Ο Ιωάννης ο Βαπτιστής στη δυτική τέχνη (συλλογή εικόνων)

Συλλογή δεκαπέντε εικόνων με θέμα τον Ιωάννη τον Βαπτιστή και την απόδοσή του στη χριστιανική τέχνη της Δύσης. Στόχοι του μαθησιακού αντικειμένου είναι η εξάσκηση των μαθητών στην παρατήρηση εποπτικού υλικού και κυρίως η εξοικείωσή τους με την εικονογραφία του Προδρόμου στη δυτική ζωγραφική. Απώτερος στόχος είναι να προβούν οι μαθητές σε δημιουργικές συγκρίσεις μεταξύ των εικόνων. Πιο συγκεκριμένα, η συλλογή περιλαμβάνει πίνακες ζωγραφικής, εικόνες τέμπλου και ακουαρέλες, που χρονολογούνται από τον 15ο έως και τον 19ο. Να σημειωθεί, επίσης, ότι για κάθε εικόνα δίνονται σύντομες πληροφορίες με μορφή επεξήγησης, καθώς και σχετικός υπερσύνδεσμος.

Τα ενδύματα του Ιωάννη του Βαπτιστή

Δραστηριότητα εξερεύνησης με θέμα τα ενδύματα του Ιωάννη του Βαπτιστή και την απόδοσή τους σε δύο διαφορετικές φορητές εικόνες ανατολικής τεχνοτροπίας. Στόχος του μαθησιακού αντικειμένου είναι να αντιληφθούν οι μαθητές την ιδιαιτερότητα των ενδυμάτων του Προδρόμου (π.χ. ρούχο από τρίχες καμήλας). Απώτεροι στόχοι είναι η εξοικείωση των μαθητών με τη βυζαντινή εικονογραφία, η κατανόηση του βαθύτερου νοήματος και των συμβολισμών των εικόνων, καθώς και η δυνατότητα δημιουργικών συσχετισμών τόσο με άλλες εικονογραφικές παραστάσεις όσο και με το ευαγγελικό κείμενο. Εκτός από τις δύο διαδραστικές εικόνες, το μαθησιακό αντικείμενο περιλαμβάνει, επίσης, τη σχετική περικοπή από το Ευαγγέλιο του Μάρκου (Μάρκ. 1, 6, στο πρωτότυπο κείμενο και σε νεοελληνική απόδοση), προκειμένου να κατανοήσουν οι μαθητές ότι η χριστιανική τέχνη λειτουργούσε ως «βιβλίο των αγραμμάτων».

Ιωάννης Πρόδρομος

Θεολόγος.gr

Είπε  ο Ίδιος ο Σωτήρας μας για τον Άγιο Ιωάννη :

 

«Τι εξήλθατε εις την έρημον θεάσασθαι; κάλαμον υπό ανέμου σαλευόμενον; αλλά τι εξήλθατε ιδείν; άνθρωπον εν μαλακοίς ημφιεσμένον; ιδού οι τα μαλακά φορούντες εν τοίς οίκοις των βασιλέων εισίν. αλλὰ τι εξήλθατε ιδείν;προφήτην; ναι, λέγω υμίν, και περισσότερον προφήτου. ούτος έστιν περὶ ου γέγραπται, Ιδοὺ εγώ αποστέλλω τον άγγελόν μου προ προσώπου σου, ος κατασκευάσει την οδόν σου έμπροσθέν σου. αμὴν λέγω υμίν, ούκ εγήγερται εν γεννητοίς γυναικών μείζων Ιωάννου τού βαπτιστού.»

 

Δηλαδή:

Τι βγήκατε να δείτε στην έρημο; Kαλάμι που σαλεύει στον άνεμο; Αλλά τι βγήκατε τότε να δείτε; άνθρωπο ντυμένο με ρούχα πολυτελή;Εκείνοι που φορούν πολυτελή ρούχα, στα παλάτια των βασιλιάδων βρίσκονται. Αλλά τότε; τι βγήκατε να δείτε; Προφήτη; Σας λέω, Ναι! Είναι μάλιστα περισσότερο κι από προφήτης. Γιατί αυτός είναι εκείνος για τον οποίο γράφτηκε: Δες! Εγώ στέλνω τον αγγελιοφόρο μου πριν από εσένα. Και αυτός θα προετοιμάσει τον δρόμο που θα διαβείς. Σας βεβαιώνω ότι καμιά γυναίκα δεν κυοφόρησε ποιο σπουδαίο από τον Ιωάννη τον Βαπτιστή.

Εικονογραφικοί τύποι Αγίου Ιωάννου Προδρόμου

Θεολόγος.gr

                                                    

 Οι συνηθέστεροι  εικονογραφικοί του τύποι είναι: ευλογούντα, κρατώντας ειλητάριο που γράφει: «Μετανοείτε· ήγγικε γαρ η βασιλεία των ουρανών» (Ματθ. γ’, 2). Αυτή είναι η κατ’εξοχήν προδρομική εικόνα του αγ. Ιωάννου, η οποία πληροφορεί τους ανθρώπους για την έλευση της «βασιλείας των ουρανών», δηλαδή του Χριστού, στον κόσμο. Το εσωτερικό του ένδυμα είναι η τρίχινη προβειά και το εξωτερικό πρασινόχροο ιμάτιο, ενώ τα μαλλιά και τα γένεια του είναι μακριά και απεριποίητα, κι η όλη του όψη εκφράζει την ατημέλητη εμφάνιση της σκληρής, ασκητικής του ζωής.

                

           

 

            

      

Ο δεύτερος τύπος είναι πιο σύνθετος από τον πρώτο. Παρουσιάζει τον Πρόδρομο στην έρημο, ανάμεσα σε άγριους βράχους και βουνά, να στέκεται επάνω σ’ένα βράχο, κρατώντας στο δεξί του χέρι μια μακριά και λεπτή ράβδο, της οποίας η κορυφή έχει σχήμα σταυρού, συνδυασμένου με άγκυρα. Στο αριστερό του χέρι, το ειλητάριό του γράφει: «Οράς οία πάσχουσιν, ω Θεού Λόγε, οι πταισμάτων έλεγχοι των βδελυκτέων. Έλεγχον και γαρ μη φέρων ο Ηρώδης, τέτμηκεν, ιδού, την εμήν κάραν, Σώτερ». Κάτω από το ειλητάριο, στη δεξιά γωνία της εικόνας, υπάρχει η κομμένη κεφαλή του μέσα σε δοχείο. Στην αριστερή γωνία, ζωγραφίζεται ανάμεσα στα βράχια ένα δέντρο που έχει ακουμπισμένη στα κλαριά του μια αξίνα. Δίπλα στο δέντρο γράφονται τα λόγια: «Ήδη δε και η αξίνη προς την ρίζαν των δένδρων κείται» (Λουκ. γ’, 9).

Σ’ αυτόν τον εικονογραφικό τύπο, ο Πρόδρομος ζωγραφίζεται με φτερά, κατά την προφητεία που λέει:«Ιδού εγώ αποστέλλω τον άγγελόν μου προ προσώπου σου» (Μαρκ. α’, 2), αλλά και γενικά η στάση του και τα μακριά κάτισχνα μέλη του θυμίζουν πτηνό. Έτσι, εξ άλλου, έχει αποτυπωθεί η εικόνα του στις συνειδήσεις των ανθρώπων, σαν ένα παράξενο, άγριο πτηνό της ερήμου, μισός άνθρωπος, μισός άγγελος, γεμάτος ζέση, άφοβος και ασταμάτητος. Παρ’όλη όμως την ορμητική και ατημέλητη εμφάνισή του, η έκφρασις του Προδρόμου είναι πάντοτε ήρεμη και θλιμμένη, ώστε να μη δοθεί η εντύπωση του έξαλλου και παράλογου φανατικού, αλλά να τονιστεί ότι, όλη η ζέση κι όλος ο ζήλος του ήταν αποτέλεσμα της σφοδρότητας του προφητικού πνεύματος που τον κινούσε, κι έφερε συγχρόνως τη σφραγίδα της ασάλευτης, γαλήνιας κίνησης του Αγίου Πνεύματος. Κι είναι τόσο δύσκολο για το νου του ανθρώπου να χωρέσει αυτή την ακίνητη κίνηση και την απαθή σφοδρότητα, ώστε ο αγ. Ιωάννης ο Πρόδρομος αποτελούσε έναν απ’ τους πιο αινιγματικούς ανθρώπους και για τους συγχρόνους του, αλλά και για όλες τις γενεές των ανθρώπων.

