεί κάποια στιγμή να είναι δίπλα στον δημιουργό του

Πηγή:  http://www.agioritikovima.gr

Ένα ταξίδι....στη δημιουργία του κόσμου...

α) Στη Βίβλο

 β) Η Κινέζικη άποψη             

        

 γ)Η Αιγυπτιακή

   

δ)Η Ινδουϊστική

     

        

  ε)Η δημιουργία στους Ίνκας    

  στ)Στους Μαορί  

 

    ζ)Στους Κέλτες

  

 η) Στους αρχαίους Έλληνες

 

Η δημιουργία του κόσμου

Η διήγηση της δημιουργίας του κόσμου, από το βιβλίο της Α Γυμνασίου. 

(Από το βιβλίο της Γενέσεως, το πρώτο βιβλίο της Παλαιάς Διαθήκης)

 

  

                           

Μελετώντας τις διηγήσεις της Γενέσεως, δεν ξεχνάμε:

Οι συγγραφείς αυτών των κειμένων τότε:

• Έγραφαν τα κείμενά τους βασιζόμενοι, όπως είναι φυσικό, στις γνώσεις και στα δεδομένα εκείνου του καιρού.
• Εκφράζονταν όσο καλύτερα μπορούσαν χρησιμοποιώντας σύμβολα και εικόνες, τη σημασία των οποίων μπορούσαν εύκολα να καταλαβαίνουν οι σύγχρονοί τους άνθρωποι.
• Μετέδιδαν στους ανθρώπους αλήθειες για τον κόσμο και τη ζωή, που πήγαζαν από την πίστη τους στο Θεό και τη σχέση που είχαν μαζί του, δηλαδή αλήθειες θεολογικές.

Εμείς στο μάθημα των Θρησκευτικών σήμερα:

• Δεν ψάχνουμε σ' αυτά επιστημονικές απαντήσεις για το πώς δημιουργήθηκε και εξελίχθηκε το σύμπαν.Αυτές θα μας τις δώσει η σύγχρονη επιστήμη μέσα από άλλα μαθήματα (Βιολογία, Γεωγραφία, Χημεία κ.ά.).
• Προσπαθούμε να αναγνωρίζουμε τα σημεία όπου οι συγγραφείς χρησιμοποιούν σύμβολα και εικόνες• ο στόχος μας είναι να αντιληφθούμε τι σήμαιναν για τους ανθρώπους εκείνης της εποχής.
• Η βασική μας επιδίωξη κάνοντας όλα τα παραπάνω είναι να συναισθανθούμε τη σημασία που μπορεί να έχουν για τους σημερινούς ανθρώπους οι θεολογικές απαντήσεις των κειμένων γύρω από το ποιος και για ποιον λόγο δημιούργησε τη ζωή.

Αλήθεια....πώς δημιουργήθηκε ο κόσμος σύμφωνα με τους Βαβυλώνιους;

Όταν ψηλά οι ουρανοί δεν είχαν ονομαστεί, όταν κάτω η γη δεν είχε όνομα ... γεννήθηκαν οι θεοί... Τότε συγκρούστηκαν η Τιαμάτ και ο Μαρδούκ, ο σοφότερος από τους θεούς, επιτέθηκαν ο ένας στον άλλο και άρχισαν να μάχονται... Ο Μαρδούκ την έκοψε στα δύο, όπως ένα κοχύλι. Το μισό το διαμόρφωσε σε ουράνιο, θόλο... Τοποθέτησε το κεφάλι της σε έναν τόπο και σχημάτισε ένα βουνό... Από τα μάτια της έκανε να πηγάσουν ο Ευφράτης και ο Τίγρης...

Ενούμα Ελίς
(βαβυλωνιακό έπος της δημιουργίας)

 

εδώ κάνε ένα ταξίδι στη δημιουργία του κόσμου μέσα από βιντεάκια!!!!

 

Η δημιουργία του ανθρώπου

 Η διήγηση της Γενέσεως                                                      

Η βαβυλωνιακή διήγηση για τη δημιουργία του ανθρώπου:

Οι θεοί όμως είχαν παράπονα. «Τώρα» έλεγαν στον Μαρδούκ «είμαστε τσακισμένοι από τη δουλειά, μα από κύριοι γίναμε δούλοι και κανείς δε μας υπηρετεί». Ο Μαρδούκ συμφώνησε πως τα παράπονα τους ήταν δίκαια και είπε: «Θα πλάσω ένα πλάσμα μικρό που δε θα είναι επικίνδυνο, γιατί θα είναι υπερβολικά αδύναμο. Θα το βαφτίσω άνθρωπο και θα του αναθέσω να σας δουλεύει. Θα το εγκαταστήσω στη γη και θα είναι ανίκανο να ανεβεί στον ουρανό, ανίκανο να βυθιστεί στα νερά. Για μεγαλύτερη ασφάλεια θα του δώσω το θάνατο. Για λίγο καιρό θα μπορεί να δουλεύει για σας και ύστερα, όταν με την ηλικία θα αποκτήσει ίσως αρκετή σοφία, θα χάνεται... Ο Μαρδούκ έκοψε το κεφάλι του Έα και από το πτώμα του σκάρωσε ένα πλάσμα μικρό, που όλοι οι θεοί το βρήκαν γελοίο μα πολύ κατάλληλο για τη δουλειά που επρόκειτο να του αναθέσουν. Έτσι γεννήθηκε η ράτσα των Ανθρώπων.

Ενούμα Ελίς (βαβυλωνιακό έπος της δημιουργίας)

Ο Θεός δημιουργεί τον άνθρωπο σύμφωνα με την εικόνα Του και με προορισμό να μοιάσει στον δημιουργό του. Τον πλάθει από χώμα και του δίνει πνοή ζωής. Φυτεύει έναν κήπο στην Εδέμ προς την Ανατολή και βάζει τον άνθρωπο να κατοικεί σε αυτόν και να τον φροντίζει.

Του προσφέρει όλη την πλάση. Του ζητά να δώσει όνομα σε όλα τα ζώα (άγρια και ήμερα) και σε όλα τα φυτά που υπάρχουν στον κόσμο, είτε στην ξηρά είτε στη θάλασσα..

Πρόκειται όμως για μια κυριαρχία που έχει πολλές ευθύνες για την πορεία του κόσμου.

Σε απόλυτη αντίθεση με τους μύθους της Μεσοποταμίας και της  Αιγύπτου, όπου ο άνθρωπος δημιουργείται για να υπηρετεί τους Θεούς, εδώ η περιγραφή της σχέσης του με το Θεό γίνεται με όρους που θυμίζουν τη σχέση πατέρα-γιού.

Ο Θεός, για να μην είναι ο Αδάμ μόνος, αποφάσισε να του χαρίσει σύντροφο. Έτσι παίρνει ένα κομμάτι από τα πλευρά του και δημιουργεί τη γυναίκα.Ο Θεός τους ευλογεί και τους λέει να κάνουν απογόνους.

Ο Αδάμ , μόλις βλέπει την Εύα, αναγνωρίζει σε αυτην τον ίδιο του τον εαυτό λέγοντας πως είναι: "οστό από τα οστά του και σάρκα από τη σάρκα του". Τα λόγια αυτά του Αδάμ υποδηλώνουν πως αισθάνεσαι πως ολοκληρώνεται μέσω της Εύας και πως οι δυο τους γίνονται ένα σώμα.

Για το λόγο αυτό , οι άνθρωποι θα εγκαταλείψουν ακόμη και τους γονείς τους, όταν έρθει η ώρα, ώστε να ενωθούν με τις ευλογίες του Κυρίου.

Από τη δίγηση της δημιουργίας της γυναίκας πρέπει να κατανοήσουμε πως άντρας και γυναίκα αποτελούν ένα σώμα και έχουν κοινή προέλευση.

