Κτίσματα και οικοδομήματα του Βυζαντίου

Διαδραστική παρουσίαση ιστορικού υλικού για το οικοδομικό έργο του Ιουστινιανού Α΄. Στόχος του μαθησιακού αντικειμένου είναι ο εμπλουτισμός των γνώσεων των μαθητών σχετικά με τους τομείς οικοδομικής δραστηριότητας του Ιουστινιανού και τις περιοχές στις οποίες υλοποιήθηκαν έργα ανάπτυξης. Το μαθησιακό αντικείμενο περιλαμβάνει κειμενικές πληροφορίες για τα οικιστικά, θρησκευτικά, αμυντικά και κοινωφελή έργα που υλοποίησε ο αυτοκράτορας Ιουστινιανός, καθώς και έναν χάρτη με τις πόλεις της βυζαντινής επικράτειας στις οποίες πραγματοποιήθηκαν τα έργα αυτά (565 μ.Χ.).

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ

Η διαδραστική παρουσίαση αποτελεί αυτόνομο μαθησιακό αντικείμενο και παρέχει το απαραίτητο πληροφοριακό υλικό για τη μελέτη του εξεταζόμενου θέματος με διακριτή διάρθρωση των επιμέρους υποθεμάτων. Η διδακτική αξιοποίησή του μπορεί να γίνει συνδυαστικά και με άλλες διδακτικές και μαθησιακές ενέργειες που αφορούν στην ανάδειξη και κατανόηση του ιστορικού θέματος, σύμφωνα με τις ανάγκες και τα ενδιαφέροντα της σχολικής τάξης, πολλαπλασιάζοντας με αυτόν τον τρόπο τις δυνατότητες της διδακτικής και μαθησιακής αξιοποίησής του. Οι μαθητές έχουν τη δυνατότητα να αξιοποιήσουν ιστορικό υλικό για το οικοδομικό πρόγραμμα του Ιουστινιανού, να εντοπίσουν στον χάρτη και να γνωρίσουν μερικά σημαντικά έργα της περιόδου, να διακρίνουν τους διαφορετικούς οικοδομικούς τομείς και στοιχεία της τεχνολογίας της εποχής και να κατανοήσουν τη σημασία του οικοδομικού προγράμματος στη διαμόρφωση της εικόνας της Βυζαντινής αυτοκρατορίας της ιουστινιάνειας περιόδου.

Βυζάντιο - Βυζαντινή Ιστορία

Η πτώση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας

Σχολιασμός επιλεγμένων πηγών από το βιβλίο της Μεσαιωνικής και Νεότερης Ιστορίας (Σελίδες 55-68)

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΩΝ ΠΗΓΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

ΣΕΛ. 55-68

24.Σελ. 55 (Η πολιτική του Μανουήλ έναντι των Λατίνων): Για ποιους λόγους, σύμφωνα με το κείμενο, ο Μανουήλ Κομνηνός έδωσε στους Λατίνους τα υψηλότερα αξιώματα; Ποια ήταν η αντίδραση των Ελλήνων;

Ο Μανουήλ προτίμησε τους Λατίνους α) επειδή οι Έλληνες ήταν μαλθακοί και θηλυπρεπείς, β) οι Λατίνοι ήταν αφοσιωμένοι και δυνατοί, γ) οι Λατίνοι εκπλήρωναν άριστα τα καθήκοντά τους. Οι Έλληνες μίσησαν τους Λατίνους, επειδή με τη συμπεριφορά του Μανουήλ αποκλείονταν από τα υψηλότερα αξιώματα του κράτους.

25.Σελ. 57. Ποια προνόμια παραχωρούσε το Χρυσόβουλο του 1082 στους Βενετούς;

α) Τους παραχωρούσε τα εργαστήρια μαζί με τους πάνω ορόφους στη συνοικία του Περάματος, β) τρεις σκάλες (αποβάθρες πλοίων) στην ίδια περιοχή, γ) τους έδινε το δικαίωμα να κάνουν εμπόριο με κάθε λογής εμπορεύματα σε όλα τα μεγάλα λιμάνια της αυτοκρατορίας, δ) τους απάλλασσε από την πληρωμή δασμών, ε) τους απάλλασσε από κάθε έλεγχο για τις δραστηριότητές τους.

26. Σελ. 59. (Ο Αλέξιος Α΄ και η πρώτη σταυροφορία). Γιατί ο Αλέξιος χρειαζόταν τη βοήθεια των Λατίνων; Πώς τους έπεισε να τον βοηθήσουν; Ποια ήταν τα αποτελέσματα των ενεργειών του;  

Ο Αλέξιος χρειαζόταν την βοήθεια των Λατίνων, γιατί συνειδητοποίησε ότι ήταν αδύνατον να αντιμετωπίσει μόνος του τους Τούρκους. Τους έπεισε στέλνοντας απεσταλμένους στον Πάπα της Ρώμης και τους άρχοντες της Δύσης, για να τους υπενθυμίσει ότι οι Τούρκοι έλεγχαν τα Ιεροσόλυμα και τους Αγίους Τόπους. Έτσι πολλές χιλιάδες Λατίνοι ξεκίνησαν για να απελευθερώσουν τους Αγίους Τόπους από τους Τούρκους. Τότε ο Αλέξιος βρήκε την ευκαιρία να εκστρατεύσει κι αυτός εναντίον των Τούρκων και να τους διώξει από τις βυζαντινές επαρχίες που είχαν καταλάβει στη Μικρά Ασία (=Ανατολή στο κείμενο).