Βυζαντινή ζωγραφική θεωρία, Νινέττα Βολουδάκη

Εκδόσεις Γρηγόρη, Αθήνα 1995

 

πηγή κειμένου http://apanthismata.blogspot.gr/2011/08/blog-post_5109.html

Κυριακή προ των Φώτων, Προδρομική παρουσία

Το ευαγγελικό ανάγνωσμα της Κυριακής προ των Φώτων αναφέρεται στη δράση του Ιωάννη του Προδρόμου, στο πρόσωπο του οποίου εκπληρώνονται δύο προφητείες της Παλαιάς Διαθήκης. Στην πρώτη σημειώνεται ότι ο Θεός θ’ αποστείλει τον προάγγελό του για να προετοιμάσει το δρόμο για τον ερχομό του Μεσσία, ο οποίος θα φέρει τη σωτηρία στον κόσμο. Στη δεύτερη, ο προφήτης Ησαϊας εμφανίζει τον Πρόδρομο ως «φωνή βοώντος εν τη ερήμω» που συμβουλεύει τους ανθρώπους να ετοιμαστούν για τον ερχομό του Χριστού και να ακολουθήσουν το δρόμο της μετάνοιας.

Η μετοχή στη χάρη του Αγίου Πνεύματος, η πνευματική ανακαίνιση του ανθρώπου και η δυνατότητα να βιώνει τη χαρά της παλιγγενεσίας, προϋποθέτει το πέρασμα από το δρόμο της μετάνοιας, τον οποίο άνοιγε η παρουσία της μεγάλης μορφής του Ιωάννη του Προδρόμου. Χωρίς τη μετάνοια, η οποία μεταφράζεται σε στάση ζωής απέναντι στον Θεό και το συνάνθρωπο αλλά και την κτίση ολόκληρη, ο άνθρωπος δεν μπορεί να γίνει δέκτης της Χάριτος του Θεού. Η μετάνοια, η εσωτερική δηλαδή κάθαρση από τα πάθη και τις συνέπειες της αμαρτίας και συμμετοχή στην κοινωνία αγάπης που ξεδιπλώνει ο Θεός μέσα στην ευρυχωρία της Εκκλησίας, είναι οι σταθερές προϋποθέσεις για να εγκολπωθεί ο άνθρωπος το μήνυμα του Ευαγγελίου για τη σωτηρία του. Πραγματικά, το μεγαλείο της αγάπης του Θεού προς τον άνθρωπο φανερώνεται από τις δωρεές και τα χαρίσματά του. Μια τέτοια δωρεά είναι και η μετάνοια, η οποία συνιστά μια ευλογημένη εκκίνηση για μια καινούργια εν Χριστώ ζωή.

Ίσως ο σημερινός άνθρωπος μέσα από τις συνθήκες που επικρατούν στην καθημερινή του ζωή να δυσκολεύεται να κατανοήσει το βαθύτερο νόημα της μετάνοιας, ως νέου τρόπου ύπαρξης και ζωής. Ίσως η προτροπή της Εκκλησίας για μια τέτοια ευλογημένη πορεία να ακούεται σαν «φωνή βοώντος εν τη ερήμω», δηλαδή σαν ουτοπικές καταστάσεις. Ωστόσο, η αλήθεια, μέσα από την οποία μπορεί ν’ αναπηδήσει το χαροποιό μήνυμα της ζωής, βρίσκεται μόνο στον Χριστό και την Εκκλησία του. Ο άνθρωπος βλέπουμε να βυθίζεται ολοένα και περισσότερο σε κρίσεις και αδιέξοδα, ενόσω αφήνει την ύπαρξή του αποσυνδεδεμένη από την παρουσία του Σωτήρα και Λυτρωτή Χριστού. Άς αφήσουμε, λοιπόν, τα ώτα της καρδιάς μας ανοιχτά και τις καρδιές έτοιμες και δεκτικές. Άς επανεύρουμε ακόμα την ελπίδα μας στο μήνυμα του κηρύγματος του Ιωάννη: «μετανοείτε».

Πηγή: aktines.gr
Αναδημοσίευση: http://ixthis-12.blogspot.gr/

Αναδημοσίευση: http://albanaki.blogspot.gr/2014/01/blog-post_624.html

Σύναξις του αγίου ενδόξου Προφήτου, Προδρόμου και Βαπτιστού Ιωάννου

Από το ιστολόγιο της Ξανθής

Από πολύ παλιά έχει καθορισθεί να εορτάζουμε κατά την επομένη ημέρα των Αγίων Θεοφανείων την Σύναξη του Προφήτου, Προδρόμου και Βαπτιστού, για το λόγο ότι αξιώθηκε να βαπτίσει τον Ιησού Χριστό. Ο Τίμιος Πρόδρομος υπήρξε ο Όρθρος που ανήγγειλε τον ερχομό της ημέρας του Κυρίου. Ο Όρθρος που προηγήθηκε της Ανατολής του Ηλίου της δικαιοσύνης. Έτσι τον ονομάζει ένας ύμνος των Θεοφανείων.
Ο Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος ήταν ο τελευταίος Προφήτης που ανάγγειλε την έλευση του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού. Ήταν και ο μοναδικός από τους Προφήτες που αξιώθηκε να συναντήσει τον Χριστό αφού έζησε στα χρόνια Του. Πατέρας του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου ήταν ο Ιερέας Ζαχαρίας και μητέρα του η Ελισάβετ. Η μητέρα του ήταν στείρα και για τον λόγο αυτό το ζευγάρι ήταν άτεκνο. Τόσο ο Ζαχαρίας όσο και η Ελισάβετ ήταν σε μεγάλη ηλικία όταν ο Αρχάγγελος Γαβριήλ ανακοίνωσε στον Ζαχαρία ότι θα αποκτήσει με την Ελισάβετ παιδί, όπου θα είναι αγόρι το οποίο θα πρέπει να ονομαστεί Ιωάννης. Ο Ζαχαρίας δεν πίστεψε στα λόγια του Γαβριήλ και γι’αυτό τιμωρήθηκε να μείνει μουγκός έως την ημέρα που θα βαπτιζόταν το παιδί που θα έφερνε στον κόσμο η Ελισάβετ. Και έτσι έγινε. Γεννήθηκε ο Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος και οκτώ ημέρες μετά την γέννησή του όταν ζητήθηκε από τον Ζαχαρία να πει το όνομα του παιδιού, εκείνος έγραψε σε μια πινακίδα «Ιωάννης» και αμέσως επανήλθε η ομιλία του. Ο Άγιος Ιωάννης μέχρι τα τριάντα του χρόνια, έζησε ασκητική ζωή στην έρημο της Ιουδαίας, αφιερωμένη ολοκληρωτικά στην προσευχή, τη μελέτη και την πνευματική και ηθική του καλλιέργεια. Τα ενδύματά του ήταν από τρίχες καμήλας, και στη μέση του είχε δερμάτινη ζώνη. Τρεφόταν σαν πουλί με ακρίδες και μέλι. Για τον λόγο αυτό πολλές εικόνες τον παρουσιάζουν με φτερούγες. Έχοντας περάσει έτσι, το μεγαλύτερο κομμάτι της ζωής του, εγκαταλείπει την έρημο και εγκαθίσταται στις όχθες του Ιορδάνη ποταμού. Εκεί συνεχίζει το κήρυγμα για την έλευση του Σωτήρα και συγχρόνως βαπτίζει πολλούς από αυτούς που έρχονται να τον ακούσουν. Εκεί, στον Ιορδάνη ποταμό πήγε και τον συνάντησε ο Χριστός ζητώντας του να Τον βαπτίσει. Ο Άγιος Ιωάννης με Θεία πληροφόρηση αναγνωρίζει Ποιόν έχει απέναντί του, και αρνείται να Τον βαπτίσει λέγοντας ότι δεν είναι άξιος ούτε τα λουριά από τα παπούτσια Του να λύσει. Ο Ιησούς του έιπε έτσι πρέπει να γίνει και τότε ο Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος βάπτισε τον Ιησού Χριστό στα νερά του Ιορδάνου ποταμού. Αν και ο ίδιος ο Άγιος Ιωάννης θεωρεί τον εαυτό του ανάξιο, ο Χριστός μιλώντας γι’ αυτόν αναφέρει ότι δεν γεννήθηκε άνθρωπος μεγαλύτερος από τον Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο. Μετά την βάπτιση αλλά και τον καιρό που ακολούθησε ο Άγιος Ιωάννης «δείχνει» τον Ιησού Χριστό λέγοντας σε όσους τον ακούν ότι Αυτός είναι ο «Αμνός του Θεού που κουβαλάει στους ώμους του τις αμαρτίες όλου του κόσμου».

