Το φαινόμενο της αθεΐας

Η αθεΐα ορίζεται ως η άρνηση της ύπαρξης του Θεού. Πρόκειται για ένα φαινόμενο πολυσύνθετο και πολυδιάστατο, το οποίο μπορεί να οφείλεται σε μια συγκροτημένη κοσμοθεωρία ή να αποτελεί καθαρά προσωπική άποψη.

 Στην ιστορία των κοινωνιών, η αμφισβήτηση της πίστης εμφανίζεται με διάφορες μορφές:

• Αγνωστικισμός: Η πεποίθηση ότι ο Θεός, είτε υπάρχει είτε όχι, είναι αδύνατο να γνωριστεί από τον άνθρωπο.
• Αθρησκεία: Η στάση ζωής που απορρίπτει τη συμμετοχή σε οργανωμένες θρησκευτικές κοινότητες και λατρευτικές πρακτικές.
• Θρησκευτική αδιαφορία: Χαρακτηρίζει όσους δεν απασχολούνται καθόλου με το ερώτημα της ύπαρξης του Θεού.
• Μηδενισμός: Η ολοκληρωτική άρνηση κάθε αλήθειας, αξίας και του Θεού.
• Υλισμός (διαλεκτικός και ιστορικός): Η θεώρηση που δέχεται τη μοναδικότητα της ύλης, από την οποία προέρχονται όλες οι πνευματικές ενέργειες.

Κύρια αίτια του φαινομένου Οι πηγές της αθεΐας είναι ποικίλες και συχνά αλληλοκαλυπτόμενες:

1. Η υπερηφάνεια για τις ανθρώπινες δυνατότητες που ωθεί τον άνθρωπο να θεωρεί τον εαυτό του κέντρο του κόσμου.
2. Η τάση που ξεκίνησε από τον Διαφωτισμό να απορρίπτονται οι υπέρλογες αλήθειες και να θεωρείται ως λογικό μόνο ό,τι γίνεται αντιληπτό με τις αισθήσεις.
3.  Η πίστη στην παντοδυναμία της επιστήμης και η λανθασμένη εντύπωση ότι η επιστημονική πρόοδος ακυρώνει την πίστη.
4.  Η απογοήτευση από το θρησκευτικό περιβάλλον ή η διάσταση μεταξύ λόγων και έργων των εκπροσώπων της θρησκείας.

Σημαντικές αθεϊστικές θεωρίες Κατά τα νεότερα χρόνια, κορυφαίοι στοχαστές θεμελίωσαν αθεϊστικά συστήματα:

• Ο Λούντβιχ Φώυερμπαχ υποστήριξε ότι η θρησκεία είναι ανθρώπινο δημιούργημα και ο Θεός μια προβολή του ειδώλου του ίδιου του ανθρώπου.
• Ο Καρλ Μαρξ θεωρούσε τη θρησκεία «όπιο του λαού» και όργανο εκμετάλλευσης, πιστεύοντας ότι η επιστήμη μπορεί να καλύψει όλες τις ανθρώπινες ανάγκες.
• Ο Φρίντριχ Νίτσε αρνήθηκε την ύπαρξη του Θεού και των ηθικών αξιών, προτάσσοντας τον «υπεράνθρωπο» και τον βιολογικό υλισμό.
• Ο Σίγμουντ Φρόυντ ερμήνευσε τη θρησκεία ως ψυχολογικό πλέγμα και σημάδι ψυχολογικής ανωριμότητας και εξάρτησης από τη μορφή του πατέρα.

Η ορθόδοξη θεολογία υπογραμμίζει ότι η αθεΐα μπορεί να λειτουργήσει ως μηχανισμός άμυνας απέναντι στην ανάγκη υπέρβασης του εγωισμού. Ο Απόστολος Παύλος προσδιορίζει τους «άθεους» ως εκείνους που ζουν χωρίς ελπίδα και χωρίς Θεό στον κόσμο. Στη σύγχρονη εποχή γίνεται λόγος για το «λυκόφως του αθεϊσμού», καθώς παρατηρείται επάνοδος της πίστης. Μάλιστα, διεθνείς έρευνες δείχνουν ότι πολλοί άπιστοι συμφωνούν με τους πιστούς σε βασικές ηθικές αξίες, όπως η ανθρώπινη αξιοπρέπεια και η ελευθερία. Η Εκκλησία τονίζει ότι η επιστήμη ερευνά το «πώς» της δημιουργίας, ενώ η θεολογία το «ποιος» και το «γιατί», καθιστώντας τη σύγκρουση μεταξύ τους ένα ψευτοδίλημμα.

3.6 Το φαινόμενο της αθεΐας (Σύνοψη)

Προσωπική Υπόθεση: Η αθεΐα, όπως και η πίστη, είναι σε τελική ανάλυση μια βαθιά προσωπική τοποθέτηση του ανθρώπου απέναντι στο θείο.

Αίτια της Αθεΐας: Περιλαμβάνουν τον εγωισμό, τον απόλυτο ορθολογισμό, αλλά και την ασυνέπεια πίστης και ζωής των θρησκευόμενων.

Κοινωνικοπολιτική Αθεΐα: Ο Μαρξ είδε τη θρησκεία ως «όπιο του λαού» και όργανο εκμετάλλευσης, επηρεασμένος από την κληρικοκρατία της εποχής του.

Μηδενιστική Αθεΐα: Ο Νίτσε διακήρυξε τον «θάνατο του Θεού», οδηγώντας στην ιδέα του Υπερανθρώπου που δεν γνωρίζει οίκο και έλεος.

Θεός και Θεολογία: Ο Θεός δεν ταυτίζεται με τις ανθρώπινες παραστάσεις γι' Αυτόν· η κριτική στις θρησκευτικές εικόνες δεν αναιρεί την ύπαρξη του Θεού.

Υπαρξιακό Κενό: Η έλλειψη θρησκευτικής ζωής μπορεί να οδηγήσει σε ψυχικό κενό και αγωνία, καθώς ο άνθρωπος χάνει τον ορθό προσανατολισμό του.

«Όλα επιτρέπονται»: Σύμφωνα με τον Ντοστογιέφσκυ, αν δεν υπάρχει Θεός (ως πηγή ηθικού νόμου), τότε όλα επιτρέπονται, οδηγώντας στην αυθαιρεσία.

Φύση και Αδιαφορία: Οι χριστιανοί οφείλουν να ακούν τους άθεους φίλους τους, καθώς συχνά μοιράζονται κοινές ανησυχίες για την ελευθερία.

Βοήθεια στην Απιστία: Η προσευχή «πιστεύω, Κύριε, βοήθει μου τη απιστία» δείχνει ότι η αμφιβολία είναι μέρος της πνευματικής πορείας.

Μορφές αθεΐας

Άσκηση ταξινόμησης με θέμα τις σημαντικότερες αθεϊστικές απόψεις της σύγχρονης εποχής και τον αντίλογο του Χριστιανισμού σε αυτές. Σκοπός της άσκησης είναι να τοποθετηθούν στο κατάλληλο πεδίο οι προτάσεις που δίνονται, ανάλογα με το αν αυτές αφορούν στην ανθρωπιστική, την κοινωνικοπολιτική, τη βιταλιστική - μηδενιστική ή την ψυχαναλυτική αθεΐα. Απώτερος στόχος του μαθησιακού αντικειμένου είναι να δοκιμαστούν οι σχετικές γνώσεις των μαθητών.

3.6 Το φαινόμενο της αθεΐας

Το φαινόμενο της Αθεΐας

Ο Δανός λογοτέχνης Ζώργενσεν παρουσιάζει σε ένα του έργο την επανάσταση των δέντρων κατά του ηλίου.

Σύμφωνα με την σχετική εκεί αλληγορία, τα δέντρα συγκεντρώθηκαν σε μια μεγάλη σπηλιά και όλη μέρα φώναζαν «Κάτω ο ήλιος». Το βράδυ αντιλήφθηκαν ότι έχασαν την ικμάδα τους και από την επόμενη ημέρα, νοιώθοντας ότι μαραίνονται, τα περισσότερα επέστρεψαν στην ζωογόνα επίδραση του ηλίου, παρεκτός μιας λεύκας που τα είχε παρασύρει εξαρχής και ελαχίστων άλλων δέντρων, που πέφτοντας έτσι σε πλάνη τελικά ξεράθηκαν.

Ο συγγραφέας, με τη γνωστή αυτή διήγηση, μετέδωσε αριστουργηματικά το μήνυμα πως όσοι εναντιώνονται στον Θεό, τον άκτιστο και νοητό Ήλιο της δικαιοσύνης και αιωνιότητας, πνευματικά αποπροσανατολίζονται και χάνουν το νόημα της ζωής. Διάσημοι θεωρητικοί άθεοι του 19ου αιώνα υπήρξαν οι Φόιερμπαχ, Μαρξ, Νίτσε και Φρόιντ.

Το αρχικό ερώτημα είναι βέβαια “Τι Θεό γνώρισαν για να τον απορρίψουν στη συνέχεια;”. Διότι υπάρχουν στις άλλες θρησκείες, ή στη φαντασία ορισμένων, επινοήσεις ψεύτικων θεών και, όπως έλεγε και ο Γερμανός Θεολόγος Καρλ Ράινερ, το 60% των ανθρώπων πιστεύει σε θεούς-κακέκτυπα, σε φανταστικές θρησκευτικές απόψεις περί αυτού. Η Εκκλησία κηρύττει τον Θεό που “έπλασε τους ανθρώπους και όχι τον Θεό που έπλασαν οι άνθρωποι” (Καρρ Αλφ), τον Θεό που αποκαλύφθηκε στον κόσμο δια Ιησού Χριστού, έπαθε, σταυρώθηκε και ανέστη για τη σωτηρία του κόσμου.

Ο ΦΟΪΕΡΜΠΑΧ θεωρεί λοιπόν τον Θεό κατασκεύασμα του ανθρώπου. Πιστεύει πως η θρησκεία προήλθε από τον πόθο του ανθρώπου να προεκτείνει τη ζωή του στο υπερπέραν. Μπροστά στην ανάγκη για αυτοσυντήρηση που αίρεται από τον θάνατο, γράφει ο ίδιος, ο άνθρωπος έφτασε να επινοήσει τη μεταθανάτιο ζωή. Υπάρχουν όμως θρησκεύματα στα οποία δεν γίνεται δεκτή η συνέχιση της προσωπικής ζωής, όπως στον αρχικό Βουδισμό, όπου δεν υπάρχει συνέχεια του εγώ μετά θάνατον. Ο Βουδισμός καταπολεμεί το αίσθημα της αυτοσυντήρησης, αντίθετα με τη θεωρία του Feuerbach. Ακόμη, πώς κατασκευάστηκε η έννοια του Αγίου αφού δεν υπήρχε εξαρχής, δεδομένου ότι οι άνθρωποι ήσαν γεμάτοι πάθη και κακίες;

Για τον MΑΡΞ η θρησκεία είναι αυταπάτη του ανθρώπου και εμποδίζει την ευτυχία του. Την θέση της πρέπει να πάρει η επιστήμη, που θα επιλύσει όλα τα προβλήματά του. Η θρησκεία πιστεύει ότι είναι μεταγενέστερο δημιούργημα της κοινωνίας των ανθρώπων και μάλιστα όταν η κοινωνία ήταν διαρθρωμένη σε τάξεις, σε αφέντες και υποτακτικούς. Ο άνθρωπος απεικόνισε στον ουρανό την κοινωνική διαστρωμάτωση και φαντάστηκε επουράνιο βασιλέα και υποτακτικούς, όπως οι άγγελοι, οι άγιοι κ.α., αλλά και κολασμένους όπως είναι οι αντίθετοι στο θέλημά Του, που δεν απολάμβαναν την εύνοια του βασιλιά. Οι υπηρέτες και δούλοι του Θεού είναι αντίγραφα των δούλων πάνω στη γη.

 

Απαντώντας έχουμε να πούμε ότι δεν συναντάμε σε όλες τις κοινωνίες την ιεράρχηση των όντων γύρω από τον Θεό.

Στη θρησκεία των πρωτογόνων υπάρχει πλήθος άλλων θείων όντων και δεν υπάρχει ιεραρχική σχέση ανάμεσα στις θεότητες. Λαοί πρωτόγονοι δεν έχουν ιεραρχημένο θείο κόσμο. Το λάθος του Marx είναι πως το σχήμα του, ενώ ανταποκρίνεται σε μια ορισμένη περίοδο του κοινωνικού βίου, εκείνος το γενικεύει στο παρελθόν και το μέλλον.

Επηρεασμένος από τα κακώς κείμενα τότε της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας, δεν έλαβε μάλιστα υπόψη του το κοινωνικό κήρυγμα του χριστιανισμού, που μιλά για αδελφοσύνη, αγάπη, ισότητα, δικαιοσύνη και που ο χριστιανισμός, παρά τους σκληρούς διωγμούς που υπέστη, προσέφερε σ’ όλη την ιστορική του διαδρομή.

Όπου ακόμη επιβλήθηκε ο αθεϊσμός δεν κατάφερε να ξεριζώσει την πίστη. Αλλά μήπως η επιστήμη και η τεχνολογία έλυσαν τα ζωτικά προβλήματα των ανθρώπων; Χωρίς ηθική και θρησκεία αυτά δεν λύνονται, αλλά δημιουργούνται περισσότερα (μόλυνση, φαινόμενο του θερμοκηπίου, απόβλητα εργοστασίων κ.λπ.).

Ο ΝΙΤΣΕ ήταν γιος πάστορα, αλλά κατέληξε στην αθεΐα μετά από πάλη με τον εαυτόν του. Την θρησκεία θέλει να αντικαταστήσει με νέα πίστη, ως προφήτης και ποιητής τού τέλους των χριστιανικών αξιών. Χτυπά κατά μέτωπο τις φθαρμένες αξίες της Ευρώπης δια της οντολογικής κριτικής του. Υποστήριξε ότι ο χριστιανισμός είναι θρησκεία των αδυνάτων.

Διδάσκει το θάνατο του Θεού. Υποκαθιστά το Θεό με τον Υπεράνθρωπο, που υιοθετήθηκε από τον Χίτλερ και τα φασιστικά καθεστώτα. Οι δυστυχισμένοι και οι αδύναμοι πρέπει να εξαφανίζονται και μάλιστα χωρίς οίκτο και έλεος, γράφει. Στα τέλη της ζωής του ομολόγησε βέβαια ότι το κήρυγμα της αγάπης και προς τους εχθρούς, όπως το δίδαξε ο Ιησούς, αποτελεί ‘ανατροπή του αρχαίου κόσμου’, διότι είναι εντελώς νέο και σπουδαιότατο για το παρόν και μέλλον της ανθρωπότητας.

Ο ΦΡΟΫΝΤ ερεύνησε σε βάθος το υποσυνείδητο, αλλά δεν απέφυγε μονομερείς ερμηνείες του. Η έννοια του Θεού κατά τη γνώμη του προήλθε από τον αυστηρό πατέρα των προϊστορικών φυλών που ήταν κακός και μοχθηρός. Επειδή δεν επέτρεπε τη χρήση γυναικών από την ιδία φυλή, οι γιοι του τον σκότωσαν και τον έφαγαν για να οικειοποιηθούν την αυθεντία του και να αποκτήσουν τις ιδιότητές του.