Άρα είναι ισότιμοι. Δεν είναι ο ένας καλύτερος από τον άλλο γιατί απλά δυο όμοια πράγματα δε συγκρίνονται.

Ο Θεός δημιούργησε το ανδρόγυνο ώστε οι άνθρωποι να συμβιώνουν αρμονικά, να συμπληρώνουν ο ένας τον άλλο, να δημιουργούν τη ζωή ( όπως οι ίδιοι δέχτηκαν πνοή ζωής) και να αγαπάν ο ένας τον άλλον όπως ο Θεός αγαπάει αυτούς αλλά και ολόκληρη την πλάση.

Διαβάζοντας τα κείμενα της Γενέσεως, καταλαβαίνουμε πως ο άνθρωπος είναι το μόνο πλάσμα που πλάστηκε σύμφωνα με την εικόνα του Θεού. Με τη λέξη "εικόνα" εννοούμε όχι την εξωτερική εμφάνιση αλλά τα θεϊκά χαρίσματα που κρύβονται μέσα σε κάθε άνθρωπο.Τα χαρίσματα αυτά ο καθένας μπορεί να τα αναπτύξει για να ομοιάσει στο δημιουργό του.

Τη δυνατότητα της ομοίωσης με το Θεό, μπορεί να την κερδίσει ο άνθρωπος αν αναγνωρίσει τα χαρίσματά του, αν συναισθανθεί τις ευθύνες του για τον κόσμο, αν καταφέρει να ζήσει μια δημιουργική ζωή βασισμένη στην αγάπη του προς τον συνάνθρωπό του , όσο και προς το Θεό του.

Επιμέλεια: Αθανασίου Ελένη

Η δημιουργία του ανθρώπου

Είπε ο Θεός: «Ας δημιουργήσουμε τον άνθρωπο σύμφωνα με την εικόνα τη δική μας κι έτσι που να μπορεί να μας μοιάσει · κι ας εξουσιάζει τα ψάρια της θάλασσας, τα πτηνά του ουρανού, τα ζώα και γενικά όλη τη γη και τα ερπετά που σέρνονται πάνω σ' αυτήν»... Τότε ο Κύριος ο Θεός έπλασε τον άνθρωπο από το χώμα της γης και φύσηξε στο πρόσωπό του πνοή ζωής. Έτσι έγινε ο άνθρωπος ζωντανό πλάσμα. Ύστερα ο Κύριος ο Θεός φύτεψε έναν κήπο στην Εδέμ προς την ανατολή... Πήρε, λοιπόν, ο Κύριος ο Θεός τον άνθρωπο και τον έβαλε μέσα στον κήπο της Εδέμ για να τον καλλιεργεί και να τον προσέχει.

Ο Κύριος έφερε όλα τα ζώα του αγρού και τα πτηνά του ουρανού μπροστά στον άνθρωπο, για να δει πώς θα τα ονομάσει. Και ό,τι όνομα έδινε ο άνθρωπος σε κάθε ζωντανή ύπαρξη, αυτό ήταν και το όνο-μά της. Έδωσε ονόματα σε όλα τα ζώα, στα πτηνά του ουρανού και στα άγρια θηρία.

Ο Κύριος ο Θεός είπε: «Δεν είναι καλό να είναι ο άνθρωπος μόνος. Θα του φτιάξω έναν σύντροφο όμοιονμ' αυτόν»... Τότε ο Κύριος ο Θεός τον έριξε σε βαθύ ύπνο κι αποκοιμήθηκε. Μετά πήρε μια πλευρά του και στη θέση της έβαλε σάρκα. Με την πλευρά που πήρε από τον Αδάμ ο Κύριος ο Θεός έκανε τη γυναίκα και την έφερε στον Αδάμ. Τότε ο Αδάμ είπε: «Αυτό είναι οστό από τα οστά μου και σάρκα από τη σάρκα μου»... Γι' αυτόν το λόγο θα εγκαταλείπει ο άνθρωπος τον πατέρα του και τη μητέρα του και θα ενώνεται με τη γυναίκα του. Και θα γίνονται οι δυο τους ένα σώμα.

Ο Θεός τους ευλόγησε και τους είπε: «Να κάνετε πολλά παιδιά ... να γεμίσετε τη γη και να κυριαρχήσετε σ' αυτήν. Να εξουσιάσετε τα ψάρια της θάλασσας, τα πτηνά του ουρανού και κάθε ζώο που κινείται πάνω στη γη... Να! ... σας δίνω όλα τα φυτά, καθώς και όλα τα δέντρα.».

Σύμφωνα με τη διήγηση της Γενέσεως είμαστε τα μόνα πλάσματα που δημιουργηθήκαμε ως εικόνα του Θεού. Μόνο εμείς δηλαδή μπορούμε να συνειδητοποιούμε τη σημασία της ζωής: Να αναγνωρίζουμε ότι μας χαρίστηκε για να την κάνουμε ολοένα και καλύτερη, να τη μοιραζόμαστε με τους συνανθρώπους μας και με τα άλλα ζωντανά πλάσματα , να συναισθανόμαστε την ομορφιά της, να επιλέγουμε ελεύθερα ποιους δρόμους θα ακολουθήσουμε ,να καταλαβαίνουμε ότι ο πραγματικός προορισμός του ανθρώπου είναι να σχετιστεί με το Θεό και να του μοιάσει όσο γίνεται περισσότερο.

Πώς μπορεί όμως ο άνθρωπος να μοιάσει στο δημιουργό Θεό; 

Πώς να ζει στον κόσμο χωρίς να τον καταστρέφει; 

Πού να βρίσκει χαρά;

 Με ποιο τρόπο να χρησιμοποιεί ό,τι του χάρισε ο Θεός;

 Πώς θα καταφέρει να ζήσει κι ο ίδιος μια δημιουργική ζωή; Πώς να δημιουργεί όμορφες σχέσεις γεμάτες δικαιοσύνη και αληθινή αγάπη;

 Πώς μπορεί να έχει μια ζωντανή σχέση με το Θεό;

Σήμερα, καθώς όλα αλλάζουν πολύ γρήγορα γύρω μας κι ένα πλήθος από πληροφορίες μας κυκλώνουν, συχνά μπερδευόμαστε. Δεν αναγνωρίζουμε τα χαρίσματά μας, τα προσπερνάμε και δεν ξέρουμε τι να κάνουμε μ' αυτά. Δε συνειδητοποιούμε τις ευθύνες μας για τον κόσμο και δεν παίρνουμε τις καλύτερες αποφάσεις. Όμως, ας κοιτάξουμε γύρω μας. Οι άνθρωποι είναι δημιουργοί, ακόμη και χωρίς να το συνειδητοποιούν:

• γεωργοί, εργάτες, τεχνικοί καλλιεργούν και δαμάζουν τα υλικά της φύσης
• καλλιτέχνες προσπαθούν να συλλάβουν το νόημα της ζωής και να εκφράσουν την ομορφιά της με εικόνες, στίχους, νότες...
• δάσκαλοι, γιατροί, νοσοκόμοι προσπαθούν να φωτίσουν, να γιατρέψουν, να διευκολύνουν τη ζωή των γύρω τους
• ανάπηροι συνάνθρωποί μας χρησιμοποιούν θαυμαστά τα χαρίσματά τους
• γονείς δίνουν ζωή και φροντίδα στα παιδιά τους
• παρά τις δυσκολίες της ζωής, οι άνθρωποι δε σταματούν να σχετίζονται και να προσφέρουν αγάπη!