«Φωνή βοώντος εν τη ερήμω, ετοιμάσατε την οδόν του Κυρίου». Ομιλεί το στόμα του Ασκητού. Ο χαρισματικός άνθρωπος που αναδείχθηκε «μείζων εν γεννητοίς γυναικών». Ο Αγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος κηρύσσει προδρομικά μέσα στην έρημο το μήνυμα του Ευαγγελίου του Χριστού. Ξαναθυμίζει τα προφητικά λόγια του Ησαΐου ο Ευαγγελιστής Μάρκος, που βεβαίως αναφέρονται στον μεγάλο ερημίτη του Ιορδάνου. Ο Ιωάννης ο Πρόδρομος κηρύσσει, με πέντε βαρυσήμαντες λέξεις ό,τι θα διδάξει λίγο αργότερα ο Ιησούς: «Μετανοείτε, ήγγικε γαρ η βασιλεία των ουρανών».
Λίγες σε αριθμό οι λέξεις του, αλλά βαριές σε δύναμη μαρτυρίας. Ο άγγελος της ερήμου προετοιμάζει τον ερχομό του Κυρίου και κηρύσσει συνοπτικά τις διαστάσεις του λυτρωτικού του έργου. Το προδρομικό αυτό έργο του Ιωάννου καθαγιάζεται και επικυρώνεται από τον εν Τριάδι Θεό στο γεγονός της βαπτίσεως του Κυρίου. Ο Ιωάννης ο Βαπτιστής ήταν αναμφίβολα μια ασκητική φυσιογνωμία.
Το βασικό έργο του Ιωάννου ήταν ν' αφυπνίσει τις συνειδήσεις των ακουόντων το κήρυγμά του και όχι να θωπεύσει τα αυτιά τους.
Το κήρυγμά του, κήρυγμα μετανοίας, σκόπευε στην συνειδητοποίηση και εξαγόρευση της ενοχής τους, των αμαρτιών τους. «Και εξεπορεύετο προς αυτόν πάσα η Ιουδαία χώρα και οι Ιεροσολυμίται, και εβαπτίζοντο πάντες εν τω Ιορδάνη ποταμώ υπ' αυτού εξομολογούμενοι τας αμαρτίας αυτών».
Η μαρτυρία, η φωνή του αγγέλου της ερήμου είναι η ίδια η φωνή της Εκκλησίας που βοηθά τον άνθρωπο να αναγνωρίσει στο πρόσωπο του Χριστού τον Μεσσία μέσα στην ξερή και άνυδρη έρημο του παρόντος κόσμου.
Η Εκκλησία μάς καλεί στη σημερινή εορτή να ακούσουμε την «φωνή βοώντος εν τη ερήμω ...» και να προετοιμάσουμε όλοι μας «την οδόν Κυρίου», για να εξανθίσει η έρημος που ζούμε και λέγεται σύγχρονη κοινωνία και ο καθένας μας να βιώσει το βαθύτερο και πολυδύναμο νόημά της με το «απελθείν εις ερημίαν των παθών του».
Όμως, την ημέρα αυτή εορτάζουμε και το γεγονός της μεταφοράς στην Κωνσταντινούπολη της τιμίας Χειρός του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου, που έγινε κατά τον ακόλουθο τρόπο:
Όταν ο Ευαγγελιστής Λουκάς μετέβη στην πόλη Σεβαστή στην οποία είχε ενταφιασθεί το τίμιο λείψανο του Προδρόμου, παρέλαβε από τον τάφο τη δεξιά χείρα του Αγίου Ιωάννου και την μετέφερε στην Αντιόχεια. Δια της δεξιάς χειρός του Προδρόμου γίνονταν στην Αντιόχεια πολλά θαύματα. Λέγεται μάλιστα ότι κατά την εορτή της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού ο Επίσκοπος ανύψωνε και την τιμία Χείρα. Την ώρα της ανυψώσεως άλλοτε εκτεινόταν και άλλοτε συστελλόταν. Με την έκτασή της δήλωνε ευφορία καρπών, ενώ με την συστολή δήλωνε ανέχεια και φτώχεια. Για τον λόγο αυτό πολλοί αυτοκράτορες του Βυζαντίου επιθυμούσαν να την πάρουν και, κυρίως, οι Κωνσταντίνος και Ρωμανός, οι Πορφυρογέννητοι. Έτσι, λοιπόν, κατά την περίοδο που διετέλεσαν αυτοκράτορες αυτοί οι δύο, κάποιος διάκονος της Εκκλησίας των Αντιοχέων, Ιώβ ονομαζόμενος, ένα βράδυ που κατά την παράδοση οι Χριστιανοί τελούσαν την ακολουθία του Αγιασμού, άρπαξε την αγία χείρα του Προδρόμου και την μετέφερε στην Κωνσταντινούπολη. Εκεί ο φιλόχριστος αυτοκράτορας, αφού την ασπάσθηκε με πολύ σεβασμό, την τοποθέτησε στα βασιλικά ανάκτορα.
Η σύναξη των πιστών, σε ανάμνηση του γεγονότος της μετακομιδής της τιμίας Χειρός του προδρόμου στην Κωνσταντινούπολη, ετελείτο στην περιοχή του Φορακίου (ή Σφωρακίου).

Ἀπολυτίκιον Ἦχος β'
Μνήμη δικαίου μετ᾽ ἐγκωμίων· σοί δέ ἀρκέσει ἡ μαρτυρία τοῦ Κυρίου Πρόδρομε· ἀνεδείχθης γάρ ὄντως καί Προφητῶν σεβασμιώτερος, ὅτι καί ἐν ῥείθροις βαπτίσαι κατηξιώθης τόν κηρυττόμενον· ὅθεν τῆς ἀληθείας ὑπεραθλήσας, χαίρων εὐηγγελίσω καί τοῖς ἐν ᾅδῃ, Θεόν φανερωθέντα ἐν σαρκί, τόν αἴροντα τήν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου, καί παρέχοντα ἡμῖν τό μέγα ἔλεος.
Μεγαλυνάριον
Χειρί σου βαπτίσας, ὦ Βαπτιστά, τὸν διὰ θαλάσσης, ἀγαγόντα τὸν Ἰσραήλ, Προφητῶν ἁπάντων, ὑπέρτερος ἐδείχθης· διὸ ἀνευφημοῦμεν τὴν θείαν χάριν σου.

Πηγή

Η εικόνα των Αγίων Θεοφανείων

Από την Πατερική Θεολογία

Τα Άγια Θεοφάνεια είναι μία από τις μεγαλύτερες εορτές της Χριστιανοσύνης. Εορτάζεται το γεγονός της Βαπτίσεως του Κυρίου στα Ιορδάνια νάματα και ταυτόχρονα φανερώνεται η Τριαδική Θεότητα στον κόσμο.

Η σπουδαιότητα της εορτής φαίνεται από τις ιστορικές μαρτυρίες που αναφέρουν ότι μετά το Πάσχα, η εορτή των Θεοφανίων είναι η αρχαιότερη χριστιανική εορτή.

Το γεγονός της Βαπτίσεως έχει τεράστια θεολογική σημασία. Ο αγιογράφος κατάφερε να αποτυπώσει με τα χρώματα αυτό το πλούσιο σε νοήματα γεγονός.