Η αβάσταχτη ενοχή όμως και η ανάγκη για εξιλέωση δημιούργησαν τις προϋποθέσεις τιμής του.

Τα παιδιά του στη συνέχεια ακολούθησαν τις εντολές και απαγορεύσεις του ως εκδήλωση σεβασμού προς αυτόν, τον ανύψωσαν στη σφαίρα του Τοτέμ (βιολογικός πρόγονος μιας φυλής) και τελικά τον εγκατέστησαν στη σφαίρα του θείου και υπερβατικού. Θεωρούσε ακόμη την πίστη ο Freud χαρακτηριστικό όσων σκέπτονται «νηπιακά».

Εκτός του ότι σε πολλά σημεία διαφώνησαν με τις θεωρίες του οι θεμελιωτές της ψυχολογίας του βάθους και της ατομικής ψυχολογίας, Άντλερ και Γιουγκ, έχουμε να είπουμε τα εξής περιληπτικά:

(α) Δεν μπορεί όλα τα πρότυπα των πατεράδων στην αρχαία εποχή να ήταν αρνητικά και αρρωστημένα για να υποθέσουμε ότι προήλθε η θρησκεία από εκεί, (β) Ο Θεός των χριστιανών δεν είναι αυστηρός και τιμωρός, αλλά αγάπη και φιλάνθρωπος, (γ) Ακόμη κι αν η θεωρία του ίσχυε για τους άντρες δεν θα μπορούσε να συμπεριλάβει και τις γυναίκες, αφού διαμόρφωσαν άλλες προϋποθέσεις πίστεως, (δ) Παρατηρήσεις πάνω σε παθολογικά άτομα (όπως έκανε εκείνος) δεν μας οδηγούν αυθαίρετα στις σωστές ερμηνείες ανάπτυξης θρησκευτικότητας, (ε) Η μορφή της μάνας που παίζει σημαντικότατο ρόλο στην ανάπτυξη του παιδιού παραθεωρήθηκε από τον Φρόιντ, (στ) Υπάρχουν λαοί που δεν είχαν Τοτέμ στη θρησκεία τους. Αυτοί πώς ξεκίνησαν να πιστεύουν; (ζ) Πολλοί μορφωμένοι άνθρωποι και επιφανείς επιστήμονες ήσαν στην ιστορία και είναι πιστοί. Επομένως η πίστη δεν είναι νηπιακή κατάσταση του ανθρωπίνου πνεύματος.

Η αρχή της αθεΐας εντοπίζεται πρακτικά στον εγωισμό, την έλλειψη ταπείνωσης και την αυταρέσκεια. Ακόμη:

(α) Στις διάφορες τραυματικές εμπειρίες και το αρνητικό περιβάλλον: Αξιωματικός στο στρατό μού περιέγραψε πώς εξελίχθηκε σε άθεο ενώ ήταν πιστός, όταν γνωστός, πολυδιαβασμένος και αποθανών πλέον κατηχητής, από κούραση και αδυναμία, τον έσπρωξε και τον ειρωνεύτηκε, μόλις άκουσε από τον έφηβο την εύλογη ερώτηση: “Πώς ξέρουμε ότι υπάρχει Θεός;” (β) Στην έλλειψη θρησκευτικών βιωμάτων: Κάποιους μεγάλωσαν οι γονείς τους αγνωστικιστικά, δεν περνούν ούτε έξω πλέον από τους ναούς και δεν συμμετέχουν στις διάφορες Ακολουθίες και Λειτουργίες. Ξεραίνεται ως εκ τούτου η λιγοστή πίστη τους και μένουν κενοί από θρησκευτικό περιεχόμενο και αισθήματα. Διότι η χριστιανική πίστη δεν είναι ιδεολογία, αλλά εμπειρία και σχέση με τον Ιησού Χριστό, μέσω των Μυστηρίων της Εκκλησίας. (γ) Στην εξάρτηση και απολυτοποίηση των υλικών αγαθών, δια της οποίας πνίγεται η πορεία του ανθρώπου προς τον αγιασμό του, απ’ τη στιγμή που δεν αναπνέει πνευματικά, (δ) Στην άγνοια των αληθειών της πίστεως: Όταν δεν γνωρίζει κάποιος τι η Εκκλησία πρεσβεύει, τότε είναι εύκολο να πλάσει δικές του απόψεις περί Θεού, ανθρώπου και κόσμου.

Σε μια ταβέρνα της Γερμανίας μπήκε κάποτε ένας Θεολόγος. Ένας από τους θαμώνες για να τον πειράξει λέει δυνατά: Δεν υπάρχει Θεός!

Ο Θεολόγος πλησιάζει και ήρεμα του ανακοινώνει: Αυτό που εσύ λες, δεν είναι καινούργιο, αλλά το γράφει και η Παλαιά Διαθήκη. Ο ομιλητής του παραξενεύτηκε. Πώς γίνεται αυτό; του απαντάει. Νά, λέει εκείνος, στον Ψαλμ. 13,1 διαβάζουμε:

“Είπε ο ανόητος μέσα στην καρδιά του (με τον ενδιάθετο λόγο του): Δεν υπάρχει Θεός”. Αν ο άφρων όμως μόνο το σκέφτηκε, κατέληξε ο Θεολόγος, εσύ το διαλαλείς ακόμη και στις ταβέρνες. Το περιγραφέν περιστατικό μάς δείχνει πως δεν πρέπει να εμπιστευόμαστε απόλυτα το εγώ και το νου μας, αφού πολλές φορές συλλαμβάνονται να λαθεύουν. Η φαντασίωση και το συναίσθημα δεν είναι τόσο καλοί σύμβουλοι. Μπορεί να εξελιχθούν σε απατεώνες και ψεύτες. Μάλιστα οι άνθρωποι κατευθύνονται ή σκέπτονται αρκετές φορές ανάλογα με τις ορέξεις και τα συμφέροντά τους. Όταν λ.χ. ο άνθρωπος είναι φιλήδονος και ασταθής χαρακτήρας ερμηνεύει την όλη πραγματικότητα με βάση την ηδονή και την αστάθειά του. Τότε σίγουρα παραπαίει και χάνεται στην ατομική του παρέκκλιση. «Σε ανθρώπους που μιαίνει η αμαρτία, κρυμμένη η Θεότης Σου θα μένει», γράφει ο έξοχος ποιητής Schiller. Αν πάρεις σαν οδηγούς τα κοράκια θα σε οδηγήσουν στα ψοφίμια, λέει μια γαλλική παροιμία, όχι σε κάτι ελπιδοφόρο και ανακαινιστικό. Με οδηγό την πλάνη δεν φτάνεις στην αλήθεια. Και είναι μεγάλο λάθος να πιστεύει κάποιος ότι δεν κάνει ποτέ λάθος.

Διότι στην καθημερινή ζωή επαληθεύεται το αντίθετο. Γινόμαστε εύκολα ρεζίλι εκεί που δεν το περιμένουμε, όταν κάνουμε επίδειξη γνώσεων ή θεωρούμε παντοδύναμο το μυαλό μας.

Για να πιστέψει κανείς στο Θεό πρέπει να θελήσει πρώτα πάση θυσία να βρει την αλήθεια και να μην αντιμετωπίζει το ζήτημα από απλή περιέργεια. Είναι πολύ εύκολο άλλωστε, σε καιρούς ειρηνικούς και ευχάριστους, να κάνουν κάποιοι από οίηση επίδειξη γνώσεων. Ο άθεος συγγραφέας και φιλόσοφος Βόλνεϊ εθεάθη σε μεγάλη τρικυμία στον Ατλαντικό ωκεανό να προσεύχεται γονατιστός στην άκρη του πλοίου στο οποίο επέβαινε.

Μετά την αποφυγή του ναυαγίου, απαντώντας στην ερώτηση ‘πώς ο άθεος προσευχήθηκε’, προς τιμήν του απάντησε εύστοχα: “Ο άθεος είναι άθεος στην νηνεμία, αλλά όχι και στην καταιγίδα”. Σε άδειο δοχείο και σφραγισμένο, η βροχή δεν μπαίνει, όσο κι αν βρέξει. Το ίδιο συμβαίνει με τις καρδιές εκείνες που αρνούνται τη χάρη του Θεού και παραμένουν θεληματικά κλειστές. Όπως συμβαίνει και με ένα παιδί που αρνείται πεισματικά να τραφεί, όσο και αν η μητέρα του το παρακαλεί.

Έπειτα η ημιμάθεια είναι χειρότερη από την αμάθεια και στο θέμα της χριστιανικής πίστης. Ο σοφός Βάκωνας υποστήριζε ότι η πολλή επιστήμη είναι που οδηγεί τον άνθρωπο στον Θεό, ενώ η ολίγη, αλλά και η δοκησισοφία, απομακρύνει απ’ Αυτόν. Αρκετοί είναι εξάλλου εκείνοι που εμπιστεύονται τις εξειδικευμένες γνώσεις τους, χωρίς πολύπλευρη και σφαιρική μελέτη περί παντός επιστητού, και χωρίς αναγωγή αυτών των γνώσεων στο Όλον (Οντολογία).

Ο εντομολόγος π.χ. ανάγεται σε Δημιουργό Θεό όταν προβληματίζεται στο γεγονός ότι χωρίς τη μεταφορά της γύρης από τις μέλισσες και από λουλούδι σε λουλούδι δεν θα γινόταν η γονιμοποίηση των φυτών και άρα δεν θα υπήρχε ζωή. Ο βιολόγος θεολογεί όταν αναλογιστεί ότι δεν θα μπορούσε η φύση να προγραμματίσει από μόνη της την ανοδική της πορεία, από τα κατώτερα είδη προς τα ανώτερα, και μάλιστα με τόσο τέλεια οργανωμένο σχέδιο. Απαιτείται και λογικά η ύπαρξη εξωφυσικού και υπέρλογου Σχεδιαστή.

Ακόμη, αν σκεφθεί ότι από τα πρώτα αμινοξέα μέχρι την εμφάνιση του πρώτου κυττάρου απαιτείται ένα τεράστιο άλμα, που έχει τόσο απειροελάχιστη πιθανότητα να παραχθεί τυχαία, όσο και η πιθανότητα να αδειάσει ένας συγγραφέας ολόκληρο τσουβάλι με ανακατεμένα γράμματα στο έδαφος και σχηματιστεί αίφνης στο πάτωμα ένα πλήρες διαμορφωμένο δοκίμιο.

Ο γυναικολόγος ευρίσκεται σε θεολογικό και φιλοσοφικό έδαφος όταν αρχίσει να σκέπτεται πώς είναι δυνατόν να διαμορφώνονται μάτια στο έμβρυο, αφού μεγαλώνει σε σκοτεινό περιβάλλον. Προφανώς για να βλέπει αφού γεννηθεί. Αυτό όμως φανερώνει εξαίσιο μελλοντικό σχέδιο στη φύση που την ξεπερνά, διότι αν δεν υπήρχε Θεός θα έπρεπε η ίδια να προγραμματίζει ως έλλογο ον και ξεχωριστή προσωπικότητα (δεν υπάρχει ενέργεια αν δεν υπάρχει πρόσωπο που την κατευθύνει) την εντελέχειά της, την αυριανή της εξέλιξη. Ο δε αστρονόμος πλησιάζει την χριστιανική πίστη αν σκεφθεί ότι σε ένα τυχαίο σύμπαν, με τόσο έντονη βιαιότητα αρχικής έκρηξης, θα ήταν αδύνατη η εξαιρετική ομοιομορφία του και η οργάνωσή του, αφού η κοσμική ύλη που δημιουργήθηκε θα ήταν σε μεγάλη αταξία. Και ούτω καθεξής.

Έπειτα, αρκετοί άνθρωποι σκοντάφτουν στην ηθική του Ευαγγελίου (γι’ αυτό και αρνούνται το Θεό) και τρομάζουν στην ιδέα ότι πρέπει να αλλάξουν συλλήβδην τη ζωή τους, πολύ περισσότερο δε αν αυτή είναι γεμάτη πάθη και αδυναμίες. Υπάρχει όμως και η καθημερινή μετάνοια, δεδομένου ότι κανείς δεν είναι αναμάρτητος. Αν η γεωμετρία απαιτούσε ηθική κανείς δεν θα ήταν μαθηματικός, έλεγε ο πολύς Λάιμπνιτς.

Γνωστός μου στον οποίον είχα δωρίσει μια Καινή Διαθήκη, μου την επέστρεψε μετά παρέλευση δύο εβδομάδων, λέγοντάς μου ότι δεν μπορεί να ζήσει όπως η χριστιανική πίστη επιτάσσει. Δεν αρνούνται κάποιοι επομένως την ύπαρξη του Θεού, αλλά συνεχώς τον απορρίπτουν στην καθημερινή τους ζωή, όπως διαπίστωνε και ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ.

Παράλυτοι επαίτες στην Ρώμη έμαθαν ότι θα περνούσε από δίπλα τους η λιτανεία με τα λείψανα του θαυματουργού αγίου Μαρτίνου. Λέει τότε ο ένας στον άλλο: “Ας φύγουμε αδελφέ, γιατί, αν θεραπευτούμε, με τι θάρρος μετά θα ζητιανεύουμε;” Αλλά και ιθαγενής φύλαρχος αρνήθηκε την πίστη στην ανάσταση των νεκρών, αφού όπως είπε στον ιεραπόστολο, θα έπρεπε να περιμένει την οργή όσων ο ίδιος φόνευσε. Σε τέτοιες περιπτώσεις, που είναι πολλές, δεν ενδιαφέρει η αλήθεια, αλλά κάποιες συμφεροντολογικές χρήσιμες συμβουλές, που προσαρμόζονται σε οποιονδήποτε ιδιοτελή βίο και που μπορεί να βρει κανείς σε όλες σχεδόν τις θρησκείες και φιλοσοφίες.

Ο Θεός αποκαλύπτεται όμως στα νήπια με την καθαρή καρδιά και σε όσους ομοιάζουν με τα νήπια στην ανιδιοτελή σκέψη και τη ζωή τους. Σ’ αυτούς ανήκει πράγματι η βασιλεία των Ουρανών. Το μίσος, η ζήλεια, ο εγωισμός, η απελπισία, τα πάθη, η άγνοια, απομακρύνουν τον άνθρωπο από τον Θεό και σαν σκιά και σκούρα κουρτίνα κρύβουν τις ζωογόνες άκτιστες ακτίνες του Θεού από τον άνθρωπο. Στην τελευταία αυτή περίπτωση, ο άνθρωπος υπαρξιακά κρυώνει και βρίσκεται στο σκοτάδι, αλλά δεν κινείται προς τον ήλιο (τον Τριαδικό Θεό) για να φωτιστεί και θερμανθεί, είτε οικειοθελώς σε πολλές περιπτώσεις, είτε από άγνοια, είτε ακόμη από προκατάληψη.