Συνειδητοποιώντας όλα τα παραπάνω δε γίνεται να μη νιώθουμε ευγνωμοσύνη για το Θεό, που μας χάρισε ένα τέτοιο ακριβό δώρο και να τον ευχαριστούμε. Όσοι είναι χριστιανοί γνωρίζουν ότι αυτό που κάνουν όταν μαζεύονται για να λατρεύσουν το Θεό το ονομάζουν Θεία Ευχαριστία. Σ' αυτή τη σύναξη προσεύχονται για όλη την κτίση, προσφέρουν στο Θεό ως δώρα ψωμί και κρασί, εύχονται η ζωή και ο κόσμος όλος να είναι πάντοτε στα χέρια του και τον ευχαριστούν αναγνωρίζοντας όσα τους χαρίζει.

Κλείνοντας ας δούμε πως περιγράφει το βαβυλωνιακό έπος Ενούμα Ελίς τη δημιουργία του ανθρώπου

Οι θεοί όμως είχαν παράπονα. «Τώρα» έλεγαν στον Μαρδούκ «είμαστε τσακισμένοι από τη δουλειά, μα από κύριοι γίναμε δούλοι και κανείς δε μας υπηρετεί». Ο Μαρδούκ συμφώνησε πως τα παράπονα τους ήταν δίκαια και είπε: «Θα πλάσω ένα πλάσμα μικρό που δε θα είναι επικίνδυνο, γιατί θα είναι υπερβολικά αδύναμο. Θα το βαφτίσω άνθρωπο και θα του αναθέσω να σας δουλεύει. Θα το εγκαταστήσω στη γη και θα είναι ανίκανο να ανεβεί στον ουρανό, ανίκανο να βυθιστεί στα νερά. Για μεγαλύτερη ασφάλεια θα του δώσω το θάνατο. Για λίγο καιρό θα μπορεί να δουλεύει για σας και ύστερα, όταν με την ηλικία θα αποκτήσει ίσως αρκετή σοφία, θα χάνεται... Ο Μαρδούκ έκοψε το κεφάλι του Έα και από το πτώμα του σκάρωσε ένα πλάσμα μικρό, που όλοι οι θεοί το βρήκαν γελοίο μα πολύ κατάλληλο για τη δουλειά που επρόκειτο να του αναθέσουν. Έτσι γεννήθηκε η ράτσα των Ανθρώπων.

Ενούμα Ελίς (βαβυλωνιακό έπος της δημιουργίας)

Αποσπάσματα από το ηλεκτρονικό βιβλίο της Α Γυμνασίου

Και ο Θεός έπλασε τη μητέρα

Ο Θεός κάλεσε τον πιο αγαπημένο Του άγγελο και του παρουσίασε ένα πρότυπο μητέρας. Στον άγγελο δεν άρεσε αυτό που είδε.
- Εργαστήκατε πολύ, Κύριε, δεν ξέρετε πλέον τι κάνετε, είπε ο άγγελος. Κοιτάξτε! Φιλί ειδικό, που θεραπεύει όλες τις αρρώστιες, έξι ζευγάρια χέρια για να μαγειρεύει, να πλένει, να σιδερώνει, να φροντίζει, να ελέγχει, να καθαρίζει. Δε θα δουλέψει!
- Το πρόβλημα δεν είναι τα χέρια, αντέτεινε ο Θεός. Είναι τα τρία ζευγάρια μάτια που χρειάστηκε να βάλω: ένα, για να βλέπει το παιδί της πίσω από κλειστές πόρτες και να το προστατεύει από ανοιχτά παράθυρα, ένα άλλο, για να το κοιτάζει με αυστηρότητα, όταν πρέπει να του μάθει κάτι ουσιώδες και το τρίτο, για να του δείχνει διαρκώς τρυφερότητα και αγάπη, όση δουλειά κι αν έχει εκείνη!
Ο άγγελος εξέτασε το πρότυπο της μητέρας πιο προσεκτικά.
- Κι αυτό τι είναι;
- Ένας μηχανισμός αυτοθεραπείας. Δε θα έχει χρόνο να αρρωσταίνει, θα πρέπει να ασχολείται με το σύζυγό της, με τα παιδιά, με το σπίτι.
- Νομίζω ότι πρέπει να ξεκουραστείτε λίγο, Κύριε, είπε ο άγγελος. Και να επιστρέψετε στο κλασικό πρότυπο με τα δύο χέρια, τα δύο μάτια, κ.λπ.
Ο Θεός συμφώνησε με τον άγγελο. Αφού ξεκουράστηκε, μεταμόρφωσε τη μητέρα σε κανονική γυναίκα. Εξομολογήθηκε όμως στον άγγελο:
- Χρειάστηκε να της δώσω μια τόσο δυνατή θέληση, ώστε να νομίζει ότι θα έχει έξι χέρια, τρία ζευγάρια μάτια και ικανότητα αυτοθεραπείας. Αλλιώς, δε θα καταφέρει να εκπληρώσει το καθήκον της.
Ο άγγελος την εξέτασε από κοντά. Κατά τη γνώμη του, αυτή τη φορά ο Θεός είχε επιτύχει. Ξαφνικά όμως πρόσεξε ένα λάθος:
- Αδειάζει. Αναρωτιέμαι, Κύριε, μήπως βάλατε ξανά υπερβολικά πολλά πράγματα σε αυτό το πρότυπο μητέρας.
- Δεν αδειάζει. Αυτό ονομάζεται δάκρυ.
- Και σε τι χρησιμεύει;
- Για να δείχνει χαρά, λύπη, απογοήτευση, πόνο, θυμό, ενθουσιασμό.
- Κύριε, είστε μεγαλοφυΐα! αναφώνησε ο άγγελος. Ακριβώς αυτό ήταν που έλειπε, για να συμπληρωθεί το πρότυπο.
Ο Θεός πρόσθεσε με ύφος μελαγχολικό:
- Δεν το έβαλα εγώ. Όταν συναρμολόγησα όλα τα μέρη, το δάκρυ εμφανίστηκε από μόνο του.
Ο άγγελος συγχάρηκε πάλι τον Παντοδύναμο κι έτσι δημιουργήθηκαν οι μητέρες.

Πάουλο Κοέλο 

Ποιήσωμεν άνθρωπον....

Σύμφωνα  με τη Γένεση, ο άνθρωπος πλάστηκε "κατ΄ εικόνα" Θεού με την προοπτική να μείνει αθάνατος.

 "Διότι, αφού έπλασες, Θεέ, τον άνθρωπο και αφού έλαβες χώμα από τη γη και τον τίμησες δίνοντάς του την εικόνα σου, τον τοποθέτησες στον παράδεισο της ευτυχίας, του υποσχέθηκες αθανασία ζωής και απόλαυση αιωνίων αγαθών, εφόσον θα τηρούσε τις εντολές σου."
 (Λειτουργία Μ. Βασιλείου, Ευχή της Αναφοράς)

Τι θυμόμαστε από τη διήγηση της δημιουργίας;

• Το κατ' εικόνα εκφράζει το λογικό και την ελεύθερη βούληση
• Το καθ' ομοίωσιν σημαίνει τη δυνατότητα της θέωσης

Ποιός είναι ο σκοπός της δημιουργίας του ανθρώπου σύμφωνα με τη χριστιανική διδασκαλία ;

• Η δυνατότητα επικοινωνίας του ανθρώπου με το συνάνθρωπό του 
• Η δυνατότητα επικοινωνίας του ανθρώπου με το Θεό μόνο μέσω του συνανθρώπου του κατά το σχήμα άνθρωπος ==>συνάνθρωπος==>Θεός . Έχουμε ξαναπεί πώς σύμφωνα με τη χριστιανική διδασκαλία ο άνθρωπος μπορεί να φτάσει το Θεό μόνο μέσω της έμπρακτης αγάπης προς το συνάνθρωπο.)