Ο Χριστός βρίσκεται μεταξύ ψηλών βράχων, που σμίγουν και σχηματίζουν «κλεισούραν». Τα νερά, που δεν είναι αγιασμένα, μας θυμίζουν την εικόνα του θανάτου – κατακλυσμού. Ο συμβολισμός των βράχων της εικόνας της γεννήσεως συνεχίζεται στην εικόνα των Θεοφανίων και καταλήγει στην εικόνα της καθόδου του Χριστού στον Άδη. Η εικόνα της βαπτίσεως παρουσιάζει τον Ιησού να εισέρχεται στα νερά, στον υγρό τάφο. Ο Άδης έχει την μορφή ενός σκοτεινού σπηλαίου, που περιέχει όλο το σώμα του Κυρίου, δείχνοντας την προκάθοδο Του στον Άδη, για να διαλύσει το δυνατό του κόσμου τούτου. Όπως αναφέρει και ο άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων, ο Ιησούς «Καταβάς ἐν ὕδασιν ἔδησε τόν ἰσχυρόν».

Η κάθοδος του Χριστού στα Ιορδάνια νερά σημαίνει τον καθαγιασμό του υγρού στοιχείου, που είναι η βάση της ζωής σε ολόκληρη τη δημιουργία και κατ’ επέκταση τον καθαγιασμό ολόκληρης της κτίσεως, η οποία εξαιτίας της ανθρώπινης αμαρτίας «οἴδαμεν γὰρ ὅτι πᾶσα ἡ κτίσις συστενάζει καὶ συνωδίνει ἄχρι τοῦ νῦν» (Ρωμ. η΄ 22).

Ο Χριστός στέκεται στη μέση του Ιορδάνη γυμνός ή με άσπρο ρούχο στη μέση του. Το σώμα του σαν να είναι σκαλισμένο στο ξύλο με διάφορα σχήματα γραμμένα ζωηρά κι όχι σαρκώδες. Είναι ντυμένος με την Αδαμική γυμνότητα κι έτσι αποδίδει στην ανθρωπότητα το ένδοξο παραδεισιακό ένδυμά της. Με το δεξί ή και με τα δύο του χέρια ευλογεί τα νερά και τα ετοιμάζει να γίνουν τα νερά της βαπτίσεως, τα οποία αγιάζει με την δική του κατάδυση. Ο Χριστός δεν είχε ανάγκη εξαγνισμού, γιατί ήταν προαιωνίως αγνός. Πήρε το βάπτισμα του Ιωάννη από ταπεινοφροσύνη και σεβασμό στην ανθρώπινη παράδοση. Βαπτιζόμενος ο Κύριος δεν αγιάστηκε από το νερό αλλά αγίασε το νερό και μαζί με αυτό ολόκληρη την κτίση.

Το ένα του πόδι προβάλλει μπροστά, για να δείξει την υπέρτατη πρωτοβουλία του, να βαπτιστεί από το Ιωάννη και να βγει στην δημόσια δράση. Η μαρτυρία του Ιωάννη για τον Χριστό ότι είναι «ὁ ἀμνὸς τοῦ Θεοῦ ὁ αἴρων τὴν ἀμαρτίαν τοῦ κόσμου» (Ιωάν. α΄ 29), στάθηκε καθοριστική. Σε μερικές εικόνες της βαπτίσεως ο Χριστός εικονίζεται να πατά πάνω σε μια πλάκα, στην οποία από κάτω βρίσκονται καταπλακωμένα φίδια, τα οποία ξεπροβάλλουν το κεφάλι τους θέλοντας να γλυτώσουν. Η παράσταση αυτή είναι παρμένη από το βιβλίο των Ψαλμών και εδράζεται στο στίχο «σὺ ἐκρατέωσας ἐν τῇ δυνάμει σου τὴν θάλασσαν σὺ συνέτριψας τὰς κεφαλὰς τῶν δρακόντων ἐπὶ τοῦ ὕδατος.» (Ψαλμ. ογ΄ 13).

Μέσα στον Ιορδάνη, γύρω από το σώμα του Κυρίου, κολυμπούν ψάρια. Κάτω ξεχωρίζουν μια γυναίκα κι ένας γέρος να κάθονται πάνω σε θεριόψαρα. Η γυναίκα συμβολίζει τη θάλασσα κι ο γέροντας τον Ιορδάνη ποταμό. Ο γέροντας κρατά στα χέρια του μία υδρία από την οποία τρέχει νερό. Αυτά τα πρόσωπα ζωγραφίζονται με βάση τον ψαλμικό στίχο «ἡ θάλασσα εἶδεν καὶ ἔφυγεν ὁ Ἰορδάνης ἐστράφη εἰς τὰ ὀπίσω». (Ψαλμ. ριγ΄ 3).

Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος βλέπει μια βαθιά αλληγορία στη στροφή του Ιορδάνη προς τα οπίσω. Ο ποταμός πηγάζει από δύο πηγές, τη μια που ονομάζεται Ιόρ και την άλλη που λέγεται Δαν. Από την συνένωση των δύο ποταμών προκύπτει ο Ιορδάνης που χύνεται στην Νέκρα θάλασσα. Έτσι και το ανθρώπινο γένος προήλθε από τους προπάτορες, τον Αδάμ και την Εύα. Μετά την αποστασία το ανθρώπινο γένος πορευόταν στην αμαρτία και τον πνευματικό θάνατο, που αλληγορούνται με τη Νεκρά θάλασσα. Ο Σωτήρας Χριστός με τη Ενανθρώπησή του ελευθέρωσε την ανθρώπινη φύση από την υποδούλωση στη φθορά και στο θάνατο με αποτέλεσμα ακόμη και ο Ιορδάνης ποταμός να θέλει να στραφεί προς τα πίσω, και να μη θέλει να νεκρωθεί.

Η βάπτιση του Χριστού ονομάζεται και Θεοφάνεια. Την φανέρωση της Αγίας Τριάδας ο αγιογράφος τη δηλώνει με το χέρι του Πατρός, που ευλογεί από ένα τμήμα ενός ημικύκλιου που παριστά τους ουρανούς. Από αυτό τον κύκλο αναχωρούν ακτίνες φωτός χαρακτηριστικό του Αγίου Πνεύματος και φωτίζουν το περιστέρι. Κατά τη στιγμή αυτή ο Πατήρ μαρτυρεί τη θεότητα του Υιού και τον ονομάζει αγαπητόν Του Υιόν. Ο Υιός ο οποίος βαπτίζεται στον Ιορδάνη φωτίζει ολόκληρο τον κόσμο, απαλλάσσοντας τον από την κυριαρχία του Σατανά. Το Άγιο Πνεύμα, το οποίο κατέρχεται με μορφή περιστεράς , βεβαιώνει την μαρτυρία του Πατρός και μας χαρίζει το αδιασάλευτο θεμέλιο της πίστεώς μας. Είναι το Πνεύμα που «ἐντέλλεται» το Χριστό και τον οδηγεί στη δημόσια αποστολή του.

Κατά τον Ιωάννη το Δαμασκηνό κατ΄ αναλογία με το κατακλυσμό και το περιστέρι με το κλαδί της ελιάς είναι σημείο της ειρήνης. Το Άγιο Πνεύμα κατά τη δημιουργία του κόσμου "ἐπεφέρετο ἐπάνω" από τα αρχέγονα νερά κι ανέδειξε τη ζωή (Γεν. α΄ 2). Έτσι και τώρα στη Βάπτιση αιωρείται πάνω στα νερά του Ιορδάνη και προκαλεί τη δεύτερη γέννηση του νέου δημιουργήματος.