Η ιστορία, και μάλιστα στην πρώην Σοβιετική Ένωση, αλλά και κάποτε στην Αλβανία και αλλού, έχει αποδείξει ότι η πίστη είναι στα γονίδια του ανθρώπου και κυλάει στις φλέβες του, όπως ο μεγάλος Γκαίτε έγραψε. Ο Πλούταρχος αναφέρει ότι γύρισε όλο τον κόσμο αλλά δεν βρήκε άθεο λαό, χωρίς δηλαδή ιερά και θυσίες. Το ίδιο διαπίστωσε στην αρχαιότητα και ο Κικέρωνας.

Ο φιλόσοφος Ρουσσώ αναφέρεται σε κάποιο παιδί που αν και μεγάλωσε απομονωμένο, χωρίς να λάβει στοιχειώδη εκπαίδευση και κοινωνική αγωγή, σήκωνε κάθε μεσημέρι τα χέρια ψηλά στο φως του ήλιου και προσευχόταν. Η σύγχρονη ψυχολογία παραδέχεται ότι ο άνθρωπος γεννιέται με θρησκευτική προδιάθεση και αυτό αποδεικνύεται από τις έρευνες που έχουν γίνει σε ιθαγενείς της Αφρικής, Ωκεανίας και Αυστραλίας, οι οποίοι σύμφωνα με τη γνώμη ιεραποστόλων, εθνολόγων και περιηγητών υπήρξαν εξαρχής θρησκευόμενοι.

Η Θρησκεία είναι ισήλιξ της ανθρωπότητας, άνθρωπος δηλαδή και Θρησκεία είναι συνομήλικοι. Μεγάλοι επιστήμονες, όπως ο Σκώτος λαογράφος Άντριου Λάνκ, ο Γερμανός εθνολόγος Βίλχελμ Σμιτ, οι θρησκειολόγοι Ελιάντε και Φιλιππίδης, με τις πολύτομες έρευνές τους σε πρωτόγονες κοινωνίες συμπέραναν πως στην Μεσόγειο, τη Νότια Αμερική, την Αφρική και τα νησιά του Ινδικού Ωκεανού υπήρχε εξαρχής μονοθεϊστική πίστη, που αργότερα με επίδραση διαφόρων παραγόντων μετεξελίχθηκε σε πολυθεϊστική. Στην προΟμηρική εξάλλου Μεσόγειο επικρατούσε η πίστη στον Δία ως μοναδικό Θεό, αλλά και στην Αφρική, παράλληλα με τη λατρεία πνευμάτων, υπάρχει ανέκαθεν η πίστη σε υπέρτατο Θεό, που εξουσιάζει το σύνολο του κόσμου, τον οποίον δημιούργησε.

Οι αλήθειες επομένως του Χριστιανισμού αποδεικνύονται και μέσω της συνείδησης, της ιστορίας και του σύμπαντος.

Η συνείδηση είναι ο αόρατος δικαστής που μας ελέγχει ή μας επιβραβεύει στη ζωή μας. Στην ιστορία επιστημονικά έχει πλέον καταδειχθεί ότι δεν υπήρχε λαός χωρίς πίστη σε Θεό ή θεούς ή πνεύματα και λατρεία. Το σύμπαν αποκαλύπτει εξαίσιο σχέδιο, αρμονία, κατεύθυνση, τελειότητα, σκοπιμότητα, γεγονότα αδύνατα χωρίς υπέρλογο Σχεδιαστή.

Άλλωστε είναι και απολύτως λογική η θέση του αποστόλου των Εθνών Παύλου, όταν γράφει: «Πας γαρ οίκος κατασκευάζεται υπό τινός, ο δε τα πάντα κατασκευάσας Θεός» (Εβρ. 3,4). Όταν μια οικία, ένα εργοστάσιο, ένας υπολογιστής για να κατασκευαστούν είναι απαραίτητο να υπάρξει κατασκευαστής, πόσο μάλλον αυτό πρέπει να ισχύει για ολόκληρο το σύμπαν που για την ύπαρξή του, τη συντήρησή του και τη λειτουργία του υπακούει σε τέλειους νόμους, του μικρόκοσμου και του μακρόκοσμου, η συνεχής ανακάλυψη των οποίων αφήνει έκθαμβους τους επιστήμονες. Ο πατέρας της Βοτανικής, φυσιοδίφης Λινέ, έλεγε: “Το φτερό και το μάτι μιας πεταλούδας μπορούν να συντρίψουν και τον μεγαλύτερο άθεο”. Ο πιστός και διάσημος αστρονόμος Κύρχερ κατασκεύασε κάποτε μηχανικό ομοίωμα του ουράνιου χώρου, με το ηλιακό μας σύστημα, και το απέθεσε στο γραφείο του.

Στην ερώτηση άθεου φίλου του “ποιος το έφτιαξε”, εκείνος σκόπιμα απάντησε πως δεν το έφτιαξε κανείς, αλλά ότι υπάρχει τυχαία εκεί. Όταν ο φίλος του συμφώνησε ότι αυτό δεν γίνεται, αλλά ότι πάντοτε υπάρχει σε μια κατασκευή ο κατασκευαστής, τότε ο αστρονόμος τον έλεγξε λέγοντάς του: “Είναι δυνατόν να μην ισχύει το ίδιο ιδιαίτερα για το εξαίσιο σύμπαν; Γίνεται να διαμορφώθηκε τυχαία και να μην υπάρχει Θεός, ο οποίος και έθεσε σε ενέργεια τους νόμους και την εξέλιξή του; ”
Ακόμη, οι αισθήσεις δεν συλλαμβάνουν συνολικά την πραγματικότητα. Επιτελούν περιορισμένη λειτουργία.

Οι γνώσεις μας για τα μυστήρια του σύμπαντος είναι απειροελάχιστες. Τα φαινόμενα απατούν. Το ίδιο το ον μας διαφεύγει, σύμφωνα με τον Kant. Γνωρίζουμε μόνο το φαινόμενο, όπως διαμορφώνεται στην συνθετική λειτουργία της αντίληψής μας, και όχι το ίδιο το ον στην ουσία του. Ο ίδιος φιλόσοφος απέδειξε ότι ο Θεός δεν μπορεί να απορριφθεί με βάση τη λογική, αφού ο νους του ανθρώπου λειτουργεί με την ίδια δομή που λειτουργεί και η φύση, οι ενδοκοσμικοί νόμοι στην οποία δεν δύνανται να αναχθούν στον υπερκόσμιο Θεό.

Άλλωστε, η επιστήμη (που ασχολείται με τα υλικά) δεν έχει όργανα και μέθοδο που να μπορούν να πλησιάσουν τον άκτιστο κόσμο του Θεού. Μπορεί μόνο να απαντά στο ερώτημα: “Πώς δημιουργήθηκε ο κόσμος”, όχι στο “Ποιος έφτιαξε τον κόσμο”, που ανήκει στην θεολογική προβληματική.

Η επιστήμη επομένως δεν μπορεί να αμφισβητήσει την Αποκάλυψη του Θεού, αλλά και ο Χριστιανισμός δεν δικαιούται να αρνηθεί στην επιστήμη την έρευνα περί παντός επιστητού.
Συνεχίζοντας στην ίδια προβληματική λέμε το εξής: Σε λαμπτήρα πενήντα κηρίων κρύβονται 3 δισεκατομμύρια ηλεκτρόνια που ως αποτέλεσμα προσφέρουν θέρμανση και φωτισμό.

Δεν φαίνονται όμως με γυμνό οφθαλμό. Τα υπερηχητικά και υποηχητικά κύματα δεν γίνονται αντιληπτά από τα ακουστικά μας όργανα, και όμως υπάρχουν. Το ηλιακό φως αποτελείται από υπέρυθρες και υπεριώδεις ακτίνες, που και πάλι δεν είναι ορατές από τις αισθήσεις μας. Αλλά και ο νους δεν μπορεί να συλλάβει πλήρως την πραγματικότητα, ή λαθεύει, όπως φανερώνει το λεγόμενο ‘φθαρμένο τηλέφωνο’, ένα περιστατικό του οποίου από τα πολλά που συμβαίνουν ακολουθεί: Κάποιος άκουσε από σίγουρη πηγή ότι αδελφός έβγαλε το μάτι του αδελφού του, και τον κατέκρινε.

Έμαθε όμως αργότερα, και ταπεινώθηκε, ότι αν δεν έβγαινε ο ένας του οφθαλμός θα έχανε ο ασθενής και τον άλλο, και ακόμη ότι αυτός που έκανε την εξαγωγή ήταν ένας διάσημος χειρούργος οφθαλμίατρος. Περισσότερο από τις αισθήσεις μας ας εμπιστευόμαστε επομένως τον Θεό, που δίνει αξία και σ’ αυτές.

Ο Θεός προνοεί για όλους και για όλα, ο άνθρωπος δεν μπορεί να σκεφθεί όμως ολιστικά. Απαιτείται επομένως ταπείνωση. Τα μαθηματικά που διδάσκονται στο Πανεπιστήμιο, ενώ δεν γίνονται κατανοητά από μαθητές δημοτικού, παρόλα αυτά ισχύουν. “Μην καταριέσαι τον Θεό γιατί έπλασε την τίγρη, αλλά να είσαι ευγνώμων γιατί δεν της έδωσε φτερά”, συμβουλεύει μια αιθιοπική παροιμία. Να παραθέσουμε τέλος την στιχομυθία που φαίνεται από παράδοση να διασώθηκε μεταξύ του εθνικού αυτοκράτορα Τραϊανού και ενός χριστιανού: Ρωτάει ειρωνικά ο Τραϊανός τον χριστιανό: “Που είναι ο Θεός σου, αφού όπου κι αν γυρίσεις δεν είναι ορατός;” Ο πιστός τού ζητά τότε να κοιτάξει τον ήλιο.

Ο αυτοκράτορας παραδέχθηκε ότι δεν μπορεί να τον ατενίσει. Τότε και ο χριστιανός καταλήγει: “Αφού δεν μπορείτε να δείτε τον ήλιο που είναι ένα απλό δημιούργημα, πώς περιμένετε να δείτε τον ίδιο τον Θεό, που είναι ο πανταχού παρών Δημιουργός;”.

Άνθρωπος χωρίς θρησκεία είναι όπως το άλογο χωρίς χαλινάρι, έγραψε ο Μπαλζάκ. Πράγματι, για κάποιους δεν υπάρχουν φραγμοί και όρια. “Αν μορφώσεις τους ανθρώπους χωρίς θρησκεία, θα τους κάνεις έξυπνους διαβόλους” (Γουέλινγκτον). Συνακόλουθα μάλιστα με την απώλεια του Θεού χάνεται και η υγιής έννοια του ανθρώπου, δεδομένου ότι όλες οι αξίες καταρρέουν. Και αν τον 19ο αιώνα το πρόβλημα ήταν ότι πέθανε ο Θεός, στον 20ο και 21ο αιώνα το πρόβλημα είναι ότι πέθανε ο άνθρωπος, σύμφωνα με τον Έριχ Φρομ.

Έπειτα, η ομορφιά του Θεού βρίσκεται στην αναζήτησή Του και όχι στην κατοχή Του, διότι αλλιώς δεν θα ήταν Θεός, αλλά εφεύρεση του ανθρώπου και κάτι απλά χρήσιμο. Για τον Κώστα τον Αξελό, “o Θεός είναι όπως ο ορίζοντας: Απομακρύνεται όταν προσπαθούμε να τον πλησιάσουμε”. Πάνω σ’ αυτό εξάλλου το πλησίασμα βρίσκεται και το νόημα της ζωής του ανθρώπου.

Για όσους αμφιβάλουν, ας ακούσουν τα λόγια του ιερού Χρυσοστόμου: “Ένας Θεός κατανοητός δεν είναι Θεός”. Ο Θεός κατανοείται μόνο μέσω της χάριτός του και της αγάπης του. Η αθεΐα αποδεικνύεται συνεχόμενο μαρτύριο, αφού τίποτε δεν εξηγείται χωρίς Θεό, δεδομένου ότι όλα φαντάζουν ανούσια, τυχαία και χωρίς σκοπό, ενώ αντίθετα “ο εν Θεώ ων αεί χαίρει” (Ιω. ο Χρυσόστομος). Στην πρώτη περίπτωση, η κατάθλιψη και η αυτοκτονία υποβόσκουν ως συνέπειες απελπισίας και υπαρξιακού κενού.

Ο πιστός νοιώθει εμπιστοσύνη προς τον Θεό, αφού τον αντιμετωπίζει ως πατέρα, φίλο και αδελφό. Φυσικά, “συν Θεώ και χείρα κίνει”, όπως μετασχηματίζεται η φράση επί το χριστιανικότερον. Απαιτείται άσκηση, προσευχή και Θεία Κοινωνία για μια γνήσια γνωριμία με το Θεό. “Ο Θεός τρέφει τα πουλιά, μα δεν τους βάζει το φαγητό και στη φωλιά”, αναφέρει μια παροιμία. Και ο Ισαάκ ο Σύρος συμπληρώνει: Κανείς δεν ανέβηκε με άνεση στον Ουρανό, παρά δια της Σταυροαναστάσιμης πορείας.

Το σίγουρο είναι ότι δια της αγαθής και ευσεβούς πράξεως γνωρίζει κανείς το Θεό και όχι δια της γνωσιολογικής θεωρίας: “Θρησκεία καθαρή και αμόλυντος ενώπιον του Θεού Πατρός είναι να επισκέπτεται κανείς ορφανούς και χήρες στη θλίψη τους και να τηρεί τον εαυτόν του άσπιλο από τον κόσμο (κοσμικό φρόνημα)” (Ιακώβου 1,27).

Τέλος, η εμπειρία του αποστόλου Παύλου τον κάνει να λέει: “Για εκείνους που αγαπούν το Θεό, όλα συνεργούν στο αγαθό” (Ρωμ. 8,28). Με άλλα λόγια: “Εάν ο Θεός σε έκανε μούσκεμα με τη βροχή του, ο ίδιος και θα σε στεγνώσει με τον ήλιο του” (Σλοβένικη παροιμία). Είναι διδασκαλία του Χριστού και βίωμα των αγίων πως η γη μεταβάλλεται, αλλά ο Θεός και η ψυχή μένουν στον αιώνα (Μπράουνινγκ). Δε θα πρέπει επομένως να αποθαρρυνόμαστε αλλά να προσευχόμαστε, όπως και ο προορατικός γέροντας Παΐσιος μάς προτρέπει: “Έχεις λύπη; Ο Θεός σου λείπει”.