27.Σελ. 60 (Η συμφωνία σταυροφόρων και Αγγέλων). Ποιες υποσχέσεις έδωσε η οικογένεια των Αγγέλων στους σταυροφόρους, αν οι τελευταίοι τους βοηθούσαν να πάρουν πίσω το θρόνο του Βυζαντίου;

Οι Άγγελοι υποσχέθηκαν στους σταυροφόρους: α) την υποταγή της Κωνσταντινούπολης στη Ρώμη, β) χρήματα και τρόφιμα γ) στρατιωτικό σώμα 10000 ανδρών με δικά τους έξοδα για ένα χρόνο.

28. Σελ. 63 (Η φραγκική καταπίεση στη Στερεά Ελλάδα). Με ποιες πράξεις ο Φράγκος ηγεμόνας καταπίεζε τους κατοίκους στα Σάλωνα; Ποιο περιστατικό προκάλεσε την έκρηξη οργής των κατοίκων; Πώς αντέδρασαν;

Ο Φράγκος ηγεμόνας ξεγύμνωνε, έδερνε και βασάνιζε με αγγαρείες και ταλαιπωρίες τους Σαλωνίτες. Όταν έμαθε ότι ο επίσκοπος Σεραφείμ είχε μια ωραία ανεψιά και πλούτη, προσπάθησε να του τα αρπάξει. Ο Σεραφείμ τότε ξεσήκωσε τους Σαλωνίτες και έστειλε μια επιστολή καλώντας τους Τούρκους να επέμβουν με το σκεπτικό ότι ήταν προτιμότερο να έχουν τους Τούρκους για αφέντες παρά τους Φράγκους.

29. Σελ. 63. Τι αρνητικό παρατήρησε ο Βατάτζης ότι έκαναν οι συμπατριώτες του; Με ποιο νόμο προσπάθησε να αντιμετωπίσει την κατάσταση;

Ο Βατάτζης παρατήρησε ότι οι κάτοικοι του βασιλείου του σπαταλούσαν τα χρήματά τους για να αγοράζουν ρούχα από το εξωτερικό. Έτσι εξέδωσε νόμο με τον οποίο απαγόρευε την αγορά ξένων ρούχων και υποχρέωνε τους Βυζαντινούς να αγοράζουν ρούχα που κατασκευάζονταν στο Βυζάντιο από βυζαντινούς υφαντουργούς.

30. Σελ. 65. Πώς δημιουργήθηκε ο στρατός των γενιτσάρων μέσω του παιδομαζώματος;

Οι Τούρκοι έκαναν επιδρομές και άρπαζαν τα μικρά αγόρια των χριστιανών. Στη συνέχεια τους μάθαιναν την τουρκική γλώσσα, τους έδιναν στρατιωτική εκπαίδευση και τους έκαναν μουσουλμάνους. Έτσι δημιουργήθηκε ο «νέος στρατός» των Τούρκων, οι γενίτσαροι.

31. Σελ. 67. Ποια πόλη αποκαλεί ο Φιλόθεος «Τρίτη Ρώμη»; Ποιες ήταν οι άλλες δύο Ρώμες; Τι προβλέπει για το παρόν και το μέλλον του ρωσικού κράτους;

Ο Φιλόθεος αποκαλεί Τρίτη Ρώμη την Μόσχα, τη νέα πρωτεύουσα των Ρώσων. Οι προηγούμενες δύο Ρώμες, που έπεσαν στα χέρια των απίστων, ήταν η Ρώμη της Ιταλίας και η Κωνσταντινούπολη. Ο Φιλόθεος θεωρεί ότι τώρα η Ρωσία είναι ο ισχυρότερος εκπρόσωπος της Ορθόδοξης πίστης σε όλη την Οικουμένη, ότι είναι ο κυρίαρχος όλων των χριστιανών και ότι δεν πρόκειται να υπάρξει στο μέλλον τέταρτη Ρώμη.  