Στην αριστερή πλευρά της εικόνας ο Ιωάννης ο Πρόδρομος υποκλίνεται με ταπείνωση και σεβασμό στο πρόσωπο του Μεσσία. Είναι στραμμένος προς το Άγιο Πνεύμα , που κατέρχεται «ἐν εἴδει περιστερᾶς». Το πρόσωπο του είναι ζωγραφισμένο σε πλάγια στάση λόγω της υπερφυσικής εμφάνισης του Αγίου Πνεύματος. Το δεξί του χέρι αγγίζει το κεφάλι του Χριστού ενώ το αριστερό βρίσκεται σε στάση δεήσεως. Το κεφάλι του είναι αναμαλλιασμένο και το γένι του αραιό. Η έκφραση του είναι αυστηρή και σοβαρή. Τα χέρια και τα πόδια του είναι άσαρκα, διότι «ἡ δὲ τροφὴ ἦν αὐτοῦ ἀκρίδες καὶ μέλι ἄγριον» (Μτ. γ΄ 4). Το πρόσωπό του αγιογραφείται λιπόσαρκο και μελαψό, για να δηλωθεί ο καύσωνας της ερήμου. Φορεί ρούχα από τρίχες καμήλας και ζώνη δερμάτινη στη μέση (Μτ. γ΄ 4).

Δίπλα του Προδρόμου βρίσκεται μια αξίνα σφηνωμένη ανάμεσα στα κλαδιά ενός δέντρου. Συμβολίζει τα λόγια του προφήτη Ιωάννη: «...ἤδη δὲ ἡ ἀξίνη πρὸς τὴν ῥίζαν τῶν δένδρων κεῖται˙ πᾶν οὖν δένδρον μὴ ποιοῦν καρπὸν καλὸν ἐκκόπτεται καὶ εἰς πῦρ βάλλεται» (Μτ. γ΄ 10). Εδώ φανερώνεται η θεία δίκη που βρίσκεται ήδη ανάμεσά μας, για να διαλέξει τα καρποφόρα από τα άκαρπα δέντρα.

Στη δεξιά πλευρά της εικόνας βρίσκονται οι άγγελοι. Έχουν σκεπασμένα τα χέρια τους και τα προτείνουν στο Χριστό, έτοιμα να τον υπηρετήσουν. Ένα ιδιαίτερο ύφασμα ή το ιμάτιο σκεπάζει τις ανοικτές παλάμες, που έχουν σχήμα δεήσεως και συνάμα προθυμίας για εξυπηρέτηση.

Τα απότομα φωτεινά χρώματα που ξεχύνονται από το ουρανό και κατεβαίνουν ως το Χριστό, τους Αγγέλους και τον Πρόδρομο, "δημιουργούν ιερότητα υπερβατικής ατμόσφαιρας, κατάλληλης για την εικόνα της Βαπτίσεως που είναι γεμάτη από υπερφυσικά στοιχεία, όπως η μεγαλειώδης φωνή του Πατρός και η κάθοδος του Αγίου Πνεύματος".

Πηγή: Δέσποινας Ιωάννου–Βασιλείου, Το Δωδεκάορτο–Εικόνα: Η άλλη γλώσσα της Θεολογίας

ΠΗΓΗ

Κυριακή προ των Φώτων, π. Παντελεήμων Κρούσκος

π. Παντελεήμων Κρούσκος

«Φωνή βοώντος εν τη ερήμω, ετοιμάσατε την οδόν του Κυρίου, ευθείας ποιείτε τας τρίβους αυτού»

Αγαπητοί μου αδελφοί,
Ο Μεγαλοφωνώτατος των προφητών και πέμπτος ευαγγελιστής, ο προφήτης Ησαΐας, ονομάζει τον Ιωάννη τον Πρόδρομο «φωνή βοώντος εν τη ερήμω», δια να δηλώσει έτσι την ερημική, την άγαμο αυτού ζωή, την οποία ακολουθούν εκείνοι που αφιερώνουν την ζωή τους αποκλειστικά στο έργο του Θεού.
Ο δε προφήτης Μαλαχίας καλεί αυτόν «άγγελο Κυρίου του Παντοκράτορος», προς δήλωση της αγγελικής αυτού αρετής και αγιότητας, δια της οποίας αγγελικής αρετής και αγιότητας, προετοιμάζει την οδό του Κυρίου και φωνάζει: «κάμετε ευθείς τους δρόμους της χάριτος και της σωτηρίας του ανθρώπου δια τον Ερχόμενον Κύριον».
Ο Ιωάννης ο Πρόδρομος με την παρουσία του και το έργο του το πνευματικό στην έρημο του Ιορδάνη προετοίμαζε τις ψυχές των ανθρώπων στην κατά Χριστό πίστη και υπακοή.
Ο Ιερός ευαγγελιστής Μάρκος, στην σημερινή ευαγγελική περικοπή λέγει, δια την παρουσία και το έργο του Ιωάννου στην έρημο του Ιορδάνη: «εγένετο Ιωάννης βαπτίζων εν τη ερήμῳ και κηρύσσων βάπτισμα μετανοίας εις άφεσιν αμαρτιών».
Μετάνοια, είναι και λέγεται, η ανακαίνιση της ψυχής του αμαρτωλού ανθρώπου, και η μεταβολή των φρονημάτων, των αισθημάτων και των πράξεών του, σύμφωνα με τον άγιο λόγο του ευαγγελίου.
Η αμαρτία, λέγει η Αγία Γραφή, «είναι η ανομία», είναι η παρακοή, είναι η παράβαση των αγίων εντολών του Θεού Πατρός, ο δε ο Ιερός Χρυσόστομος, λέγει «το όντως κακόν η αμαρτία, ής το τέλος απώλεια».
Με την αμαρτία ο άνθρωπος αποχωρίζεται από το φως, την ζωή και την αλήθεια και να ρίπτεται στο σκότος της αγνωσίας και τελικά στον θάνατο τον πνευματικό, που είναι ο χωρισμός του ανθρώπου από τον Θεό.
Η φωνή αυτή του Ιωάννη, «φωνή βοώντος εν τη ερήμῳ», που από τα βάθη της έρημου ακούστηκε, ως φωνή του Θεού, ήταν το θείο κάλεσμα του Θεού προς τον άνθρωπο της κάθε εποχής προκειμένου ο άνθρωπος να απομακρυνθεί από το σκοτάδι, από την αμαρτία και να ζήσει τον Χριστό, να ζήσει την κατά Χριστό ζωή! Την Αγία ζωή.
Η αγία ζωή είναι η σφραγίδα της αληθινής μετάνοιας και επιστροφής στην αγκαλιά του Θεού Πατέρα. Και καθώς είναι αδύνατο η φωτιά να κάψει το νερό, το πλοίο να πλέει μέσα σε σκοπέλους και υφάλους, έτσι είναι αδύνατο να υπάρχει η αρετή μέσα σε πειρασμούς και κινδύνους.
Ο άνθρωπος, περιχαρακωμένος στην αγκαλιά του Θεού, αποφεύγει τα σκάνδαλα της αμαρτίας, τα δε αυτιά του είναι κλειστά στις φαύλες ομιλίες, που διαφθείρουν ήθη χρηστά, και τότε με την χάρη του Θεού Πατρός των φώτων, ποιεί καρπούς άξιους της μετανοίας.
«Ποιήσατε καρπούς αξίους της μετανοίας», λέγει ο ασκητής και πνευματικός της ερήμου, ο Πρόδρομος Ιωάννης. Η φωνή του Προδρόμου «εν τη ερήμω» αναγγέλλει την κάθοδο του Μεσσία στη γη, και καλεί τον άνθρωπο, τον καθήμενον εν σκότει και σκιά θανάτου, να προετοιμαστεί και να υποδεχθεί τον Σωτήρα Χριστό!
Ο Θεάνθρωπος Ιησούς, «ως άνθρωπος εν ποταμώ», έρχεται να καλέσει όχι τους δικαίους, αλλά τους αμαρτωλούς σε μετάνοια. «Ου γαρ ήλθον καλέσαι δικαίους, αλλά αμαρτωλούς εις μετάνοιαν».
Η αληθινή μετάνοια, παρέχει στον άνθρωπο την δύναμη να αποβάλλει την αμαρτία και συγχρόνως να μισήσει τα έργα του σκότους, που είναι το μίσος, η έχθρα, η αδικία, η βλασφημία, και να ενδυθεί με τα όπλα του φωτός.
Αυτή την αληθινή μετάνοια κήρυξαν μεγαλοφώνως οι μεγάλοι προφήτες, αλλά και ο μέγιστος των προφητών ο ΙΩΑΝΝΗΣ ο ΠΡΟΔΡΟΜΟΣ.
Αγαπητοί μου αδελφοί,
Η αληθινή μετάνοια είναι η μεταβολή, είναι η απομάκρυνση κάθε ανθρώπου, που είναι εικόνα του Θεού Πατρός από την αμαρτία και περιλούζεται με την θεία χάρη, «την πάντα νουν υπερέχουσα» κατά τον θείο Παύλο.
Γι’ αυτό, ας ακούσουμε κι εμείς την φωνή του Προδρόμου και ας πορευθούμε ως «πάσα η Ιουδαία και οι Ιεροσολιμίται» στα ρείθρα του Ιορδάνου, ήτοι στο μυστήριο της εξομολόγησης.
Η ζωή μας παρέρχεται και δεν γνωρίζουμε την ώρα του θανάτου μας, «ως σκιά παρέρχεται και ως χούς φερόμενος υπό ανέμου και ως πάχνη υπό λαίλαπος διωχθεί» σοφία Σειράχ. ΑΜΗΝ. Ο Λ.Κ.Α.Π.