Ο άνθρωπος μετέχει και στον υλικό και στον πνευματικό κόσμο
(χώμα = υλικός κόσμος )
(πνοή ζωής = πνευματικός κόσμος)

Η δοξολογία του Θεού στη λατρεία

• Με τους ύμνους ο άνθρωπος βιώνει το σύνδεσμο της ψυχής του με το Θεό
• Μέσω της λατρείας ο άνθρωπος έχει τη δυνατότητα της ένωσης με το Θεό αφού η μετοχή στα μυστήρια οδηγεί τον άνθρωπο στην εμπειρία της ένωσης με το Θεό. 

1. Βάπτισμα / Χρίσμα : λαμβάνει τη "σφραγίδα του χριστιανού
2.  Θεία Ευχαριστία: ενώνεται με το Θεό
3.  Μετάνοια: δέχεται τη συγχώρεση των αμαρτιών
4.  Γάμος : ενώνεται με το άλλο φύλο

• ==>Με τα μυστήρια  ο Θεός εισέρχεται στη ζωή του πιστού χριστιανού και την εγκαινιάζει.

Βέβαια, η δοξολογία του Θεού μπορεί να πραγματοποιηθεί σε κάθε στιγμή της ανθρώπινης ζωής αν ο άνθρωπος νιώσει την ανάγκη να υμνήσει το Θεό.......

Επιμέλεια: Αθανασίου Ελένη

Πώς μπορεί να δημιουργηθεί κάτι από το τίποτα;

...Αυτό μπορούμε να το πούμε με δυο λόγια, παρ΄όλο που χρειάστηκε πολύ καιρό για να γίνει. Ακούγεται απλό, αλλά είναι πραγματικό μυστήριο. Πώς μπορεί να γεννηθεί κάτι από το τίποτα; Από τι προέκυψε η πρώτη σπίθα ζωής στη γη; Αφού καθετί νέο μπορεί να γεννηθεί μόνο από κάτι που ήδη προϋπάρχει.
Στη λεγόμενη Μεγάλη Έκρηξη τίποτα δεν εξερράγη, γιατί δεν υπήρχε καν ο χώρος για τον ήχο. Η Μεγάλη Έκρηξη δεν μπορεί να είναι ένα γεγονός , γιατί δεν υπήρχε ακόμη ο χρόνος. Δεν μπορεί να υπάρξει έτσι χρονική στιγμή της γένεσης του κόσμου. Η ίδια η Μεγάλη Έκρηξη έγινε πριν από το χρόνο. Εμείς, κοιτάζοντας πίσω στο παρελθόν, φτάνουμε μόνο μέχρι την απερίγραπτα σύντομη στιγμή μετά τη Μεγάλη Έκρηξη. Ένα κλάσμα του δευτερολέπτου μετά τη Μεγάλη Έκρηξη αρχίζουν να υπάρχουν ο χρόνος και ο χώρος. η ίδια η Μεγάλη Έκρηξη παραμένει ένα αίνιγμα. Στεκόμαστε έτσι το ίδιο αμήχανοι όπως στην αρχή και ρωτάμε: Από τι προέκυψε η Μεγάλη έκρηξη; Γιατί υπάρχει ο κόσμος;
Εδώ μια απάντηση μόνο μου μένει να δώσω. Δεν μπορώ να την αποδείξω, αλλά μπορώ να την πιστεύω βαθιά: στην αρχή δεν υπήρχε τίποτα. Στην αρχή υπήρχε μόνο ο Θεός. Γιατί ο ίδιος ο Θεός είναι η αρχή, αυτός που πάντα ήταν, πάντα είναι και πάντα θα είναι. Ο Θεός υπήρχε πριν από το χρόνο, το χώρο, πριν από όλα. Από το τίποτα ο Θεός έκανε να γεννηθεί κάτι θαυμαστό: το σύμπαν, τα αστέρια και οι πλανήτες, η γη και η ζωή επάνω σε αυτήν. Αυτό κράτησε πολύ καιρό. Αν το μετρούσαμε με τα ρολόγια μας θα ήταν δισεκατομμύρια χρόνια. Η Βίβλος σε  μια υπέροχη ιστορία της γράφει για μια αρχή που έγινε μέσα σε εφτά ημέρες, γράφει για τη δημιουργία του Θεού.
Και εγώ πιστεύω ότι εσύ κι εγώ υπάρχουμε επειδή το θέλει  ο Θεός, γιατί ο Θεός λέει "ναι" σε κάθε άνθρωπο στο δικό του και στο δικό μας κόσμο, γιατί η δημιουργία του Θεού συνεχίζεται κάθε μέρα και γιατί ο Θεός πορεύεται μαζί με εμας. Ο κόσμος δημιουργήθηκε για χάρη μου, λέει σε μια ιστορία, και αυτή  η φράση μου δίνει δύναμη. Αλλά στην ίδια ιστορία υπάρχει και η φράση: Είμαι χώμα και στάχτη. Αυτή η αλήθεια μου δείχνει τα όριά μου...

Ραϊνερ Ομπερτιτ, "Από που καταγόμαστε; Από που προέρχεται ο κόσμος;"

Η διήγηση της Παλαιάς Διαθήκης για τη δημιουργία και οι θετικές επιστήμες

π. Ιωάννης Ρωμανίδης*

Οι θεούμενοι, όσοι μετέχουν της φωτιστικής και θεοποιού ενέργειας του Θεού, όπως οι Πατριάρχες και Προφήτες της Παλαιάς Διαθήκης, προ του Μωυσέως, ο Προφήτης Μωυσής, αλλά και οι θεόπτες μετά τον Μωυσή, έχουν κοινή εμπειρία για το ότι ο Θεός επικοινωνεί με τον κόσμο με τις άκτιστες ενέργειές Του, και ότι ο κτιστός κόσμος προήλθε εκ του μη όντος, σε αντίθεση με τον άκτιστο Λόγο, που γεννήθηκε από τον Πατέρα προ πάντων των αιώνων. Αυτό είναι θέμα εμπειρίας και όχι στοχαστική και φανταστική διδασκαλία.

Όπως έχουμε τονίσει σε άλλη ενότητα, αυτή η αποκαλυπτική εμπειρία διατυπώνεται με κτιστά ρήματα και νοήματα, δηλαδή οι θεόπτες Προφήτες, Απόστολοι και Πατέρες χρησιμοποιούν τις αντιλήψεις των ανθρώπων της εποχής τους για να διατυπώσουν την εμπειρία τους. Η βασική διδασκαλία τους είναι ότι ο Θεός δημιούργησε τον κόσμο και Αυτός τον διευθύνει, αλλά η διατύπωση της εμπειρίας προέρχεται από τις γνώσεις της εποχής. Το πρώτο είναι θεολογικό, το δεύτερο επικοινωνιακό. Η κοσμολογία της Παλαιάς Διαθήκης, ως προς την έκφραση, την διατύπωση, είναι επηρεασμένη από την βαβυλωνιακή κοσμολογία της εποχής εκείνης. Αυτό τονίζεται, για να μη γίνη καμιά σύγχυση μεταξύ της θεοπτικής θεολογίας των αγίων και της επιστημονικής γλώσσας κάθε εποχής.

Υπάρχει κοσμολογία της Παλαιάς Διαθήκης. Όταν η Παλαιά Διαθήκη μιλάη για το στερέωμα, αυτή είναι βαβυλωνιακή κοσμολογία. Εκείνα τα χρόνια, οι λαοί της Μέσης Ανατολής βλέπανε να ανοίγουν ένα πηγάδι και να βρίσκουν νερό κάτω, βλέπανε από τον ουρανό να πέφτη βροχή και να γίνωνται κατακλυσμοί πολλές φορές. Και άμα διαβάσης τους Ψαλμούς προσεκτικά, βλέπετε ότι υπάρχουν αποθήκες επάνω στον ουρανό και ανοίγεις την πόρτα σαν τον ντουζ, δηλαδή, και πέφτει νερό.