Σχολιασμός επιλεγμένων πηγών από το βιβλίο της Μεσαιωνικής και Νεότερης Ιστορίας (Σελίδες 45-54)

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΩΝ ΠΗΓΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

ΣΕΛ. 45-54

17.Σελ. 45 (Σικελιώτες στην Καλαβρία): Τι συνέπειες είχε η πείνα στους πολιορκημένους κατοίκους της Σικελίας; Πώς τους βοήθησε ο άγιος Σάββας;

Η πείνα ανάγκασε τους Σικελιώτες να καταφύγουν στον κανιβαλισμό και να τρων τις σάρκες των νεκρών συγγενών τους. Ο Άγιος Σάββας συγκέντρωσε ένα πλήθος κόσμου και τους οδήγησε πάνω από ερημικά βουνά στην ανατολική Σικελία και τους εγκατέστησε σε πολύ οχυρά κάστρα. Ο ίδιος με τους γονείς του διέσχισε τη θάλασσα και πέρασε απέναντι στην Καλαβρία.

18. Σελ. 48 (Ένας μικρασιάτης μεγαλογαιοκτήμονας): Τι περιουσιακά στοιχεία διέθετε ο Φιλάρετος;

Ο Φιλάρετος διέθετε α) ένα πλήθος από κοπάδια ζώων, β) μεγάλες εκτάσεις γης με άφθονο νερό για πότισμα, γ) υπηρέτες (ανθρώπινο κεφάλαιο), δ) πολλά πλούτη (χρήμα).

19. Σελ. 48 (Ο Φιλάρετος παραθέτει γεύμα στους βασιλικούς): Ποια στοιχεία του κειμένου δείχνουν τον πλούτο του Φιλάρετου;

α) Είναι σε θέση να φιλοξενήσει απεσταλμένους του αυτοκράτορα, β) διαθέτει πολυτελή αίθουσα για επίσημα δείπνα με έναν τεράστιο τραπέζι από χρυσό και ελεφαντόδοντο, γ) το γεύμα που παραθέτει είναι τόσο πλούσιο που ταιριάζει σε αυτοκράτορες.

20. Σελ. 51 (Νεαρά του Βασιλείου Β΄): Τι προέβλεπε η Νεαρά του Βασιλείου για τις περιουσίες που είχαν αρπάξει οι δυνατοί από τους φτωχούς;

Η Νεαρά εκδόθηκε το 996 και προέβλεπε ότι όσα κτήματα είχαν αρπάξει οι δυνατοί από τους φτωχούς από το 922 και μετά έπρεπε να τα επιστρέψουν στους ιδιοκτήτες τους, χωρίς να πάρουν αποζημίωση. Επιπλέον δεν είχαν το δικαίωμα να αποζημιωθούν ούτε για τα χρήματα που ξόδεψαν στο μεταξύ, για να βελτιώσουν τα χωράφια.

21. Σελ. 51 (Οφέλη από την ύπαρξη των μικροκαλλεργητών): α) Με ποιους τρόπους έβλαψαν οι δυνατοί τους φτωχούς; Ποια οφέλη έχει το κράτος από τους μικροκαλλιεργητές;

Οι δυνατοί έκαναν σε βάρος των φτωχών βίαιες επιθέσεις και διώξεις, τους επέβαλαν αγγαρείες και γενικά τους προκάλεσαν θλίψεις και στενοχώριες, βλάπτοντας το δημόσιος συμφέρον. Οι μικροκαλλιεργητές προσφέρουν στο κράτος φόρους και παρέχουν στρατιωτικές υπηρεσίες. Γι’ αυτό και οι τοπικές αρχές πρέπει να τους προστατέψουν.

22. Σελ. 53 (Οι ξένοι και η διοίκηση του κράτους): Τι συμβουλές δίνει ο Κεκαυμένος στον αυτοκράτορα για το θέμα των ξένων;

Ο Κεκαυμένος προτείνει να μην απονέμει υψηλά αξιώματα στους ξένους ο αυτοκράτορας, επειδή με αυτό τον τρόπο θα προκαλέσει τη ζήλεια των ντόπιων Ρωμαίων υπηκόων του. Επίσης στις άλλες χώρες, αν μάθουν ότι ο αυτοκράτορας του Βυζαντίου προτιμά να διορίζει ξένους, θα συμπεράνουν ότι στο Βυζάντιο δεν υπάρχουν ικανοί άνθρωποι να αναλάβουν τα ίδια αξιώματα, επομένως ότι το κράτος είναι αδύναμο.

23. Σελ. 54 (Ο στρατός του Ρωμανού Δ΄ που ηττήθηκε στο Ματζικέρτ): Ποιες ήταν οι αιτίες της ήττας των Βυζαντινών στο Ματζικέρτ από τους Τούρκους το 1071;

α) Ο αυτοκράτορας Ρωμανός Δ΄ ο Διογένης ξεκίνησε βιαστικά για την εκστρατεία. β) Ο στρατός αποτελούνταν κυρίως από ξένους μισθοφόρους. γ) Αυτοί ήταν φτωχοί, αγχωμένοι και άοπλοι. δ) Οι στρατιώτες ήταν ανεκπαίδευτοι, απλήρωτοι και χωρίς προμήθειες. ε) Ήταν δειλοί και ανίκανοι. στ) Αντίθετα οι εχθροί ήταν τολμηροί, επίμονοι και έμπειροι στον πόλεμο.