«Παίγνιον ανόμου γυναικός»

Πρόδρομε τού Σωτήρος, σύ βασιλείς ήλεγξας, παρανομίαν μή εργάζεσθαι, διό παίγνιον ανόμου γυναικός, έπεισε τόν Ηρώδην άποτεμείν σου τήν κεφαλήν, καί διά τούτο από ανατολών ηλίου μέχρι δυσμών, αινετόν τό όνομά σου, Παρρησίαν έχων πρός Κύριον, εκτενώς ικέτευε, τού σωθήναι τάς ψυχάς ημών.

Φώτη Κόντογλου


Σήμερα που γράφω, μέρα Tετάρτη, 29 Aυγούστου, είναι η μνήμη του αγίου Iωάννου του Προδρόμου. Xθες το βράδυ ψάλαμε τον Eσπερινό κατανυκτικά σ' ένα παρεκκλήσι, κ' ήτανε μοναχά λίγες γυναίκες και δυο-τρεις άνδρες. Σήμερα το πρωί ψάλαμε τη λειτουργία του πάλι με λίγους προσκυνητές. Tα μαγαζιά ήτανε ανοιχτά, όλοι δουλεύανε σαν να μην ήτανε η γιορτή του πιο μεγάλου αγίου της θρησκείας μας. Aληθινά λέγει το τροπάρι του "Mνήμη δικαίου μετ' εγκωμίων, σοι δε αρκέσει η μαρτυρία του Kυρίου, Πρόδρομε". Mε εγκώμια και με ευλάβεια γιορτάζανε άλλη φορά οι ορθόδοξοι χριστιανοί τον Πρόδρομο, αλλά τώρα του φτάνει η μαρτυρία του Kυρίου. Aυτή η μαρτυρία θ' απομείνει στον αιώνα, είτε τον γιορτάζουνε είτε δεν τον γιορτάζουνε οι άνθρωποι, είτε τον θυμούνται είτε τον ξεχάσουνε. K' η μαρτυρία είναι τούτη: πως ο άγιος Iωάννης ο Πρόδρομος είναι "ο εν γεννητοίς γυναικών μείζων" δηλ. "ο πιο μεγάλος απ' όσους γεννηθήκανε από γυναίκα" κατά τα λόγια του ίδιου του Xριστού. Γι' αυτό κ' η Eκκλησία μας ώρισε να μπαίνει το εικόνισμά του πλάγι στην εικόνα του Xριστού στο εικονοστάσιο της κάθε ορθόδοξης εκκλησιάς. Έναν τέτοιον άγιο δεν έχουμε καιρό να γιορτάσουμε. Έχουμε όμως καιρό να γιορτάζουμε και να κάνουμε φαγοπότια όπως έκανε ο Hρώδης, σε καιρό που πεινάνε χιλιάδες αδέλφια μας. Aπάνω σ' ένα τέτοιο φαγοπότι μαρτύρησε ο Πρόδρομος, κι' αυτή την ιστορία την ξέρουνε όλοι.


Aυτός ο τύραννος, για να γίνει τετράρχης της Iουδαίας, σκότωσε πολλούς εχθρούς του. Στον καιρό του ο κόσμος είχε γεμίσει από σκοτωμό και σκληροκάρδια. Oι λεγεώνες της Pώμης σφαζόντανε μεταξύ τους. O Kαίσαρας, ο Πομπήιος, ο Aντώνιος, ο Oκτάβιος, ο Bρούτος, ο Kάσσιος πολεμούσανε ο ένας καταπάνω στον άλλον για το ποιος θα εξουσιάζει την οικουμένη. Oι πιο μικροί σατράπες, σαν τον Hρώδη, τρωγόντανε κι' αυτοί μεταξύ τους και κολλούσανε σ' ένα δυνατόν ο καθένας. O Hρώδης ήτανε φίλος με τον Aντώνιο που πήρε στην εξουσία του την Aσία ύστερα από τη μάχη που έγινε στους Φιλίππους. Σαν σκότωσε όλους τους εχθρούς του, απόμεινε ένας μοναχός που τον λέγανε Yρκανό κ' ήτανε αρχιερέας, μα έκρυβε πονηρά την έχθρητά του ώς να μπορέσει να τον ξαποστείλει κι' αυτόν στον άλλον κόσμο. Στην πονηριά ήτανε τέτοιος, που ο Xριστός τον έλεγε πονηρή αλεπού. Mα η πεθερά του Hρώδη Aλεξάνδρα, που ήτανε κόρη του Yρκανού, κατάλαβε τον κακό σκοπό του, κ' έγραψε στη βασίλισσα της Aιγύπτου την Kλεοπάτρα και την παρακαλούσε να μιλήσει στον Aντώνιο τον εραστή της για το γυιο της τον Aριστόβουλο. Kείνες τις μέρες πήγε στην Iερουσαλήμ ένας φίλος του Aντωνίου λεγόμενος Δήλιος. Kαι σαν είδε τον Aριστόβουλο και την αδελφή του Mαριάμη, απόμεινε σαστισμένος απ' την εμορφιά τους, κ' είπε στην Aλεξάνδρα να στείλει στο μασκαρά τον Aντώνιο τις ζωγραφιές τους. Σαν τις είδε ο Aντώνιος, πολύ ευχαριστήθηκε κ' έγραψε να του στείλουνε τον Aριστόβουλο. Mα ο Hρώδης, που είχε μυρισθεί τα σχέδια της Aλεξάνδρας, έγραψε στον Aντώνιο πως αν έφευγε από την Iερουσαλήμ ο Aριστόβουλος, θα γινόντανε ταραχές κι' ακαταστασίες. Tην Aλεξάνδρα την πρόσταξε να κάθεται στην Iερουσαλήμ, για να βλέπει τι κάνει, γι' αυτό και κείνη έγραψε και παραπονιότανε στην Kλεοπάτρα, που της μήνυσε να πάρει τον Aριστόβουλο και να πάγει στην Aίγυπτο. Για να ξεφύγει λοιπόν από τα νύχια του Hρώδη, είπε και φτιάξανε δυο σεντούκια και στόνα μπήκε αυτή και στ' άλλο ο Aριστόβουλος. Aλλά τους πρόδωσε στον τύραννο ένας υπηρέτης του, και τους πιάσανε και τους πήγανε στην Iερουσαλήμ. O Hρώδης έκανε πως τους συγχώρησε, μα σε λίγον καιρό βρήκε ευκαιρία να εκδικηθεί. Mια βραδιά η Aλεξάνδρα τον προσκάλεσε σ' ένα συμπόσιο που έκανε στην Iεριχώ, κι' αυτός προσκάλεσε τους φίλους του να κολυμπήσουνε στις θαυμαστές γούρνες που είχε κανωμένες για να διασκεδάζει, κι' αυτοί εκεί που κολυμπούσανε και παίζανε μεταξύ τους, πνίξανε το δυστυχισμένο τον Aριστόβουλο. O Hρώδης έκανε πως πικράθηκε πολύ κ' έθαψε τον Aριστόβουλο με μεγάλη πομπή, μα ο κόσμος ήξερε πως αυτός τον σκότωσε.
Όλη η ζωή του στάθηκε γεμάτη από φονικά και ραδιουργίες. Στο τέλος αρρώστησε και σκουλήκιασε το κορμί του, και πέθανε ύστερα από μεγάλη αγωνία στο 2 μ.X. Aνάμεσα στα τερατουργήματα που έκανε ήτανε κ' η σφαγή των 14.000 νηπίων κατά τη Γέννηση του Xριστού, κι' ο αποκεφαλισμός του Προδρόμου, σ' ένα συμπόσιο που έκανε, κ' η γυναίκα του αδελφού του Φιλίππου, Hρωδιάδα, έβαλε την κόρη της Σαλώμη και χόρεψε μπροστά του γυμνή. Kαι τόσο ενθουσιάσθηκε ο τύραννος από το χορό, που έταξε στη Σαλώμη να της δώσει το μισό βασίλειό του. Mα εκείνη, δασκαλεμένη από τη μάνα της, που εχθρευότανε τον Iωάννη επειδή τη μάλωνε γιατί ζούσε με τον αδελφό του ανδρός της, του ζήτησε το κεφάλι του Προδρόμου. O Hρώδης στεναχωρήθηκε, γιατί κατά βάθος κι' αυτό το θηρίο σεβότανε τον Iωάννη για άγιο, και μαζί μ' αυτό φοβότανε και τον κόσμο που τιμούσε τον Iωάννη σαν προφήτη. Eπειδή όμως είχε πάρει όρκο, έστειλε ένα στρατιώτη και τον αποκεφάλισε μέσα στη φυλακή, κ' η Σαλώμη έφερε το κεφάλι και τόβαλε απάνω στο τραπέζι, σ' ένα ματωμένο δίσκο. Kαι τότε, εκείνη η φρενιασμένη τίγρη ευχαριστήθηκε και τρύπησε τη γλώσσα του με μια βελόνα για να την εκδικηθεί, επειδή ολοένα έλεγε: "Mετανοείτε!". Kαι, ω του θαύματος, μόλις τρύπησε τη γλώσσα του η πόρνη, μίλησε κ' είπε πάλι: "Mετανοείτε!"
Aυτά γινήκανε μέσα σ' ένα ασβολερό φρούριο που το λέγανε Mαχαιρούντα, στα βουνά της Περαίας. Tο αγιασμένο λείψανο πρόσταξε ο Hρώδης να το θάψουνε μαζί με το κεφάλι, μα η Hρωδιάδα ζήτησε να θάψουνε την κεφαλή χωριστά, από το φόβο της μην κολλήσει με το κορμί και ζωντανέψει και σηκωθεί απάνω. Oι μαθητές του Iωάννου πήγανε νύχτα και κλέψανε το σώμα του και το θάψανε σ' άλλο μέρος. Aυτό το μακάριο τέλος έλαβε για την αλήθεια ο άγιος Iωάννης ο Πρόδρομος, το χελιδόνι που έφερε την άνοιξη στον αμαρτωλό τον κόσμο οπού τον έδερνε χειμώνας βαρύς.