ΒΟΗΘΗΜΑΤΑ:
-«Αθώος», επισκόπου Αχελώου Ευθυμίου, εκδ. Αποστολικής Διακονίας, 1996
-«Βικιφθέγματα», από el.wikiquote.org/wiki
-«Θρησκείες: Πλάνη;», αρχιμ. Βασιλείου Μπακογιάννη, Νεκτάριος Παναγόπουλος, 1995
-«Μια τάξη γεμάτη απορίες», Ανδρέα Κεφαλληνιάδη, εκδ. Φωτοδότες
-«Το Σύμπαν και η κοσμολογική αντίληψη», Γιώργου Χρύση, εκδ. Σαββάλας, 1996
-«Χριστιανισμός και Θρησκεύματα», Νικολάου Νευράκη, Αθ. 1999
-«Ψιχία από της Τραπέζης», Συλλογή Κ. Κούρκουλα, Αθ. 1973
aktines.blogspot.com

Πηγή 

Το φαινόμενο της αθεΐας

 Από τότε που οι πρωτόπλαστοι αρνήθηκαν να υπακούσουν στο θέλημα του Θεού έκανε την εμφάνισή του το φαινόμενο της αθεΐας. Είναι γνωστό ότι εκτός από αυτούς που πιστεύουν σε κάποιο Θεό, υπάρχουν και εκείνοι οι οποίοι για διάφορους λόγους δεν αποδέχονται την ύπαρξη του Θεού. Είναι οι λεγόμενοι άθεοι ή άπιστοι. Το φαινόμενο της αθεΐας είναι πολυσύνθετο και πολυδιάστατο. Σε τελική ανάλυση φαίνεται ότι είναι καθαρά προσωπική υπόθεση, όπως και η πίστη. Είναι ανάγκη να το μελετήσουμε αντικειμενικά με στόχο να ενισχύσουμε την πίστη μας. Με το σημερινό μάθημα θα επιχειρήσουμε να επισημάνουμε τον ορισμό, τα αίτια και τις συνέπειες της αθεΐας· να παρουσιάσουμε τις σπουδαιότερες αθεϊστικές απόψεις καθώς και την κριτική θεώρησή τους. 

α) Ορισμός, αίτια και συνέπειες της αθεΐας 

 Αθεΐα είναι η άρνηση της ύπαρξης θεών ή Θεού. Αθεϊστής λέγεται ο δεχόμενος αυτήν την άποψη και αθεϊσμός ονομάζεται η φιλοσοφική, θεωρητική θεμελίωση της αθεΐας. Άλλοτε είναι φανερή και άλλοτε συγκαλυμμένη. Άλλες φορές είναι επιθετική εναντίον της θρησκείας και ιδιαίτερα του Χριστιανισμού και άλλες φορές ενεργεί συγκαλυμμένα. Υπάρχουν διάφορες αποχρώσεις αθεΐας, όλες όμως συναντώνται στο κοινό σημείο της άρνησης του Θεού. Μπορούμε να επισημάνουμε και τις βαθμίδες της αθεΐας. Οι σπουδαιότερες είναι: ο δισταγμός αποδοχής θεοδίδακτων αρχών και αληθειών· η αμφιβολία για την ύπαρξη μεταφυσικού κόσμου· ο αγνωστικισμός, που υποστηρίζει ότι δεν υπάρχει βεβαιότητα για την ύπαρξη υπεραισθητού κόσμου και επομένως είναι αδύνατη η γνώση του. Άλλες μορφές του σύγχρονου αθεϊσμού είναι ο μηδενισμός, ο διαλεκτικός και ιστορικός υλισμός, ο υπαρξιακός αθεϊσμός, ο νιτσεϊσμός, ο ορθολογικός θετικισμός κ.ά

Τα κυριότερα αίτια της αθεΐας είναι τα επόμενα: 

1. Ο εγωισμός του ανθρώπου, ο οποίος υπερηφανεύεται για τις δυνάμεις και τις δυνατότητές του.

 2. Η άγνοια της διδασκαλίας της θρησκείας στα μεγάλα ζητήματα «Θεός, κόσμος, άνθρωπος». 

 3. Οι ατομικές επιλογές τρόπου ζωής που έρχονται σε αντίθεση με τις επιταγές της θρησκείας που θέτουν φραγμό επικοινωνίας του ανθρώπου με το Θεό. 

 4. Ο ορθολογισμός από την εποχή του Διαφωτισμού, που απορρίπτει τις υπέρ λόγον αλήθειες.

 5. Η υλιστική θεώρηση του κόσμου, που δέχεται την προτεραιότητα και τη μοναδικότητα της ύλης, από την οποία προέρχονται και οι λεγόμενες πνευματικές ενέργειες (σκέψη, ιδέες, φαντασία κ.ά.).

 6. Η αντιθρησκευτική παιδεία που παρέχεται στα ολοκληρωτικά καθεστώτα. 

7. Η ασυνέπεια πίστης και ζωής μερικών εκπροσώπων της θρησκείας. 

 Οι συνέπειες της αθεΐας είναι πολλές και αξιοπρόσεκτες. Είναι κοινή παραδοχή η άμεση σχέση πίστης και ηθικής. Επομένως, η ποιότητα της δεύτερης εξαρτάται από την ποιότητα της πρώτης. Έτσι, στα πλαίσια της αθεϊστικής θεωρίας η ανυπαρξία του Θεού θα έδινε τη δυνατότητα στον άνθρωπο να συμπεριφέρεται χωρίς φραγμούς και ηθικές αναστολές και να εφαρμόζεται η άποψη του Καραμαζόφ στον Ντοστογιέφσκυ: «εάν δεν υπάρχει Θεός, όλα επιτρέπονται». Έχει επισημανθεί τεκμηριωμένα ότι η έλλειψη σωστής θρησκευτικής ζωής δημιουργεί το ψυχικό κενό και την υπαρξιακή αγωνία, που χαρακτηρίζουν έντονα το σύγχρονο άνθρωπο. Στο βάθρο του Θεού οι οπαδοί του υλιστικού ευδαιμονισμού και της ατομικής χρησιμοθηρίας τοποθετούν και λατρεύουν τα είδωλα της σαρκολατρίας και της ηδονιστικής εγωπάθειας. Οι αρνητικές και πολλές φορές καταστροφικές συνέπειες της πρακτικής αθεΐας επηρεάζουν έντονα τη νεαρή ηλικία, αλλά και πολλές πτυχές της οικογενειακής και κοινωνικής ζωής. Ο σύγχρονος άνθρωπος καλείται να προβληματιστεί και να λάβει τις δέουσες αποφάσεις, αν επιθυμεί να επανεύρει τον ορθό προσανατολισμό του.

 β) Οι σπουδαιότερες αθεϊστικές απόψεις 

 1. Η «ανθρωπιστική» αθεΐα του Λούντβιχ Φώυερμπαχ (1804-1872). 

Το αθεϊστικό του σύστημα ονομάστηκε «ανθρωποθεϊσμός», γιατί θέτει ως κέντρο της φιλοσοφικής θεωρίας του τον άνθρωπο, όπως είναι και φαίνεται και ζει σε σχέση με τους άλλους. Η έννοια του Θεού είναι πλασματική και νοείται ως αυτοπροβολή του ανθρώπου προς τα έξω. Ο λόγος για το Θεό είναι λόγος για τον άνθρωπο. Επομένως, λέγοντας Θεολογία εννοούμε την ανθρωπολογία. Κάθε θρησκεία για το Φώυερ μπαχ είναι μια μορφή αυτολατρείας του ανθρώπου. 

 Κριτική θεώρηση. 

Η άποψη αυτή δεν έχει σοβαρά επιστημονικά και θρησκειολογικά ερείσματα. Στο μάθημα για τη θρησκεία δείξαμε ότι αυτή είναι πανανθρώπινο φαινόμενο. Επομένως, δε στέκει η άποψη του Φώυερμπαχ ότι η έννοια του Θεού και η θρησκεία είναι έκφραση και προβολή των υποκειμενικών επιθυμιών και τάσεων κάθε ανθρώπου. Η ταύτιση εξάλλου της Θεολογίας με την ανθρωπολογία είναι απαράδεκτη από χριστιανική άποψη, γιατί η χριστιανική Θεολογία ως αυτοαποκάλυψη του Θεού από το Θεάνθρωπο Χριστό, αποτελεί προϋπόθεση της αληθινής ανθρωπολογίας 

2. Η κοινωνικοπολιτική αθεΐα του Καρλ Μαρξ (1818-1883).

 Ο θεμελιωτής του επαναστατικού σοσιαλισμού (κομμουνισμού) με τη διδασκαλία και τα συγγράμματά του (με σπουδαιότερο «το Κεφάλαιο») επιδίωξε την κοινωνική μεταβολή και την επικράτηση της κοινωνικής δικαιοσύνης με την επανάσταση των λαϊκών μαζών. Η αθεϊστική διδασκαλία του Κ. Μαρξ πηγάζει από το διαλεκτικό και ιστορικό υλισμό, που δέχεται ότι η ιστορική και η κοινωνική πορεία του ανθρώπου ακολουθεί το εγελιανό σχήμα «θέση - αντίθεση - σύνθεση». Αυτό σημαίνει ότι ο επαναστατικός σοσιαλισμός ως αντίθεση στο κατεστημένο, τη θέση, θα οδηγήσει στην αταξική κοινωνία, μετά από σφοδρή σύγκρουση και πάλη των τάξεων, στην κατάκτηση της κοινωνικής ισότητας, δικαιοσύνης και ευτυχίας των λαών. Η θρησκεία, έγραφε, είναι συνέπεια μόνο της κοινωνικοοικονομικής αλλοτρίωσης του ανθρώπου και των αντίστοιχων με αυτές συνθηκών ζωής· είναι δημιούργημα της αυταπάτης του ανθρώπου, που εκφράζει τη δυστυχία και την αθλιότητά του. Η θρησκεία είναι το όργανο εκμετάλλευσης των φτωχών και αδυνάτων από τους πλούσιους και δυνατούς. Την ονόμασε «όπιο του λαού», ο οποίος, όταν εξασφαλίσει τις προϋποθέσεις της ευτυχίας του με τη δημιουργία της αταξικής κοινωνίας, θα διαγράψει αυτόματα και τη θρησκεία από τη ζωή του. Η θρησκεία, δίδασκε ο Μαρξ, εμποδίζει την απελευθέρωση του ανθρώπου και την κατάκτηση της ευτυχίας του. Τη θέση της πρέπει να πάρει η επιστήμη, η οποία με τα επιτεύγματά της θα επιλύσει όλα τα προβλήματα του ανθρώπου. 

 Κριτική θεώρηση.

 Ίσως ο Μαρξ να είχε κάποιο δίκιο, όταν έγραφε ότι η θρησκεία είναι το «όπιο των λαών», γιατί είχε υπόψη του τα δεδομένα της εποχής του, τη θρησκευτική κατάσταση στη Δύση, στην οποία η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία είχε τον απόλυτο έλεγχο της ζωής των ανθρώπων, και η έντονη κληρικοκρατία είχε ωθήσει το λαό στο περιθώριο. Οι υποσχέσεις ή οι απειλές για την άλλη ζωή, με τον τρόπο που στην ιστορική πραγματικότητα παρουσιάστηκαν, έδιναν το δικαίωμα στους κάθε λογής άθεους να επιτίθενται συνολικά στη θρησκεία. Είναι λαθεμένη, όμως, η γενίκευση να απορρίπτει παντελώς τη θρησκεία και πολύ περισσότερο το Θεό, εξαιτίας των αρνητικών φαινομένων, που οφείλονται σε ανθρώπινα λάθη. Ο Μαρξ δεν έλαβε υπόψη του το κοινωνικό κήρυγμα του Χριστιανισμού για αδελφοσύνη και ισότητα, ούτε  τη δράση της Εκκλησίας στις περιπτώσεις που λειτούργησε σύμφωνα με το πνεύμα της διδασκαλίας του Χριστού για την αγάπη, όπως π.χ. στην περίπτωση των μεγάλων Πατέρων της Εκκλησίας. 

Άλλωστε και η μέχρι τώρα ιστορική πείρα έδειξε ότι όπου εφαρμόστηκαν οι αθεϊστικές ιδέες δεν οδήγησαν τους ανθρώπους στη δικαιοσύνη και την ευτυχία. Παρόλο που η θρησκεία πολεμήθηκε, στα συστήματα που εφαρμόστηκαν οι θεωρίες του Μαρξ, δεν κατορθώθηκε να ξεριζωθεί η πίστη από τις ψυχές των ανθρώπων. Αντίθετα, παρατηρήθηκε, μετά την πτώση των καθεστώτων αυτών, μια αναζωπύρωση του θρησκευτικού συναισθήματος των λαών και μια συγκλονιστική επανασύνδεσή τους με τις γνήσιες πηγές της πίστης τους, δηλαδή την Ορθοδοξία. Αυτό σημαίνει ότι «όπιο των λαών» δεν ήταν η θρησκεία, αλλά η επίσημη διδασκαλία της αθεΐας. Εξάλλου η άποψη του Κ. Μαρξ ότι η θρησκεία είναι παράγωγο μόνο της κοινωνικοοικονομικής αλλοτρίωσης του ανθρώπου θεωρείται μονομερής και θρησκειοϊστορικά αθεμελίωτη. Από σύγχρονους μαρξιστές διατυπώθηκε η άποψη ότι «υπήρξε λάθος του Μαρξ, που είπε ότι η θρησκεία είναι το όπιο των λαών» (βλ. το συλλογικό έργο: Μαρξισμός και Ορθοδοξία, εκδ. Ακρίτας, Αθήνα 1984, σελ. 82). 

 3. Βιταλιστική - μηδενιστική αθεΐα με εκπρόσωπο το μηδενιστή φιλόσοφο Φρ. Νίτσε (1844-1900) 

 που είχε επηρεαστεί από το Φώυερμπαχ και το φιλόσοφο της απαισιοδοξίας Άρθ. Σοπενχάουερ (1788 1860). Βαθύς μελετητής και καθηγητής της αρχαίας ελληνικής φιλολογίας στο πανεπιστήμιο της Βασιλείας της Ελβετίας, την τελευταία δεκαετία της ζωής του ήταν σε κατάσταση παραφροσύνης. Αφετηρία της θεωρίας του είναι ο μηδενισμός, ο οποίος αρνείται την ύπαρξη του Θεού και των ηθικών αξιών. Ο Νίτσε ήταν σφοδρός πολέμιος του Χριστιανισμού, γιατί διακήρυττε ότι ήταν θρησκεία των αδυνάτων και των ταπεινών. Στη θέση του Θεού τοποθέτησε τον «υπεράνθρωπο», γιατί πίστευε ότι αυτός είναι ο ιδανικός τύπος ανθρώπου που θα επικρατήσει με τη δύναμή του. Η διδασκαλία του για τον «υπεράνθρωπο» στηρίζεται στο βιολογικό υλισμό και στην έννοια της επικράτησης του βιολογικά ισχυρού. Ο «υπεράνθρωπος», επομένως, είναι ο άνθρωπος της δύναμης, που επικρατεί επί των αδυνάτων χωρίς οίκτο, που πολεμά ό,τι είναι αδύναμο ή μέτριο. Στα πλαίσια της φιλοσοφίας του «υπερανθρώπου» περιφρονούνται όλες οι αρετές, γιατί φανερώνουν αδυναμία. Ο Νίτσε έγραψε αξιόλογα συγγράμματα σχετιζόμενα με τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό, τον οποίο θαύμαζε. Χρειάζεται όμως προσεκτική μελέτη τους.