Πηγή: http://diavatagirgenis.blogspot.gr/2013/12/45-54_7329.html

Σχολιασμός επιλεγμένων πηγών από το βιβλίο της Μεσαιωνικής και Νεότερης Ιστορίας (Σελίδες 7-44)

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΩΝ ΠΗΓΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΝΕΟΤΕΡΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

ΣΕΛΙΔΕΣ 7-44

1.Σελ. 9: Η θρησκευτική στάση του Κωνσταντίνου (έναντι των ειδωλολατρών)

Από το κείμενο γίνεται φανερό ότι ο Κωνσταντίνος δεν ήθελε να προσβάλει τους ειδωλολατρικούς πληθυσμούς της αυτοκρατορίας του. Αυτό αποδεικνύεται από τα εξής στοιχεία: α) Βαφτίστηκε χριστιανός μόνο κατά τον τελευταίο χρόνο της ζωής του. β) Διατήρησε το ανώτατο θρησκευτικό αξίωμα της ειδωλολατρικής θρησκείας σε όλη τη διάρκεια της ζωής του. γ) Σεβάστηκε τον περσικό θεό Μίθρα, ο οποίος ταυτιζόταν με τον Ήλιο και τον Απόλλωνα και του οποίου η λατρεία είχε διαδοθεί σε όλη την αυτοκρατορία, αλλά και μεταξύ μελών της οικογένειάς του.

2.Σελ.11: (Ποιο ήταν το) Πρόγραμμα του αντιγερμανικού κόμματος

Τα μέλη του αντιγερμανικού κόμματος στην Κωνσταντινούπολη προτείνουν τα ακόλουθα μέτρα εναντίον των Γερμανών (Γότθων): α) Να μην χρησιμοποιούνται Γερμανοί στο στρατό, αλλά Ρωμαίοι γεωργοί που θα πολεμήσουν για τη γη τους. β) Να ξεσηκωθούν διάφορες ομάδες του λαού, που τώρα δεν ενδιαφέρονται για την τύχη του κράτους: φιλόσοφοι, βιοτέχνες, ο απλός λαός. δ) Οι Βυζαντινοί πρέπει να μάθουν να κερδίζουν τις στρατιωτικές νίκες μόνοι τους, χωρίς τη βοήθεια των βάρβαρων Γερμανών.

3.Σελ. 14: Πώς συμπεριφέρθηκαν Οι Χριστιανοί στα αρχαία μνημεία

Οι Χριστιανοί αρχικά, με την παρακίνηση κάποιων πολύ φανατικών μοναχών, έκαναν τα ακόλουθα εναντίον των ειδωλολατρών: α) έκλεισαν με τη βία τα ιερά των αρχαίων θεών. β) Απαγόρευσαν τη λατρεία προς τιμήν τους (φωτιές-θυσίες, θυμιάματα) γ) Κατέστρεψαν τους ναούς, τα αγάλματα, τους βωμούς. δ) Ανάγκασαν τους ειδωλολάτρες ιερείς να παρακολουθούν αβοήθητοι την καταστροφή ή τους σκότωναν.  

4.Σελ. 17: Ποια πράγματα ζητά ο Γελίμερος από τον Φάρα και για ποιο λόγο τα χρειάζεται;

Ο Γελίμερος ζητά μια κιθάρα, ένα καρβέλι ψωμί και ένα σφουγγάρι. Την κιθάρα την χρειαζόταν, επειδή ήταν καλός κιθαριστής, είχε συνθέσει ένα ωραίο τραγούδι και ήθελε να το εκτελέσει. Το ψωμί το χρειαζόταν, γιατί από τότε που ανέβηκε στο βουνό δεν είχε φάει ψημένο ψωμί. Το σφουγγάρι το χρειαζόταν για να πλύνει το μάτι του που είχε μολυνθεί από φλεγμονή εξαιτίας της απλυσιάς.

5.Σελ. 20: Ποια στοιχεία του κειμένου (Γένεση των θεμάτων και επικράτηση της Ελληνικής) αποδεικνύουν τον σταδιακό εξελληνισμό του βυζαντινού κράτους;

α) Η λατινική αντικαθίσταται από την ελληνική γλώσσα, β) λατινικοί στρατιωτικοί όροι αντικαθίστανται από τους αντίστοιχους ελληνικούς, γ) η ονομασία «θέμα» για τις νέες επαρχίες ήταν ελληνική και συγγένευε με τη λέξη «θέση».

6.Σελ. 27: Πώς χρησιμοποιούσαν οι Βυζαντινοί το υγρό πυρ;

α) Εκτόξευαν με σιφώνια (σωλήνες) το υγρό πυρ από το πλοίο προς τους εχθρούς, β) το εκτόξευαν με χύτρες εναντίον των εχθρικών πλοίων, γ) το έριχναν εναντίον των εχθρών με μικρά αγγεία (χειροσιφώνια) που τα κρατούσαν οι στρατιώτες πίσω από τις ασπίδες τους.