Οπότε, φαντάστηκαν την δημιουργία ότι στην αρχή ο Θεός εδημιούργησε το στερέωμα, και υπήρχε η γη εν μέσω των υδάτων κλπ., και μετά ανήρτησε το στερέωμα, ώστε να βαστάση τα νερά από πάνω και έχουμε τη γη να βαστάη κάτω το νερό, δηλαδή, και εμείς είμαστε στην μέση και ζούμε μεταξύ των υδάτων. Αυτή είναι η κοσμολογία της Παλαιάς Διαθήκης. Τι σχέση έχει αυτό με την πραγματικότητα;

Αυτό το συναντάμε και στο θέμα της χρονολογίας της υπάρξεως του κόσμου.

Η κοσμολογία της Γενέσεως, συγκρινομένη με την βαβυλωνιακή κοσμολογία, παρουσιάζει καταπληκτικές ομοιότητες. Μετά, υπάρχει και χρονολογία περί δημιουργίας του κόσμου. Όταν κανείς πάρη την Παλαιά Διαθήκη και υπολογίση πότε ο κόσμος δημιουργήθηκε, πότε ο άνθρωπος εμφανίστηκε επί της γης, δεν μπορούμε ν’ αναπτύξουμε περισσότερο από περίπου 6.000-6.500 χρόνια.

Τώρα, γνωρίζουμε ότι το σύμπαν είναι πολύ παλαιότερο από 6.500 χρόνια, διότι μέχρι πριν από μερικούς μήνες βρέθηκε ένα καινούργιο (αστέρι) που είναι δεκαπέντε δισεκατομμύρια έτη φωτός μακριά από την γη. Εάν υπολογίση κανείς ότι ο ήλιος ο δικός μας είναι ενενήντα τέσσερα περίπου εκατομμύρια μίλια μακριά και παίρνει περίπου επτά min για να φτάση ένα φωτόνιο από τον ήλιο στην γη, ένα έτος φωτός πρέπει να υπολογισθή από το επτά sec με ένα χρόνο δηλαδή για να βγάλουμε ένα έτος φωτός. Δηλαδή αν ο ήλιος είναι εννενήντα τέσσερα εκατομμύρια μίλια μακριά, φανταστείτε τι είναι η απόσταση ενός έτους φωτός. Οπότε, αν βάλουμε δεκαπέντε δισεκατομμύρια έτη φωτός, και τα κομπιούτερ θα δυσκολευθούν να βγάλουν τέτοιους αριθμούς. Οπότε, ξέρουμε ότι ο κόσμος είναι τουλάχιστον δεκαπέντε δισεκατομμύρια έτη φωτός ηλικία.

Αυτό σημαίνει ότι η Αγία Γραφή έχει πέσει τελείως έξω στο θέμα της χρονολογήσεως του σύμπαντος. Και το άλλο παράξενο είναι, και δεν ξέρουμε τι υπάρχει πάρα πέρα, δηλαδή, είναι εκείνο που βρήκαν. Ένα χρόνο αργότερα μπορεί να βρούνε [κάτι] που θα είναι δισεκατομμύρια έτη φωτός κ.ο.κ. Τώρα, το πώς προέρχονται από αυτά τα ουράνια σώματα, δεν γνωρίζουμε καν αν υπάρχουν ακόμα. Διότι το φως που έρχεται τώρα, έχει ξεκινήσει πριν από δεκαπέντε δισεκατομμύρια έτη φωτός το ταξίδι για να φθάση στην γη δηλαδή. Οπότε, οι αποστάσεις που υπάρχουν σήμερα στην αστρονομία είναι καταπληκτικές.

Οπότε, η Αγία Γραφή φαίνεται εξ επόψεως επιστημονικής ένας νάνος από γνώσεις, που δεν μας φωτίζει τόσο πολύ επάνω στην σύνθεση του κόσμου του σύμπαντος.

Η σύγκρουση μεταξύ θεολογίας και επιστήμης, που έγινε στον Μεσαίωνα, ήταν αποτέλεσμα της άγνοιας ότι οι θεούμενοι-θεόπτες Προφήτες, Απόστολοι, Πατέρες δεν κάνουν επιστήμη, αλλά την αποκαλυπτική τους εμπειρία την εκφράζουν μέσα από τις επιστημονικές γνώσεις της εποχής τους.

Στον Μεσαίωνα οι Ευρωπαίοι είχαν γεωκεντρική αντίληψη περί του σύμπαντος: η γη το κέντρο του σύμπαντος και όλα περιστρέφονται γύρω από την γη. Έρχονται οι πρώτοι αστρονόμοι στην μοντέρνα εποχή και αποδεικνύουν με το τηλεσκόπιο, ο Γαλιλαίος συγκεκριμένα, ότι δεν περιστρέφεται ο ήλιος γύρω από την γη, αλλά η γη γύρω από τον ήλιο. Αυτό το απέδειξε με την παρατήρηση, δεν το απέδειξε με την φιλοσοφία. Οι παρατηρήσεις έγιναν με τα πρώτα τηλεσκόπια που έφτιαξε ο ίδιος. Ήταν πολύ απλή η παρατήρησή τους. Έβλεπε ότι, κάθε έξι μήνες, οι θέσεις των κηλίδων στον ήλιο ταξιδεύουν από την μία άκρη του ήλιου στην άλλη άκρη του ήλιου, κ.ο.κ.

Πάντως, προσέφερε τις θεωρίες του περί ηλίου και ηλιοκεντρισμού, αντιθέτως με τον γεωκεντρισμό. Δεν επείσθησαν τότε οι αρχές και εξουσίες, παρά το γεγονός ότι και δεσποτάδες κοίταζαν από το τηλεσκόπιό του και εξηγούσε τι σημαίνουν οι παρατηρήσεις του. Παρά ταύτα, κόντεψε να καή ως αιρετικός, διότι οι θεωρίες του θέταν θέμα αιρέσεως και ο ίδιος τις ανακάλεσε, για να δηλώση μετάνοια, για να αποφύγη την εκτέλεση κ.ο.κ.

Έκτοτε, δημιουργήθηκε η υποψία ότι γνωστά (πράγματα) στον φυσικό κόσμο δεν είναι όπως τα περιγράφανε οι θεολόγοι κ.ο.κ., αλλά αποδεικνύεται από προσεκτικότερη παρατήρηση, με τη βοήθεια οργάνων που είναι ικανός ο άνθρωπος να κατασκευάση, ότι αλλιώς είναι ο κόσμος και αλλιώς αυτός ο κόσμος περιγράφεται. Ξέρουμε ότι η γη είναι σφαιρική και όχι μια πλάκα. Ήταν μια γνώμη που υπήρχε στην Αλεξάνδρεια, αλλά είχε ξεχασθή.

Αυτό, κατ’ επέκταση, ισχύει και για την σύγχρονη επιστήμη.

Η κβαντομηχανική κατέστρεψε πλέον την έννοια της καθαρής μαθηματικής και φαίνεται σαφώς ότι δεν υπάρχει ούτε ένδειξη πλέον ότι υπάρχει κάτι αμετάβλητο μέσα στον κόσμο. Είναι όλα εν συνεχεί κινήσει και δεν μπορεί κανείς να προδιαγράψη ακριβώς πώς θα λειτουργήση ένα ηλεκτρόνιο μέσα σε ένα ατομο. Το ηλεκτρόνιο δεν προκαθορίζεται πλέον, με την θεωρία του Max Plank (Μαξ Πλανκ). Είναι αποδεδειγμένο πλέον με πειράματα.

[…]

Από πλευράς θεολογίας, δεν μπορούμε να μιλάμε για την πίστη στον Θεό εξ επόψεως αρμονίας του σύμπαντος, αλλά εξ επόψεως της προσωπικής πνευματικής γνώσης.

Θυμάμαι μια φορά ήμουν στην Γενεύη και ήταν ένας δικός μας, της κβαντομηχανικής, ο οποίος με βρήκε στην εκκλησία και με κάλεσε στο σπίτι του μαζί και έναν καθηγητή της Ελλάδος, της αστρονομίας.