 Κριτική θεώρηση.

 Ο Νίτσε καταφέρθηκε με πάθος εναντίον των εκπροσώπων του δυτικού Χριστιανισμού, οι οποίοι κατά την εποχή του δεν εξέφραζαν αξιόπιστα την αλήθεια και την ουσία του. Το ζήτημα του Θεού τον απασχόλησε βαθιά και έντονα, αλλά δε θέλησε να γνωρίσει ουσιαστικά και σωστά τη χριστιανική διδασκαλία. Εξάλλου το μηδενιστικό υπόβαθρο της θεωρίας του στερείται ισχυρών φιλοσοφικών ερεισμάτων. Μπορεί, άραγε, να αποδείξει επιστημονικά και φιλοσοφικά την ανυπαρξία του Θεού; Φυσικά όχι. Ο στόχος της θεωρίας του, δηλ. ο υπεράνθρωπος, όπως τον περιγράφει στο βιβλίο του «Τάδε έφη Ζαρατούστρα» (1885), είναι μια σύλληψη τερατώδης, αν εφαρμοστεί στην κοινωνία μας. Είναι γνωστό ότι αποτέλεσε το θεωρητικό υπόβαθρο του γερμανικού εθνικοσοσιαλισμού, τον οποίο εφάρμοσε ο Χίτλερ κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου με τα γνωστά τραγικά επακόλουθα. Μπορούμε να φανταστούμε μια κοινωνία όπου όλοι θα προσπαθούν με κάθε τρόπο να επιτύχουν τον τύπο του υπερανθρώπου, ως μια κοινωνία ζούγκλας. Μια γεύση βέβαια παίρνει κανείς και από τη σύγχρονη κοινωνία, μετά τις νέες δυνατότητες που δόθηκαν στον άνθρωπο για να αυξήσει τη δύναμή του με τη βοήθεια της τεχνολογίας. 

 4. Ψυχαναλυτική αθεΐα.

 Εισηγητής της είναι ο ψυχαναλυτής Σίγκμουντ Φρόυντ (1856-1939). Ήταν ένας από τους θεμελιωτές της ψυχολογίας του βάθους. Συνέβαλε αποφασιστικά στη διερεύνηση του υποσυνειδήτου και στην ψυχαναλυτική ερμηνεία των ονείρων. Δεχόταν ότι η ψυχανάλυση δεν έχει ως συνέπεια την αθεΐα, αλλά ο ίδιος διακήρυττε ότι ήταν άθεος. Σύμφωνα με την ψυχαναλυτική θεωρία του η θρησκεία πηγάζει από την ανάγκη του ανθρώπου να αμυνθεί απέναντι στις υπέρτατες δυνάμεις της φύσης και της μοίρας, τις οποίες προσωποποιεί. Λόγω αδυναμίας αντιμετώπισής τους δημιουργεί δεσμούς εξάρτησης και υποσυνείδητα τους δίνει τη δεσπόζουσα μορφή του αυστηρού πατέρα της πρωτόγονης περιόδου της ανθρωπότητας. Έτσι η μορφή του πατέρα, κατά το Φρόυντ, έγινε το πρότυπο, σύμφωνα με το οποίο οι μετέπειτα γενεές σχημάτιζαν την εικόνα τους για το Θεό. Όποιος, λοιπόν, πιστεύει στο Θεό, σε όλη τη ζωή του παραμένει εξαρτημένος, βρίσκεται σε μόνιμη νηπιακή κατάσταση. Για να ωριμάσει, οφείλει να απεξαρτηθεί απορρίπτοντας την πίστη στο Θεό. 

 Κριτική θεώρηση. 

Η ψυχολογική ερμηνεία γένεσης της θρησκείας δεν αναιρεί την ύπαρξη του Θεού ως πραγματικότητας. Η αρρωστημένη αντίληψη για το Θεό, τιμωρό πατέρα, δεν είναι σοβαρό επιχείρημα για να αναιρέσει κανείς την πίστη στην ύπαρξη του Θεού. Άλλωστε υπάρ χει και η υγιής αντίληψη του πατέρα της αγάπης. Η πίστη δεν μπορεί να εννοηθεί ως υπόθεση νηπιακής κατάστασης, αφού βιώθηκε πειστικά από μεγάλα πνεύματα της ιστορίας αλλά και σύγχρονα. Η ερμηνεία του Φρόυντ πάσχει από έλλειψη αντικειμενικότητας και πληρότητας, όπως έδειξαν οι έρευνες των δύο άλλων θεμελιωτών της ψυχολογίας του βάθους (Ά. Άντλερ, 1870-1937, Καρλ Γιουγκ, 1875-1961) και νεότερων ψυχαναλυτών. Πρέπει να ομολογήσουμε πάντως ότι η φροϋδική θεωρία για τη θρησκεία και το Θεό έγινε αφορμή αυτοκριτικής των χριστιανών, ενώ παράλληλα παραμερίστηκαν κάποιες μορφές θρησκοληψίας και δεισιδαιμονίας.

5. Στα ευρύτερα πλαίσια της σύγχρονης αθεΐας θα μπορούσαμε να εντάξουμε και τους επόμενους φιλοσόφους και λογοτέχνες: α) Ζαν Πωλ Σαρτρ (1905-1980)· Γάλλος φιλόσοφος και λογοτέχνης, εκπρό σωπος του άθεου υπαρξισμού. Έργα του: Το είναι και το μηδέν, Ναυτία κ.ά. β) Αλμπέρ Καμύ (1913-1960)· Γάλλος υπαρξιστής και μυθιστο ριογράφος, ο οποίος δεν εκφράζεται ανοιχτά υπέρ της αθεΐας, αλλά προβληματίζεται έντονα σχετικά με το ζήτημα της ύπαρξης του Θεού. Έργα του: Πανούκλα, Ξένος, Ο επαναστατημένος άνθρωπος, Ο μύθος του Σισύφου κ.ά. 

Χριστιανισμός και Θρησκεύματα σελ. 187-194 

 

Ο Διάβολος, η Ελευθερία και η Αθεΐα

Πηγή

 

Η νέα σειρά βίντεο με τον Αρχιμανδρίτη Ιωήλ Κωνσταντάρο εμβαθύνει στη σχέση του σύγχρονου ανθρώπου με την πίστη, υπό το πρίσμα των προκλήσεων της αθεΐας, της στρεβλής ελευθερίας και της άγνοιας περί των δογμάτων της Εκκλησίας.

Μέσα από πατερικές πηγές, αγιογραφικά παραδείγματα και ποιμαντική φροντίδα, αναδεικνύεται:

• ο ρόλος της θείας πίστης ως δώρο και ευθύνη,
• η παγίδα της πνευματικής αποχαύνωσης,
• η σημασία της εσωτερικής εργασίας του ανθρώπου.

---

“Μαθαίνουμε την Πίστη μας” | Μέρος 3ο – π. Ιωήλ Κωνστάνταρος

Θέσεις της αθεΐας στις διάφορες μορφές της

Ό,τι δεν είναι ο άνθρωπος πραγματικά, αλλ’ επιθυμεί να είναι, αυτό το κάνει Θεό του ή αυτό είναι
ο Θεός του. […] Διότι δεν δημιούργησε ο Θεός τον άνθρωπο κατ’ εικόνα του, όπως λέγεται στη
Βίβλο, αλλ’ ο άνθρωπος τον Θεό κατ’ εικόνα του[…]. Κάθε Θεός είναι ένα ον της φαντασίας, μια
εικόνα και μάλιστα μια εικόνα του ανθρώπου, αλλά μια εικόνα την οποία ο άνθρωπος θέτει έξω
από τον εαυτό του και την παρουσιάζει ως ένα ανεξάρτητο ον.
Feuerbach, L., Vorlesungen über das Wesen der Religion, Leipzig, 1851, σελ. 293.

Η απόλυτη ουσία, ο Θεός του ανθρώπου είναι η ίδια η δική του ουσία […]. Η συνείδηση του Θεού
είναι η αυτοσυνείδηση του ανθρώπου, η γνώση του Θεού είναι η αυτογνωσία του ανθρώπου.
[…] Ο άνθρωπος είναι για τον άνθρωπο Θεός (homo hominis Deus est) […]. Το μυστικό της Θε-
ολογίας είναι η ανθρωπολογία […]. Ο άνθρωπος είναι το κέντρο της θρησκείας, ο άνθρωπος είναι
το τέλος της θρησκείας.
Feuerbach, L., Das Wesen des Christentums, Leipzig, 1841, κεφ. 1, σελ. 6· κεφ. 2, σελ. 15· κεφ. 28, σελ. 325-
326· κεφ. 19, σελ. 222.

Κριτική του Φόυερμπαχ από τον Μαρξ
Ο Feuerbach ξεκινά από το δεδομένο της θρησκευτικής αλλοτρίωσης, του αναδιπλασιασμού του
κόσμου σε έναν θρησκευτικό και έναν εγκόσμιο.
Marx, Κ., Θέσεις για τον Φόυερμπαχ, Μτφρ. Γ. Μπλάνας, Ερατώ, Αθήνα, 2004, σελ. 63.

Άθεοι Χριστιανοί και Χριστιανοί Άθεοι

Είναι κάποιοι που διατείνονται ότι δεν πιστεύουν στο Θεό και, βέβαια, δεν προσεύχονται, δεν εκκλησιάζονται, δε νηστεύουν.  Όχι για να το «παίξουν άθεοι», προβάλλοντας στους άλλους την αθεΐα τους. Με σοβαρότητα χωρίς ειρωνεία για τους πιστούς, κατάληξαν σε αυτή την τοποθέτηση για κάποιους προσωπικούς τους λόγους.

 Κι όμως, στη ζωή τους έχουν μια τέτοια συμμετοχή στον πόνο του συνανθρώπου τους, που παραπέμπει στη χριστιανική αλληλεγγύη.  Στην καθημερινότητά τους είναι τόσο κοινωνικοί, όχι με τις επιφανειακές κοινωνικές εκδηλώσεις αλλά με την ενότητα και τη συμμετοχή στη δυσκολία αλλά και στην ευημερία του διπλανού τους, που θυμίζει την εν Χριστώ κοινωνία των προσώπων.

Δεν ξέρουν την υποκρισία, δεν αγαπούν το ψέμα, δεν κρύβονται για να δείξουν άλλον εαυτόν.  Γίνονται θυσία για τους εμπερίστατους, αγκαλιάζουν τους μοναξιασμένους και απορριμένους της κοινωνίας.  Κατανοούν πλήρως το λόγο του Χριστού, κι ας μη γνωρίζουν ποιος το είπε, ότι «οι τελώνες και οι πόρνες θα είναι πιο μπροστά από τους θρήσκους».  Συνεννοούνται με τα «καθάρματα του κόσμου», γιατί, φαίνεται, έχουν την απλότητα και την ειλικρίνεια που ενώνει καρδιακά τους ανθρώπους ό,τι και να ’ναι.

Κι είναι κάποιοι χριστιανοί που λένε ότι πιστεύουν στο Θεό, προσεύχονται, εκκλησιάζονται, νηστεύουν. Ό,τι κάνουν το κάνουν «προς το θεαθήναι τοις ανθρώποις».  Είναι επιθετικοί στους μη πιστούς, λες και επιδιώκουν να γίνουν σωτήρες τους ή σωτήρες της εκκλησίας.

Στη ζωή τους έχουν τέτοια σκληρότητα στον ανθρώπινο πόνο, λες και δεν ένιωσαν ποτέ την αγάπη του Θεού που «κάνει το έλεός Του να γινόμαστε ελεήμονες» (Άγιος Ισαάκ ο Σύρος).  Στην καθημερινότητά τους έχουν τέτοια φιλαυτία που τους κάνει αντικοινωνικούς, ά-φιλους και εγωκεντρικούς ώστε να απωθούν τους γύρω τους.

Φαίνονται ατσαλάκωτοι, χωρίς πτώσεις και αμαρτίες, όλα καλά και τέλεια.  Διαχωρίζουν τους εαυτούς τους από τους άλλους, που δεν έχουν την ίδια με αυτούς εξωτερική εικόνα.  Δεν κλαίνε και δεν αποκαλύπτουν την αποτυχία τους.  Κοντά τους νιώθεις στεναχώρια, κάτι να σε απωθεί, καθόλου οικεία.

Από τη μια η θεωρητική αθεΐα αντιμάχεται την πρακτική πίστη.  Είναι χριστιανοί «κι ας έχουν θεωρηθεί άθεοι», κατά την αρχαία αντίληψη του σπερματικού λόγου.  Από την άλλη η θεωρητική πίστη αντιμάχεται την πρακτική αθεΐα.

Ο Χριστός αγκάλιασε τους πρώτους και μίλησε αυστηρά για τους δεύτερους.  Τότε και τώρα σημασία δεν έχει τι λέμε αλλά τι ζούμε.  «Στη βασιλεία του Θεού δε θα μπει όποιος μου λέει «Κύριε, Κύριε», αλλά όποιος κάνει το θέλημα του ουράνιου Πατέρα μου» (Ματθ. 7,21).

Ωστόσο,  την αλλαγή την ενεργεί το Πνεύμα το Άγιο που μιλά κατευθείαν στην καρδιά που ταπεινώνεται, ποθεί κι αναζητά, ακόμα κι αν τα λόγια λένε διαφορετικά.

Πηγή

Συζήτηση με έναν Ιερέα και έναν Άθεο

Μπορούν ένας Ιεράς και ένας Άθεος να συμφωνήσουν, όταν η συζήτηση αφορά σε θέματα πίστης και θρησκείας; Η απάντηση είναι πως… δεν μπορούμε να απαντήσουμε. Ή τουλάχιστον, όχι τόσο εύκολα. Εξαρτάται. Εξαρτάται πόσο δογματικοί είναι, πόσο ανοικτοί είναι σε μια διαφορετική από τη δική τους άποψη ή/και κοσμοθεωρία, πόσο σέβεται ο ένας τον άλλο, ίσως και πόσο σέβονται τον ίδιο τους τον εαυτό. Η συζήτηση έγινε μεταξύ του Πάτερ Παρασκευά Παπαμιχαήλ, ο οποίος είναι Θεολόγος και Ιερέας στον Ναό του Αποστόλου Μάρκου στον Αρχάγγελο, και του Αντώνη Αλεξόπουλου, PhD, Διδάκτωρ Κοινωνιολογίας, ο οποίος δηλώνει άθρησκος, άπιστος (non believer), σκεπτόμενος homo sapiens, ενώ επίσης έχει συμμετάσχει αρκετές φορές σε ανθρώπινη βιβλιοθήκη (human library) με την «ταμπέλα» του άθεου.