7.Σελ. 30: Τι ζήτησε ο Μαμούν από τους βυζαντινούς αυτοκράτορες, ποια βιβλία του έστειλαν, τι έκανε με αυτά και ποιο ήταν το αποτέλεσμα των προσπαθειών του;

Ο Μαμούν ζήτησε από τους αυτοκράτορες να του στείλουν βιβλία των αρχαίων Ελλήνων, εκείνοι του έστειλαν τόμους του Αριστοτέλη, του Πλάτωνα, του Ιπποκράτη, του Γαληνού, του Ευκλείδη, του Πτολεμαίου κ.ά. Ο Μαμούν έβαλε να τα μεταφράσουν στα Αραβικά, ενθάρρυνε τους υπηκόους του να τα μελετήσουν, με αποτέλεσμα στα χρόνια του να αναπτυχθεί η επιστημονική σκέψη.

8.Σελ. 34: Ποια ήταν τα επιχειρήματα των εικονομάχων;

α) Οι εικόνες είναι είδος ειδωλολατρίας, β) απαγορεύεται η προσκύνηση κατασκευασμάτων των ανθρώπινων χεριών, γ) δεν υπάρχει κάποια παράδοση της Εκκλησίας που να επιτρέπει τη λατρεία των εικόνων, δ) ο Θεός απαγορεύει την προσκύνησή τους.

9.Σελ. 34: Ποια ήταν τα επιχειρήματα των εικονολατρών σύμφωνα με τον Ιωάννη τον Δαμασκηνό;

α) Οι Χριστιανοί λατρεύουν και τιμούν αντικείμενα όπως ο σταυρός και η λόγχη, με τα οποία βασανίστηκε ο Χριστός. Γιατί να μην τιμούν και τις εικόνες που είναι εντελώς αθώες; β) Όταν καταστρέφεται το ξύλο ενός σταυρού ή ενός εικονίσματος, οι πιστοί το πετάν στη φωτιά. Άρα δεν προσκυνούν το υλικό, το ξύλο, αλλά τη μορφή που εικονίζεται.  

10. Σελ. 36: (Λέων ο Φιλόσοφος και Μαγναύρα). Ποιος ήταν ο διευθυντής της Σχολής της Μαγναύρας, ποια μαθήματα διδάσκονταν και από ποιους; Ποια ήταν η δράση του Βάρδα και ποια τα αποτελέσματα αυτής της δράσης;

Διευθυντής της σχολής ήταν ο Λέων ο Φιλόσοφος. Διδάσκονταν η γεωμετρία από το Θεόδωρο, η αστρονομία από το Θεοδήγιο και η γραμματική από τον Κομητά. Ο Βάρδας έδινε χρήματα στη σχολή, επισκεπτόταν συχνά τους μαθητές, για να τους δώσει θάρρος να ασχοληθούν με ό,τι τους ενδιέφερε. Ως αποτέλεσμα η επιστήμη στην εποχή του σημείωσε μεγάλη πρόοδο.

11.Σελ. 36: Σε ποιες επιστήμες ξεχώριζε ο Φώτιος και ποιους συναγωνιζόταν στη γνώση; Ποιες ήταν οι αρετές του;

Ο Φώτιος είχε γνώσεις στη γραμματική, την ποίηση, τη ρητορική, τη φιλοσοφία, την ιατρική και άλλες επιστήμες, με αποτέλεσμα να συναγωνίζεται στη γνώση όχι μόνο του συγχρόνους του, αλλά και τους ίδιους τους αρχαίους. Οι αρετές του ήταν το ταλέντο, οι σπουδές, ο πλούτος που τον ξόδευε για να αγοράζει βιβλία, η φιλοδοξία να διαβάζει βιβλία, για να αποκτά γνώσεις.

12.Σελ. 39: (Η ανασκευή της θεωρίας των τριών γλωσσών) Ποια επιχειρήματα οι λατίνοι επίσκοποι χρησιμοποίησαν εναντίον του Κωνσταντίνου/Κύριλλου για τη μετάφραση της Αγίας Γραφής στη σλαβική γλώσσα και πώς τους απάντησε εκείνος;

Τα επιχειρήματα των λατίνων επισκόπων ήταν τα εξής: α) δεν υπήρχε καμιά παράδοση της Εκκλησίας που να δικαιώνει τον Κύριλλο, β) οι μόνες γλώσσες στις οποίες επιτρέπεται να δοξάζεται γραπτά ο Θεός είναι η Ελληνική. η Λατινική και η Εβραϊκή. Ο Κύριλλος τους απάντησε ότι όπως ο Θεός έδωσε τον ήλιο, τον αέρα και τη βροχή σε όλους τους ανθρώπους, έτσι έδωσε και σε κάθε λαό από μια γλώσσα για να τον δοξολογεί. Επομένως οι Σλάβοι έχουν το δικαίωμα να δοξάζουν το Θεό στη δική τους γλώσσα.