Και ήταν πολύ περίεργη η συζήτηση, διότι ο αστρονόμος, φαίνεται επηρεασμένος από τα νειάτα του στο κατηχητικό σχολείο, μιλούσε για την αρμονία του σύμπαντος. Και εγώ λέγω, δεν ξέρω πια αν μπορούμε να μιλήσουμε για αρμονία του σύμπαντος, έχουμε την μελανή οπή τώρα, έχομε μεγάλη αταξία στο σύμπαν και, μάλλον, η αρμονία στο σύμπαν είναι ίσως φαινομενική και ότι ο άνθρωπος κάνει κατάταξη της γνώσεώς του, και η κατάταξη δίνει όψη αρμονίας δηλαδή. Αλλά μπορεί κανείς να βρει πολλά στοιχεία στο σύμπαν που αποδεικνύουν κάποια δυσαρμονία. Δεν υπάρχει απόλυτη αρμονία. Υπάρχει κάτι που μοιάζει με αρμονία και υπάρχουν και πολλά άλλα στοιχεία που είναι ενδεικτικά έλλειψης αρμονίας. Οπότε, όπως τα παλαιότερα χρόνια αποδεικνύανε την ύπαρξη του Θεού με επιχειρήματα από την παλιά αστρονομία, δηλαδή, πριν από αυτόν τον αιώνα, τώρα μπορεί κανείς να αποδείξη ότι δεν υπάρχει Θεός.

Μετά είπα ότι και η κβαντομηχανική μάς λέει καθαρά σήμερα ότι δεν υπάρχει τίποτε το αμετάβλητο, διότι η ίδια η μαθηματική έχει αποδειχθή ότι είναι ένας υπολογισμός, οπότε λέμε περίπου κάτι. Κάθε μέτρηση είναι περίπου μέτρηση. Και μετράμε ή την ορμή, περίπου, ή την θέση, περίπου. Και το πιο ωραίο είναι ότι ο Αϊνστάιν, που νόμιζε ότι τα ηλεκτρόνια έχουν μια αμετάβλητη κίνηση μέσα στο άτομο, αποδεικνύεται τώρα ότι αυτά τα «κολοκύθια» πηδάνε τροχιά κλπ. Οπότε, δεν μπορεί κανείς να υπολογίση μαθηματικά, με ακρίβεια, την πορεία αυτών των πραγμάτων, αλλά υπολογίζει περίπου. Και με αυτό το «περίπου» γίνονται όλοι οι υπολογισμοί από τους σημερινούς φυσικούς κλπ.

Πάντως, δεν επηρεάζει την πίστη μας η εξέλιξη της επιστήμης που διερευνά το σύμπαν και βρίσκει νεώτερα ευρήματα, τα οποία δεν αναφέρονται στην Αγία Γραφή.

[…]

Οι θεόπτες Προφήτες, Απόστολοι, Πατέρες κατέγραφαν την πνευματική τους εμπειρία, για να οδηγήσουν τους μαθητές τους στην προσωπική γνώση του Δημιουργού του κόσμου, όχι για να τους μάθουν επιστημονικές γνώσεις για τον κόσμο. Αυτό είναι το ουσιώδες σημείο της Αγίας Γραφής.

Και δεν είναι σκοπός των θεοπνεύστων νοημάτων να αποκαλύψουν τίποτε περί της ουσίας των κτιστών, του σύμπαντος. Οπότε, ολόκληρο το θέμα περί θετικών επιστημών κ.ο.κ έχει σχέση με την θεολογία, αλλά η θεολογία δεν φωτίζει εκείνα τα άλλα θέματα.

Επομένως, ο σκοπός των νοημάτων της Αγίας Γραφής είναι καθαρά ασκητικός, όχι επιστημονικός. Να ανιχνεύσουμε, δηλαδή, από τα νοήματα από τι συντίθεται η ύλη και τα ουράνια σώματα και πώς λειτουργεί η δομή του σύμπαντος. Δεν είναι αυτός ο σκοπός αυτών των νοημάτων.

Ο σκοπός όμως των νοημάτων είναι, ότι εκτός από το να μας οδηγούν ασκητικά προς τον Θεό, μέσω της καθάρσεως, του φωτισμού να μας οδηγούν προς την θέωση. Εκτός από αυτόν τον σκοπό, τα νοήματα αυτά έχουν σκοπό να μας διασαφηνίσουν την σχέση μεταξύ του ακτίστου και του κτιστού, ώστε να γνωρίζουμε ότι το άκτιστο είναι εξ ουδενός, διότι ο Πατήρ είναι εξ ουδενός, ο Υιός είναι εκ του Πατρός, το Πνεύμα το Άγιον είναι εκ του Πατρός, ότι οι ενέργειες είναι από τον Πατέρα δι’ Υιού εν Αγίω Πνεύματι κλπ. Αυτά είναι τα άκτιστα κλπ. και η σχέση του κτιστού προς τα άκτιστα. Τα κτίσματα είναι εκ του μηδενός.

Οπότε, από την εμπειρία της θεώσεως οι Πατέρες γνωρίζουν περί της σχέσεως του κτιστού και του ακτίστου, όχι μόνο περί υπάρξεως ακτίστου και κτιστού, αλλά και την σχέση γνωρίζουν. Δεν σημαίνει όμως, ότι γνωρίζουν και μανθάνουν την ουσία του Θεού ούτε και την ουσία των κτιστών.

*Ο π. Ιωάννης Ρωμανίδης (1927-2001), ένας από τους μεγαλύτερους διδασκάλους της Ορθόδοξης θεολογίας στον αιώνα που μας πέρασε, δεν μας άφησε μεγάλο συγγραφικό έργο και δεν κατόρθωσε να ολοκληρώσει τη Δογματική του. Το έργο αυτό το ανέλαβε ο σεβασμιότατος μητροπολίτης Ναυπάκτου κ. Ιερόθεος, στη μητρόπολη του οποίου ήταν εγγεγραμμένος ο π. Ιωάννης στα τελευταία χρόνια της ζωής του. Ο κ. Ιερόθεος, μετά από μελέτη είκοσι χρόνων, επέλεξε αποσπάσματα από ομιλίες και παραδόσεις του π. Ιωάννη που απομαγνητοφώνησαν διάφοροι συνεργάτες του και συνέθεσε τη δίτομη «Εμπειρική δογματική της Ορθοδόξου Καθολικής Εκκλησίας κατά τις προφορικές παραδόσεις του π. Ιωάννου Ρωμανίδη», που εκδόθηκε το 2010 και το 2011 από την Ι. Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας). Από τον δεύτερο τόμο αυτού του έργου επιλέξαμε το πέμπτο υποκεφάλαιο του πρώτου κεφαλαίου του δεύτερου μέρους (σσ. 119-125, στο βιβλίο έχει τίτλο «Η καταγραφή της αποκαλυπτικής εμπειρίας») και το παρουσιάζουμε εδώ, παραλείποντας δυο τμήματα (τα επισημαίνουμε με […]), δύο παραγράφων το καθένα, που αναφέρονται σε μια συζήτηση μ’ έναν αγγλικανό επίσκοπο και μιαν άλλη μ’ έναν Άγγλο αστρονόμο, γιατί δεν προσθέτουν κάτι ιδιαίτερο στο θέμα όπως το πραγματεύεται ο π. Ιωάννης.

Επειδή ο π. Ιωάννης μεγάλωσε και σπούδασε στην Αμερική, έκανε κάποια λάθη στον χειρισμό της νεάς ελληνικής, κυρίως όταν πραγματευόταν μη θεολογικά θέματα, όπως φαίνεται και στα αποσπάσματα που παρατίθενται. Όμως, ο προφορικός λόγος του απομαγνητοφωνημένος, αν και έχει αρκετές επαναλήψεις, μας αποζημιώνει με τη ζωντάνια και την αμεσότητά του. Το υποκεφάλαιο που παραθέτουμε συντίθεται από πολλά αποσπάσματα ομιλιών τα οποία ξεχωρίζουμε με την εναλλαγή κανονικών και πλάγιων τυπογραφικών στοιχείων.