Συνομιλία με άθεο - Μεσογαίας Νικόλαος

«Η ύπαρξη του Θεού και οι προκλήσεις της σύγχρονης αθεΐας»

Η Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών Βόλου της Ιεράς Μητροπόλεως Δημητριάδος διοργανώσε την Τρίτη 5 Μαΐου (Αθήνα, Κτήριο «Κ. Παλαμάς», ώρα 6.00 μ.μ.) και την Τετάρτη 6 Μαΐου (Συνεδριακό Κέντρο Θεσσαλίας, Μελισσάτικα, Βόλος, ώρα 6.30 μ.μ.) μια σειρά διαλέξεων με επίσημο προσκεκλημένο τον Καθηγητή Δρ. Richard Swinburne, και κεντρικό θέμα: «Η ύπαρξη του Θεού και οι προκλήσεις της σύγχρονης αθεΐας».
       Ο Δρ. Richard Swinburne προσήλυτος ο ίδιος στην Ορθοδοξία, είναι Ομότιμος Καθηγητής Φιλοσοφίας της Χριστιανικής Θρησκείας του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, Επίτιμος Εταίρος του Oriel College της Οξφόρδης και Μέλος της Βρετανικής Ακαδημίας. Τα επιστημονικά του ενδιαφέροντα περιστρέφονται γύρω από τη Φιλοσοφία της Θρησκείας και της Επιστήμης, ενώ θεωρείται, εδώ και πολλά χρόνια, από τους βασικούς υποστηρικτές των φιλοσοφικών αποδείξεων για την ύπαρξη του Θεού, προκαλώντας μάλιστα έντονη σχετική συζήτηση με αφορμή την έκδοση της τριλογίας του The Coherence of Theism (1977), The Existence of God (1979), Faith and Reason (1981), επιχειρώντας  με τον τρόπο αυτό έναν σοβαρό επιστημονικό αντίλογο στην έξαρση του φαινομένου του σύγχρονου αθεϊσμού όπως εκφράζεται κυρίως από τον Richard Dawkins, του οποίου πολλά έργα κυκλοφορούν και σε ελληνική μετάφραση. Έχει συγγράψει πλήθος σχετικών έργων μεταξύ των οποίων τα πιο πρόσφατα είναι: Epistemic Justification, 2001, The Resurrection of God Incarnate, 2003, Free Will and Modern Science, Ed. 2011, Mind, Brain, and Free Will, 2013.

 

Στις διαλέξεις του αυτές ο Καθηγητής Swinburne θα επιχειρήσει μια σφαιρική θεώρηση του ζητήματος των επιχειρημάτων υπέρ της υπάρξεως του Θεού συνδέοντάς το επίσης και με το πρόβλημα του κακού. Στη σχετική προσέγγιση του θέματος ο ίδιος θα αναδείξει δύο βασικές αρχές ερμηνείας και αξιολόγησης της θρησκευτικής εμπειρίας: την Αρχή της Ευπιστίας: «Να πιστεύεις ότι σου φαίνεται ότι υπάρχει ως τέτοιο- απόντων αντεπιχειρημάτων» και την αρχή της Μαρτυρίας: «Να πιστεύεις ότι σου λένε οι άλλοι – απόντων αντεπιχειρημάτων». Ενώ πολλοί άνθρωποι μπορεί να πιστεύουν ότι υπάρχει Θεός με βάση την αρχή της Ευπιστίας, λόγω της θρησκευτικής εμπειρίας τους, ή με βάση την αρχή της Μαρτυρίας λόγω της ανατροφής τους, στο σύγχρονο κόσμο όπου κυκλοφορούν κάθε λογής αντεπιχειρήματα, οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν ανάγκη από τη φυσική θεολογία, δηλαδή από επιχειρήματα που προέρχονται από τα πλέον γενικά χαρακτηριστικά του κόσμου (θετικές αποδείξεις) για την ύπαρξη του Θεού, εάν κι εφόσον επιθυμούν η πίστη τους να είναι έλλογη και όχι α-νόητη.
Η παρατήρηση μιας απόδειξης Ε καθιστά μια υποτιθέμενη αιτιώδη εξήγησή της, Η, πιθανή, στο βαθμό που:

1. Εάν το Η είναι αλήθεια, το Ε είναι πιθανό
2. Εάν το Η είναι λάθος, το Ε δεν είναι πιθανό
3. Το Η είναι απλό
4. Το Η ταιριάζει με όσα ήδη γνωρίζουμε (δηλ. με τη γνώση μας για το πως  λειτουργεί ευρύτερα ο κόσμος)

Τα κριτήρια αυτά λειτουργούν κάθε φορά που εξηγούμε ένα Ε, είτε το πρότυπο της εξήγησης είναι προσωπικό (από πρόσωπα που διαθέτουν ορισμένες δυνάμεις, πιστεύω και σκοπούς) ή επιστημονικό (με βάση τις πρωταρχικές συνθήκες, και τους νόμους της φύσης που αποτελούν τελικά γενικεύσεις για τις δυνάμεις και τις υποχρεώσεις όλων των θεμελιωδών σωματιδίων, και επομένως και των μεγαλύτερων υπάρξεων τις οποίες απαρτίζουν). Μια υπόθεση είναι απλή στο βαθμό που λαμβάνει ως δεδομένη την ύπαρξη νέων οντοτήτων, μερικών ειδών οντοτήτων, ορισμένων ιδιοτήτων, ορισμένων ειδών ιδιοτήτων, όπως επίσης και των απλών από μαθηματική άποψη βαθμών και σχέσεων μεταξύ των ιδιοτήτων. (Μια μαθηματική σχέση ή ύπαρξη Χ είναι απλή, όσο λιγότερες είναι οι άλλες σχέσεις και υπάρξεις από τον ορισμό των οποίων εξαρτάται. Επομένως το 2, όπως και το 0, είναι πιο απλός αριθμός από το 3, 785).

Όπως θα υποστηρίξει ο Καθηγητής Swinburne, για την οικονομία της συζήτησης, ας υποτεθεί, ότι το Η = «Υπάρχει Θεός», που είναι ένα θεμελιωδώς αιώνιο, παντοδύναμο, πανταχού παρόν και απόλυτα ελεύθερο πρόσωπο. Ένα πρόσωπο είναι ένα όν με δύναμη, γνώση και ελευθερία επιλογής, που ζει για ένα ορισμένο χρονικό διάστημα. Ένα θεμελιωδώς αιώνιο πρόσωπο είναι ένα πρόσωπο στο οποίο δεν υπάρχουν καθόλου περιορισμοί (υπάρχουν 0 περιορισμοί), ένα παντοδύναμο πρόσωπο είναι ένα πρόσωπο του οποίου η δύναμη δεν γνωρίζει περιορισμούς, ένα πρόσωπο που γνωρίζει τα πάντα χωρίς κανένα περιορισμό, και ένα απόλυτα ελεύθερο πρόσωπο το οποίο δεν υπόκειται σε καμία επίδραση για τον τρόπο που λαμβάνει τις αποφάσεις του (και επομένως επηρεάζεται μονάχα από τον λόγο και έτσι εάν γνωρίζει τα πάντα θα είναι και απόλυτα αγαθό). Ως εκ τούτου ο θεϊσμός, λαμβάνοντας ως δεδομένο τον Θεό, λαμβάνει ως δεδομένο ένα πρόσωπο του πιο απλού είδους που θα μπορούσε να υπάρξει. Επομένως στην περίπτωση αυτή ικανοποιείται εξίσου και το 3^ο κριτήριο.

Και το Ε = ότι υπάρχει ένα φυσικό σύμπαν. Κυβερνάται από απλούς φυσικούς νόμους. Οι νόμοι αυτοί είναι έτσι οργανωμένοι ώστε να παράγουν ανθρώπους. Οι άνθρωποι διαθέτουν συνείδηση.

            Από τη στιγμή που οι άνθρωποι χαρακτηρίζονται από ένα μοναδικό είδος καλοσύνης (τη δύναμη να επιλέγουν μεταξύ του καλού και του κακού και έτσι να ωφελούν ή να βλάπτουν τον εαυτό τους και τους άλλους), είναι πολύ πιθανό ότι ένας αγαθός Θεός θα τους έχει δημιουργήσει. Για το σκοπό αυτό χρειάζονται σώματα, και για αυτό το λόγο ένα φυσικό σύμπαν. Χρειάζεται να γνωρίζουν με ποιο τρόπο θα ωφελούν ή θα βλάπτουν, με αποτέλεσμα οι απλοί φυσικοί νόμοι να προσδιορίζουν τα αποτελέσματα των πράξεών τους. Οι νόμοι χρειάζονται ώστε να διακρατούν τα σώματά τους στην ύπαρξη. Και είναι ανάγκη (τα ανθρώπινα σώματα) να διαθέτουν συνείδηση προκειμένου να μπορούν να επιλέγουν και να βιώνουν τα αποτελέσματα των επιλογών τους. Έτσι το Η πληροί το 1^ο κριτήριο. Εάν το Η είναι λάθος, το Ε θα συνιστά μια μεγάλη απίθανη σύμπτωση. Επομένως το Η πληροί και το 2^ο κριτήριο. Το 4^ο κριτήριο δεν έχει καμιά σχέση με μια ευρείας κλίμακας θεωρία, όπως εκείνη του θεϊσμού. Επομένως με βάση τα τέσσερα παραπάνω κριτήρια το Ε καθιστά πολύ πιθανό το Η.
Τι γίνεται όμως με το κυρίαρχο αντεπιχείρημα ενάντια στην ύπαρξη του Θεού που θεμελιώνεται στο πρόβλημα της υπάρξεως του κακού;
Σύμφωνα με όσα θα αναπτύξει ο Δρ. Swinburne στις διαλέξεις του, Ο Θεός είναι (εξ ορισμού) παντοδύναμος (μπορεί δηλαδή να κάνει καθετί λογικά δυνατό), παντογνώστης (γνωρίζει οτιδήποτε είναι λογικό να γνωρίζει κάποιος) και απόλυτα ελεύθερος (δεν υπόκειται δηλαδή σε παράλογες επιρροές για το πώς λαμβάνει τις αποφάσεις του). Ως εκ τούτου είναι απόλυτα αγαθός. Ωστόσο την ίδια στιγμή επιτρέπει σε κακά πράγματα να συμβαίνουν. Η θεοδικία αποσκοπεί στο να εξηγήσει με ποιο τρόπο το γεγονός αυτό μπορεί να συμβιβαστεί με την τέλεια αγαθότητα του Θεού.
Ο Θεός μπορεί να επιτρέψει ένα κακό Ε να συμβεί, ενώ παραμένει απόλυτα αγαθός, στο βαθμό που:

1. Υπάρχει κάποιο καλό Γ, τέτοιο ώστε είναι λογικά αδύνατο για το Θεό να προκαλέσει το Γ με κάποιο άλλο λογικά δυνατό τρόπο εκτός από το να επιτρέψει το Ε (ή ένα κάτι εξίσου κακό) να συμβεί (λ.χ. ο Θεός δεν μπορεί να σου δώσει τη ευκαιρία να αποφασίσεις ελεύθερα εάν θα είσαι ευγενικός απέναντί μου ή εάν θα μου προκαλέσεις κάποιο πόνο (Γ) εκτός κι αν με αφήσει να υποφέρω (Ε). Ο Θεός δεν μπορεί να σου δώσει την ευκαιρία να διαμορφώσεις το χαρακτήρα σου παίρνοντας δύσκολες αποφάσεις, παρά μόνο βάζοντάς σε, σε πειρασμό).
2. Ο Θεός όντως προκαλεί το Γ (λ.χ. ο Θεός δίνει στον άνθρωπο την παραπάνω ελευθερία και υπευθυνότητα για να αποφασίζει)
3. Ο Θεός έχει το δικαίωμα να επιτρέψει στο Ε να συμβεί. (Το δικαίωμα του Θεού οφείλεται στο γεγονός ότι είναι ο υπέρτατος ευεργέτης μας. Μας κρατά στην ύπαρξη κάθε στιγμή και (με την πάροδο του χρόνου) μας δίνει ως αντιστάθμισμα μια καλή ζωή. Εάν η επίγεια ζωή κάποιου δεν κρίνεται ως καλή, τότε ο Θεός πρέπει να εγγυηθεί ότι το πρόσωπο εκείνο θα έχει μια περίοδο στη μετα-θάνατον ζωή, έτσι ώστε η ζυγαριά ολάκερου του βίου του να γείρει προς το καλό.)
4. Η αναμενόμενη αρνητική αξία του γεγονότος που επιτρέπει να συμβεί το Ε, δεν υπερβαίνει τη θετική καλή αξία του Γ. (Η αδυναμία μας να αναγνωρίσουμε ότι ο όρος αυτός ισχύει, οφείλεται συνήθως στην άγνοιά μας σχετικά με το γεγονός ότι το να είναι κάποιος χρήσιμος είναι κάτι ωφέλιμο για το πρόσωπο του οποίου η ζωή είναι χρήσιμη).

Οι διαλέξεις του Δρ.Richard Swinburne σε Αθήνα και Βόλο θα δοθούν στην αγγλική γλώσσα (με διαθέσιμη μετάφραση στα ελληνικά) και η είσοδος είναι ελεύθερη για το κοινό.

Πηγή/Αναδημοσίευση: http://professeur-alex.blogspot.gr/2015/05/blog-post.html

Η συγκλονιστική προσευχή ενός άθεου

«Δημοσιεύθηκε ευρύτατα μια προσευχή, που βρέθηκε στο αμπέχονο ενός Αμερικανού στρατιώτη,που σκοτώθηκε στον πόλεμο, στη βόρεια Αφρική. Προσευχή, βαθειά συγκλονιστική γιατί, μέσα στην οικειότητα του ύφους της, φανερώνει την ανάγκη την οποία νοιώθει κάποτε και ο νέος άνθρωπος να είναι κοντά στο Θεό.


“Άκουσε, Θεέ μου! Ακόμα δεν Σού έχω μιλήσει. Όμως τώρα επιθυμώ να Σού πω: Τι κάνεις; Μού είπαν ότι δεν υπάρχεις, και σαν… βλάκας το πίστεψα. Χθες βράδυ, από το βάθος του κρατήρα μιάς οβίδας είδα τον ουρανό Σου. Έτσι είδα ότι μου είχαν πεί ψέματα. Εάν είχα διαθέσει τον απαιτούμενο χρόνο για να κοιτάξω όσα έφτιαξες, θα είχα διαπιστώσει ότι αυτοί οι άνθρωποι αρνούνται ν᾽ αντικρύσουν την αλήθεια… Είναι παράξενο ότι μου χρειάσθηκε να έλθω σ᾽ αυτό τον καταχθόνιο τόπο για να βρω τον καιρό να δω το πρόσωπό Σου. Σ᾽ αγαπώ τρομερά, να τι θέλω να ξέρης. Σε λίγο θα γίνη μια απαίσια μάχη. Ποιός ξέρει; Μπορεί να φθάσω στο σπίτι Σου απόψε! Δεν υπήρξαμε σύντροφοι μέχρι τώρα και αναρωτιέμαι, Θεέ μου, αν θα με περιμένης στην πόρτα. Μπα, να που κλαίω! Εγώ να χύνω δάκρυα; Αχ, να Σε είχα γνωρίσει πιο νωρίς!… Εμπρός, πρέπει να φύγω… Είναι παράξενο, από τη στιγμή κατά την οποία Σε συνάντησα δεν φοβάμαι να πεθάνω… Καλή αντάμωσι… Γειά σου!”».