13.Σελ. 40: Ποιες αιρετικές απόψεις αποδίδει ο πατριάρχης Φώτιος στη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία;

1) Η πρακτική της νηστείας του Σαββάτου, 2) η συντόμευση της Σαρακοστής κατά μια εβδομάδα, 3) η απαγόρευση στους ιερείς να παντρεύονται, 4) η άποψη ότι μόνο οι επίσκοποι μπορούν να τελούν το μυστήριο του χρίσματος, 5) η θεωρία της διπλής εκπόρευσης του Αγίου Πνεύματος (και από τον Πατέρα και από τον Υιό).

14.Σελ. 41: (Επιστολή του Φωκά στον χαλίφη): Ποια είναι τα σχέδια του Νικηφόρου Φωκά μετά τις πρώτες νίκες του εναντίον των Αράβων;

Ο Νικηφόρος Φωκάς ισχυρίζεται ότι σχεδιάζει σύντομα να καταλάβει την Αντιόχεια στη Συρία, την Αίγυπτο και τα πλούτη της και στη συνέχεια να κατακτήσει Ανατολή και Δύση, για να διαδώσει τον Χριστιανισμό.

15.Σελ. 41: (Η προσωπικότητα του Βασιλείου) Ποιες ενέργειες έκανε ο Βασίλειος πριν ξεκινήσει τις εκστρατείες του και ποια ήταν η κυριότερη πολεμική αρετή του;

Ο Βασίλειος α) καθάρισε το κράτος από τους βαρβάρους, β) κυριάρχησε στο εσωτερικό του κράτους, γ) περιόρισε τη δύναμη της αριστοκρατίας, δ) δημιούργησε μια ομάδα ικανών και έμπιστων συνεργατών. Η κυριότερη πολεμική αρετή του ήταν το πείσμα του να πετύχει τον σκοπό που είχε θέσει, πολεμώντας ανεξάρτητα από τις καιρικές συνθήκες.

16.Σελ. 44: Τι έκανε ο Ρώσος τσάρος Βλαδίμηρος για να πείσει τους Βυζαντινούς να του στείλουν ως νύφη την αδερφή του αυτοκράτορα και πώς αντέδρασαν οι Βυζαντινοί;

Ο Βλαδίμηρος κατέλαβε την βυζαντινή πόλη Χερσώνα και απειλούσε ότι θα καταστρέψει την Κωνσταντινούπολη. Οι Βυζαντινοί δέχτηκαν να στείλουν την Άννα, με την προϋπόθεση ο Βλαδίμηρος να βαφτιστεί χριστιανός, κάτι που ο Ρώσος τσάρος αποδέχτηκε.

Πηγή: http://diavatagirgenis.blogspot.gr/2013/12/7-44.html

7. Σχέσεις Βυζαντίου - Δύσης . Αγώνες για τη διατήρηση των Ιταλικών κτήσεων

ΙΣΤΟΡΙΑ Β' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ : ΣΧΕΣΕΙΣ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ - ΔΥΣΗΣ. ΑΓΩΝΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΩΝ ΙΤΑΛΙΚΩΝ ΚΤΗΣΕΩΝ

α. Ο  Ελληνισμός  της  Ιταλίας

«Μεγάλη Ελλάδα» : περιοχές της Ν. Ιταλίας και Σικελίας, που από την αρχαιότητα κατοικούσαν ελληνικοί πληθυσμοί.

7^ος - 8^ος αι. : οι πληθυσμοί αυτοί ενισχύθηκαν, λόγω των σλαβικών επιδρομών στην κυρίως Ελλάδα.

Άραβες : τον 10^ο αι. κατέκτησαν τη Σικελία → στο Βυζάντιο έμεινε μόνο η Ν. Ιταλία (εδώ κατέφυγαν και οι ελληνικοί πληθυσμοί από τη Σικελία)

Η Βυζαντινή νότια Ιταλία περιελάμβανε  3 Θέματα : - Λογγοβαρδίας

                                                                          - Καλαβρίας

                                                                          - Λουκανίας

Συνόρευε βόρεια με κρατίδια που προσπαθούσαν να μείνουν αυτόνομα απέναντι και στο Βυζάντιο και στο Γερμανικό κράτος.

β. Η ιταλική πολιτική των Μακεδόνων  - σχέσεις  με  το  Γερμανικό  κράτος

Η δυτική ή ιταλική πολιτική της Μακεδονικής δυναστείας  είχε ως στόχο τη :

α) διατήρηση και επέκταση των κτήσεων στην Ιταλία

β) απόκρουση των αραβικών επιθέσεων και της γερμανικής απειλής

Κωνσταντίνος Ζ'

1.      Κωνσταντίνος Ζ’ :

  

Αντάλλαξε πρεσβείες με δυτικούς ηγεμόνες για εξασφάλιση συμμάχων, όμως ηττήθηκε από τους Άραβες

2.      Νικηφόρος Φωκάς

Απέναντι στους Άραβες : αμυντική πολιτική, στηριζόμενος σε συμμαχίες με ιταλούς ηγεμόνες και βοήθεια από τους ντόπιους.