Ευχαριστίες στον Theo για το "υλικό" και την επιμέλεια.

πηγή: Αντίφωνο

Αναδημοσίευση:http://plibyos.blogspot.gr/2012/06/blog-post_27.html

Η δημιουργία του κόσμου και του ανθρώπου

Σύμφωνα με το πρώτο βιβλίο της Παλαιάς Διαθήκης, τη «Γένεση», η δημιουργία του κόσμου και του ανθρώπου έγινε σε έξι μέρες, οι οποίες, όπως λένε οι Πατέρες της Eκκλησίας, δεν πρέπει να λογίζονται ως 24ωρα, αλλά ως πολύ μεγάλα χρονικά διαστήματα. Να λοιπόν, τι αναφέρεται στα δύο πρώτα κεφάλαια του βιβλίου αυτού.

Στην αρχή ο Θεός δημιούργησε τον ουρανό και τη γη. Η γη όμως ήταν έρημη και ασχημάτιστη και παντού βασίλευε πυκνό σκοτάδι. Το Πνεύμα του Θεού περιφερόταν πάνω στην επιφάνεια των υδάτων.

Και είπε ο Θεός: «Να γίνει φως». Και έγινε φως. Και είδε ο Θεός ότι το φως ήταν καλό και το χώρισε από το σκοτάδι. Και ονόμασε το φως «Ημέρα» και το σκοτάδι το ονόμασε «Νύχτα». Και έγινε βράδυ και έγινε πρωί «Πρώτη ημέρα».

Μετά είπε ο Θεός: «Να γίνει το στερέωμα ανάμεσα στα νερά για να ξεχωρίζει νερά από νερά». Και έκαμε ο Θεός το στερέωμα και ξεχώρισε τα νερά που ήταν κάτω από το στερέωμα από εκείνα που ήταν πάνω από το στερέωμα. Και ονόμασε ο Θεός το στερέωμα «Ουρανό». Και έγινε βράδυ και έγινε πρωί «Δεύτερη ημέρα».

Τότε είπε ο Θεός: «Να συγκεντρωθούν τα νερά που βρίσκονται κάτω από τον Ουρανό σ’ ένα μέρος και να φανεί η στεριά». Έτσι κι έγινε. Και ονόμασε ο Θεός τη στεριά «Γη» και τα συγκεντρωμένα νερά «Θάλασσα». Και είδε ο Θεός ότι αυτό ήταν καλό. Τότε είπε ο Θεός: «Να πρασινίσει η γη. Να βλαστήσουν πάνω σ’ αυτήν χορτάρια που να βγάζουν σπόρους και καρποφόρα δέντρα που ανάλογα με το είδος τους να κάνουν καρπούς που να περιέχουν τους σπόρους τους». Έτσι κι έγινε. Και είδε ο Θεός ότι αυτό ήταν καλό. Και έγινε βράδυ και έγινε πρωί «Τρίτη ημέρα».

Τότε είπε ο Θεός: «Να γίνουν φωτεινά σώματα στον ουρανό για να χωρίζουν την ημέρα από τη νύχτα, για να είναι σημάδια για τις εποχές, τις ημέρες και τα έτη και για να φωτίζουν τη γη από το στερέωμα του ουρανού». Έτσι και έγινε. Δημιούργησε ο Θεός τα δυο μεγάλα φωτεινά σώματα, το μεγαλύτερο για να εξουσιάζει την ημέρα και το μικρότερο για να εξουσιάζει τη νύχτα. Δημιούργησε και τα άλλα αστέρια. Και είδε ο Θεός ότι αυτό ήταν καλό. Και έγινε βράδυ και έγινε πρωί «Τέταρτη ημέρα».

Και είπε ο Θεός: «Να γεμίσουν τα νερά με άφθονα ψάρια και πλήθος πουλιών να πετούν πάνω από τη γη προς το στερέωμα του ουρανού». Έτσι δημιούργησε ο Θεός τα μεγάλα κήτη και κάθε λογής ψάρια που κολυμπούν και γεμίζουν τα νερά. Επίσης δημιούργησε και όλα τα είδη των πτηνών. Και είδε ο Θεός ότι αυτό ήταν καλό. Τα ευλόγησε λοιπόν και είπε: «Να αυξάνεσθε και να πληθύνεσθε. Τα ψάρια ας γεμίσουν τις θάλασσες και τα πουλιά ας πληθαίνουν πάνω από τη γη». Και έγινε βράδυ και έγινε πρωί «Πέμπτη ημέρα».

Και είπε ο Θεός: «Να γεννήσει η γη διάφορα είδη ζώων, θηρία και ερπετά». Και έγινε έτσι. Και είδε ο Θεός ότι αυτό ήταν καλό.

Τότε είπε ο Θεός: «Ας φτιάξουμε τον άνθρωπο σύμφωνα με την εικόνα τη δική μας και την ομοίωση και ας εξουσιάζει αυτός στης θάλασσας τα ψάρια, στου ουρανού τα πτηνά, στα ζώα και γενικά σε όλη τη γη και στα ερπετά που σέρνονται πάνω σ’ αυτήν». Δημιούργησε λοιπόν ο Θεός τον άνθρωπο σύμφωνα με τη δική Του εικόνα. Τον έκανε όμοιο με τον εαυτό Του. ΄Έπλασε τον άντρα και τη γυναίκα. Τους ευλόγησε και τους είπε: «Να κάνετε πολλά παιδιά, ώστε να πολλαπλασιαστείτε, να γεμίσετε τη γη και να κυριαρχήσετε σ’ αυτήν. Να εξουσιάσετε στης θάλασσας τα ψάρια, στου ουρανού τα πτηνά και σε κάθε ζώο που κινείται πάνω στη γη». Είπε ακόμα ο Θεός: «Να, όλα τα φυτά πάνω στη γη που βγάζουν σπόρους σας τα δίνω καθώς και όλα τα δέντρα που έχουν καρπούς. Αυτά θα είναι η τροφή σας. Και όλα τα χλωρά χόρτα τα δίνω για τροφή στα ζώα της γης και τα πτηνά του ουρανού». Έτσι και έγινε.

Ο Θεός είδε τα δημιουργήματά Του και ήταν όλα πάρα πολύ καλά. Και έγινε βράδυ και έγινε πρωί «Έκτη ημέρα».

Έτσι ολοκληρώθηκε λοιπόν σταδιακά ο ουρανός και η γη και ό,τι υπάρχει σ’ αυτά. Μέχρι την έκτη ημέρα ο Θεός είχε τελειώσει το έργο Του και την έβδομη ημέρα σταμάτησε να δημιουργεί. Την έβδομη ημέρα την ευλόγησε και την καθαγίασε, γιατί αυτή την ημέρα ολοκλήρωσε τη δημιουργία Του και αναπαύθηκε.

Κάντε κλικ εδώ για να ακούσετε την αφήγηση του κειμένου.

Πηγή/Αναδημοσίευση: http://www.pemptousia.gr

Αναζητώντας τα μεγαλεία της Δημιουργίας / του Σεβ. Μητροπολίτου κ. Νικολάου

www.pemptousia.gr

Ζούμε σε έναν πανέμορφο κόσμο που το μυστικό της ζωής το σηκώνουν μικροσκοπικές οντότητες που λέγονται γονίδια. Είναι δυσδιάκριτα, δεν φαίνονται. Όμως αυτά προσδιορίζουν τη ζωή και τα ιδιώματά της. Αυτά χαρακτηρίζουν το κάθε πρόσωπο, καθορίζουν την ταυτότητα. Με ακρίβεια και λεπτομέρειες.