Ἀρχιμ. Ἰωάννου Κωστώφ, Ἡ Προσευχή – Κομποσχοίνι: Πομπός ἀσυρμάτου, ἐκδ. Ἁγ. Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός, Ἀθήνα 2012


Πηγή

Η ουσία της αθεΐας

«Ὁ Ἅγιος Ἰουστίνος (Πόποβιτς) μιλοῦσε μέ ἕνα νεαρὸ φοιτητὴ ποὺσυμπάθησε πολὺ, τὸν Καμύ.

Ἀναρωτιόταν λοιπὸν πῶς αὐτὸς ὁ τόσο συμπαθητικὸς ἄνθρωπος δὲν βρῆκε τὸν Θεό.

Καὶ ὁ Αγιος Ἰουστίνος τοῦ ἀπάντησε: «Ἁπλούστατα, διότι δὲν τὸν ζήτησε».

«Μὰ ἀφοῦ δὲν τὸν ἤξερε», συνεχίζει ὁ φοιτητής.

«Ἂς μὴ τὸν ἤξερε. Ἀπὸ μέσα του δὲν καταλάβαινε; Δὲν προαισθανόταν;»

Γιατί ὁ ἄνθρωπος ζεῖ τραγικὰ τὴν ἀποτυχία;

Διότι προαισθάνεται τί εἶναι ἡἐπιτυχία.

Γιατί εἶναι τραγικός;

Ἂν τὸ δεῖτε λίγο βαθιά, διότι προαισθάνεται τί δὲν εἶναι τραγικό.

Γι᾽ αὐτὸ μόνο σὲ ἀκραῖες περιπτώσεις, ὅπως εἶναι τὸ μίσος, φαίνεται ἡἀποτυχία.

Γιατί τὸ μίσος εἶναι τόσο τραγικό;

Διότι δὲν εἶναι τίποτ᾽ἄλλο ἀπὸ τὸ ὅτι καταλαβαίνεις ὅτι δὲν ἔχεις ἀγάπη.

Τὸ μίσος εἶναι ἡ ἀρνητικὴ πλευρὰ τῆς ἀγάπης, ἡ ἀπουσία τῆς ἀγάπης, καὶἔχει τόσο δυναμισμὸ (τὸ μίσος), ποὺ μαρτυρεῖ ἐκ τοῦ ἀντιθέτου περὶ τοῦδυναμισμοῦ τῆς ἀγάπης».

(από το βιβλίο τοῦ Σεβ. Μητροπολίτη πρώην Ἐρζεγοβίνης κ. Ἀθανασίου Γιέφτιτς, «Ἀπὸ τὴν Ἐλευθερία στὴν ᾽Αγάπη», ἐκδ. «Δόμος»,᾽Αθῆναι 2012, σελ. 68)

Πηγή

Το πάθημα του Βολταίρου.

Ο Βολταίρος θεωρείται ο πατριάρχης των άθεων. Μια μέρα σ΄ένα τραπέζι, θέλησε ν’ αστειευτεί, όπως κάμνουν πολλοί έξυπνοι, προκειμένου να δείξουν την ψυχική τους κενότητα.
- Πουλώ την θέση μου στην παράδεισο, είπε, για ένα πεντόφραγκο.
Μερικοί ξεκαρδίστηκαν στα γέλια. Ένας όμως, πιστός χριστιανός δεν χάνει καιρό και σε ύφος σοβαρό δίδει την απάντηση.
- Εδώ, κύριε, πουλάει κανείς κάτι που έχει στην κυριότητά του. αν μπορείτε να μας αποδείξετε ότι κατέχετε κάποια θέση στον παράδεισο, εγώ είμαι πρόθυμος να δώσω όλη μου την περιουσία να την αγοράσω.

Ο Βολταίρος βουβάθηκε!
Δυστυχώς, υπάρχουν πολλοί άνθρωποι, που αστειεύονται για τόσο σοβαρά πράγματα, με τόσο ανοίκειο τρόπο…

πηγή: από το Βιβλίο "Όταν θέλης να ξεκουράζεσαι"
Α' τόμος
αρχιμ.Θεοφίλου Ζησοπούλου
εκδ.ΟΧΑ "Λυδία"
πηγή http://imverias.blogspot.gr/2014/06/blog-post_4665.html?spref=bl

Αναδημοσίευση:http://theologosgr.blogspot.gr/2014/06/blog-post_25.html

23. Το φαινόμενο της αθεΐας

Η εισαγωγική παρουσίαση του μαθήματος

 Ο εννοιολογικός χάρτης του μαθήματος

Η συγκλονιστική προσευχή ενός άθεου

«Δημοσιεύθηκε εὐρύτατα μιά προσευχή, πού βρέθηκε στό ἀμπέχονο ἑνός Ἀμερικανοῦ στρατιώτη, πού σκοτώθηκε στόν πόλεμο, στή βόρεια Ἀφρική. Προσευχή, βαθειά συγκλονιστική γιατί, μέσα στήν οἰκειότητα τοῦ ὕφους της, φανερώνει τήν ἀνάγκη τήν ὁποία νοιώθει κάποτε καί ὁ νέος ἄνθρωπος νά εἶναι κοντά στό Θεό.

“Ἄκουσε, Θεέ μου!
 Ἀκόμα δέν Σοῦ ἔχω μιλήσει.
 Ὅμως τώρα ἐπιθυμῶ νά Σοῦ πῶ: Τί κάνεις;
Μοῦ εἶπαν ὅτι δέν ὑπάρχεις, καί σάν… βλάκας τό πίστεψα.
Χθές βράδυ, ἀπό τό βάθος τοῦ κρατήρα μιᾶς ὀβίδας εἶδα τόν οὐρανό Σου.
 Ἔτσι εἶδα ὅτι μοῦ εἶχαν πεῖ ψέματα.
 Ἐάν εἶχα διαθέσει τόν ἀπαιτούμενο χρόνο γιά νά κοιτάξω ὅσα ἔφτιαξες, θά εἶχα διαπιστώσει ὅτι αὐτοί οἱ ἄνθρωποι ἀρνοῦνται ν᾽ ἀντικρύσουν τήν ἀλήθεια…
Εἶναι παράξενο ὅτι μοῦ χρειάσθηκε νά ἔλθω σ᾽ αὐτό τόν καταχθόνιο τόπο γιά νά βρῶ τόν καιρό νά δῶ τό πρόσωπό Σου.
 Σ᾽ ἀγαπῶ τρομερά, νά τί θέλω νά ξέρης.
 Σέ λίγο θά γίνη μιά ἀπαίσια μάχη.
Ποιός ξέρει;
 Μπορεῖ νά φθάσω στό σπίτι Σου ἀπόψε!
Δέν ὑπήρξαμε σύντροφοι μέχρι τώρα καί ἀναρωτιέμαι, Θεέ μου, ἄν θά μέ περιμένης στήν πόρτα. Μπά, νά πού κλαίω!
 Ἐγώ νά χύνω δάκρυα;
 Ἄχ, νά Σέ εἶχα γνωρίσει πιό νωρίς!…
Ἐμπρός, πρέπει νά φύγω…
Εἶναι παράξενο, ἀπό τή στιγμή κατά τήν ὁποία Σέ συνάντησα δέν φοβᾶμαι νά πεθάνω…
Καλή ἀντάμωσι…
Γειά σου!”».

ΠΗΓΗ:
Ἀρχιμ. Ἰωάννου Κωστώφ
Ἡ Προσευχή – Κομποσχοίνι: Πομπός ἀσυρμάτου
ἐκδ. Ἁγ. Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός
Ἀθήνα 2012
Αναδημοσίευση: http://workersectingreece.wordpress.com/2013/12/05/proseuxi-atheou/

Τρίτη «θρησκεία» στον κόσμο ο αθεϊσμός!

 ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: 21/12/2012 

Οι άνθρωποι που δεν ακολουθούν κάποια από τις γνωστές θρησκείες ξεπερνούν το 1 δισεκατομμύριο

Ο χριστιανισμός και το Ισλάμ είναι οι θρησκείες με τους περισσότερους πιστούς σε όλο τον κόσμο

 

ΠΡΟΒΕΒΛΗΜΕΝΕΣ ΚΑΤΑΧΩΡΗΣΕΙΣ

Αν πράγματι η θρησκεία αποτελεί το όπιο των λαών, τότε ένα μεγάλο μέρος της ανθρωπότητας πρέπει να το έχει ήδη εξαντλήσει, καθώς η «πίστη» που παρουσιάζει κατακόρυφη αύξηση είναι ο... αθεϊσμός. Ενας στους έξι ανθρώπους σήμερα δεν πιστεύουν σε κανέναν θεό, ή έστω δεν πιστεύουν στον θεό κάποιας συγκεκριμένης θρησκείας. Στο σύνολό τους οι άθεοι όλου του κόσμου έρχονται τρίτοι, μετά τους πρώτους χριστιανούς και τους δεύτερους μουσουλμάνους, ενώ στην τέταρτη θέση βρίσκονται οι ινδουιστές. Σύμφωνα με ενδελεχή έρευνα - The Global Religious Landscape - που πραγματοποίησε το έγκριτο αμερικανικό ίδρυμα ερευνών Pew Forum, οι χριστιανοί όλου του κόσμου ανέρχονται σε 2,2 δισεκατομμύρια, οι μουσουλμάνοι σε 1,6 δισεκατομμύριο ενώ οι άθεοι ξεπερνούν το 1 δισεκατομμύριο. Ομως η χρήση του όρου «άθεος» γίνεται με τον ευρύτερο δυνατό τρόπο, καθώς στη συγκεκριμένη κατηγορία συγκαταλέγονται επίσης οι αγνωστικιστές και όλοι όσοι πιστεύουν στην ύπαρξη μιας ανώτερης - αλλά ακαθόριστης και μη ενταγμένης στο δόγμα κάποιας από τις επίσημες θρησκείες του κόσμου - δύναμης.

Η πιο ομοιόμορφα κατανεμημένη θρησκεία είναι και πάλι ο Χριστιανισμός, καθώς χριστιανοί υπάρχουν σχεδόν σε όλες τις περιοχές του κόσμου ενώ ο Ινδουισμός αποτελεί τη λιγότερο παγκόσμια θρησκεία, με το 94% των πιστών του να βρίσκονται συγκεντρωμένοι σε μία μόνο χώρα, την Ινδία. Ο Ινδουισμός όμως, μαζί με τον Ισλαμισμό, αποτελούν τις δύο θρησκείες με τις περισσότερες πιθανότητες να εξαπλωθούν στο μέλλον, ενώ τις λιγότερες πιθανότητες περαιτέρω εξάπλωσης τις συγκεντρώνει ο Ιουδαϊσμός.

Μεταξύ των 2,2 δισεκατομμυρίων χριστιανών που υπάρχουν στον κόσμο το 50% είναι καθολικοί, το 37% προτεστάντες και το 12% ορθόδοξοι, ενώ μεταξύ των περισσότερων από 1,5 δισεκατομμύριο μουσουλμάνων η συντριπτική πλειοψηφία, γύρω στο 90%, είναι σουνίτες.

Κινέζοι
Το 62% όσων δεν πιστεύουν σε κάποιον θεό ή δεν ανήκουν σε κάποια συγκεκριμένη θρησκεία, ήτοι περισσότεροι από 700 εκατομμύρια άνθρωποι, είναι Κινέζοι.

Πηγή : http://www.tanea.gr

Απίστευτο κι όμως αληθινό... Κληρικοί δηλώνουν άθεοι

Κείμενο Λότσιος Ιωάννης

 

Περισσότερα από 200 άτομα που ηγούνται σε θέσεις προτεσταντικών ομολογιών στην Αμερική, ομολογούν ότι δεν πιστεύουν στο Θεό. Η πρόσφατη δημόσια ομολογία ενός Λουθηρανού πάστορα από το Χιούστον ήρθε να φέρει στην επιφάνεια το θέμα αυτό.

Ο προβληματισμός με αυτές τις δηλώσεις των παστόρων είναι έντονος καθώς διαλύονται ενορίες. Οι πιστοί αυτών των ομολογιών όχι μόνο χάνουν την πίστη τους αλλά αποχωρούν και από τις ενορίες.

Ο μεθοδιστής πάστορας Keith Jenkins δήλωσε ότι οι πιστοί βλέπουν πλέον τους πάστορες ως «σούπερ ήρωες». Αναγνώρισε επίσης ότι υπάρχουν πολλοί πάστορες που διέρχονται κρίση στην προσωπική τους πίστη και οδηγούνται στον αθεϊσμό.


Πατώντας πάνω στην φωτογραφία μεταφέρεστε στην ιστοσελίδα τηλεοπτικού σταθμού στο Χιούστον των Η.Π.Α. όπου προβλήθηκε η πρώτη δημόσια ομολογία πάστορα πως ειναι άθεος. Το βίντεο είναι στα αγγλικα

Το παράξενο με αυτές τις ομολογίες είναι και η ύπαρξη μιας ιστοσελίδας www.clergyproject.com, με μέλη πάστορες και άλλους κληρικούς των ομολογιών αυτών που δεν πιστεύουν πλέον στον Θεό.

Η ομάδα αυτή δηλώνει πως έχει ήδη 450 μέλη. Μερικοί από αυτούς τους πάστορες εξακολουθούν να κηρύττουν, κρατώντας μυστική την αθεΐα τους.

Τα φαινόμενα αυτά μας δείχνουν ότι η πνευματική δίψα του ανθρώπου μέσα από την νόθευση της πίστης και της ανυπαρξίας της λειτουργικής και πνευματικής ζωής οδηγούν στην αθεΐα, ως μια άλλη πρόταση.

Ο πλούτος της ορθοδοξίας στην καθημερινή βίωση τη χάριτος, ο λειτουργικός και πνευματικός θησαυρός, η διδασκαλία των αγίων απέναντι στα ερωτήματα του ανθρώπου, είναι τόσο πλούσια που είναι η διεξοδική λύση για αυτές τις ομολογίες.

Πηγή

Η αθεΐα:Το "καύχημα" της εποχής μας.

«Ω, άπιστοι, δεν είσθε δύσπιστοι. Είσθε οι πλέον εύπιστοι! 

Δέχεσθε τα πιο απίθανα, τα πιο παράλογα, τα πιο αντιφατικά, 

για να αρνηθήτε το θαύμα, την Αλήθεια».

Άγιος Αυγουστίνος

Του Αειμνήστου ΦΩΤΙΟΥ ΚΟΝΤΟΓΛΟΥ

Νυξ αφεγγής τοις απίστοις, Χριστέ, τοις δε πιστοίς φωτισμός.

Αθεΐα! Τίτλος μεγάλος και καύχημα για τον σημερινόν άνθρωπο. Όποιος τον αποχτήσει (και για να τον αποχτήσει, φτάνει να χειροτονηθεί μοναχός του άπιστος),γίνεται παρευθύς στα μάτια των άλλων σοφός, κι' ας είναι αμόρφωτος, σοβαρός, κι' ας είναι γελοίος, επίσημος κι' ας είναι αλογάριαστος, υπεράξιος κι' ας είναι ανάξιος, επιστήμονας κι' ας είναι κουφιοκέφαλος.