Είσοδος του Νικηφόρου Φωκά στην Κων/πολη (963)

Απέναντι στους Γερμανούς : σκληρή πολιτική στις διαπραγματεύσεις → απέρριψε τις προτάσεις του Λιουτπράνδου, πρεσβευτή του Όθωνα Α’.

Όθωνας  Α’ : Γερμανός ηγεμόνας που αρχικά ανακηρύχθηκε «βασιλεύς Ιταλίας» και το 962 στέφθηκε από τον Πάπα στη Ρώμη «Αυτοκράτωρ Ρωμαίων» → αυτό θεωρήθηκε σκάνδαλο από τους Βυζαντινούς.

968 : ο Όθωνας στέλνει στην Κων/λη τον πρεσβευτή του, επίσκοπο Λιουτπράνδο προτείνοντας : α) γάμο του γερμανού διαδόχου με βυζαντινή πριγκίπισσα

                        β) ως προίκα να πάρουν οι Γερμανοί τις βυζαντινές κτήσεις της Ν. Ιταλίας

Νικηφόρος Φωκάς : απέρριψε τις προτάσεις του Λιουτπράνδου, που ταπεινωμένος επέστρεψε στη Δύση

3.      Ιωάννης Τζιμισκής

•  Συνένωσε τα 3 ιταλικά θέματα και ίδρυσε το «Κατεπανάτο Ιταλίας» (έδρα το Μπάρι).

• Ακολούθησε μετριοπαθή πολιτική απέναντι στους Γερμανούς.

• Πάντρεψε την ανιψιά του, Θεοφανώ, με τον Όθωνα Β’, διάδοχο του γερμανικού θρόνου, χωρίς να δώσει τις βυζαντινές περιοχές της Ιταλίας.

Άγαλμα της Θεοφανούς στην εκκλησία του Αγίου Διονυσίου,
Eschwege Γερμανία.

Θεοφανώ -  Όθωνας Β’ : ο γάμος τους είχε μεγάλη πολιτική και πολιτιστική σημασία, καθώς η Θεοφανώ μετέφερε το βυζαντινό πολιτισμό στη Γερμανία.

 Δείτε  εδώ τους θησαυρούς που έφερε μαζί της στη Γερμανία η Θεοφανώ

4.      Βασίλειος Β’

• Αντιμετώπισε τις εξωτερικές απειλές με τη βοήθεια των Βενετών και των Πισατών

• Παραχώρησε τα πρώτα εμπορικά προνόμια (διευκολύνσεις) στους Βενετούς.

Νορμανδοί : εμφανίζονται στα μέσα του 11^ου αι :

κατέκτησαν πολλές περιοχές της Ν. Ιταλίας και απειλούσαν τις εκεί βυζαντινές  κτήσεις.

7.Σχέσεις Βυζαντίου - Δύσης. Αγώνες για τη διατήρηση των ιταλικών κτήσεων. from Χρήστος Τσατσούρης

Πηγή/Αναδημοσίευση: http://istografia.blogspot.gr/2016/01/blog-post_7.html

Η Γέννηση του Χριστού στο Βυζάντιο

Κάντε κλικ πάνω στην εικόνα και καλή σας ανάγνωση

Γνωρίζω τις βυζαντινές εικόνες

Ο τομέας Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων του Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού στοχεύει στη συστηματική ανάπτυξη της επικοινωνίας του μουσείου με τους εκπαιδευτικούς. Το πρόγραμμα "Γνωρίζω τις βυζαντινές εικόνες" επικεντρώνεται στις εικόνες που εκτίθενται στην έκθεση "Το Βυζάντιο μετά το Βυζάντιο".

Οι μαθητές εργάζονται χωρισμένοι σε ομάδες, παρατηρούν συγκεκριμένες εικόνες και στη συνέχεια όλοι μαζί συζητούν μπροστά σε μία από αυτές.  Καθισμένοι μπροστά στην εικόνα περιγράφουν τις μορφές που βλέπουν και τα ρούχα που φορούν, αναγνωρίζουν κάποια σύμβολα, κάνουν συγκρίσεις ανάμεσα στο παρόν και στο παρελθόν, μαθαίνουν συγκεκριμένες λέξεις-όρους και συνειδητοποιούν ότι οι εικόνες αυτές δημιουργήθηκαν στο παρελθόν. Στη συνέχεια συμμετέχουν σε μια εικαστική δραστηριότητα και κάνουν ένα παζλ σχετικό με τις εικόνες που παρατήρησαν.