Αναδημοσίευση:http://trelogiannis.blogspot.gr/2012/08/blog-post_9889.html

Ζήτα μου ό,τι θες

Ο άνθρωπος υπάρχει για να ζητά.

Όντας βρέφος ζητά την τροφή, την στοργή, την φροντίδα, την αγάπη, την αποδοχή. Και εάν δεν μάθει στη συνέχεια της ζωής του να μη ζητά μόνο, αλλά και να προσφέρει, τότε καθηλώνεται στο να είναι απαιτητικός, να θεωρεί ότι δικαιούται να ζητά και να επιρρίπτει τις ευθύνες της ζωής του στους άλλους που δεν του δίδουν αυτό που επιθυμεί.
Ενίοτε, τα πάθη μας μάς ωθούν να ζητούμε ή και να είμαστε έτοιμοι να δώσουμε ό,τι μας ζητούνε, προκειμένου να τα ικανοποιήσουμε.

 Εύκολα χάνουμε το μέτρο μας, τις αρχές μας, ακόμη και τον ίδιο μας τον εαυτό.

 Χαρακτηριστικό παράδειγμα ο Ηρώδης, ο βασιλιάς των Ιουδαίων, τον οποίο ο Χριστός χαρακτήρισε «αλώπεκα», αλεπού (Λουκ. 13, 31). Είδε την κόρη της Ηρωδιάδας, γυναίκας του αδερφού του με την οποία ο ίδιος συζούσε, να χορεύει έναν χορό στο γενέθλιά του και τόσο εντυπωσιάστηκε που αμέσως της είπε: «Αίτησόν μοι ό εάν θέλεις και δώσω σοι» (Μάρκ. 6, 22). «Ζήτα μου ό,τι θες και θα σου το δώσω».

 Χωρίς να εξετάσει τι υπόσχεση έδινε και ποιο θα ήταν το τίμημα γι’ αυτήν. Η ψυχή του παραδόθηκε στην λαγνεία, στην εξωτερική εντύπωση που του προκάλεσε ο χορός. Ελκύσθηκε από αυτόν και από εκείνη που προκάλεσε τις αισθήσεις του που ήταν πρόθυμος να παραδώσει και το μισό του βασίλειο, για να εκφράσει την ευχαρίστηση που γεύθηκε. Και το τίμημα σκληρό για τον ίδιο. Αναγκάστηκε να έρθει σε ρήξη με το λαό, αλλά και να προχωρήσει σε ένα από τα μεγαλύτερα εγκλήματα της ανθρώπινης ιστορίας: να αποκεφαλίσει τον τελευταίο προφήτη της Παλαιάς Διαθήκης, τον Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο, δείχνοντας τον εκφυλισμό της συνείδησής του, αλλά και το αδιέξοδο της υπόσχεσής του.
«Ζήτα μου ό,τι θες». Πόσες φορές στη ζωή μας δεν είμαστε έτοιμοι να παραδώσουμε, νου, καρδιά, αξιοπρέπεια, αξίες, τιμή, προκειμένου να ικανοποιήσουμε τα πάθη μας. Πόσες φορές αγόμαστε και φερόμαστε από εκείνους που μπορούν να μας παγιδεύσουν με το λόγο, την εμφάνιση, τα θέλγητρά τους, να μας κάνουν να νομίσουμε ότι η ηδονή της αποδοχής μας από αυτούς και η ικανοποίηση των βαθύτερων επιθυμιών μας, αξίζουν το τίμημα. Και παραδώσαμε την ψυχή και το σώμα μας στις ψεύτικες ηδονές. Σε σχέσεις που μας χρησιμοποίησαν και χρησιμοποιήσαμε, με αποτέλεσμα να πληγωθούμε και να πληγώσουμε, αλλά να μην είμαστε ευτυχισμένοι.
«Ζήτα μου ό,τι θες». Πόσες φορές παρασυρθήκαμε από έναν πολιτισμό που μας προκαλούσε να του ζητήσουμε ό,τι θέλουμε. Αγαθά, προϊόντα, την ψευδαίσθηση της ευτυχίας μέσω αυτών, την δυνατότητα να καταναλώνουμε για να γίνουμε βασιλιάδες της στιγμής. Να εξασφαλίσουμε την μικρή ή την μεγάλη δημοσιότητα και αποδοχή. Να μπούμε στο μάτι των διπλανών μας. Να αποδείξουμε ότι κι εμείς έχουμε δικαίωμα στο όνειρο. Και παραδώσαμε αντί πινακίου φακής τα πνευματικά μας πρωτοτόκια. Τη δυνατότητα να είμαστε ελεύθεροι. Τη δυνατότητα να γνωρίζουμε γιατί ζούμε. Την προτεραιότητα να μπορούμε να μοιραστούμε. Την δύναμη να αγαπήσουμε, να συγχωρήσουμε και να ζήσουμε μαζί με τους άλλους και όχι μόνο για τον εαυτό μας.
«Ζήτα μου ό,τι θες». Πόσες φορές μετατρέψαμε ακόμη και τη σχέση μας με το Θεό σε αφορμή για να ζητήσουμε. Επιτυχίες, υγεία, αγαθά, αποδοχή, δόξα, μακροζωία, ευτυχία για τους εαυτούς μας και τα παιδιά μας. Πόσες φορές δεν επιπλήξαμε το Θεό γιατί δεν μας έδωσε αυτά που θέλαμε. Πόσες φορές μετρήσαμε την πίστη μας, με μόνο κριτήριο το συμφέρον και την ιδιοτέλειά μας. Και έτσι, το μόνο που πετύχαμε ήταν να κατασκευάσουμε έναν Θεό κομμένο και ραμμένο στα μέτρα μας, αγνοώντας ότι Εκείνος σταυρώθηκε για μας χωρίς να περιμένει τίποτε από εμάς, αρνούμενοι ότι «πάντα έξεστι, αλλ’ ου πάντα συμφέρει» (Α’ Κορ. 6, 12).
«Μακάριον εστί μάλλον διδόναι ή λαμβάνειν» (Πράξ. 20,35). Χτίσαμε γενιές που έμαθαν να ζητούνε και να μην είναι πρόθυμες να δώσουν. 