Δεν μιλώ για τον άνθρωπο που έχει πόθο να πιστέψει, μα δεν μπορεί, με όλο που κατά βάθος πάντα η αιτία της απιστίας είναι η περηφάνεια, αυτή η οχιά, που κρύβεται τόσο επιτήδεια μέσα στον άνθρωπο, που δεν μπορεί να την καταλάβει. Όπως και νάναι, οι άνθρωποι που αγωνίζουνται και πολεμάνε με τον άπιστο εαυτό τους, έχουνε όλη τη συμπόνεσή μας. Γι' αυτούς παρακαλούμε, όσοι πιστεύουμε, να τους βοηθήσει ο Θεός να πιστέψουνε, όπως έκανε σε κείνον τον πατέρα που είχε άρρωστο το παιδί του, και παρεκάλεσε τον Χριστό να το γιατρέψει. Και Κείνος του είπε: «Αν μπορείς να πιστέψεις, όλα είναι δυνατά σε κείνον που πιστεύει». Και τότε ο πατέρας του παιδιού έκραξε με δάκρυα: «Πιστεύω, Κύριε. Βοήθει μου τη απιστία», δηλαδή «έχω πόθο να πιστέψω, κι' εσύ, Κύριε, δυνάμωσέ τον». Οι άπιστοι, για τους οποίους μιλούμε, δεν είναι τέτοιοι.
Όχι μονάχα δεν κλάψανε ποτέ, για να ανοίξουνε με τον πόνο και με τη συντριβή την κλεισμένη πόρτα, την πόρτα της μετανοίας, όπως έκανε εκείνος ο δυστυχισμένος πατέρας που γράφει το Ευαγγέλιο, αλλά μήτε συγκινηθήκανε ποτέ τους, μήτε αισθανθήκανε καμμιά πίκρα για την απιστία τους, μήτε νοιώσανε πως έχουνε γι' αυτό καμμιά ευθύνη, κανένα φταίξιμο. Όλο το φταίξιμο είναι του Θεού, που δεν φανερώνεται μπροστά τους να τους πει: «Ελάτε, ψηλαφήσετέ με, πιάστε με, μιλείστε μαζί μου όπως μιλάτε μεταξύ σας, αναλύσετέ με μέ τη χημεία σας, κομματιάστε με μέ το μαχαίρι της ανατομίας σας, ζυγίστε με, μετρείστε με, ικανοποιήσετε τις άπιστες αισθήσεις σας, χορτάσετε τ' αχόρταγο λογικό σας!».

Αυτοί οι αυτοτιτλοφορούμενοι άπιστοι, σε καιρό που επιδείχνουνε την εξυπνάδα τους, φουσκωμένοι από τον κούφιον αγέρα της περηφάνειας κι' από την πονηρή ευστροφία του μυαλού τους, δεν είναι σε θέση οι δύστυχοι, να νοιώσουνε πόσο ανόητοι και στενόψυχοι φαίνουνται σε κείνους που πιστεύουνε. Γιατί, για να πιστέψουνε, ζητάνε κάποιες αποδείξεις που κάνουνε τον πιστό να τους ελεεινολογεί για την περιορισμένη αντίληψη που έχουνε για το πνεύμα και για τα πνευματικά ζητήματα. Ο πιστός ξέρει πολύ καλά ως που μπορούνε να φτάξουνε οι διαλογισμοί του άπιστου, γιατί, κι' αυτός, σαν άνθρωπος, τους έχει εκείνους τους λογισμούς, τους λογισμούς της σάρκας, τους λογισμούς τούτου του κόσμου. Ενώ ο άπιστος είναι ανύποπτος για όσα έχει μέσα του ο πιστός, και για ό,τι βρίσκεται παραπέρα από την πρακτική γνώση του, δηλαδή για τα μυστήρια που είναι κρυμμένα από τα μάτια του, και που γι' αυτό θαρρεί πως δεν υπάρχουνε. Κι' από την ανοησία του κορδώνεται, και μιλά με καταφρόνεση για κείνους που είναι σε θέση να νοιώσουνε τη βαθύτερη σύσταση του κόσμου, ενώ αυτός ο δυστυχής είναι τυφλός και κουφός, και θαρρεί πως τα' ακούει όλα και πως τα βλέπει όλα. Ο πιστός έχει πνευματικά μάτια και πνευματικά αυτιά, καθώς και κάποια «υπέρ αίσθησιν». Ο άπιστος πώς να πάρει είδηση από κείνον τον μυστικόν κόσμο μόνο με τα χονδροειδή μέσα που έχει, δηλαδή με τις σωματικές αισθήσεις; Πώς να πιάσει τα λεπτά κι' αλλόκοτα μηνύματα εκείνου του κόσμου, αφού ο δυστυχής δεν έχει τις κεραίες που χρειάζουνται για να τα πιάσει; 

Ο Απόστολος Παύλος γράφει στην Α' προς Κορινθίους επιστολή του, με τον τρόπο που γνωρίζει μονάχα αυτός, για το τι είναι σε θέση να νοιώσει ο πιστός, και τι μπορεί να νοιώσει ο άπιστος: Λαλούμε, λέγει, τη σοφία του Θεού που είναι μέσα σε μυστήριο, και που είναι κρυμμένη, τη σοφία που την προόρισε ο Θεός, πριν από τους αιώνες, για δόξα δική μας, και που δεν τη γνώρισε κανένας από τους άρχοντες τούτου του κόσμου (δηλ. τους σοφούς της κοσμικής σοφίας), και που ξεσκεπάζει αυτά που, κατά τη Γραφή, δεν τα είδε μάτι, και που δεν τ' άκουσε αυτί, και που δεν ανεβήκανε στην καρδιά κανενός ανθρώπου, εκείνα που ετοίμασε ο Θεός για κείνους που τον αγαπούνε. Αλλά σε μας τα φανέρωσε ο Θεός με το Πνεύμα του το άγιο. Επειδή, το άγιο Πνεύμα όλα τα ερευνά, και τα βάθη του Θεού.

Γιατί, ποιος άνθρωπος γνωρίζει το μέσα του ανθρώπου, παρά μονάχα το πνεύμα του ανθρώπου που είναι μέσα στον άνθρωπο; Έτσι και τα μυστήρια του Θεού δεν τα γνωρίζει κανένας παρά μονάχα το Πνεύμα του Θεού. Κι' εμείς δεν επήραμε το πνεύμα του κόσμου (δηλ. τη φιλοσοφία και την κοσμική γνώση), αλλά το Πνεύμα του Θεού, για να γνωρίσουμε όσα χάρισε σε μας ο Θεός. Κι' αυτά (τα χαρίσματα) δεν τα εκφράζουμε με τα λόγια που διδάσκεται η ανθρώπινη σοφία, αλλά με λόγια που διδάσκει το άγιο Πνεύμα, μιλώντας σε πνευματικούς ανθρώπους με πνευματικόν τρόπο. Πλην, ο άνθρωπος που έχει την σαρκική γνώση (τον ορθολογισμό), δεν παραδέχεται όσα διδάσκει το Πνεύμα του Θεού, γιατί τα νομίζει για ανοησίες, και δεν είναι σε θέση να καταλάβει πως ανακρίνεται πνευματικά. Ο πνευματικός όμως άνθρωπος, ανακρίνει κάθε άνθρωπο, ενώ αυτός από κανέναν δεν ανακρίνεται».

Η απιστία υπήρχε πάντα. Μα σήμερα, με την αποτρόπαια ματαιοδοξία που μας τρώγει, την επιδείχνουμε σαν να μας δίνει τη μεγαλύτερη αξία. Όποιος έχει πίστη στον Θεό και στην αλήθεια που φανέρωσε, είναι καταφρονεμένος, σαν στενόμυαλος κι' ανόητος, και τραβά πάνω του όλα τα περιγελάσματα. Λογαριάζεται για "βλαμμένος" από τον πολύν κόσμο, μάλιστα από τον κόσμο που ξέρει να τα καταφέρνει στη ζωή, να «πετυχαίνει», να βγάζει λεφτά, να καλοπερνά, να μη δίνει πεντάρα για τίποτα, κατά το ρητό που λέγει: «Φάγωμεν και πίωμεν, αύριον γαρ αποθνήσκομεν». Για τούτο, χρειάζεται να έχει θάρρος και να περιφρονά την εκτίμηση του κόσμου και το υλικό συμφέρον του, όποιος λέγει πως έχει πίστη στον Θεό.

Ενώ εκείνον που καυχιέται πως δεν πιστεύει σε τίποτα, α') Τον έχει ο κόσμος σε μεγάλη υπόληψη και σεβασμό, μάλιστα όσο περισσότερο άπιστος λέγει πως είναι, τόσο περισσότερη είναι η εκτίμηση και ο σεβασμός που φανερώνει ο έξυπνος και σοβαρός κόσμος στο πρόσωπό του. Ο τέτοιος άνθρωπος είναι συνοφρυωμένος, με λίγα και βαρειά λόγια, αράθυμος κι' απότομος, «θετικός άνθρωπος», « γερό μυαλό». β') Όλα του έρχουνται βολικά, και δεν σκοτίζεται, δεν στενοχωριέται για τίποτα. Δεν έχει ευθύνες και ζαλούρες: Εδώ κάτω, λέγει, είναι η Κόλαση κι' ο Παράδεισος. Η ζωή είναι για να την απολαβαίνουνε οι έξυπνοι. Οι κοιμισμένοι κι' οι αφιονισμένοι ας πεθάνουνε».

Εξ άλλου, δεν υπάρχει πιο εύκολο πράγμα από το να κάνεις τον άπιστο! Πατάς ένα μονάχα κουμπί, κι' όλα σου έρχονται βολικά. Ο διάβολος είπε στον Χριστό: Πέσε, προσκύνησέ με, και θα γίνουνε οι πέτρες ψωμιά, «οι λίθοι άρτοι».

Λέγει λοιπόν ο έξυπνος : «Να κάθεσαι, άνθρωπος με τετρακόσα μυαλά, να χάνεις τον καιρό σου με χαζομάρες, σαν τις γρηές, με θεούς, με κόλαση και με παράδεισο, με καντήλια, με θυμιατά, με δισκοπότηρα, με παπάδες και με καλόγρηες! Και σε ποια εποχή; Στην εποχή μας, που η επιστήμη στέλνει ανθρώπους στους πλανήτες! Ακούς, φίλε μου, βλακεία που έχει αυτός ο κόσμος;».

Αυτά λένε για τους πιστούς οι έξυπνοι και οι τιμημένοι τούτου του κόσμου, και τους χειροκροτούνε οι πολλοί, που τους έχουνε για φρόνιμους σε όλα, επειδή δεν κυνηγάνε ίσκιους, αλλά έχουνε μυαλό γερό, και επιτυχαίνουνε σε ότι καταπιαστούνε.

Ναι! Επιτυχαίνουνε, γιατί, μ' έναν λόγο, η απιστία είναι «η πλατεία πύλη και ευρύχωρος οδός», που δεν πιστεύουνε πως είναι «η απάγουσα εις την απώλειαν», όπως είπε ο Χριστός, αλλά «εις την επί γης ευδαιμονίαν». Ενώ η πίστη είναι «η στενή πύλη και τεθλιμμένη οδός», που δεν πιστεύουνε πως είναι «η απάγουσα εις την ζωήν», αλλά «εις την επί γης δυστυχίαν και περιφρόνησιν». «Πολλοί εισίν οι εισερχόμενοι διά της πλατείας πύλης» κατά τον λόγο του Κυρίου, « και ολίγοι εισιν οι ευρίσκοντες την στενήν πύλην».

Όλοι οι άπιστοι λένε πως αν βλέπανε ένα θαύμα, θα πιστεύανε. Μα η πίστη δεν έρχεται με τη βία, αλλά με τη συγκατάθεση της ψυχής. Γι' αυτό σε όσους ζητάνε θαύμα για να πιστέψουνε, δεν δίνεται, κατά τον λόγο που είπε ο Χριστός στους Φαρισαίους: «Γενεά πονηρά και μοιχαλίς σημείον επιζητεί και σημείον ου δοθήσεται αυτή».

Αλλά και θαύμα να δει ένας άπιστος, η υπερηφάνεια δεν τον αφήνει να πιστέψει, για να μη φανεί ευκολόπιστος και καταφρονεθεί.

Πριν καιρό έγραψα με συντομία πέντε- έξη άρθρα για τα θαύματα που γίνουνται σ' ένα χωριό της Μυτιλήνης, με τον τίτλο «Φρικτά μυστήρια». Πολλοί αναγνώστες συγκινηθήκανε στο έπακρο, ιδίως οι ταπεινοί κι' αγράμματοι άνθρωποι, «τα μωρά του κόσμου και τα εξουθενημένα». Οι έξυπνοι όμως κι' οι τετραπέρατοι δεν δώσανε σημασία, και κάποιοι απ' αυτούς με περιγελάσανε και μου γράψανε πως λέγω ανοησίες.

Αλλά, «Θεός ου μυκτηρίζεται». Από τότε ως τα σήμερα τα θαύματα δεν πάψανε, κι ολοένα γίνουνται πυκνότερα και τρομαχτικώτερα. Οι άνθρωποι που τα βλέπουνε μου τα γράφουνε με όλα τα καθέκαστα, κι απ' αυτά κάνω ένα βιβλίο που θα είναι σαν πυρωμένο σίδερο για τις άπιστες γλώσσες (Πρόκειται για το βιβλίο «Σημείον μέγα» που εξέδωσε ο « Αστήρ»). Αυτόν τον καιρόν γίνουνται ανασκαφές, για να βρεθεί η αρχαία εκκλησία με τα λείψανα εκείνων που φανερώνονται ολοζώντανοι μπροστά στους απλούς ανθρώπους, στον ύπνο και στον ξύπνο τους, καθώς κι εικόνες και τα' άλλα κειμήλια. Θα είχανε βρεθεί όλα, και θα ξεσκεπαζότανε γρήγορα ολότελα αυτός ο φοβερός κρατήρας, που θα σάρωνε τους άπιστους με την αγιασμένη λάβα του, αν υπήρχανε περισσότερα μέσα στα χέρια των φτωχών ανθρώπων που σκάβουνε με μια πίστη που είναι σαν φωτιά.

Μα, όπως και να είναι, με τη χάρη του Θεού «την τ' ασθενή θεραπεύουσαν και τα ελλείποντα αναπληρούσαν», θα βγάλουνε σε καλό τέλος το βλογημένο αυτό έργο, και θα θριαμβέψει η ακατάλυτη πίστη μας, και θα ακουστεί ως τα πέρατα του άπιστου κόσμου η βροντερή φωνή: «Τις Θεός μέγας ως ο Θεός ημών; Συ ει ο Θεός ο ποιών θαυμάσια μόνος!».

Εκ του περιοδικού "Ορθόδοξος Φιλόθεος Μαρτυρία"

Εκδόσεις "Ορθόδοξος Κυψέλη"

http://imverias.blogspot.gr/2013/05/blog-post_17.html