 Το συγκεκριμένο πρόγραμμα προτείνεται να το υλοποιούν από μόνοι τους όσοι νηπιαγωγοί/εκπαιδευτικοί ενδιαφέρονται. Όλο το υλικό που χρησιμοποιείται στο πρόγραμμα περιέχεται σε 4 βαλιτσάκια (όσες και οι ομάδες που χωρίζονται οι μαθητές), τα οποία μπορούν να δανείζονται οι εκπαιδευτικοί κατά τη διάρκεια της επίσκεψής τους στο μουσείο, κατόπιν συνεννόησης με τα εκπαιδευτικά προγράμματα. Εδώ θα βρείτε το βιβλίο για το δάσκαλο. Απευθύνεται σεμαθητές νηπιαγωγείου και Α' δημοτικού αλλά το υλικό μπορεί να αξιοποιηθεί αι για μεγαλύτερες τάξεις από θεολόγους.
Δηλώσεις συμμετοχής: Τρίτη, 1 Οκτωβρίου 2013, 8:00 - 13:30. Σε κάθε πρόγραμμα συμμετέχει ένα μόνο τμήμα κάθε φορά (έως 25 μαθητές) και λόγω περιορισμένου αριθμού θέσεων θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας.
Οι συνοδοί εκπαιδευτικοί, εφόσον έχουν ορίσει συγκεκριμένη ημερομηνία συμμετοχής, παρακαλούνται να επιβεβαιώνουν την επίσκεψή τους τηλεφωνικά, τουλάχιστον μια εβδομάδα πριν.

Πηγή: Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού

Αναδημοσίευση:  http://albanaki.blogspot.gr/2013/09/blog-post_3978.html

Όψεις της καθημερινής ζωής στην παλαιοχριστιανική εποχή

Το πρόγραμμα «Όψεις της καθημερινής ζωής στην παλαιοχριστιανική εποχή» σχεδιάστηκε το 2001 στο πλαίσιο του προγράμματος «Μελίνα, Εκπαίδευση και Πολιτισμός» και συνοδεύεται από ένα «φάκελο για τον εκπαιδευτικό».

Στόχος του φακέλου είναι να βοηθήσει τον εκπαιδευτικό να εφαρμόσει ο ίδιος το εκπαιδευτικό πρόγραμμα με την τάξη του και να δώσει τη δυνατότητα στους μαθητές του να πραγματοποιήσουν μια ουσιαστική επίσκεψη στο μουσείο, ακόμη και χωρίς τη μεσολάβηση των μουσειοπαιδαγωγών. Απευθύνεται σε μαθητές Ε' και Στ' Δημοτικού, Ειδικά σχολεία, ΑμεΑ αλλά το υλικό μπορεί να χρησιμοποιηθεί και για μεγαλύτερες τάξεις και από τους θεολόγους.

Εδώ θα βρείτε το βιβλίο για το δάσκαλο και εδώ το βιβλίο του μαθητή και εδώ τις απαντήσεις για το βιβλίο του μαθητή.
Δηλώσεις συμμετοχής: Τετάρτη, 2 Οκτωβρίου 2013, 8:00 - 13:30.

Ακόμη κι αν δεν μπορείτε να επισκεφτείτε το μουσείο μπορείτε να υλοποιήσετε το πρόγραμμα μόνοι σας!
Πηγή: Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού 

Αναδημοσίευση: http://albanaki.blogspot.gr/2013/09/blog-post_492.html

Μέγας Κωνσταντίνος ~ History Channel

Μέγας Κωνσταντίνος ~ History Channel από KRASODAD

Οι Βυζαντινοί HC ~ The Byzantines - Engineering an Empire (gr sub)

Οι Βυζαντινοί HC ~ The Byzantines - Engineering... από KRASODAD

Η παρακμή του Βυζαντίου ~ Μηχανή του Χρόνου

Η παρακμή του Βυζαντίου ~ Μηχανή του Χρόνου από KRASODAD

Εξερευνώντας τον κόσμο του Βυζαντίου

Ένα παιχνίδι μέσα από το οποίο οι μαθητές μπορούν να εξερευνήσουν τον κόσμο του Βυζαντίου.

Αρκεί να  κάνουν «κλικ» στην εικόνα για να παίξουν το παιχνίδι:

«Μια πόλη γεννιέται»

πηγή : Ευρωπαϊκό Κέντρο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων (ΕΚΒΜΜ)

Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού στη Θεσσαλονίκη

Μετα-Μουσείο Επ. 7 ~ Μουσείο Βυζαντινού... από KRASODAD

Εξερευνώντας τον κόσμο του Βυζαντίου

• Περιηγηθείτε, ανακαλύψτε και γνωρίστε βυζαντινές πόλεις και μνημεία του ελλαδικού χώρου.

• Γνωρίστε διάφορες πτυχές της καθημερινής ζωής των Βυζαντινών.

• Παίξτε και ανακαλύψτε το Βυζάντιο. 

• Ακούστε κι ενημερωθείτε για τον Βυζαντινό πολιτισμό. 

Πώς θα τα κάνετε όλα αυτά;

Κάνοντας κλικ στο Σύστημα Ψηφιακών Διαδραστικών Υπηρεσιών Εκπαίδευσης και Προβολής για τον Βυζαντινό Πολιτισμό   Ανακαλύψτε κι άλλα ενδιαφέροντα εδώ