Χτίσαμε γενιές που έμαθαν να θεωρούν την ικανοποίηση δικαίωμά τους και να μην μπορούν να αντέξουν στην άσκηση, την εγκράτεια, την λιτότητα, την παραίτηση από τα δικαιώματά τους χάριν της αγάπης.

 Και τώρα θερίζουμε τα αδιέξοδά μας. Καιρός για αλλαγή νοοτροπίας, για μετάνοια. Για αυτοσυγκράτηση, μοίρασμα και αγάπη. Για αλλιώτικη προτεραιότητα. Καιρός για σύνεση και μέτρο. Κι αυτά δεν μπορούν να έρθουν ούτε με νόμους ούτε με επιβολές ξένων. Γιατί η ψυχή μας πάντα θα ποθεί να ζητά. Χρειάζεται πνευματική παιδεία, η οποία θα χτίσει προσωπικότητες που θα έχουν ως γνώμονα τη ζωή τους την ευτυχία μέσα από την αγάπη. Όχι μόνο για το «εγώ». Αλλά και για το «εσύ». Και μέσα από την συνάντηση των προσώπων που αγωνίζονται να δώσουν αληθινή χαρά μέσα από την αγάπη και την αλληλοπροσφορά υπάρχει ελπίδα για μία πιο ριζική αλλαγή. Στις καρδιές μας. Και τα αδύνατα παρά ανθρώποις δυνατά παρά τω Θεώ

Πηγή:http://synodoiporia.blogspot.gr

Ο Ιωάννης ο Βαπτιστής

Ο Ιησούς μεγαλώνοντας άρχισε να εργάζεται στο πλάι του Ιωσήφ ως μαραγκός.

Ο ξάδερφός του Ιωάννης γιος του Ζαχαρία και της Ελισάβετ , είχε εγκαταλείψει το σπίτι και το χωριό του και ζούσε μόνος ως ασκητής στην έρημο.Φορούσε ρούχα τρίχινα, καμωμένα από γούνα καμήλας και έτρωγε μόνο άγρια χόρτα και μέλι απ΄τις κερήθρες.

Γρήγορα έγινε γνωστός στις πόλεις και τα χωριά της Ιουδαίας ως άλλος ένας προφήτης που ζούσε μόνος του στην έρημο και δίδασκε το θέλημα του Θεού. Μίλαγε για την μετάνοια και προέτρεπε τους ανθρώπους να σταματήσουν το κακό και το άδικο. Κόσμος πολύς τον πλησίαζε για ν ατον ακούσει και να του κάνει ερωτήσεις . Κι εκείνος πάντοτε έδινε σοφές απαντήσεις και βάπτιζε τους πιστούς στα νερά του Ιορδάνη ποταμού.

¨Μετανοείτε!' φώναζε με τη βροντερή του φωνή στο πλήθος που μαζευόταν κάθε μέρα μπροστά του, ¨η Βασιλεία του Θεού έχει έρθει!"



Επειδή όμως ο Ιωάννης κατηγορούσε τον Ηρώδη τον τετράρχη , γιατί είχε για γυναίκα τη γυναίκα του αδερφού του την Ηρωδιάδα, καθώς και για άλλες φαυλές πράξεις ο Ηρώδης τον έκλεισε στη φυλακή!



Ενώ ο Ιωάννης βρισκόταν ακόμη στη φυλακή ο Ιησούς άρχισε να μιλάει στον κόσμο για τον Ιωάννη : "Σας βεβαιώνω πως μάνα δε γέννησε ως τώρα προφήτη πιο μεγάλο από τον Ιωάννη τον Βαπτιστή...."


Και η Ηρωδιάδα μισούσε τον Ιωάννη και ήθελε να τον σκοτώσει αλλά δεν μπορούσε γιατί ο Ηρώδης ήξερε πωςο Ιωάννης ήταν δίκαιος και άγιος άνθρωπος......τελικά όμως βρήκε την ευκαιρία, όταν ο Ηρώδης για τα γενέθλιά του κάλεσε σε δείπνο τους πολιτικούς και στρατιωτικούς άρχοντες και τους επίσημους της Γαλιλαίας.

Τότε μπήκε η κόρη της Ηρωδιάδας και χόρεψε....και τόσο πολύ άρεσε στον Ηρώδη που ζήτησε από το κορίτσι να του ζητήσει ό,τι ήθελε! "Μέχρι και το μισό μου βασίλειο θα σου δώσω" της είπε!



Η Σαλώμη τότε πήγε στην μητέρα της και τι ρώτησε τι να ζητήσει.

"Το κεφάλι του Ιωάννη του Βαπτιστή" απάντησε εκείνη.....Έτσι , η Σαλώμη γύρισε στον Ηρώδη και του ζήτησε το κεφάλι του Ιωάννη του Βαπτιστή μέσα σε ένα πιάτο!

Ο βασιλιάς λυπήθηκε, είχε όμως δώσει όρκο και δεν μπορούσε να αρνηθεί............Έστειλε τότε έναν στρατιώτη της φρουράς με διαταγή να φέρει το κεφάλι του Ιωάννη


Εκείνος πήγε και τον αποκεφάλισε στη φυλακή. έφερε το κεφάλι του σε ένα πιάτο και το έδωσε στο κορίτσι, και το κορίτσι το έδωσε στη μητέρα του.
...Πήγαν τότε οι μαθητές του και σήκωσαν το σώμα και το έθαψαν, κι ύστερα πήγαν και το ανάγγειλαν στον Ιησού.

Στο τέμπλο όλων των ναών δίπλα στον Χριστό βλέπουμε την εικόνα του Ιωάννη.

Ο Ιωάννης λοιπόν ονομάστηκε :

ΠΡΟΔΡΟΜΟΣ : προετοίμαζε το δρόμο του Μεσσία με το κήρυγμά του και το βάπτισμα στον Ιορδάνη ποταμό

ΠΡΟΦΗΤΗΣ : προφήτεψε ότι ο Μεσσίας θα έρθει μετά από αυτόν, έλεγχε την αδικία και τη διαφθορά των ανθρώπων, καλούσε τον κόσμο σε μετάνοια

ΒΑΠΤΙΣΤΗΣ : βάπτιζε τους ανθρώπους που μετανοούσαν στον Ιορδάνη ποταμό, επίσης βάπτισε τον Χριστό

ΜΑΡΤΥΡΑΣ : πέθανε με μαρτυρικό τρόπο εξαιτίας του ελέγχου που ασκούσε στον Ηρώδη

Ο Ιωάννης έχει λάβει από την Εκκλησία μια ιδιαίτερη τιμή, επειδή ήταν ο τελευταίος μεγάλος προφήτης, ο οποίος προετοίμαζε τον κόσμο για τον ερχομό του Μεσσία, ζητώντας τη μετάνοια των ανθρώπων. Στη ζωή του επίσης έδειξε μεγάλη γενναιότητα, η οποία πήγαζε από τη μεγάλη του πίστη στο Θεό και τον οδήγησε να τα βάλει με τη διαφθορά της άρχουσας τάξης , βρίσκοντας τελικά μαρτυρικό θάνατο. Ο ίδιος ο Χριστός μάλιστα επαίνεσε το έργο του Ιωάννη.

Επιμέλεια: Αθανασίου Ελένη