Κολυμπάμε μέσα σε έναν ωκεανό άπειρων σωματιδίων, που ταυτοποιούνται με ποικίλα και παράξενα ονόματα: Quarks, γκλουόνια, μποζόνια, λεπτόνια, βαρυόνια, νετρίνα, φωτόνια και πλήθος άλλων. Και που δεν φαίνονται. Όμως αυτά τα μικρά στηρίζουν το μεγαλείο αυτού του κόσμου. Αυτά κρύβουν το μυστήριό του. Όλα έχουν την αποστολή και τη σημασία τους. Όσο μικρά κι αν είναι. Κάποια είναι υπεύθυνα για τη μάζα. Λέγονται μποζόνια. Ούτε καταλαβαίνουμε γιατί. Χωρίς όμως αυτά δεν θα ψηλαφούσαμε τον κόσμο μας. Άλλα πάλι βοηθούν στη διάδοση των δυνάμεων. Κάποια είναι γνωστά ως γκλουόνια. Κι αυτό κακόηχο. Και άλλα συγκροτούν το φως. Αυτά λέγονται φωτόνια. Πιο εύηχο όνομα.

Μάζα, δυνάμεις, φως.


Είναι σημαντικό να ερμηνεύεται η μάζα η να δικαιολογείται η διάδοση των δυνάμεων. Η ύλη ψηλαφείται, οι δυνάμεις συντηρούν την κίνηση και διατηρούν τις ισορροπίες. Έτσι κατανοούμε την ύλη και τη βαρύτητα.


Για κάποιον όμως λόγο, το φωτόνιο έχει ένα μοναδικό μεγαλείο. Είναι πολύ ευγενές, δεν έχει μάζα, αλλά όμως υπάρχει. Και μάλιστα μπορεί να γεννήσει μάζα. Κουβαλάει ενέργεια. Κυρίως όμως δείχνει και φανερώνει. Χάρις στα φωτόνια απολαμβάνουμε το αίσθημα της όρασης. Ο κόσμος φαίνεται. Και είναι τόσο όμορφος.

Πλήθος χρωμάτων, εντυπωσιακές συμμετρίες, εκπληκτικές ασυμμετρίες, αντιθέσεις, ανακλάσεις, αρμονία, βάθος, εναλλαγές. Χωρίς τα φωτόνια δεν θα ξέραμε τι θα πει κάλλος, ομορφιά, αισθητική, ποικιλία, οπτική αρμονία. Δεν θα μπορούσαμε να συγκρίνουμε. Σαν αυτά να δίνουν ζωή στην ύλη.


Τα φωτόνια επιβεβαιώνουν την ύπαρξη του κόσμου, κυρίως όμως αποκαλύπτουν την ομορφιά του. Αλλά για να την δεις, πρέπει να τα ανακαλύψεις.


Σ’ αυτό βοηθούν τα μάτια μας. Όταν αυτά χάνουν την ακρίβεια η την ευαισθησία τους, τότε χρησιμοποιούμε διορθωτικούς φακούς. Για να αντικρύσουμε τα μικρά αντικείμενα που δεν διακρίνονται, έχουμε τα μικροσκόπια. Για τα μακρινά που επίσης είναι αθέατα, κατασκευάσαμε τα τηλεσκόπια. Κι έτσι βλέπουμε και αυτά που …δεν φαίνονται. Είναι πολύ όμορφος ο κόσμος μας. Και περικλείει πολλή σοφία. Η ομορφιά κρύβεται πίσω από αυτό που αυτός δείχνει. Και η σοφία μέσα σε αυτό που κρύβει. Το πρώτο το απολαμβάνει το μάτι. Το δεύτερο μαγεύει τη σκέψη. Χωρίς το ερέθισμα της θεατής ομορφιάς, η σκέψη δεν θα μπορούσε να κάνει τα διεισδυτικά ταξείδια της. Γι’ αυτό είναι τόσο πολύτιμα τα φωτόνια.


Άλλοτε πάλι με τα τηλεσκόπια φωτογραφίζουμε η ανιχνεύουμε. Δεν βλέπουμε. Δεν είναι το ίδιο. Η ανίχνευση προκαλεί τον ενθουσιασμό της διαπίστωσης. Η σκέψη τη μαγεία της ανακάλυψης. Η θέα όμως είναι αυτή που γεννά τη συγκίνηση της αμεσότητας. Είναι υπέροχο πράγμα οι αισθήσεις μας. Και κυρίως η όραση.


Λέγει ο Ελύτης: Θεέ μου, πόσο μπλε ξοδεύεις για να μη σε βλέπουμε! Κι εμείς συμπληρώνουμε: Θεέ μου, πόσα φωτόνια έφτιαξες για να σε υποψιαζόμαστε!




«Είπεν ο Θεός: γενηθήτω φως∙ και εγένετο φως». Μάλιστα «εν αρχή», το πρώτο πράγμα. Τελικά, το σωμάτιο του Θεού δεν είναι το μποζόνιο ούτε λέγεται higgs∙ αυτό δεν θα πει τίποτα. Το σωμάτιο του Θεού είναι το φωτόνιο. Και η πύλη προς τον κόσμο το τηλεσκόπιο. Βάζεις το μάτι σου στον φακό και ξεχύνεσαι στο άπειρο. Εκεί που συναντάται η ομορφιά με την αλήθεια. Το μάτι βλέπει. Η καρδιά χτυπάει. Η σκέψη καλπάζει. Διαλέγεται με τα φωτόνια.


Είναι εκπληκτική η θέα, η ζωντανή εικόνα. Ιδίως στην πατρίδα μας. Θάλασσες, νησάκια, ουρανός. Κόλποι, παραλίες, λόφοι, όλα μαζί. Η φυσική της ομορφιά σε ταξειδεύει. Σε κάνει να θέλεις η να μείνεις για πάντα στη γη η να φύγεις. Θέλεις να ζεις για πάντα. Και αν αυτό δεν γίνεται στη γη, θέλεις να πας αλλού. Η ομορφιά ενδυμανώνει την αιωνιότητά σου. Βάζεις το μάτι στο τηλεσκόπιο και φεύγεις. Φεύγεις στο άπειρο. Χάνεσαι στον χώρο. Ελευθερώνεσαι από τον χρόνο. Τι ωραία η αίσθηση του σύμπαντος!



Αλλά μετά από λίγο και το άπειρο σου είναι πεπερασμένο. Και ο χρόνος λίγος. Θέλεις να φύγεις κι άλλο. Θέλεις από την ομορφιά των ορωμένων να περάσεις στη εμπειρία των αθεάτων. Και όλα αυτά τα χρωστάς στα φωτόνια. Τα φωτόνια σου δείχνουν την ομορφιά του κτιστού και σε υποψιάζουν για την αλήθεια του ακτίστου. Τα φωτόνια δείχνουν Αυτόν που δεν φαίνεται. Δείχνουν τον Θεό...


Και είναι θαυμάσιο να περνάς μια όμορφη βραδιά στην Πεντέλη με ανοιχτό τον θόλο κυνηγώντας φωτόνια. Ίσως καλύτερο από το να ψάχνεις χρόνια ολόκληρα ένα μποζόνιο στη Γενεύη!


Σας ευχαριστώ πολύ.


[Ομιλία του Σεβ. Μητροπολίτου Μεσογαίας και Λαυρεωτικής κ. Νικολάου, κατά την εκδήλωση του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, με αφορμή την πλήρη αποκατάσταση του ιστορικού τηλεσκοπίου Newall, Παλ. Πεντέλη, 21.9.2013 -
Πηγή: http://www.imml.gr/

Αναδημοσίευση:http://nzals.blogspot.gr/2013/09/blog-post_29.html